/19990501_0001.djvu

			BROON ICKA · 
MIESI
CZNIK NR 5/99 (195) CENA 1 Zt. 
Mozeom zaprasza 


j 


GAZETA 


e 
MAJ 1999 


- 


Na brodniekim zamku ruszyla budowa grodu 


Zapraszamy 
na imprezy kulturalne 


27.05 godz. 17.00 
"Chrzescijanska tozsamosc narodu poIskiego 
w Europie" 
Civitas Christiana 
preIekcja p. Justyna Jankiewicza 


29.05 godz. 19.00 
JaIn Seassion - koncert KIub Piano 


INDEKS 344672 


. 


j 


( , 


Wystawy - czerwiec 1999r. 


1. Tarantule i skorpiony Bratlla Chehlliilska, Maly Rynek 
4 


2. Wystawa fotograficzna - Arbor Mundi - autor Radoslaw 
Koj Bra111a Chehlli6.ska, Maly Rynek 4 
3. Wydarte zie111i - 25 lat badail archeologicznych Muzeu111 
wBrodnicy Bra111a Chelminska, Maly Rynek 4 
4. Zycie codzienne 111ezolitycznych 111ysliwych z Mszal1a 
sprzed 10 000 lat Spichrz, ul. Sw. J akuba 1 
5. Region brodnicki w sredniowieczu - od plem iennego 
grodu do warownego 111iasta Piwnice za111kowe, ul. Za111kowa 


BUBEL - najsmutniejszy pies Brodniey
		

/19990502_0001.djvu

			Co nowego u Senatora Zenkiewicza? 


Przed kilkoma tygodniami senator prof. Marian Zenkiewiez wystqpit 
do Minister Sprawiedliwosei Pani Hanny Suehoekiej w sprawie 
niewtaseiwego traktowania przez organa wym iaru sprawiedliwosei 
os6b, kt6re dziatajqe w obronie konieeznej powodowaty obrazenia 
napastnika. Senator wskazat na fakt, ze niezaleznie od skutk6w takieh 
zdarzen przyezynq ieh jest zawsze ten, kto podejmuje bezprawny 
zamaeh na innego eztowieka. Senator wskazal w6wezas, ze nie wolno 
w jednakowy spos6b traktowac przest
pey i ofiary, nawet jezeli ta 
ofiara zada w obronie konieeznej smiertelny eios przest
pey. 
Wystqpienie to spowodowalo podj
eie dziatan przez Ministra 
Sprawiedliwosei. Minister Hanna Suehoeka w odpowiedzi udzielonej 
ostatnio prof. Marianowi Zenkiewiezowi stwierdzita, ze podziela 
niepok6j co do zbyt wqskiego pojmowania obrony konieeznej w 
praktyee prokuratorskiej. 
Minister zwr6eita si
 tez do wszystkieh Prokurator6w Apelaeyjnyeh 
i Okr
gowyeh 0 wnikliwe analizowanie zaehowan sprawe6w w 
sytuaejaeh, gdy mogq wyst
powac w nieh elementy obrony konieeznej 
i uwzgl
dnianie ieh przy podejmowaniu deeyzji konezqeyeh 
post
powanie przygotowaweze, a takze w zakresie stosowania srodk6w 
zapobiegawezyeh. 
Jest wi
e nadzieja, ze po wielu interwenejaeh senatora prof. Mariana 
Zenkiewieza w tyeh sprawaeh sytuaeja ulegnie pewnej poprawie tak, 
aby uezeiwi ludzie nie musieli si
 bac zdeeydowanego dziatania wobee 
atakujqeyeh ieh przest
pe6w. 


Dyrektor Biura Senatorskiego 
Mgr Mieczyslaw Rutkowski 


W zwiqzku z lieznym i kontrowersjam i wobee tak zwanej ,,13" pensji 
dla praeownik6w sluzby zdrowia za rok 1998 i wobec braku srodk6w 
na ten eel, senator prof. Marian Zenkiewiez wystqpil przed kilkoma 
tygodniam i z interwenejq w tej sprawie do M inistra Zdrowia i Opieki 
Spoteeznej. 
W uzyskanej ostatnio odpowiedzi Minister twierdzi, ze w momeneie 
ustalania wysokosei sktadki na ubezpieezenia zdrowotne do jej 
podstawy wliezono r6wniez kwoty na ww wynagrodzenia. Zgodnie z 
rozporzqdzeniem Rady Ministr6w Kasy Choryeh zostaly zobowiqzane 
do uj
eia tyeh kwot. 
Zdaniem Sentatora rozwiqzanie to nie jest wlaseiwe, gdyz w ten 
spos6b podatniey z tegoroeznyeh sktadek ubezpieezeniowyeh finansujq 
zalegle wynagrodzenia za rok 1998, kt6re powinny bye finansowane 
w ramaeh ubiegloroeznyeh srodk6w budzetowyeh. 
Senator zapowiada dalsze interweneje w tej sprawie. 
Dyrektor Biura Senatorskiego 
mgr Mieczyslaw Rutkowski 


Brodnica na CD-Romie 


Okoto 15 ezerwea ukaze si
 wydana przez Wydziat Strategii i Promoeji 
Urz
du Miejskiego plyta CD-Room promujqea Brodnie
. W ez
sei 
wst
pnej przedstawione b
dzie na ptyeie potozenie miasta, jego historia, 
zabytki, kultura oraz aktualne dane z gospodarki, sportu, turystyki oraz 
propozyeje inwestyeyjne zar6wno miasta jak i prywatnyeh wtaseieieli. 
Glownym adresatem wydawnietwa Sq potenejalni inwestorzy w naszym 
miescie. 
Brodnieki CD-Room postuzy do wyrezyserowania Forum 
Gospodarezego, ktore planowane jest w Brodniey dnia 25 ezerwea. B
dzie 
rowniez podstawq promoeji naszego miasta na targaeh INVEST-CITY w 
Poznaniu w paidzierniku oraz targaeh turystyeznyeh TURSALON 
rowniez w Poznaniu w listopadzie biezqeego roku. Ta multimiedialna 
prezenaeja naszego miasta b
dqea elektronieznq formq jego promoeji 
posluzy jako podstawa do opraeowania nowyeh stron internetowych 0 
Brodnicy. 
Wydawnietwo jest dwuj
zyezne w wersji polskiej i angielskiej, a naktad 
wyniesie 3000 egzemplarzy. 


->;ffi

 


Zloci jubilaci 


W I p6lroczu biez'lcego roku Jubileusz 50-lecia pozycia 
malzenskiego obchodz'l nast
puj'lce pary Jubilat6w: 
1. Panstwo Marianna i Stanislaw Blumkowscy 2. Panstwo 
Stefania i Stanislaw Broks 3. Panstwo Agata i Roman Dulka 4. 
Panstwo Stanislawa i Mieczyslaw Drozdz 5. Panstwo Janina i 
Eugeniusz Kaszynscy 6. Panstwo Jadwiga i Franciszek 
Krengelewscy 7. Panstwo Jadwiga i Wlodzimierz Lipinscy 8. 
Panstwo Genowefa i Ignacy Murawscy 9. Panstwo Halina i Pawel 
Naworscy 10. Panstwo Elzbieta i Alfons Ploszynscy 11. Panstwo 
Alicja i Ildefons Popielarczyk 12. Panstwo Lucja i Stanislaw 
Sikorscy 13. Panstwo Halina i Jerzy Slominscy 14. Panstwo Irena 
i J6zef Slupscy 15. Panstwo Janina i Szczepan Spychalscy 16. 
Panstwo Klara i Boleslaw Wenslawscy 17. Panstwo Henryka i 
Kazimierz Wilkowscy 18. PaIlstwo Gertruda i Bernard WisillSCY 
19. Pa6stwo Emilia i Jerzy Wisniewscy 20. Panstwo Teresa i 
Stanisiaw Wrzosek 
Dnia 17 maja burmistrz Brodnicy Leon Krysinski odznaczyl 
w Urz
dzie Stanu Cywilnego wymienione pary za dlugoletnie 
pozycie malzenskie. 


(RED) 


Nasza kronika 


* Byly burmistrz Brodnicy, Waclaw Derlicki, zostal starost'l 
nowomiejskim. Gratulujemy. * Salomea Fr'lckiewicz-Blank 
wydala swoj'l jedenast'l ksi'lzk
. N osi ona tytul "A orkiestry 
graj'l..." * W Brodnicy goscilo okolo 20 mieszkanc6w Syke w 
NielTICZech w ramach praktycznego wypelnienia idei rodzinnej 
Europy. * Z nagrodami powr6cily brodnickie zespoly taneczne, 
finalisci Pucharu Polski w tancach disco. Duet UNIQ-Lukasz i 
Leszek z Brodnickiego Domu Kultury zaj
li pierwsze miejsce. 
Gratulujemy zwyci
zcom oraz ich animatorowi i choreografowi 
Ryszardowi Konopce. * W opublikowanej w kwietniu przez 
Gazet
 Pomorsk'l "Zlotej 100 firm Pomorza i Kujaw'98 nie ma 
ani jednej firmy z Brodnicy i powiatu brodnickiego. * Brodnicka 
Powiatowa Komenda Policji uruchomila tak zwan'l "Niebiesk'l 
lini
". Pod numerem 498-49-49 do godziny 22.00 dyzuruje 
policjant, a p6zniej inforl11acj
 przyjmuje automatyczna 
sekretarka. Dzwonic mozna mi
dzy innYl11i w nast
pujqcych 
sprawach: w problemach rodzinnych, szczeg61nie przemocy oraz 
kiedy ma si
 przekazac wiadomosc 0 dokonaniu przest
pstwa. 
Telefonuj'lcy moze pozostac anonil110wy. * Znany brodnicki 
archeolog, historyk i badacz dziej6w, pan Kazimierz Gr'lzawski, 
obronil pracft doktorsk'l na Uniwersytecie Mikolaja Kopernika 
w Toruniu. Temat pracy: "Zasiedlenie rejonu srodkowej Drw
cy 
we wczesnym sredniowieczu". Przypominamy, ze pan Kazimierz 
Gr'lzawski byl jednym z "wskrzesicieli" Ziemi Michalowskiej 
w 1990 roku i jej pierwszym naczelnym redaktorem. Do gratulacji 
dol'lcza si
 redakcja ZM. * Dnia 8 maja w klubie PIANO 
koncertowal zesp6l REBELION. * Dnia 8 i 9 maja w brodnickiej 
Szkole N owej Ewangelizacji Diecezji Torunskiej odbyl si
 II 
Kongres N owej Ewangelizacji. * Do zaprzyjaznionego z Brodnic'l 
miasta Strasburg w Niemczech wyjechala delegacja Brodnicy 
na czele z burmistrzem Leonem Krysinskim. 
Z prasy lokalnej "ybral TZ 


TZ
		

/19990503_0001.djvu

			Zjazd PSL 


Zjazd Powiatowy Polskiego Stronnictwa Ludowego w Brodniey odbyl si
 dnia 14 
maja 1999r. W sali Wi
jskiego Domu Kultury w Karbowie zebrali si
 delegaei z 
wszystkieh gmin miejskieh i wiejskich obeenego powiatu brodniekiego. Byl to drugi 
Zjazd Powiatowy w Polsce (po utworzeniu powiat6w), pierwszy odbyl si
 w Zamoseiu. 
Wsr6d zaproszonyeh gosei byli: 
- Franeiszek Stefaniuk, wieemarszalek Sejmu, - Andrzej Malinowski, ezlonek Rady 
Naezelnej PSL w Warszawie, - Eugeniusz Klopotek, posel na Sejm III Rz
ezypospolitej, 
- Czeslaw Kasperek, Prezes Zarz'tdu Wojew6dzkiego PSL w Toruniu, - Zygmunt 
Kwiatkowski, Przewodniez'tey Klubu Radnych PSL Sejmiku Kujawsko-Pomorskiego, 
- Wojeieeh Mojzesowicz, wiceprezes Zarz'tdu Wojew6dzkiego PSL w Toruniu. 
Pan Bogdan Choszezewski, dotychezasowy Prezes Zarz'tdu Powiatowego PSL 
zapoznal wszystkieh obeenyeh ze sprawozdaniem ust
puj'teego Zarz'tdu. Pani Maria 
Janowska w imieniu Powiatowej Komisji Rewizyjnej dokonala oceny dzialalnosei 
Zarz'tdu i udzielila absolutorium. 
W dyskusji nad sprawozdaniem pierwszy zabral glos Pan Leonard Kowalski, 
Starosta Powiatu Brodniekiego. Poinformowal 0 poezynaniaeh na rzeez gmin oraz 0 
iniejatywaeh Starostwa Powiatu Brodniekiego. W dalszej dyskusji przewijaly si
 
aktualne, trudne problemy dnia dzisiejszego. Poruszano sprawy polityezne, 
ekonomiezne, spoteezne i mi
dzynarodowe. 
Nowym Prezesem Zarz'tdu Powiatowego PSL zostal wybrany Pan Zbigniew 
Sosnowski, ezlonek Prezydium wladz wqjew6dzkieh w Toruniu, a na co dzien Dyrektor 
Szkoly Podstawowej w Zasadaeh. Honorowym Prezescm Stronnietwa wybrano 
jednoglosnie Pana Bogdana Choszezewskiego. Do Zarz'idu Powiatowego wybrano 
20 os6b, reprezentuj'ieych r6zne miejscowosei i zainteresowania zawodowe. Mandat 
delegata na Kongres Ruehu Ludowego otrzymal Pan Leonard Kowalski . Ponadto 
wybrano 5 - osobow	
			

/19990504_0001.djvu

			Csma Sesja Rady Miejskiej 


Osma Sesja Rady Miejskiej w Brodnicy odbyla sift 29 kwietnia 
1999r. 
Przewodnicz'lca Rady Miejskiej Iwona Sarnowska powitala 
radnych oraz wszystkich obecnych na Sesji, po czym stwierdzila 
quorum. 
N a sekretarza obrad powolana zostala Barbara Kantarowska. 
Przed glosowaniem za przyjftciem porz'ldku obrad Zarz'ld 
Miasta zwrocil sift z prosb'l 0 wycofanie sift z porz'ldku obrad 
punktu dotycz'lcego rozpatrzenia projektu uchwaly w sprawie 
przedluzenia dzierzawy m iej skiej skladowiska odpado
 
kom unalnych przy ul. U stronie Przedsi
biorstwu Gospodarkl 
Komunalnej Spolka z 0.0. w Brodnicy oraz 0 wprowadzenie 
autopoprawki do projektu uchwaly w sprawie zaci'lgni
cia 
pozyczki z W ojewodzkiego Funduszu Ochrony Srodowiska i 
Gospodarki Wodnej w Toruniu na budow
 kolektora kanalizacji 
sanitarnej w ul. 18 Stycznia w Brodnicy. 
Po wniesieniu poprawek porz'ldek obrad VIII Sesji Rady 
Miejskiej zostal przyj
ty jednoglosnie. 
Z kolei Rada przyj
la protokol z VI i VII Sesji Rady Miejskiej 
w B rodnicy . 
W nastftpnym punkcie Przewodnicz'lcy Komisji zlozyli 
sprawozdanie z pracy Komisji Rady od ostatniej Sesji. 
W kolejnym punkcie porz'ldku obrad, dotycz'lcym przyj
cia 
planow pracy Komisji Rady Miejskiej, radny Grzegorz Grabowski 
postawil wniosek, aby plany pracy wszystkich Komisji Rady 
zostaly przygotowane wedlug jednolitego schematu. W wyniku 
glosowania wniosek ten zostal przyj
ty. 
Nastftpnie zostalo przedstawione sprawozdanie z wykonania 
planu pracy Zarz'ldu Miasta za 1998r. wraz z informac
'l 0 
przetargach i wyjasnienie odwolan oraz sprawozdanle z 
wykonania uchwal Rady Miejskiej podj
tych w 1998r. 
Kolejnym punktem porz'ldku obrad bylo rozpatrzenie projektu 
uchwaly w sprawie sprawozdania z wykonania budzetu miasta 
za 1998r. oraz udzielenia absolutorium Zarz'ldowi Miasta z tego 
tytulu. Przed przyst'lpieniem do glosowania nad projektem tej 
uchwaly przewodnicz'lcy Komisji Rady przedstawili opinie w 
sprawie wykonania budzetu. 
Przewodnicz'lcy Komisji Rewizyjnej Ignacy Wisniewski 
odczytal protokol z kontroli wykonania budzetu miasta za 1998r. 
oraz opini
 Regionalnej Izby Obrachunkowefna temat wykonania 
budzetu za 1998r., po czym postawil pozytywny wniosek 0 
udzielenie absolutorium dla Zarz'ldu Miasta z wykonania budzetu 
za rok 1998. 
Nast
pnie Burmistrz Miasta Brodnicy Leon Krysinski 
przedstawil sprawozdanie dotycz'lce wykonania budzetu za 1998r. 
oraz zaproponowal Radzie, aby przyj'lc projekt uchwaly w 
sprawie wykonania budzetu miasta za rok 1998. 
W wyniku glosowania, jednoglosnie zostala podj
ta uchwala 
w sprawie wykonania budzetu miasta za rok 1998 oraz udzielenia 
absolutorium Zarz'ldowi Miasta z tego tytulu. 
Burmistrz Miasta Leon Krysinski podzi
kowal Radzie za 
przyjft cie sprawozdania z wykonania budzetu miasta za 1998r. 
oraz udzielenie absolutorium Zarz'ldowi Miasta z tego tytulu. 
N ast
pnym punktem porz'ldku obrad bylo sprawozdanie z pracy 
Zarz'ldu Miasta od ostatniej Sesji wraz z informacj'l 0 przetargach. 
Kolejnym punktem obrad bylo rozpatrzenie projektow uchwal. 
Podj
te zostaly uchwaly w sprawie: 
Zatwierdzenia planu pracy Zarz'ldu Miasta na rok 1999. . 
Upowaznienia kierownika sekcji opiekunek Miejskiego 


4 


Osrodka Pomocy Spolecznej w Brodnicy do zalatwiania spraw z 
zakresu administracji publicznej. 
Powolania doraznej komisji Rady Miejskiej ds. rozwi'lzywania 
problemu targowiska miejskiego. 
Sklad komisji: 
Radni: 
a. Zdzislaw Br'lzkiewicz - przewodnicz'lcy b. Stanislaw 
Ziemba - czlonek c. Leszek Waldowski - czlonek d. Janusz 
Rosik - czlonek e. Piotr Gr'lzawki - czlonek Osoby spoza 
Rady: Maria Szy
anska - czlonek Jftdrzej Tomella - czlonek 
Mieczyslaw Mosakowski - czlonek Stanislaw Jarecki - czlonek 
Powolania doraznej komisji ds. polityki mieszkaniowej dla 
miasta Brodnicy w skladzie: Zdzislaw Br'lzkiewicz 
przewodnicz'lcy, Jerzy Rakowski, Krystyna Kiszkurno, Osoby 
spoza Rady: Jerzy Lejman, J
drzej Tomella. 
Przyst'lpienia Gminy Miasta Brodnicy do Stowarzyszenia gmin 
"Polskie zamki gotyckie". 
Zaci£lgni
cia pozyczki z W ojewodzkiego Funduszu Ochrony 
Srodowiska i Gospodarki W odnej w Toruniu na budowft kolektora 
kanalizacji sanitarnej w ul. 18 Stycznia w Brodnicy. 
Zbycia w drodze bezprzetargowej dzialek nr 40/17 i 40/8 0 
pow. 0,1094 ha polozonych w Brodnicy przy ul. Wiejskiej na 
rzecz wlasciciela dzialek nr 40/3 i 40/9, z przeznaczeniem na 
popraw
 warunkow zagospodarowania. 
Nieodplatnego nabycia dzialki nr 67 0 pow. 1427m2 
zlokalizowanej w Brodnicy w s'lsiedztwie Lasku Miejskiego 
Zbycia w drodze bezprzetargowej dzialki nr 477/12 0 pow. 
0,0710 ha polozonej w Brodnicy przy ul. Swierkowej na rzecz 
uzytkownika wieczystego dzialki nr 477/8 z przeznaczeniem na 
popraw
 warunkow zagospodarowania. . 
Zbycia w drodze przetargu nieruchomosci niezabudowaneJ 
polozonej przy ul. N owa Kolonia z przeznaczeniem pod budow
 
garazu. 
U stalenia wysokosci stawki procentowej oplaty adiacenckiej. 
Zbycia w drodze bezprzetargowej dzialek nr 475/19,475/24, 
475/17,475/180 htcznej 0 pow. 2919 m2 polozonych w Brodnicy 
przy ul.Swierkowej na rzecz Przedsi
biorstwa Robot Sanitarnych 
i Melioracyjnych "SANMEL" sp. z 0.0. w Brodnicy z 
przeznaczeniem na popraw
 warunkow zagospodarowania. 
Zbycia w drodze przetargu nieruchomosci zabudowanej 
oznaczonej ewidencyjnie dzialk'l nr 1541/11 0 pow. 0,3792 ha 
polozonej w Brodnicy przy ul. Podgornej. 
Zbycia w drodze Bezprzetargowej dzialki nr 30/138 0 pow. 
o 0321 ha oraz dzialki nr 30/260 0 pow. 0,0693 ha polozonych w 
B'rodnicy przy ul. W ojska Polskiego na rzecz wlasciciela dzialki 
nr 30/132 z przeznaczeniem na poprawft warunkow 
zagospodarowania. 
Nabycia dzialki nr 54/6 0 pow. 0,0416 ha oraz dzialki nr 55/4 
o pow. 0,0686 ha, stanowi'lcych drog
 l'lcz'lc'l ulicft Podmiejsk'l 
z ulic'l Akacjow'l w Brodnicy. 
Powolania Komisji konkursowej dla wylonienia kandydatow 
na stanowisko dyrektora Szkoly Podstawowej Nr 1 w Brodnicy. 
Kolejnym punktem Sesji byly zapytania i wnioski mieszkancow 
miasta i radnych oraz interpelacje radnych. Dyrektor Powiatowego 
Centrum Pomocy Rodzinie Ewa Sargalska omowila zasady 
korzystania z Panstwowego Funduszu Rehablilitacyjnego Osob 
N iepelnosprawnych. 
Na tym obrady VIII Sesji zakonczono. 
Rzecznik prasowy Rady Miejskiej 
Renata Kaminska
		

/19990505_0001.djvu

			Najwazniejszy jest klient 
i wysokiej jakosci produkt 


Ziemia Michalowska rozmawia z Prezesem Zarzqdu Sp61ki 
Zaklady Sprzftu Motoryzacyjnego POLMO S.A., dyrektorem 
magistrem Ignacym Wisniewskim. 


Wiadomo, ze POLMO przeksztalcilo si
 w Spolk
 Akcyjn
. 
Co to znaczy? 


Zgodnie z ustaw'lo komercjalizacji i prywatyzacji przedsiftbiorstw 
patlstwowych dotychczasowe przedsi
biorstwo patlstwowe ZSM 
POLMO w Brodnicy na wniosek statutowych organ ow 
przedsi
biorstwa - zostalo przeksztakone w spolk
 akcyjn'l. To znaczy, 
ze na dotychczasowym maj'ltku przedsi
biorstwa zostala utworzona 
spolka akcyjna pod t'l sam'l nazw'l, to jest Zaklady Sprz
tll 
Motoryzacyjnego POLMO S.A. 


Przeksztakenie przedsi
biorstwa patlstwowego w 
spolk
 akcyjn'ljest k01ejnym etapem restrllkturyzacji, rozpoczftciem 
procesu prywatyzacji spolki. W sensie wlascicielskim na obecnym 
etapie w zasadzie nic si
 nie zmienilo, bowiem do tej pory 
przedsi
biorstwo patlstwowe bylo wlasnosci'l skarbll patlstwa, a po 
utworzenill sp61ki akcyjnej na dzie6 dzisiejszy wszystkie akcje obj'll 
Skarb Patlstwa, z tym ze tak zwane osoby lIprawnione, to jest 
zatrudnieni na dzietl przeksztakenia przedsi
biorstwa oraz byli 
pracown icy, speln iaj 'ley okres lone warllnki, nabyl i prawo do 
nieodplatnego obj
cia 15% akcji. 


Jesli chodzi 0 dzialalnosc finny, to tak jak do tej 
pory jestesmy samodzielnym podmiotem gospodarczym, dzialamy 
wedlug zasad pelnego rozrachllnku gospodarczego. W warllnkach 
gospodarki rynkowej najwazniejszym jest klient, produkt wysokiej 
jakosci i konkurencyjna cena, co w warunkach narastaj'lcej konkurencji 
jest glownym wyzwaniem firmy i mozna powiedziec, ze lIdaje si
 to 
realizowac z pozytywnym skutkiem. 


W kraju mamy objawy kryzysu i w naszym rejonie jest duz:o 
zwolnien. Czy POLMO planuje jakies zwolnienia? 


Nie przewidujemy zwolnie6 pracownikow, mimo iz firma poczynila 
znaczne zakupy inwestycyjne, ktore maj'l istotny wpryw na wzrost 
wydajnosci pracy i podwyzszenie jakosci produkcj i, ale wci'lZ 
przestrzegamy przyj
tej kilka.lat temu zasady, ze zwalnianie 
pracownikow jest najgorszym rozwi'lzaniem, zarowno pod wzgl
dem 
ekonomicznym, jak i spolecznym. 


Jaki wplyw ma przeksztalcenie wlasnosciowe na zarobki 
pracownikow? 


Wynagrodzenia i ich pochodne stanowi'l istotny lIdzial w kosztach 
dzialalnosci finny, st'ld ich wplyw na ceny produktow, a co za tym 
idzie na konkurencyjnosc na rynku. Niemniej jednak firma nasza 
ksztahuje srodki na wynagrodzenia w sposob racjonalny i zapewniamy 
ich systematyczny wzrost, co najmniej na poziomie wskaznika 
przyrostll ustalonego przez Komisj
 Trojstronn'l, ktory na przyklad na 
ten rok wynosi 10,5%. Niezaleznie od tego zaklad nasz tworzy fllndusz 
swiadcze6 socjalnych, ktory w przeszlosci byl zasilany z zyskll netto, 
co ma istotny wplyw na blldzety rodzin, a szczegolnie tych, ktorzy 


znajduj'1 si
 w trudnej sytuacji materialnej. Nie zapominamy rowniez 
o bylych pracownikach, to jest emery tach i rencistach naszej firmy. 


Czy wyroby POLMO nadal ciesz
 si
 renom
 produktow 0 
wysokiej jakosci? 


W aktualnej sytuacj i rynkowej firma nie moze sobie pozwolic na zl'l 
jakosc produkcji. W okresie ostatnich kilku lat przykladamy duz'l wag
 
do spraw jakosci produkcji. Zostal grllntownie przebudowany system 
zapewnienia jakosci, co doprowadzilo w efekcie do wprowadzenia i 
stosowania systemll zarz'ldzaniajakosci'l w naszej firmie wedlug normy 
ISO 900 I. Potwierdzeniem tego jest otrzymanie certyfikatu nadanego 
przez uprawnion'ljednostk
 TUV Berlin Brandenburg e V. Od prawie 
rokll prowadzimy intensywne prace w celu dalszego doskonalenia 
systemu zapewnienia jakosci i przewidujemy, ze w trzecim kwartale 
biez'lcego roku standard naszych produktow b
dzie odpowiadal 
wymogom mi
dzynarodowej normy QS - 9000. Wyst'l}Jilismy juz do 
jednostki cel1yfikllj'lcej 0 nadanie cel1yfikatu. 


Panie Dyrektorze, czy w chwili obecnej POLMO S.A. jest 
firm
 przyjazn
 dla srodowiska? 


Dzialanie na rzecz poprawy ochrony srodowiskajest ciClgle, nigdy nie 
mozna powiedziec, ze zostalo juz wszystko zrobione. Pragn
 podkreslic, 
ze w ostatnich latach duzo w naszej finnie osiClgn
lismy. Calkowicie 
zostala przebudowana lakiernia, co pozwolilo zlikwidowac lIci'lzliwosc 
dla otoczenia, nie mowi'lC 0 zdecydowanej poprawie warunkow pracy 
w lakierni. W kodowni stosujemy mial 0 niskiej zawat10sci siarki i nie 
przekraczamy dopuszczalnego poziomll emisji zwi'lzkow szkodliwych. 


POLMO S.A. zawsze bylo znane z dzialalnosci na rzecz 
miasta. Czy obecnie, po przeksztalceniu wlasnosciowym, 
b
dzie ona kontynuowana? 


ZSM POLMO S.A.jak wiadomo jest znacz'lc'l firm'l w miescie. Dajemy 
zatrlldnienie ponad 900 osobom i zupelnie przyzwoite place, co nie 
jest bez znaczenia dla miasta. Jestesmy cZllli na ludzk'l bied
 i nie s'l 
nam obce potrzeby r6znych instytucji i organizacji. Wsp6lpracujemy 
z Zespolem Szkol Zawodo
ych w Brodnicy. Wspieramy organizacje 
charytatywne. Zaloga naszego zakladll angazuje si
 w r6znego rodzajll 
imprezy sp0l10we, wspieramy rowniez finansowo kluby sp0l10we. 


Ostatnie juz: pytanie. Jak pan widzi przyszlosc firmy? 


Nie chcialbym si
 powtarzac. Firma wkroczyla na drog
 prywatyzacji. 
Decyduj'lcy glos ma tlltaj wlasciciel, niemniej jednak na tyle, ile b
dzie 
nam dane miec wplyw, b
dziemy ksztaltowac takie zachowania, aby 
zapewn it: 
Istnienie i rozwoj tej finny na naszym terenie; 
Zatrudnienie co najmniej na istniej'lcym POZIOll1le; 
Zabezpieczenie zatrudnionym pracownikom wlasciwego poziomu 
wynagrodze6, swiadczetl socjalnych oraz warllnk6w prac 


Dzi
kuj
 za rozmow
. 


Rozmawial: Tomasz Ziemba 


5
		

/19990506_0001.djvu

			Rewolucja przedsiQbiorczosci 
Rzqdzenie w systemie demokratycznym to proces, w wyniku 
kt6rego zbiorowo rozwiqzywane sqproblemy, to r6wniez spos6b 
zaspakajania potrzeb spolecznych. Instrumentem w tym celu 
uz:ywanym jest wIadza publiczna. 
Przemiany ustrojowe zmierzajqce do demokratyzacji zycia w 
naszym kraju spowodowaly r6wniez koniecznosc zmian 
wszystkich sfer, w tym r6wniez sfery wIadzy publicznej. 
Wydawaloby si
, ze wraz z reformq administracyjnq kraju proces 
ksztaltowania si
 wIadzy zostal zakonczony. Tymczasem 
powodzenie wIadzy publicznej,jak na przykladzie amerykanskiej 
wIadzy publicznej wskazujq w swojej pracy "Rzqdzic inaczej" 
David Osborne i Ted Gaebler, uzaleznione jest od widzenia i ch
ci 
do wprowadzania zmian. 
Autorzy w swojej pracy wymieniajq czynniki pomocne przy 
wprowadzaniu zmian. Sq to: 
Kryzys. - Potrzeba jest nadal matk q wynalazk6w. W 
organizacjach wIadzy najcz
sciej przybiera on form
 kryzysu 
finansowego, ale r6wniez kryzysy gospodarcze, polityczne, a 
nawet kl
ski zywiolowe mogq stworzyc potrzeb
 zmiany. Kiedy 
nie zanosi si
 na zaden kryzys, przedsi
biorczy przyw6dcy 
niekiedy sami go wywolujq. 
Przyw6dztwo - Nic nie jest wazniejsze niz odpowiednie 
przyw6dztwo. Zazwyczaj przyw6dcq jest burmistrz, zarzqd 
miasta, ale przyw6dztwo moze miec r6zne formy. W niekt6rych 
miej scowosciach dziala wsp6lnie grupa przyw6dc6w, w sklad 
kt6rej wchodzqprzedstawiciele sektora publicznego i prywatnego. 
Niekiedy przyw6dcy naciskajq na wIadz
 od zewnqtrz, w innych 
przypadkach bywajq nimi dzialajqcy wewnqtrz instytucji 
szefowie. Waznym elementem przyw6dztwa jest umiej
tnosc 


Delegacja z Brodnicy w Brorup 


W dniach 5 do 8 maja w zaprzyja
nionym z Brodnici mieucie 
Brorup w Danii przebywala delegacja wI adz naszego miasta w 
skladzie: Zdzislaw Brqzkiewicz - Wiceburmistrz, Barbara Bok- 
Majzel- N aczelnik Wydzialu Kultury i Sportu, Renata Kaminska 
- CzIonek Zarzqdu Miasta 0 raz Krzysztof Hekert - N aczelnik 
Wydzialu Strategii i Promocji Urz
du Miejskiego. G16wnym 
celem wizyty bylo przygotowanie udzialu brodniczan w Swi
cie 
125 rocznicy zalozenia Brorup, kt6re odb
dzie si
 w dniach 20- 
22 sierpnia. Poruszany byl r6wniez temat Wystawy Gospodarczej 
z okazji tego swi
ta, w kt6rej z Brodnicy pragnq wziqc udzial 
mi
dzy innymi nast
pujqce firmy: STOLKAR, POM - Sp. z 0.0., 
SAMINEX, VIDOX, SOCHA i Zaklad Stolarki Budowlanej 
TPPD S.A. R6wniez om6wiony zostal udzial w obchodach 
naszych przedstawicieli kultury: CzIonk6w Bractwa Rycerskiego, 
Zespolu "Ostatnia Deska Ratunku" spiewajqcego popularne 
szanty czyli piosenki zeglarskie, zespolu muzyki reggae O-Zone 
oraz Zespolu MIodziezowego Tanca UNIQ przy Brodnickim 
Domu Kultury. 
Ostatnim problemem dyskutowanym podczas wizyty byla 
pomoc wladz miasta Brorup w skorzystaniu z dunskich 
rzqdowych funduszy pomocowych w dziedzinie ochrony 
srodowiska. 


6 


stania si
 szermierzem zmian i ochrony tych czIonk6w 
organizacji, kt6rzy Sq sklonni zaryzykowac opowiedzenie si
 za 
zmlanaml. 
Ci
glosc przyw6dztwa - Kiedy przyw6dcy zbyt cz
sto si
 
zmieniajq, przeprowadzenie zasadniczych zmian staje si
 
niemozliwe. Zadna organizacja nie zaryzykuje przemian, jesli 
czuje, ze jej przyw6dca moze odejsc za rok lub dwa. 
Zdrowa infrastruktura spoleczna - Terminem infrastruktura 
spoleczna okresla si
 nieformalne powiqzania obywateli 
zaangazowanych w sprawy swych spolecznosci. Wlasnie brak 
tej infrastruktury odr6znia spolecznosci slabe od silnych. Zdrowq 
infrastruktur
 spolecznq majq te miasta, w kt6rych obywatele, 
organizacje lokalne i srodki masowego przekazu dbajq 0 dobro 
publiczne. WIadzom miejscowosci 0 takiej infrastrukturze 
spolecznej jest duzo Iatwiej przeprowadzac zasadnicze zmiany. 
Wsp61na wizja i cele - Nie wystarcza to, ze przyw6dca ma 
pewnq wizj
 zmian. Musi on jeszcze przekonac do niej innych 
przyw6dc6w spolecznosci. Jezeli nie uda si
 przekonac innych 
do zaakceptowania zmian, to wszystkie nowatorskie dzialania 
stajq si
 trudne do przeprowadzenia. - 
Wsp6lna wizja nie oznacza absolutnej zgody. Przedsi
biorczy 
przyw6dcy zamiast osiqgnqc kompromis, sprowadzaj qC wszystko 
do najmniej szego wsp6lnego mianownika, przekonuj q 
spolecznosc do swojej wizji i zbierania zwolennik6w jej realizacji. 
Nie eliminuje to konflikt6w, ale zapewnia przyw6dcom 
dostateczne poparcie, by wygrac z przeciwnikami. 
Zaufanie - Kiedy spolecznosc zabiera si
 do przeprowadzenia 
radykalnych zmian, to bardzo wazne jest, by ci, kt6rzy majq 
wIadz
 albo dysponujqpot
znymi wplywami czy instrumentami 
nacisku, mieli do siebie zaufanie, by rada miej ska ufala 
burmistrzowi, przedsi
biorcy czy zwiqzkowcy zarzqdowi miasta 
itd. 
Pomoc z zewn
trz - Fundamentalne zmiany Sq bardzo trudne 
i bolesne, niepewne i ryzykowne. Wi
kszosc organizacji 
zabierajqcych si
 do ich przeprowadzania potrzebuje pomocy z 
zewnqtrz - ze strony fundacji, organizacji obywatelskich, funduszy 
pomocowych. 
Wzory do nasladowania - Fundamentalne zmiany 
przeprowadza si
 na nieskonczenie wiele sposob6w i nie ma 
jakiegos jedynego wzoru, kt6ry wszyscy mogliby powielac. 
Niemniej jednak personel instytucji czuje si
 duzo pewniej, kiedy 
widzi, ze to, co pr6buje stworzyc, istnieje juz i funkcjonuje gdzie 
indziej. Nie tylko daje mu to mozliwosc uczenia si
 od innych, 
ale tez napelnia przekonanienl, ze cel jest osiqgalny. 
David Osborne - jest niestrudzonym or
downikiem 
efektywnych metod rzqdzenia Ted Gaebler - jest prezesem firmy 
konsultingowej w Kalifornii wyspecjalizowanej w sprawach 
zarzqdzania sektorem publicznym. 
Czy doswiadczenia i przemyslenia autor6w RZl\DZIC 
INACZEJ mogq bye pomocne w rozwiqzywaniu naszych polskich 
i lokalnych problem6w, mozecie si
 Panstwo przekonae po 
lekturze tej niezwykle ciekawej pozycj i. 


TZ 


Anna Kupczyk
		

/19990507_0001.djvu

			Jedzie pogotowie 


Tak jak wspomnialem w styczniowym wydanill Ziemi Michalowskiej trwa 
reform a slllzby zdrowia ( a takze administracj i i szkolnictwa). W zwi'lzkll z tym 
"Regionalne Kasy Chorych" lIstalily sk'lPe dotacje na lIslllgi medyczne i 
praktycznie negocjacje w celu zwi	
			

/19990508_0001.djvu

			Sloneczne swh:
to 3 Maja 


Pierws7a majowka na brodnickim rynku 
obfitowaIa w wiele atrakcji przygotowanych przez 
Brodnickie Towarzystwo Gospodarcze. Od godzin 
pop01udniowych na rynku wystvpowat 7espoI 


XI Mj
dzynarodowy 
Wyscig Kolarski Junior6w 


"Ostatnia deska ratunku", swoje umiejvtnosci 
demonstrowaIo tak7:e Bractwo Rycerskie i Teatr 
Wiczy. CaIosc byIa uswietniona wyscigiem 
kolarskim. ktory odbyI sivjuz po raz XI na trasie 
Grudziqdz - .IabIonowo Pomorskie - Brodnica- 
Swiedziebnia - Gorzno - Gr
zawy i meta w 
Brodnicy na ul. Ceglanej. Licznie zgromadzeni 
fani kolarstwa odeszli z usmiechem na ustach, 
gdyzl miejsce zaj
I Dawid Maciejewski 7 SMS 
rorun. P070staIe Illiejsca zajv1i Andrej 
Lebedew - Estonia, Vit Kusitomas - Litwa, 
Varblane Auts-Estonia, Dawid Zdziebdko - 
SMS Wrodaw i Gregor Gazvoda-SIowacja. W 
niedzielne pop01udnie brodniczan bawiI 
komendant "KopydIowa" Leszek Benke znany 
i lubiany przez wszystkich z programu 
telewizyjnego "Spotkanie z ballad
". W dniu 
uchwalenia pierwszej w Europie konstytucji w 
1791 I'. 3 maja w samo poIudnie przedstawiciele 
wIadz miasta i zakIadow pracy zIozyli kwiaty 
przed pomnikiem przy placu 3 Maja. Po 710zeniu 
kwiatow licznie zgromadzeni goscie prowadzeni 
przez Miejsk
 Orkiestr v [)vt
 i Kompani
 
honorow
 .Iednostki Wojskowej 
przemaszerowali do koscioIa farnego. Uroczyst
 
mszv swivt
 za OjczY7n v odprawiI proboszcz a 
jednoczesnie kapelan 4 PuIku Obrony 
Przeciwchemicznej ks. praIat major Boles1aw 
Lichnerowicz. Natomiast popoIudniu na 
brodnickim rynku zapre7entowali siv 
keybordzisci ze szkoIy muzycznej. 


(Wald) 


f:. 


Poczty sztandarowe 


;.>: ,,:f Vo', 



! 


lJroczystosci 3-majowe pod pomnikierm zamordowan}ch. 


SwiQto bibliotekarzy 


Dnia 5 maja br. brodnickie bibliotekarki obchodzHy swoje doroczne swivto. 
Wstvpem do uroczystosci byIa Msza Sw. w kosciele farnym do patrona bibiiotekar7Y 
sw. Wawrzyilca w intencji zyjqcych i zmarIych pracownikow bibliotek. Ilomili v 
wygIosH ksiC\dz praIat BolesIaw Lichnerowicz, ktory przedstawiI prac v bibliotekarzy 
jako sIuzb
 kulturze narodowej. 
Na dalsz
 czvsc uroczystosci uczestniczki udaIy si v do SzkoIy Podstawowej nr 1, 
gdzie przybyli rowniez przedstawiciele brodnickich wIadz samorz
dowych i 
powiatowych. Obecni byli mivdzy innymi: P
zewodnicz
ca Rady Miejskiej lwona 
Sarnowska, Burmistrz Brodnicy Leon Krysinski. Starosta Powiatowy Leonard 
Kowalski oraz Naczelnik WydziaIu Edukacji Anna Kupczyk. 
Swi
to byIo oka7:i'i do wr
c7enia nagrod i wyr67:nien: - Dyplom Stowarzys7enia 
Bibliotekarzy Polskich, OddziaIu w Brodnicy otrzymaI pan .Ierzy Wultanski za 
nieodplatne przekazanie ksi	
			

/19990509_0001.djvu

			"Plonie ognisko i szumiCl knieje..." 


Slowa rowniez i tej starej, hareerskiej piesni mozna bylo uslyszec 29 
kwietnia w Palaeu Anny Wazowny. Okazjq do tego stala silt promocja ksiqzki 
Jerzego Wultanskiego "Z dziejow brodniekiego hareerstwa". Na zaproszenie 
autora przybyli lieznie: hareerze - seniorzy i mlodsi entuzjasei ruehu 
skautowego. 
Podezas krotkiej prelekcj i autor podkreslil, iz ksi'lzka nie jest peln'l histori q 
brodniekiego hareerstwa, przypomina raezej kartki z kalendarza. Brakuje w 
niej na przyklad dziejow hareerstwa zenskiego. Gromadzenie materialow do 


Goscie licznie pl7ybyli na promoc.jv ksiq7ki J.Wultanskiego 


tej publikaeji nie bylo 
prost q sprawq. Jezeli 
ehodzi 0 hareerstwo 
przedwojenne 
podstawowym i irodlam i 
wiedzy staly silt gazety: 
"Ziemia Miehalowska' i 
redagowana przez 
brodniekieh hareerzy 
"Hareowka". Zaehowala 
silt tez kronika komendy 
brodniekiej. 
W publikaeji mozna 
znaleic informaeje 
dotyezqee poezqtkow 
hareerstwa, pierwszyeh 
brodniekieh druzyn. Jerzy 
Wulta6ski przybliza takze 
ezytelnikom sylwetki 
najbardziej zasluzonyeh 
dzialaezy miejseowego 
hareerstwa. Znajdujemy 
wsrod nieh Aleksandra 
Kruszezy6skiego, 
zalozyeiela i opiekuna 


Promocja ksi'l.zki "Z Dziej6w Harcerstwa 
Brodnickiego" J.Wultanskiego. 
Autor w czasie podpisywania ksi'l.zek 


wielu druzyn oraz Zygmunta Rozwadowskiego, ktory zaszezepil hareerskie 
idee wsrod najmlodszyeh. 
Sponsorem promoeji i jednoezesnie wydaweq ksi'lzki byla firma Multi. 
Ewa Kulwicka 


Awanse brodnickich strazak6w 


Z okazji Dnia Strazaka w piqtkowe poludnie w komendzie Strazy 
Pozarnej odbylo si y wryczenie nagrod i awansow zasluzonym 
strazakom. 
Z rozkazu Komendanta Glownego Patlstwowej Strazy Pozarnej za 
zaslugi na sluzbie mlodszy aspirant Waldemar Przeczewski awansowal 
do stopnia aspiranta. Z rozkazu Komendanta Wojewodzkiego 
Patlstwowej Strazy Pozarnej w Toruniu awans do stopnia starszego 
ogniomistrza otrzymali Tomasz TalaI' i Wanda Drozdowska. Starsi 
Sekcyjni Wieslaw Grodkowski, Rom'an Wisniewski i Jan Srodkowski 
otrzymali awans do stopnia mlodszego ogniomistrza. Starszym 
sekcyjnym zostali: Pawel Znajmicki, Roman Bartnicki i Jaroslaw 
Jonakowski. List pochwalny otrzymal aspirant sztabowy Zdzislaw 
Filarski za dowodzenie jednostk q ratunkowo-gasniczq. Medale 
brqzowe otrzymali mlodsi aspiranci: Piotr Boniecki i Piotr Zacharski 
oraz aspirant Jacek Wrzesitlski. Medale srebrne otrzyn
ali: ogniomistrz 
Tomasz Kowalski mlodszy ogniomistrz Jan Srodkowski i Andrzej 
Wysocki. Zlote medale za zaslugi dla pozarnictwa otrzymali Leszek 
Balyga, Krzysztof Jaskowski i Jan Piotr Zulewski. Za wykazanq 
inicjatyw y , wklad pracy i wykorzystanie swoich umiejytnosci przy 
pracach modernizacyjno-konserwatorskich zwiqzanych z popraWq 


tiE 


N agrodzeni Strazaey 


funkcjonalnosci i estetyki urzqdzetl i obiektow Komendy Powiatowej 
Patlstwowej Strazy Pozarnej wyroznieni nagrodami pieniyznymi 
zostali: Leszek Baldyga, Roman Rucitlski, Jan Zulewski, Adam 
Klosowski, Krzysztof Piqtek. 


(Wald) 


g- 


Dzien Strazaka 


9
		

/19990510_0001.djvu

			Regulamin konkursu plastycznego 
"Drwf}ca - Moje wrazenia" 


Organizatorzy 
Biuro Promocji Starostwa Powiatowego w Ostr6dzie, Wydzial 
Oswiaty, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Ostr6dzie, Centrum 
Kultury i Sportu w Ostr6dzie, 
Cele 
U w razl i w ian ie mlodziezy na pi
kno otaczaj'lcej przy rody w 
srodowisku naturalnym dorzecza rzeki Drw
cy oraz jego pokazanie przy 
pomocy technik plastycznych. Zainteresowanie mlodziezy problematyk(t 
ochrony przyrody. Doskonalenie zainteresowatl i zdolnosci plastycznych. 
Warunki uczestnictwa 
W iek uczestnik6w konkursu - mlodziez licealna VII i VIII klasy szk61 
podstawowych. Kazdy uczestnik moze przygotowac maksimum 5 prac 
w jednej z pi
ciu technik: malarstwo, rysunek, grafika, pastel, 
collage.Maksymalny format prac nie powinien przekraczac wymiar6w 
50x70 cm. Wskazane jest oprawienie prac. Kazda praca powillna 
posiadac na odwrocie metryczk
: imi
 i nazwisko, wiek autora, adres 
plac6wki, nazw isko instruktora lub nallczyciela plastyki oraz tytlll prac. 
Szkoly i sekcje plastyczne przy domach kultury oglaszaj(t konkurs 
plastyczny na swoim terenie i wybieraj(t najlepsze prace wg 
opracowanego przez siebie regulaminll wewn
trznego. N aj lepsze prace 
szkoly przesylaj(t do centr6w kultury w m iastach pow iatowych do 31 
maja«991'., gdzie zorganizowana zostanie ich ocena przez komisj
 
powiatow(t powolan(t w osrodkach kultury. Stamt(td maksymalnie po 7 
najlepszych prac zostanie przeslanych do Centrum Kliitury i Sportu w 
Ostr6dzie do 10 czerwca, a jeden mlody plastyk z kazdego powiatll 
otrzym uje zaproszenie na warsztaty EKO-AR T (11-13 czerwca). S(td 
Konkursowy powolany przy CKiS w Ostr6dzie wyloni najlepsze prace 
plastyczne, a zwyci
zcy zostan(t nagrodzelli 20 czerwca podczas Turniejll 
Rajc6w Drw
ckich w Ostr6dzie. Wystawa pokollkursowa odb
dzie si
 
w dniach 18.06 - 2.07,991'. na Zamkll w Ostr6dzie, a nast
pnie w lIstalonej 
kolejnosci i terminach w pozostalych naddrw
ckich miastach 
powiatowych. Organizatorzy zastrzegaj(t sobie prawo do sprzedazy 
Iladeslanych prac na aukcji zorganizowanej podczas imprezy tinalowej, 
a uzyskana wartosc w zlotych b
dzie przekazana autorowi pracy po 
potr(tceniu prowizji aukcyjnej. Prace oceniane b
d(t przez profesjonalne 
Jury i eksponowane podczas obchod6w "VI Oni Orw
cy". Najlepsze 
prace b
d(t nagrodzone. 
Kontakt z CKiS w Ostr6dzie 
tel. (0-89) 646 32 31 
Pani Renata Paszkiewicz -Ferenc 


Wyniki konkursu pod haslem "W oda, Zycie, Zdrowie, 
Rozwoj" zorganizowanego z okazji 80-1ecia powstania 
Polskiego Czerwonego Krzyza. 


Na konkurs wplyn
ly og6lem 332 prace ze szk6l powiatu 
brodnickiego w: Brodnicy, Kruszynach, Radoszkach, Jastrz
biu, 
Oruzynach, Gortatowie, Laszewie, Pokrzydowie, Grqzawach, Szczllce, 
Janowie oraz z I LO w Brodnicy. 
Komisja w skladzie: 
Maria Melnicka ( Plastyk Urz
dll Miejskiego - Przewodniczqca) 
oraz Jolanta Tomella - zast
pca Naczelnika Wydzialu Edllkacji UM 
oraz Jerzy Kaniecki - Instruktor PCK przyznala nast
pujqce nagrody: 
Grupa Klas I-III 
1 m iejsce - Przybycki Leszek SP Laszewo, 2 m iejsce - Ostrowska 
Kam ila SP Pokrzydowo, 3 m iejsce - Golkowski Kam il SP Gortatowo, 
Wyr6znienie - Szymanski Tomasz SP Laszewo, Klimowska Ewelina 
SP Laszewo, Lulinska Anna - Szkola Podstawowa nr 7 w Brodnicy, 
Gupa klas IV-V: 
1 m iejsce - Golkowski Oawid SP Laszewo, 2 m iejsce - Klimowska 
Patrycja SP nr 2 w Brodnicy, 3 miejsce - Szczutkowska Edyta SP nr 2 
w Brodnicy, Lepkowska Milena SP Golkowo, Pniewski Bartosz SP 
Janowo, 
Grupa klas VI-VIII: 
1 miejsce - Urbanski Llikasz SP nr 2 Brodnica, 2 miejsce - Weiss 
Sandra SP nr 7 Brodnica, 3 m iejsce - Tomela Tomasz SP nr 2 Brodnica, 
Wyr6znienie - Grabkowska Elzbieta SP Szczuka, KlIpczyk Magdalena 
SP nr 1 Brodnica, Cieczko Marta SP Oruzyny, W oznicka Anna SP 
Pokrzydowo. 
Nagrodzone prace zostanq przeslane do Zarzqdu Okr
gowego PCK 
w Torunill do oceny przez W ojew6dzk q Kom isj
 Konkursowq. 
Ogloszenie wynik6w i wr
czenie nagr6d nastqpilo 8 maja br na 
Stadionie Miejskim w Brodnicy podczas imprezy "Biegi 
Czerwonokrzyskie. 
Organizatorzy konkllrsll skladajq serdeczne podzi
kowania 
nallczycie 10m p lastyki oraz opiekunom Szko Inych K6l PCK za 
zaangazowanie w przygotowanie konkllrsu. Wyrazy podzi
kowania 
kierujq r6wniez organizatorzy fllndatorom nagr6d, to jest Urz
dowi 
M iejskiemll w Brodnicy oraz Panu Marianowi Tomoniowi, dyrektorowi 
Brodnickiego Parku Krajobrazowego. 


TZ 


Regulamin Festiwalu Zielonych Teatrow 
Dni Drwfi'cy '99 


1. Festiwal odbywac si
 b
dzie w ramaeh Dni Drw
ey '99 w Centrum 
Kultury i Sportu w Golubiu-Dobrzyniu w dniu 11 ezerwca 1999 roku 0 godz. 
10.00. 
2. Do udzialu w Festiwalu organizator zaprasza dzieei i mtodziez wieku 5- 
15 lat. 
3. Zgloszenie do udzialu w Festiwalu mogq nadsytac przedszkola, szkoly, 
placowki kulturalne i organizaeje w nieprzekraezalnym term inie do dnia 9 
ezerwea 1999r. na adres: 
CENTRUM KUL TURY I SPORTU UI. Gen. J. Hallera 13 87-400 
Golub-Dobrzyn tel. 6832408, fax. 683 5415 kom. 602 448361 
1. Jury powolane przez organizatora oeeniac b
dzie wykonaweow wg 
powszeehnie obowiqzuj'leyeh kryteriow na tego typu imprezaeh. 
2. Wykonawey winni zaprezentowac spektakl teatralny 0 tematyee 
ekologieznej. Czas wyst'lpienia do 30 min. 
3. 0 rgan izator zapew n ia: aparatur
 naglasn iaj'leq, w zm aen iaeze 
instrumentalne, pianino, instrument klawiszowy typu keyboard, magnetofon. 
4. Uezestniey Festiwalu przyjezdzajq na koszt wlasny. 
5. Organizator zapewnia napoje, eiastka, slodyeze. 
6. N a zwyei
zeow ezekajq atrakeyjne nagrody. 


10 


Wyniki konkursu poetyckiego dla dzieci kl. III i IV 
zorganizowanego przez Miejsk
 Bibliotekf Publiczn
 oraz 
redakcjf "Ziemi Michalowskiej", pod haslem "I ty mozesz 
zostac mlodym autorem". 


N agrody zdobyli: 
I. Anna Rakoczy Szkola Podstawowa nr 1, kl. III a 
II. Grzegorz Lukasik Szkola Podstawowa Konojady, kl.III 
Marta G6recka Szkola Podstawowa nr 1, kl. IIIa Natalia Mlodecka 
Szkola Podstawowa nr 7, kl. IVb 
III. Stuczynska Katarzyna Szkola Podstawowa nr 7, kl. IV c 
Wyroznienia: Ewertowska Katarzyna Szkola Podstawowa nr 
7 kl. IV c Brzostek Miroslawa Szkola Podstawowa nr 7 kl. IV b 
Swiqtkowska Emilia Szkola Podstawowa nr 7 kl. IV b Bqkowska 
Barbara ,Szkola Podstawowa nr 7 kl. IV c Kaminska Karolina 
Szkola Podstawowa nr 7 kl. IV c 
Dzi
kujemy nauczycielom jftzyka polskiego za przygotowanie 
i zaangazowanie. 


(RED)
		

/19990511_0001.djvu

			Przed dwutysiClcleciem chrzescijanstwa 
Sanktuaria Maryjne w Jerozolimie 


S'l dwa wielkie sanktuaria Matki Bozej w Jerozolimie: laeillska bazylika 
Zasni
eia i greeka eerkiew Grobu (ezyli Wniebowzi
eia) NMP. Ogromna, 
stoj'lea obok Wieezernika, bazylika Zasni
eia g6ruje nad wszystkim i jest 
widoezna niemal z kazdego miejsca w Jerozolimie. Zbudowali j'l na wzg6rzu 
benedektyni niemieeey. Kiedy po raz pierwszy zobaczylem eentralne 
zwiellezenie swi'ltyni, jakim jest wielki stozek (w jego wn
trzu kryje si
 
kopula kosciola), zastanawialem si
, gdzie juz cos podobnego widzialem, 
pod jak'l szerokosei q geografieznq. Alez tak - to echo dalekiego Akwizgranu 
i jego oktogonu katedralnego. Okazalo si
 zreszt'l, ze budowniezy bazyliki 
Heinrich Renard, arehitekt z Kolonii, na pocz'ltku XX wieku nawiqzywal 
w swoim zamysle do tamtego kamiennego zwaliska, wi'lz'leego si
 przede 
wszystkim z Karolem Wielkim. Budowie bazyliki Zasni
eia patronowal 
cesarz niemieeki Wilhelm II, bo to on otrzymal od sultana teren pod budow
 
i podarowal go - 0 dziwo - katolikom. 
Nie wiemy, ezy Matka Boza w tej okoliey w Jerozolimie mieszkala i 
ezy tu umarla. Ale w s'lsiedztwie bazyliki jest Wieezernik, miejsce Ostatniej 
Wieezerzy i Zeslania Dueha Swi
tego, a w Dziejaeh Apostolskieh ezytamy, 
ze apostolowie w Wieczerniku "trwali jednomyslnie na modlitwie razem z 
niewiastami, Maryj'l, Matk'l Jezusa". Nie dziwi zatem, ze w tym miejscu 
uezezono Jej zasni
cie. 
W g6rnym kosciele nade wszystko rzuca si
 w oezy gigantyczna wr
ez 
mozaika M aryi z Dzieci'ltkiem w absydzie, koncentryczna mozaika posadzki 
z symbolami Tr6jey Swi
tej, znakami zodiaku i miesi
ey oraz wokOl 
okr'lglego wn
trza koseiola wieniee kaplie z wizerunkami swi
tyeh i M aryi. 
G6rny kosei61 jest tez swietn'l akustyeznie salq koncertow'l, gdzie kiedys 
sluehalem kameralnej muzyki Sehuberta w wykonaniu mlodyeh artystow 
niemieckich. Mnie bardziej podoba si
 wszakze dolny kosci61. W jego 
centrum pod kopulastym kamiennym baldaehimem wspartym na kolumnach 
lez'lea postac zasypiaj'leej Matki Bozej na marach. W boeznych kaplicach 
Najswi
tsz'l Maryj
 Pann
 ezci Austria, Bawaria, Kolonia, W
gry. W 
kapliey Najswi
tszego Sakramentu przepi
kna mozaika przedstawiaj'lca 
zgromadzonyeh w Wieezerniku wok61 Maryi apostol6w. Przed ni'l zawsze 
staj
 na dluzej i patrz
 jak z purpurowego tla wylaniaj'l si
 postaei ludzkie. 
Ilekroc wyehodzilem z bazyliki Zasni
cia, myslalem rowniez 0 drugiej 
swi'ltyni Maryjnej w Jerozolimie, oddalonej 0 kilometr, moze 0 dwa od 
tego miejsea - 0 sanktuarium Grobu NMP (Wniebowzi
eia) i 0 kondukeie 
pogrzebowym Maryi przez dolin
 Cedronu tu zaez
tym, a tam zakOllczonym 
- jak opisuj'l apokryfy - i 0 tym, ze te dwie swi'ltynie staly si
 niejako 
symbolem los6w ludzi - ieh dr6g, przemijania, kotlea i nowego poez'ltku 
zarazem. W jednym ze wspomnianyeh tu apokryf6w z pierwszych wiek6w 
ehrzeseijatlstwa ezytamy: "Dzisiejszego rana weimieeie Pani'l M aryj
 i 
wyjdzieeie poza Jerozolim
 drog'l prowadz'lc'l przez dolin
 na G6r
 Oliwnq. 
Znajduj'l si
 tam trzy groty. Pierwsza, zewn
trzna, jest obszerna, za ni q 
druga, w srodku, a jeszeze dalej trzecia, wewn
trzna. Jest w niej od wsehodu 
lawa gliniana. Idieie i zl6zeie Blogoslawion'l na oweJ lawie". A wi
e tutaj 
w Jerozolimie, a nie w Efezie, zapami
tanym przeze mnie z dawnyeh lat 
szkolnej nauki, zlozono Maryj
 "na Jej kr6tki sen". Nieustannie wznoszono 
i burzono w tym miejseu koseioly. Dzisiaj na dziedzilleu przedkoscielnym 
jest pi
kna sredniowieezna fasada swi'ltyni, za kt6r'l monumentalne sehody 
(ezterdzidci pi
c stopni) wiod'l w dOl do 
podziemnego sanktuarium Grobu NMP. 
Jestesmy w poblizu dna potoku Cedron w 
Getsemani, kt6rego wezbrane wody zapewne 
niekiedy mogly niszczyc i wyplukiwac to 
miejsee. 
Sarkofag "trzeeiej groty" jest oszklony i 
oswietlony, mozna do niego podejsc przez niski 
przesmyk - surowa, nier6wna jasna skala 
smiertelnego loza. Zostalo one w p6iniejszych 
lataeh oddzielone od otoezenia skalnego. Nie 
jedyny to taki przypadek w Jerozolimie w 
dziejaeh kultu religijnego i nie tylko religijnego. 
Jedna z ikon w sanktuarium przedstawia Jezusa 
w orszaku aniol6w trzymaj'leego na r
kach 
owini
t'l w ealun M atk
, ehoc Jej cialo lezy 
r6wniez na maraeh, otoezone przez apostol6w. 
To wyobrazenie smierci NM Panny i Syna, kt6ry 


Wn/ttrze grobu Matki Bozej 
po ni'l przyehodzi, powtarza si
 takze w innyeh koseiolaeh Jerozolimy, 
rowniez w bazyliee Zasni
eia. Od XVIII wieku wlaseieielami sanktuarium 
s'l Grecy, a laeinniey po wydziedziczeniu ieh z tego miejsca zadowolic si
 
musz'l mozliwosei'l ofiejalnyeh modlitw tylko trzy razy w roku, mi
dzy 
innymi 15 sierpnia. W sr6d tlumu ladnie, glosno i zgodnie spiewaj'leyeh 
ortodoks6w nasze polskie modlitwy i spiewy brzmi'l anemieznie i j
kliwie. 
Wn
trze tego Maryjnego sanktuarium jest wyposazone z nadmiarem 
eharakterystyeznym dla ortodoks6w w oltarze, obrazy, figury, lampy, 
swieczniki. Jest nawet muzuhnat'aska nisza modlitewna - mihrab, bo czesc 
Matee "proroka" skladaj'l r6wniez wyznawey Allaeha. Nam, laeinnikom, 
milsza bylaby oczywiseie wi
ksza surowosc i prostota, ale nie jestesmy tu 
gospodarzami i uszanowac musimy wyrazy poboznosei "braci 
oddzielonyeh" . 
Do obu jerozolimskieh sanktuari6w Matki Bozej pielgrzymuj'l zawsze 
liczne rzesze przyjezdnyeh. Dla nas, Polak6w, nawiedzenia tyeh miejsc w 
maju, w miesi'leu poswi
conym szczeg6lnemu nabozenstwu ku ezci NMP, 
tak przeciez zywemu w kraju, mialo wyraz nie tylko modlitewno-liturgiezny, 
ale zarazem nasz wlasny, ojezysty. 


Marian Bizan 


Krypta Bazyliki Zasni/teia NMP 


11
		

/19990512_0001.djvu

			Wspomnienie 0 Jerzym Jagle 


13 kwietnia br. na brodniekim ementarzu liezne grono przyjaei61, 
praeownik6w i mitosnik6w muzeum oraz przedstawicieli wladz miasta i 
powiatu pozegnalo Jerzego Jagl
 - poet
 i przewodnika muzealnego. Tak 
jak jego wielcy poprzednicy - Jan Melnieki i Stefan Sargalski - byl piewe'l 
dziej6w Brodnicy i Ziemi Miehalowskiej, kt6ryeh pi
kno slawil 
oprowadzaj'lc niezliczone rzesze turyst6w z ealego swiata, odwiedzaj'leyeh 
brodnieki zamek. Majqc w pami
ci jego kunszt oratorski, umiej
tnose 
przekazywania wiedzy historyeznej i t
 ogromn'l wrazliwose w kontaktaeh 
z innymi ludimi, Wal"to pami
tae jak wiele trudow musial pokonae, by 
zyskae miano "ksi
eia brodnickieh przewodnikow" i bye bliskim 
zwyci
stwa w plebiscycie na "Brodniezanina Roku". 
Jego jakze barwny i pelen dramatycznyeh wydarzeI1 zyeiorys 
rozpoczyna si
 dat'l urodzin - 9 styeznia 1931 r. W ojna, ehoe pelna 
okrueieI1stw, dala mu doskonal'l znajomose j
zyka niemieekiego, tak 
przydatn'l w p6iniejszej praey w muzeum. Po wojnie uezyl si
, sluzyl w 
wojsku, praeowal jako ksi
gowy w PGR Malki, sk'ld po 22 lataeh zostal 
zwolniony w spos6b dla Niego bardzo bolesny. Pomimo rehabilitaeji i 
propozyeji powrotu do dawnego stanowiska zwi'lzal si
 z Rejonowym 
Przedsi
biorstwem Melioraeyjnym, gdzie praeowal jako kopacz, str6z, 
robotnik transportu, a w kOI1eu jako starszy rewident finansowy. Choe 
dusz
 arty sty odkryl w sobie w pelni w ehwili, gdy po przejsciu na 
emerytur
 podjql prae
 w m uzeum w 1986r., to Jego emoejonalny stosunek 
do pracy melioranta wyrazil najpelniej w wydanym w tymze 1986r. tom iku 
wierszy zatytulowanym "Koncert na sztachel, zolk
, dren r 5 em i 
komputer". W spos6b bardzo bliski poezji Mirona Bialoszewskiego pisal 
tam 0 sprawaeh eodziennyeh, zwyklyeh, ukazuj'le eal'l gl
bi
 swojej 
wrazliwej duszy. 
Poez'ltek jego pracy w muzeum nie byllatwy. W pami
ei mojej 
pozostaje obraz jego pokrwawionyeh dloni, gdy jako praeownik teehniezny 
kawalkiem szkla zeskrobywal z zabytkowyeh drzwi warstw
 starej feu'by, 
obtlukiwal swoje palce mlotkiem, ezy tez wykonywal prozaiczn'l prae
 
praeownika dozoru i obslugi z miotl'l i seierk'l w dloni. Tak bowiem jest 


w tradyeji muzealnej, ze prae
 rozpoezyna si
 od jakze prostyeh, ehoe 
bardzo waznyeh ezynnosei. 
Artystyezne upodobania, eh
e skupienia wok61 siebie innyeh tworeow, 
a przede wszystkim sluehaezy spowodowaly, ze nie tylko magI pr6bowae 
sit jako przewodnik muzealny, ale takze bye wsp610rganizatorem wystawy 
"Tw6rezose nieprofesjonalna regionu brodnickiego". Szybko stal si
 
waznq ez
sei'l i podporq sukeesu, jakim byl fenomen zywotnosci 
brodniekiej plae6wki muzealnej, jej popularnosci i walczyl 0 t
 
popularnose oraz dobre imi
 muzeum do kOllca, stajqc na kazde wezwanie, 
oddaj'le swej praey wszystkie sity. Zamek byl Jego ukochanym miejscem 
w Brodniey. Gdy oprowadzal po nim turystow - dzieci i doroslych, 
niewidomyeh i spragnionyeh wiedzy 0 brodnickiej ziemi i jej dziejaeh - 
wzbudzal u wszystkieh bez wyjqtku zaehwyt, wyrazony tysiqeami wpisow 
do ksi
gi pamiqtkowej muzeum. 0 tym jak wazna byla dla Niego Jego 
"mala ojezyzna" - Brodnica, swiadczq liczne wiersze, w ktorych z ezulosci q 
pisal 0 brodnickiej farze, madonnie z tej swi'ltyni, Drw
cy i 0 kazdym 
zak'ltku Ziemi Michalowskiej. Ten patriotyzm, mitose do ziemi ojezystej 
przekazywal uezniom brodniekieh szkol, ezlonkom Braetwa Ryeerskiego, 
ezlonkom Towarzystwa Przyjaei61 Muzeum i ealej rzeszy zwiedzaj'lcyeh, 
kt6ryeh bez wzgl
du na wiek i status spoleezny darzyl najwi
kszym 
szaeunkiem. 
Praea Jerzego Jagly w brodniekiej kulturze byla dla nas wszystkieh 
wielkim szez
seiem i wydawaloby si
 nam, iz b
dzie On z nami jeszeze 
dlugie lata. Odszedl, gdy nadszarpni
te trudami zyeia, wrazliwe seree 
odm6wilo posluszeI1stwa. Gdy poehylony nad Jego mogil'l wypowiadalem 
slowa pozegnania - lzy i uscisk w gardle nie pozwolily wyrazie zalu i 
pustki w sereaeh koleg6w muzealnik6w i moim wlasnym. A w uszaeh jak 
dzwon slysz
 glos i slowa - fragment Jego wiersza "Jak Kuba Bogu" 
... W kr61ewskieh komnataeh drzwi staj
 Z piesniami co wezoraj 
spiewalem W barakaeh kopaczom po rowaeh", 


Jerzy Jagla za swoj'l prae
 odznaezony zostal Krzyzem Zaslugi RP 
oraz Odznak'l Zasluzony Dzialaez K ultury. 


Waldemar G 
 sicki 


W 55. rocznic
 walk 2 Korpusu Polskiego 
we Wloszech i bitwy pod Monte Cassino 
Plutonowy FELIKS Wt.ODARCZAK 


F. W lodarczak urodzil si
 18 listopada 1896 roku w m iejscowosci 
D
by, powiat Czarnkow, w wojewodztwie poznanskim, jako syn 
Jozefa i Elzbiety z domu Molczyk. W 1919 bral udzial w powstaniu 
wielkopo lskim. Sluzyl w 9 Pulku Strzelcow W ie lkopolskich, ktory 
po przem ianowaniu stal si
 67 Pulkiem Piechoty. Z jednostk '1 t'1 
przybyl w 1921 roku do Brodnicy. W okresie mi
dzywojennym w 
stopniu plutonowego byl orkiestrantem - tr
baezem. Przy koncu 
sierpnia 1939 roku skierowany zostal do Osrodka Zapasowego 4 
Dywizji Piechoty do Rzeszowa. W dzialaniach bojowych bral udzial 
od 4 do 17 wrzesnia 1939r. W zwi'1zku z przesuwaj'1c'1 si
 lini '1 
frontu przez Przemysl dotarl na wschodnie tereny Rzeczypospolitej, 
na ktore 17 IX 1939r. wtargn
ly wojska sowieckie. Zostal przez 
nie internowany i deportowany wgl'1b ZSRR. Przebywal w lagrze. 
Po uzyskaniu wolnosci zglosil si
 25 sierpnia 1941 roku do obozu 
wojska polskiego w m iejscowosci W iaznik na terytorium ZSRR. 
Dnia 15 wrzesnia 1941 r. otrzym al przydzial do 14 Pulku Piechoty. 
Od 12 m arca 1943 sluzyl w 13 W ilenskim Batalionie Strzelcow 
"Rysie", wchodz'1cym w sklad 5 W ilenskiej Brygady Piechoty, 5 
Kresowej Dywizji Piechoty, 2 Korpusu Polskiego pod dowodztwem 
gen. W ladyslawa Andersa. Przeszedl szlak bojowy ze Zwi'1zku 
Sowieckiego przez Iran, lrak, Palestyn
, Egipt do W loch. W 
kampanii wloskiej bral udzial od 15 lutego do 22 maja 1944r. 
uczestnicz'1c w bitwach nad rzek '1 Sangro oraz pod Monte Cassino, 
gdzie zostal sm iertelnie ranny. Zm arl22 m aja 1944 r. w 5 Sanitarnym 
Osrodku Ewakuacyjnym. Pochowany na cmentarzu wojskowym w 
Venafro (nr grobu l-R-17); po ekshumacji spocz'1l na cmentarzu 


12 


zolnierzy polskich na Monte Cassino (taras II, sektor 7, grob nr 2). 
Plut. Feliks W lodarczak posiadal nast
puj'1ce odznaczenia - 
w i
kszosc z nich nadana zostala posm iertnie: 
polskie: Odznak
 Honorow '1 67 Pulku Piechoty 
Krzyz Walecznych 
Krzyz Monte Cassino (nr 15449) 
Medal W ojska 
Odznak
 pam i'1tkow'1 5 Kresowej Dywizji Piechoty 
brytyjskie:Gwiazd
 za W ojn
 1939-1945 /1939-45 Starl 
Gwiazd
 Italii Iltaly Star) 
Medal Obrony (Defence Medal) 
Medal za W ojn
 1939-1945 (The War Medal 1939-45). 
Dokumenty i opracowania: 1. Dane uzyskane z brytyjskiego 
M inisterstwa Obrony - pismo nr 3/1 896/20/IV ICS/RM/2c/W z dnia 
6 listopada 1998 2. Metryka zgonu wystawiona przez Szefostwo 
Duszpasterstwa Katolickiego 2 Korpusu (ks.zgonu 1.111, s. 56/1555) 
3. "Spis poleglych zolnierzy pochowanych na Cmentarzu Monte 
Cassino'"; Rzym 1946, poz. 991. Bl
dnie zapisano tam nazwisko: 
zam iast W lodarczak figuruje Wlodarczyk. Pom ylk
 powtorzono na 
plycie nagrobnej. 4. "Wykaz poleglych i zmarlych zolnierzy Polskich 
S i 1 Z b r 0 j n y c h n a 0 b c z y z n i e w I a t a chI 93 9 - 1 946'", 1 n sty t u t 
Historyczny im. gen. Sikorskiego, Londyn 1952 5. Melchior 
Wan k 0 w i c z ," M 0 n t e Cas sin 0 ", Ins t y t u t W y d awn i c z y P A X 
Warszawa 1978, wyd. VI, ," Wykaz zolnierzy polskich poleglych 
pod Monte Cassino'", s. 656 6. Jerzy Wultanski ,,
b
 pami
c 0 Nich 
nie zagin
la - Plut. Feliks W lodarczak" Iw 1 "Z iem ia M ichalowska" 
nr 19 z 19 XI 1995r. 


Jerzy WuItanski
		

/19990513_0001.djvu

			Wyniki 


"Biegu Czerwonokrzyskiego" zorganizowanego przez Zarz'ld Rejonowy PCK 
w Brodniey w ramach obchod6w 80. rocznicy powstania Polskiego Czerwonego 
Krzyza w Brodnicy. 
I Bieg przedszkolakow na dystansie 200 m. 
I miejsce - Sarwinski Bartosz Przedszkole Zasady 2 miejsce - Seroczynska 
Lidia Przedszkole N I' 2 Brodnica 3 m iejsce - Zajda Julia Przedszkole 
Ciche 4 miejsee - Semeniuk Paula Przedszkole Nr 2 Brodniea 5 miejsce- 
Semeniuk Eliza Przedszkole Nr 2 Brodnica 6 miejsce - Brzyski Damian 
Przedszkole Nr 2 Brodnica do VI miejsca uczestniey otrzymali upominki oraz 
pami'ltkowe dyplomy 
I I Sztafeta 10x400m, kl. I-III: 
] m iejsee i Puchar Przewodnicz'lcej Rady M iejskiej w Brodnicy - Szkota 
Podstawowa N r 2 w Brodnicy 2 m iejsce i Puchar W tasciciela Firmy "W esterbud" 
Jana Weydmana - Szkota Podstawowa Nr 4 w Brodnicy 3 miejsce i Puchar 
Prezesa NTS "Belfer" w Brodnicy - Szkola Podstawowa Zbiczno 4 m iejsce - 
Szkota Podstawowa N I' I w Brodnicy 5 m iejsce - Szkota Podstawowa M ichatki 
gm. Swiedziebnia 6 m iejsce - Szkota Podstawowa Zasady gm. Swiedziebnia 
III Sztafeta tOx400m kl. IV-VI: 
I m iejsce i Puchar Prezesa ZO PCK w Toruniu - Szkota Podstawowa Zbiczno 
2 miejsce i Puehar Burmistrza Miasta i Gminy G6rzno - Szkota Podstawowa Nr 
2 w Brodniey 3 miejsce i Puchar Prezesa TKKF w Brodnicy - Szkola Podstawowa 
Nr 4 w Brodnicy 4 miejsce - Szkota Podstawowa Nr 1 w Brodniey 5 miejsce- 
Szkota Podstawowa Nr 7 w Brodnicy 6 miejsce - Szkota Podstawowa Zasady 
gm. Swiedziebnia . 
IV. Sztafeta tOx800m kl. VII-VIII 
1 miejsce i Puehar Prezesa ZR PCK w Brodniey - Szkola Podstawowa Nr 4 
w Brodnicy 2 m iejsce i Puchar Prezesa TKK F w Brodnicy - Szkota Podstawowa 
Nr 7 w Brodnicy 3 miejsce i Puehar Wtaseiciela Firmy "Fiszer" - Szkota 
Podstawowa W ichulec gm. Bobrowo 
Zwyci
ska sztafeta otrzym ata r6wniez nagrod
 specjaln'l ufundowan'l przez 
Redakcj
 "Czasu Brodnicy" (pitka do kosza i 10 firmowych koszulek). 
V Sztafeta - szkoly srednie: 
1 m iejsce - I Liceum Og6lnoksztak'lce w Brodnicy 2 m iejsce - Zesp6t Szk6t 
Zawodowych w Brodnicy 3 m iejsee - Zesp6t Szk6t Rolniczych w Jabtonowie 


Szaradzisci zapraszajCl 


Brodnicey szaradzisci staj	
			

/19990514_0001.djvu

			M. Bogusfawska 0 Brodnicy 


Liczqea 15 stron ksiqzeezka Marii 
Boguslawskiej pt. "Brodnica - zarys historii 
miasta" wydana zostala w Nowym Miescie 
Lubawskim w latach dwudziestyeh. Stanowi 
pierwszq, napisanq w j
zyku polskim, prob
 
syntetycznego uj
cia dziejow naszego grodu na 
przestrzeni wiekow. Niektore konkluzje autorki, 
dotyezqee zwlaszeza wydarzen polityeznyeh, s'l 
niezgodne z prawd q . Dlatego czytajqc nalezy do 
ustalen M. Boguslawskiej podejs6 z 
krytycyzmem. Mimo tyeh mankamentow 
broszurk
 poleci6 mozna wszystkim osobom 
interesujqcym si
 przeszlosci q Brodnicy. 
Ksiqzeezka dost
pna jest w czytelni rytiejskiej 
Biblioteki Publieznej w Brodnicy, Palac Anny 
Wazowny ui. Zamkowa 1. 
Wybrane i przedstawione na lamaeh "Ziemi 
M iehalowskiej" cytaty z wyzej wymienionej 
pracy dotyczqeej: polozenia Brodnicy, powstania 
miasta, starostow z Ann'l Wazownq na ezele, 
losow zamku oraz budowli sakralnych. 


* * * 


PoJozenie Brodnicy 
"Na wynioslym brzegu Drwc:.cy rozloiyl sifi 
grod stary. warowny, im ponu;qcy czcigodnosciq 
swego wyglqdu. choe nierozlegly. Rzeka w te; 
pagorkowate; okolicy szerokim plaskowzgorzem 
dna wybila sifi po zalom ie. tworzqc m ielizn
 - 
dogodny brod. Brodnicq przeto nazwano 
poloione w tym mie;scu miasto. Z brodu. 
prowadzqcego od brzegow morza ku Mazowszu. 
a stam tqd ku bogatym wschodnim ukrainom. 
korzystali roini: i wyslancy rybakow. w iozqcy 
bursztyn i solone ryby na wymian
 na plody 
wschodnich iyznych pol. i kupcy ze Wschodu. 
podqia;qcy ku przebogatym zam kom krzyiackim 
w. mistrzy i komturow, lub polskich wo;ewodow 
i starostow. by tu sprzedawae bezcenne tkaniny, 
zbro;e. futra i wonnosci. " Is.3/. 


Powstanie miasta 
"Kiedy powstala (Brodnica) ;ako m iasto 
niewiadomo. fakt ten ;est tak odlegly. ie ginie 
w fali niepam i
ci. B qdi co bqdi w iadom 0, ie 
byla m iastem zaloionym przez Polakow i dla 
polskie; ludnosci. Pierwsza wiadomose 
kronikarska odnosi si
 do r. 1298 stwierdza;qc. 
ie napad Litw inow zm ienil "to pi
kne m iasto" 
w perzyn
. " Is.4/. 
Nast
pnie wsrod wydarzen polityeznyeh 
autorka wymienia wojny polsko-krzyzackie I 
"Brodnica sta;e si
 zlotym ;ablkiem 
wydzieranym sobie wza;emnie przez strony 
walczqce" s.4/, kres panowania ryeerzy 
zakonnyeh i w1'lezenie Ziemi Michalowskiej do 
monarchii Kazimierza Jagiellonezyka, wojny 
szwedzkie oraz ich skutki. 


Starostowie brodniccy. Anna Wazowna 
"Starostwo brodnickie w 17 w. przez dlugie 
lata pozostawalo w rlikach kobiet z rodow 
krolewskich. dwie z nich, Konstanc;a. iona 
Zygm unta III i Anna, ;ego siostra. nie 


14 


ograniczaly si
 ciqgnieniem zyskow z 
intratne; posiadlosci, ale m ieszkaly tuta;. 
szczegolnie; upodobawszy sobie Brodnic<:.. 1.../ 
Krolew na Anna, corka krola szwedzkiego i 
Katarzyny Jagiellonki. corki Zygm unta Starego, 
naleiala do rodziny ;ak na;gorliwszych 
katolikow, sam a zas przeszla na luteranizm. 
ktory iarliw ie propagowala w swem otoczeniu. " 
Is.5-61. "Dziwne bywa;q wypadki: Katarzyna 
Jagiellonka pow ila obo;e dzieci w w ilizieniu./ 
...1 I oto syn ;e;, Zygm unt III posuwal swq 
iarliwose katolickq do fanatyzm u, a corka. 
zaparla sifi religii protestanckie;. Niemnie; 
poloiyla ona olbrzym ie zaslugi w kra;u. 
Niezm iennie sw iatly um ysl, rozm ilowana w 
naukach przyrodniczych, szczegolnie; w 
botanice. wsz
dzie zakladala ogrody i 
pie/
gnowala w nich rzadkie rosliny; zaslynfily 
z tego Brodnica i Golub. Przyloiyla sifi tei 
znacznie do rozwinificia roslinoznawstwa 
Pom orza, wyszuku;qc i zbiera;qc z pom oc.q 
calego sztabu m lodzieiy rosliny. z ktorych 
ukladala bardzo systematycznie zielnik, 
dotychczas przechowywany. Krolewna, bardzo 
brzydka, niemnie; wzbudzala podziw swq 
inteligenc;q i wdzi
kiem z ;akim traktowala 
ludzi, nie braklo tei pretendentow do ;e; rfiki. 
Anna ;ednak za mqi wy;se nie chciala, 
zbudowala sobie ustronny dom przy zamku, dni 
cale sp
dza;qc przy studiach naukowych. Tu tei 
zmarla 61utego 1625 r. Rodzina pragn
la zwloki 
;e; przewiesc do grobow krolewskich na 
Wawelu, gdy ;ednak oparl si
 tem u papiei. 
zloiono tymczasowo zwloki krolewny w 
wybudowane; na ten cel kaplicy przy cm entarzu 
ewangelickim.. pozostawaly tam dwa lata, 
poc:e m przew iez ion e zos taly do To run ia i 
pochowane w kosciele P. Marii, wowczas 
opanownym przez luteranow." Is.6/. 
Na dalszyeh stronach autorka podaje krotkie 
informacje 0 fortytikacjaeh miejskieh i ratuszu, 
wi
eej miejsea poswi
eajqe zamkowi, a takze 
obiektom sakralnym koseiolowi 
ewangeliekiemu oraz dwom katoliekim: farze i 
koseiolowi zwanemu wowezas poreformaekim 
albo poklasztornym. Natomiast 0 synagodze 
wspomina tylko w jednym zdaniu. 


Losy zamku 
"Zam ek. choe tylokrotnie szturm owany, 
przechowal si
 w calosci do 17871'. Nie 
zniszczyly go m aszyny ob/
inicze i podkladane 
przez nieprzy;aci61 prochy, natom iast kres 
istnienill tego czcigodnego zabytku przyniosl 
spoko;ny suchy dek!'et rzqdu pruskiego. 
skazu;qcy go na rozbiorkc z cegiel stqd 
otrzymanych zbudowano pi?e domow. Pozostala 
tylko w ie:ia na 55m. wysoka. /.../ Fundam enta 
zamkll ;ednq stronq zst
powaly do dna Drw?cy, 
z dwoch stron strzegly go gllibokie fosy. " Is.7 I. 


Budowle sakralne 
" Brodnica posiada dw ie sw iqtynie katolickie. 
;ednq protestanckq i ;ednq iydowskq bOinic?. " 
"Kosciol farny pod wezwaniem sw. Katarzyny 
m ial roine kole;e, ze w zg/
du. ie B rodn ica 
przechodzila kole;no z rqk katolickich do 
protestanckich i na odwrot. 1...1 Zewn?trznie fara 


brodnicka naleiy do na;piliknie;szych 
koscio16w w Polsce, ale znac na poszczegolnych 
cz?sciach, ie powstaly w roinych epokach. 
Sladow na;starsze; romanskie; budowli z konca 
XlIIw. naleialoby szukac wsrod kamieni 
fundam entow. N a;pi?knie;szq CZliSC ;e; stanow i 
szczyt wschodni, w stylu gotyku 
nadwiSlanskiego. bardzo ciekawq ;est wieia, 
oryginalnego ksztaltu. /.../ W ew nqtrz kosci61 
przyciemniony z powodu kolorowych witraiy 0 
dose wqtpliwym sm aku. Oltarzy i obrazow 
staroiytnych nie brak. iaden ;ednak nie 
przedstaw ia osobliwe; wartosci artystyczne;. " I 
s.9-101. 
Ostatnie zdanie zawiera bl
dne informacje. 
We farze nie ma zadnych "starozytnyeh" oltarzy 
ani obrazow. Wystroj wn
trza poehodzi z 
roznyeh okresow od sredniowiecznego gotyku 
przez renesans, barok, regenee, rokoko. Szereg 
obrazow i rzeib uznano za zabytkowe 0 
wysokiej wartosei artystyeznej. 
Drugi kosciol Brodnicy zbudowany zostal w 
17611'. przez owczesnego starostli Pawlowskiego 
I!I, wraz z klasztorem. ktory przeznaczono dla 
00. Reform atow. 0 zaloieniu klasztoru istnie;e 
nast
pu;qce podanie: Pani Staroscinie zgin
ly 
kosztowne koronki i ;edna z poko;owych zostala 
posqdzona 0 ich kradziei. Dziewczyna tak sili 
zgryzla posqdzeniem. ie rozchorowala si? i 
zma'rla. Po smierci koronki sili znalazly. 
Starostowie pelni wyrzutow sumienia. 
postanowili za pokutli kosciol z klasztorem 
wzniesc i osadzic go reformatami. W r. 1817 
rzqd pruski zakazal ;ui przy;m owania klerykow 
do now ic;atu. pozostaw ia;qc zna;du;qcych si? 
podowczas zakonnikow na doiywociu. /...1 R. 
1837 rzqd podarowal klasztor m iastu. a ;ui w 
dwa lata potem odkupil go i urzqdzil w ;ego 
wn
trzu wi?zien, a owczarni? klasztornq 
przeksztalcilo m iasto r. 1845 na szpital. " 
"Dwa koscioly znikly ;ui z powierzchni swiata 
w pierwsze; polowie XIX w. kosciol sw. Jerzego 
ze swym przytulkiem dla starych kobiet oraz 
kosciol sw. D ucha na przedm idciu Kam ionka 
przy m urach dawnego zam ku. /.../ Byla ;eszcze 
kaplica sw. Walentego nad drogq do Karbowa, 
ale ;ui XVIII w. przestala istniec." Is.ll/. 
"I.../mifidzy r. 1828 a 30 diwigni?to kosci61 
protestancki. otrzymawszy odpowiednie 
fundusze drogq skladek i dostarczania wartosci 
w naturze: drzewa. cegiel, kamieni 
ofiarowanych bezplatnie nie tylko przez 
ewangelikow, ale i katolikow. Gdy m ury do 
polowy diwigni?to przyszedl zakaz rzqdu 
n ie m ieckiego kon tyn uow an ia b udow Ii! 1...1 
przyczyna leiala w tym, ie rzqd postanow if brak 
kosciola protestanckiego uiye za pretekst dla 
skonfiskowania kosciola przy klasztorze 
reformatow. Podst?p si? nie udal. ale sprawa 
m usiala oprzee si? 0 krola pruskiego. ktory na 
rzecz wykonczenia kosciola ewangelickiego 
wyasygnowal 4000 talarow z kasy rzqdowe; i 
500 talarow z osobiste; szkatuly. " Is.9/. 


oprac. Jerzy Wultaiiski
		

/19990515_0001.djvu

			Psie zycie...i nie tylko 
Dzieci 7I1alazty je w piwnicy. llyIy jes7c7e slepe i bez 
matki. Kotka zgin
Ia pod kotami samochodu. Sprz
tac7ka 
bloku m ieszkalnego chciaIa, zeby i te Illalenstwa 7ginvty, 
wi
c oblewaIa je wod&. (?). Koci
ta rozpac71iwie i 
bezskutecznie wotaty matki. WspaniaIe dzieci 0 dobrych 
sercach odebraIy je sprz
tac7Ce i przyniosIy do naszego 
domu. Pi
e matych d7iewczynek z ptac7em niosto te 
pob:yj
ce kocivta w kartonikll az 7 1I1. Ka7imierza 
Wielkiego. 
Dalismy sIowo, iz zrobimy wszystko, aby kociaczki 
przezyIy. Nie moglislllY inaczej - d7ieci 0 to btagaIy 7e 
Izam i w oczach. POW iedziaIy na koniec: "b
dziemy je 
odwiedzae". Latwo powiedziee - 7e zrobi si
 wszystko. 
Dwa kotki jeszcze tego samego dnia padIy. P070staIe dwie 
malenkie ,.kuleczki" ogrzane i wysuszone popiskiwaIy 
zaIosnie, ale widocznie bardzo chciaIy zye. 
Karmilismy je mlec7kiem co 1-2 godzin zakraplaczem. 
Po karmieniu trzeba byIo koniec7l1ie masowae peIne 
brzuszki, bo tak zawsze robi kocia mama. To juz 
wiedzielismy. To ma pewnie zwi&.zek z koci&. higien&.jak i 
czuIosci
. Najgors7e byIy pierwsze noce. Co 2 godz. z 
kartonika rozlegaI si
 sIabiutki pisk - 7nak, ze nadeszIa 
pora karmienia. Ci
7ko by to - ale kotki zyIy. W sklepie 
zoologic7nym kupilismy buteleczkv z malellkim 
smoczkiem, wivc karmienie byIo nieco Iatwiejsze. Milo 
by to patrzee, jak taki maluch obejmowal tapkam i 
butelec7k
 i pij
c mlec7ko mruczat z zadowolenia. Ale 
zawsze - gdy jeden byt karmiony - drugi gtosno popiskiwat. 
Najbardziej zainteresowana nowymi, malenkimi 


lokatorami naszego domu byIa nasza jamniczka. Gdy 
oglqdaIa je w kartoniku, caIa drzaIa. W tym wtasnie czasie 
pr7echodziIa typow
 dla jamnikow "urojonq ci&.zv". Nigdy 
nie miaIa wIasnych szczeni&.t. I tu nagle obudziI siv u niej 
nadzwyczaj silnie instynkt macierzynski: ZupeInie 
niespodziewanie wyciqgn
ta 7 kartonika mat
"pisZC7&.C
 
okruszynk
" . czekaj&.c
 na swoj
 kolejk
 do karm ienia i 
zaniosIa j&. w zvbach do swojego legowiska. Tam dopiero 
ro7pocz
to si
 linnie kotka po brzuszku, po pyszczku. 
Malec rozkosznie pomrukiwaI i przekonany, ze to 
prawdziwa mama, zacz&.I ssaejamniczk
. Ta miaIa min
 
tak szc7
s(iwq, ze rozbroita nas. Oczywiscie mleczka nie 
byIo - ale takie lIporczywe ssanie spowodowaIo. ze na 
drugie dzien ssanie nie by to nadaremne. Przygarn
Ia 
rowniez drugiego kotka i tak c7ule si
 nim i opiekowaIa, 
ze bywaIy niera7 zupetnie Illokre od tego lizania. 
My moglismy juz odpocz&.c - wszystkie obowi
zki 
zwi&.zane z wychowaniem i karmieniem koci
!Jek przejvIa 
jamniczka. 
Kotki rosty w oczach. Dzieci, ktore je uratowaIy, 
regularnie nas odwiedzaIy. Z czasem 7acz
ty si
 wspaniaIe 
zabawy, najpierw blisko przybranej malllY. PMniej kocie 
wyprawy odbywaIy si
 do dalszych m iejsc m ieszkania - 
ale 7awsze pod nadzorem jamniczki, ktora na te wszystkie 
kocie t
gle i "wygIupy" patrzyta z wyrozum iaIosci&.. (,ecz 
- gdy ktoregos dnia koci
ta odkryIy, ze fajnie jest 
wdrapywac siv po firnach az do gory - tego tojuz jam nic7ka 
poj
e nie mogta i gIosnym szczekaniem a czaselll 
pociqgni
ciem zaogonek - wzywaIa maluchy do odwrotu. 
C7vStO wzywaIa nas na ratunek. 


Kotki rosIy jak na drozdzach i mimo, ze byIy juz 
samodzielne, lubiIy possac przybran&. mam
. Obydwa 
znalazIy wspaniaIe dOIllY u dobrych ludzi, a nasza 
jamniczka odt&.d uwielbia koty. 


Z.Sz. - TOPZ 


-< 

 
o 
f- 

 
-< 
o 
f- 


o 

 


Czworonogi jak modelki 


W holu Brodnickiego Domu K ultury odbyIa siv [JJ 
Wystawa Psow Wielorasowych. Choc tego dnia pogoda 
nie dopisaIa, to dyrektor Rys7ard Konopka opanowaI 
sytuacj
. Prawie 30 uczestnikow wystawy wraz z swoimi 
milusinskimi zaprowadziIo wielkie zamieszanie. Nie 
przeszkadzaIo to organizatorom, ktorzy przyjvli to ze 


stoickim spokojelll, a pieski, kt6re byIy gI6wnymi 
sprawcami zamieszania, przyjt;:Iy to z wielkilll 
zaciekawieniem, nie zwracaIy uwagi na haIas. Specjalnie 
pr7ygotowany wybieg umozliwiI im zaprezentowanie sit;: 
z wielkim wdzit;:kiem. To COS co pieski posiadaIy, byIo 
najwazniejsze dla jury, ktore w skIadzie: Astrida 
Jackiewicz, Maria Szyminska, Bogdan Majczuk i 
Zygmunt Szpakowski 
oceniaIo czworonogi. Na 
wybiegu sw&. pomoc
 
sIuzyIa takze 
przewodnicz&.ca Rady 
Miejskiej Iwona 
Sarnowska, a opiekt;: 
weterynaryjn
 sprawowaI 
weterynarz Adam 
Chylinski. Kazdy wIasciciel 
otrzymaI najwazniejsz
 
rzecz dla psa jak
 jest 
.,kose". Wyrozniono trzy 
kundelki: I Illiejsce zajt;:Ia 
Sara, II - Latka, III - M aja, 
przyznano tez nagrod
 
specjalnq dla Bubla - ktory 
!ostaI okrzyknivty jako 
najsmutniejszy pies 
tegorocznej wystawy. Zeby 
nie byIo mu slllutno, 
otrzYlllaI kose i maskotkt;:. 


SkIad jury: Astrida Jadkiewicz, Maria Szyminska, Bogdan Majczuk, 
Zygmunt Szpakowski oraz weterynarz AdamChylinski. 


(Waldek) 


Uczestnicy wystawy ze swoimi opiekunami 


15
		

/19990516_0001.djvu

			Miasto Brodnica 
czlonkiem Stowarzyszenia Gmin 
"Polskie Zamki Gotyckie" 


Stowarzyszenie gmin "Polskie Zamki Gotyckie" rozpocz
lo 
dzialalnosc formalnie 1 sierpnia 1997r. Siedzib q stowarzyszenia 
jest Olsztyn. Czlonkami Sq gminy: Byt6w, Kwidzyn, K
trzyn, 
Lidzbark Warminski, Malbork, Nidzica, Olsztyn, Ostr6da, Ryn i 
Sztum. Zadaniem statutowym Stowarzyszenia jest wsp6lne 
prowadzenie dzialalnosci w zakresie: - promocji gmin, na terenach 
kt6rych lezq zamki gotyckie, szerokie rozpropagowanie ich 
wartosci historycznych, kulturowych i przyrodniczych, - 
wylansowanie zespolu zamk6w gotyckich i innych budowli Polski 
jako wysokiej klasy atrakcji turystycznych, - opracowanie szlaku 
turystycznego obejmujqcego powyzsze obiekty, - wsp6lpracy z 
zagranicznymi i krajowymi biurami turystycznymi i 
przedstawicielstwami informacji turystycznej, - zbierania i 
udost
pniania informacji turystycznych, posrednictwa oraz 
organizacji ofert turystycznych, - zwi
kszenia ruchu 
turystycznego, - pobudzania i wykorzystywania inicjatyw 
lokalnych w zakresie turystyki i dziedzin zycia z ni q zwiqzanych, 
- poszerzania wiedzy i upowszechniania znajomosci zagadnien z 
dziedzin turystyki. 
Dotychczas Stowarzyszenie wydalo: 
- minifolder 0 zamkach czlonkowskich - naklad 2000 egz., 
- plakat (format B 1): Lidzbark Warminski, Malbork, Nidzica, 
Sztum (naklad 1000 egz.), 
- folder "Polskie zamki gotyckie" - naklad 5000 egz. + 
wznowienie 2500 egz., 
- folder "Gotische Burgen in Polen" - naklad 2000 egz. + 
wznowienie 4000 egz., 


. 


. 
.... 


W Ostr6dzie odbylo si
 spotkanie w sprawie organizacji 
kolejnych edycji Dni Drw
cy. N a spotkaniu byli obecni: 
starostowie, burmistrzowie i w6jtowie miast i gmin lezqcych 
wzdluz Drw
cy, przedstawiciele marszalk6w obydwu 
wojew6dztw i banku ochrony srodowiska. 
Z satysfakcjq trzeba przyznac, ze po raz pierwszy w historii 
Dni Drw
cy udalo sitt zebrac reprezentant6w wszystkich gmin - 
od Drw
cka - powiat Olsztyn po Lubicz - powiat torunski. W 
trakcie spotkania pow olano komitet honorowy, kt6rego 
przewodniczqcym zostal starosta ostr6dzki Jan Antochowski. W 
jego sklad weszli r6wniez w6jtowie, burmistrzowie i starostowie. 
Powolano takze komitet organizacyjny skladajqcy si
 
przedstawicieli kultury, sportu i turystyki miast i gmil 
naddrw
cznych oraz przedstawicieli wydzialu promocji starostw. 
Przewodniczqcym komitetu organizacyjnego zostal Ryszar 
Konopka z Brodnicy, wiceprezesem Henryk Kropidlowski 
Ostr6dy. Po dyskusji zaakceptowano program oraz harmonogra 
Dni Drw
cy. Postanowiono zrezygnowac z numeracji kolejnyc 
edycji imprezy. 
Szczeg6lowe informacje mozna uzyskac pod nr tel. 49 821 4 
lub 49 843 95 


Przewodnicz
cy Komitetu Organizacyjneg 
Ryszard Konopk 


16 


- widok6wki "zamki gotyckie - po 650 egz. kazdy zamek, 
witraze z logo stowarzyszenia po 10 egz. dla kazdej z gmin 
W przygotowaniu jest folder w j
z. francuskim i angielskim. 
W spolnie z Polskim Osrodkiem Informacji Turystycznej w 
P aryzu zostala zorganizowana wystawa fotograficzna 
prezentujqca zamki gotyckie Polski p6lnocnej. Wystawa miala 
miej see w P aryzu i Blois. W najblizszym czasie zostanie 
przeniesiona do Strassburga, Lille i Madrytu. 
Stowarzyszenie promowalo swoje gminy w roku ubieglym na 
nast
pujqcych imprezach: 
- Targi Turystyczne w Utrechcie '98, 
- Targi Turystyczne w Stuttgarcie ' 98, 
- Targi Turystyczne w Monachium, Hamburgu, Kolonii 
Pradze, 
- Targi Turystyczne w Berlinie '98, 
- Targi Turystyczne Infotur w Olsztynie '98, 
- Dzien Polski w Sztokholmie - sierpien '98, 
- TT Warsaw '98, 
- Targi turystyczne w Kijowie '98, 
- Tour Salon '98 w Poznaniu, 
- Targi Turystyczne w Lipsku '98. 
Stowarzyszenie wsp6lpracuje z Polskimi Osrodkami Informacji 
Turystycznej w Sztokholmie, Berlinie, Paryzu, Wiedniu i 
Amsterdamie. 
Dotychczas zostaly nagrane przez TV Polonia dwa filmy 0 
szlaku zamk6w gotyckich "Rycerskie gniazda" i "Szlak polskich 
zamk6w gotyckich". 
Stowarzyszenie nawiqzalo kontakt ze Zwiqzkiem Saksonskich 
ZmTIk6w w Niemczech oraz z zamkami nad Loarq. 
(z uzasadnienia uchwaly) 
skrot red. 


++ 


-+ 


Juz w czerwcu kolejne Dni DrwQcy 


Jak poinformowal nas Oyrektor Brodniekiego Oomu Kultury - Ryszard 
Konopka, b
d'lcy jednym z gl6wnyeh organizator6w, tegoroezne Oni 
Orw
ey odb
da si
 w dniaeh ] 8 do 20 czerwca. 
Podstawowym celem imprezy jest szeroko rozumiana edukacja 
ekologiczna oraz rozbudzenie zainteresowania problemami Orw
cy, kt6ra 
do niedawna nalezala do najczystszych rzek Europy. Zalozenia edukaeyjne 
b
d'l realizowane w r6znorodnej fonnie od kultury poprzez turystyk
 i 
sport po rozrywk
. Program Oni zostahak opracowany, aby konsolidowal 
i umozliwial koordynacj
 dzialatl proekologieznych spoleeznosei miast 
naddrw
eznych w zakresie ochrony srodowiska. B
dzie to r6wniez 
wspaniala reklama oraz promocja rzeki i Pojezierza Brodniekiego oraz 
powiat6w, kt6re lezq w pradolinie Orw
cy dla turyst6w z kraju i zagranicy. 
Organizatorzy przewidujqmi
dzy innymi nast
pujqee imprezy: - Splyw 
kajakowy 0 "BI
kitn'l W st
g
 Orw
ey", 
- Triathlon (kajak-bieg-rower), 
- Rajd pieszy "Szlakiem Pomnik6w Przyrody", - Sesja popularno- 
naukowa z udzialem mlodziezy szk61 srednieh "Ekosystem 
- pradoliny Orw
cy", 
- Turniej wiedzy ekologicznej " 0 koronki Anny Waz6wny", 
- Kiermasz Zdrowej Zywnosci, 
- Festiwal Zielonyeh Teatr6w, 
- Turniej Rajc6w, 
- EKO-ART - warsztaty dla laureat6w konkurs6w zorganizowanych w 
ramach Oni Orw
cy, 
- Konkursy: plastyezny dla dzieci, fotograficzny omz na piestl 0 Orw
cy, 
- Imprezy sportowe, turniej, 
- Zawody w
dkarskie. 
Szezeg61y na afiszaeh. 


4 


TZ
		

/19990517_0001.djvu

			Koncert 
dla przyjaci61 


/', 
I 


"Kto pornaga dzieciorn 
specjalnej t'roski
 
czyni dobTO 
i ocala siebie 
1V parni(xi ludzi" 
(J. Korczah) 


1 


W BRODNICY 



 


Towarzystwo Rodzicow Dzieci Specjalnej Troski w 
Brodnicy obchodzi w biezqcym roku dziesi
ciolecie swojej 
dzialalnosci. Inauguracjq jubileuszu byl charytatywny Koncert 
Piosenki Biesiadnej, ktory odbyl si
 14 maja 1999r. w 
Brodnickim Domu Kultury. Na koncert przybyli ci, ktorzy 
pomagajq i chcqpomagac dzieciom sprawnym inaczej oraz ci, 
ktorym na sercu lezy dobro dzieci pokrzywdzonych przez los. 
Koncert rozpocz
la pani Barbara Tuptynska, zalozycielka 
Towarzystwa, a dzis pr
znie dzialajqca kierowniczka 
Warsztatow Terapii Zaj
ciowej, ktora powitala wszystkich 
przybylych, nazywajqc ich przyjaciolmi. Podzi
kowala tez 
dyrektorowi Ryszardowi Konopce za goscin
 jakiej od lata 
udziela Towarzystwu w progach BDK. 
Wzruszajqcym momentem byl wyst
p dwojki 
niepelnosprawnych nastolatkow, Darii i Marcina, ktorzy 
zaspiewali na poczqtku chwytajqcq za serce piosenk
. 
W spomniana para przygotowuje si
 do udzialu w festiwalu 


db 


piosenki dzieci niepelnosprawnych, ktory od kilku lat odbywa 
si
 w Ciechocinku. 
Podczas piqtkowego koncertu przeprowadzono aukcj
 
obrazow wykonanych przez mlodziez niepelnosprawnq w 
Warsztatach Terapii Zaj
ciowej. N a licytacj
 przygotowano 
10 prac, sposrod ktorych najwi
kszq sympati
 i zainteresowanie 
kupujqcych wzbudzila poduszka - zolw. Sprzedano jq az za 
220 zl. Pozostale prace tez byly ciekawe i bardzo starannie 
wykonane pod czujnym okiem instruktorek - pani Jadwigii 
Chamskiej i pani Danuty Szymanskiej. Aukcja obrazow 
poprowadzona przez W ojciech Kalisza przyniosla w rezultacie 
630 zl zysku. 
Tuz przed rozpocz
ciem koncertu w hallu mozna bylo 
kupowac tez i inne prace wykonane przez mlodziez, ktore 
wzbogacily kas
 Towarzystwa 0 kolejne 285 zl. 
Gwozdziem 'koncertu by I wyst
p poznanskiej grupy 
"Akord", ktora bez mala przez dwie godziny zabawiala 
widowni
 piosenk q biesiadnq, dowcipami. Bogaty repertuar 
zespolu podobal si
 publicznosci i porwal wszystkich do 
wspolnego spiewu. 
K u zadowoleniu organizat
row, po odliczeniu gazy dla 
arty stow , impreza przyniosla ok. 1500 zl zysku. Pieniqdze 
uzyskane podczas koncertu zostanq przeznaczone dla dzieci z 
Towarzystwa na wycieczk
 do Krakowa. 
Koncert zakonczyla grupa "Akord" popularnym przebojem 
pt. "Przezyj to sam". 


Grazyna Kruszynska 


Warsztaty Terapii Zaj
ciowej w Brodnicy 
Pierwsze urodziny 


5 maja w Brodniey, w Warsztataeh Terapii Zaj
eiowej odbyla si
 
uroezystosc z okazji pierwszyeh urodzin tej plaeowki. N a spotkanie przybyli: 
przewodniez'lea Rady Miejskiej - Iwona Sarnowska, naezelnik Wydzialu 
Edukaeji - Anna Kupezyk, dyrektor Powiatowego Centrum Pomoey Rodzinie 
- Ewa Sargalska, ks. pralat Boleslaw Liehnerowiez, O. Romuald Jaworski, 
Zbigniew Stasiak z BDK. Jak przystalo na pierwsze urodziny, swi
to 
obehodzono niezwykle hueznie. Nikt nie ukrywal lez wzruszenia. Mlodziez 
przywitala gosei " B'ldi pozdrowiony goseiu nasz". Nie obylo si
 rowniez 
bez ogromnego ezekoladowego tortu, z ktorego swieezk
 zdmuehn'll Marcin 
Zwierzehlewski - pierwszy ezlonek Warsztatow. Dobra zabawa trwala jeszeze 
dlugo a i nikogo nie trzeba bylo namawiac do udzialu w zabawie. 
M lodziez w 20-osobowym skladzie uez
szeza do plaeowki pi
c razy w 
tygodniu, ehoc przyznaje, ze wolalaby przebywac w niej ealy tydzien. Trudno 
bowiem rozstawac si
 z przyjaeiohni. Warsztaty to dla nieh drugi dom. 
Dyrektor i zarazem zalozyeielka Warsztatow p. Barbara Tuptynska 
podzi
kowala wszystkim za pomoe w prowadzeniu plaeowki. Przewodniez'iea 
Rady M iejskiej, p. Iwona Sarnowska w im ieniu burm istrza wr
ezyla p. 
Tuptynskiej list gratulaeyjny, twierdz'le, ze "zaszezytem jest przebywac w 
takim miejseu". Plaeowka to jedna wielka rodzina. Opiek
 nad mlodziez'i 
sprawuje 13 osob. Danuta Szymanska - prowadzi zaj
eia krawieekie, 
Malgorzata Danielewska - zajmuje si
 praeowni'l podtrzymywania 
um iej
tnosei szkolnych, grup'l gospodarstwa domowego - Henryka Czubek, a 
grup'l majsterkowiezow Jadwiga Chamska i Danuta Szymborska. Elzbieta 
Niediwiedzka prowadzi muzykoterapi
, Ewa Kulaszewska terapi
 ruehow'l, 
Beata Tuptynska zas fizykoterapi
. Praeownikiem soejalnym jest Mariola 
Zorgiel, ksi
gow'i Ewa Pawlowska, a piel
gniark'l Justyna Gol
biewska. 
Jedyny m
zezyzna w tej ealej grupie to W ojtek Krygier, kierowea czerwonego 
busa, ktorym wozi m lodziez. "W arsztat Terapii Zaj
eiowej to dom pelen ciepla 
i prawdziwej milosei, dom w ktorym przyjemnie przebywac" - powiedziala w 
im ieniu zaproszonyeh gosci Iwona Sarnowska. 


Monika Wisniewska 


ZNP szkoli swojCl kadrQ 
W dniach 16-18 kwietnia 1999r. w osrodkach 
wypoczynkowych Longinowska obylo si
 szkolenie zwiqzkowe 
organizowane przez Zarzqd Oddzialu Zwiqzku Nauczycielstwa 
Polskiego w Toruniu dla prezesow ogniw zwiqzkowych Torunia 
i Brodnicy. Podczas trzydniowych zaj
c poruszano nast
pujqCq 
tematyk
. 
1. Aktualna sytuacja w negocjacjach ZG ZNP - MEN (Reforma 
oswiaty, prawo oswiatowe) 2. Sprawy kadrowe w swietle 
obowiqzujqcego prawa oswiatowego (zatrudnienie, przenoszenie, 
zwalnianie nauczycieli) 3. "N owa szkola" - system oceniania 
wewnqtrzszkolego. 4. Fundusz socjalny - jego funkcjonowanie. 
5. Szkolne regulaminy funduszu socjalnego. 6. Zadania Rady 
Koordynacyjnej - zmiany w strukturze organizacyjnej ZNP w 
zwiqzku z reformq administracyjnq. 
Szkolenie poprowadzili fachowcy w zakresie podanej tematyki. 
Zagadnienia referowali mgr Alina Ulatowska - pracownik 
Wydzialu Zamiejscowego Kuratorium Oswiaty w Bydgoszczy - 
specjalistka - posel , czlonek ZG ZNP, dr Zbigniew Gorski - 
konsultant Zakladu Doskonalenia N auczycieli, kol. J aroslaw 
Czarnowski - wiceprezes ZG ZNP. 
Podczas zaj
c uczestnicy mogli na biezqco wyjasnic nurtujqce 
wqtpliwosci i problemy wyniesione ze swoich plac6wek. N ad 
calosci q szkolenia czuwala kol. Malgorzata Karczewska prezes 
ZNP Oddzialu Brodnica. 


G razyna Kruszynska 


17
		

/19990518_0001.djvu

			Cena - drugi ze skladnikow 
mieszanki marketingowej. 


Mowiqc 0 cenie, w rozum ieniu powszechnie akceptowanym 
stosowanym na CO dzien mamy na mysli sum
 pieni
dzy, jak q 
m usimy zaplacie przy zakupie towaru lub uslugi. Taki punkt 
widzenia jest charakterystyczny dla konsumentow, zas w jaki 
sposob patrzq na cen
 producenci, uslugodawcy ? 
Ola producentow takie uj
cie ceny jest zbyt wqskie, gdyz nie 
zawiera wlasciwych dla prowadzonych rynkowo przedsi
wzi
e 
kalkulacji ceny, obejmujqcych szereg powiqzanych ze sob q 
czynnikow. Producent m usi odpowiedziee sobie na kilka pytan, 
na przyklad: czy warto projektowae i wprowadzae na rynek nowy 
produkt (uslug
), czy mozliwa do uzyskania cena pokryje koszty 
projektowania, produkcji i dystrybucji ? Mowiqc producent mam 
na mysli takze wlascicieli firm handlowych, ktore nie uczestniczq 
w procesie produkcyjnym, ale i oni mUSZq odpowiedziee sobie na 
pytanie, czy dany produkt b
dzie mozna sprzedawae, po cenie 
zapewn iajqcej zwrot pon iesionych kosztow, plus zy sk, czy klienci 
b
dq chcieli z takiego produktu korzystae, czy cena jaka zostanie 
skalkulowana b
dzie konkurencyjna ? 
Jak trudne Sq odpowiedzi na pytania dotyczqce ceny wie kazdy, 
kto zajmowal si
 produkcjq, handlem, czy swiadczeniem uslug. 
Takie Sq wymagania racjonalnej gospodarki, opartej na prawach 
rynku i dlatego odpowiedziee na pytania trzeba bezbl
dnie, liczqc 
si
 z konsekwencjami udzielenia zlej odpowiedzi. 
Firmy dzialajqce na rynku stosujq rozmaite strategie cenowe, 
rozniqce si
 m i
dzy sob q w sposob diametralny: - strategia 
zbierania sm ietanki z rynku - zachodzi przy ustaleniu wysokiej 
ceny, stosowana jest wowczas, gdy proponowany produkt (usluga) 
Sq nowosci q , cieszqcq si
 duzym zainteresowaniem, brak im 
szerokiej konkurencj i (przy kladem Sq dom y m aklersk ie, ktore 
poprzez potrzebne zezwolenia, umiej
tnosci i mozliwosci, 
przepisy obowiqzujqce podmioty dzialajqce na gieldzie papierow 
wartosciowych, mogq w sposob wlasciwie dowolny ksztahowae 
ceny swych uslug, gdyz konkurencja porn i
dzy nim i jest niezbyt 
silna); - strategia cen konkurencyjnych - stosowana jest wtedy, 
gdy dane przedsi
biorstwo oferuje produkt (uslug
) porownywalnq 
z konkurencyjnym i, zas ksztahowanie ceny opiera si
 na poziom ie 
dyktowanym przez rynek, b
dqcy w ruchu i ciqgle si
 rozrastajqcy; 
- strategia penetracji rynku - m a m iejsce w przypadku takiego 
ustalenia ceny, na m ozliw ie n iskim jej poziom ie; aby wytworzye 


rynek na swoj produkt (uslug
); - strategia uprzedzajqca 
konkurencj
 - stosowana wtedy, gdy jeden z producentow 
(uslugodawcow) chce cenam i zniech
cie potencjalnq konkurencj
. 
Ola producentow, w mysl podejscia marketingowego, cena 
powinna bye dostatecznie atrakcyjna, aby konsument zdecydowal 
si
 na zaku p, zas glow ny m kryteriu m j ej u stalan ia pow in ny 
stanowie nie koszty wytworzenia, lecz mozliwosci nabywcze danej 
grupy ludnosci. 
W zyciu codziennym mozemy spotkae si
 z czterema 
podejsciam i do ksztaltowania cen, wedlug zalozen 
charakteryzujqcych rozne poglqdy na ten temat: - poglqd 
konsumencki - cena powinna bye atrakcyjna, zach
cae do zakupu, 
utwierdzae w slusznosci dokonanego wyboru; - poglqd 
ekonom iczny - cena m usi rownowagi podaz i popyt na dany 
produkt (uslug
); - poglqd marketingowy - cena powinna opierae 
si
 na strategii rynkowej danej firmy, zas kalkulacja jej powinna 
bye przeprowadzana w oparciu 0 strategi
 danego produktu; - 
poglqd ksi
gowy - w mysl tego poglqdu cena powinna bye ustalana 
na podstawie istniejqcej koniunkcji porn i
dzy cenq a kosztam i. 
Najbardziej zblizone do siebie Sq poglqdy konsumencki i 
marketingowy, gdyz marketing to wlasnie podqzanie za 
oczekiwaniami klientow, takze w sferze cen. Podejscie 
marketingowe zaklada takie ksztahowanie cen, by byla ona 
ustalana na poziomie nizszym lub porownywalnie bliskim do cen 
stosowanych przez konkurencj
. Z tej przyczyny dla konsumentow 
takie podejscie jest rowniez najlepsze, gdyz umozliwia im 
dokonan ie wy boru, pom i
dzy firm am i oferu jqcym i te sam e 
produkty. 
W tym m iejscu zaryzykowae m ozna stwierdzenie, ze poprzez 
powszechnq obecnose w zyciu codziennym konsumentow (a 
konsumentam i jestesmy wszyscy, nawet ci, ktorzy produkujq czy 
swiadczq uslugi) ceny Sq wazne dla wszystkich. Najwi
kszq rol
 
we wlasciwym ksztahowaniu cen widziee nalezy w rynku, a raczej 
w tym co juz dawno temu nazwano "niewidzialnq r
kq rynku", a 
co w pewnym stopniu odpowiada za powszechny dobrobyt, spadek 
bezrobocia, wzrost zatrudnienia, zadowolenie spoleczenstwa. 
W naszym kraju widoczna jest juz znaczna poprawa w tej 
dziedzinie, konkurencja ksztahuje ceny, jednak m inie jeszcze kilka 
lat, zanim nasz rynek b
dzie konkurencyjny do rynkow panst\\- 
zachodnich, USA i Japonii, czego sobie i panstwu zycz
. 
CON. 


Milosz Kosobucki 


Jak mowic poprawnie? 


1. Kt6ry przyklad uzycia wyrazu "kompetentny" jest 
niepoprawny? a. Kompetentny do wydania decyzji. b. Kompetentny 
do wydawania sqdow. c. U rzqd kompetentny do ustalania cen rynkowych. 
d. Kompetentne rozpatrywanie podatl. e. Osoba kom petentna w 
dziedzinie sztuki. 
2. Kt6ry przyklad uzycia wyrazu "konsekwencja" jest 
niepoprawny? a. Poniesc konsekwencje czegos. b. Poniesc 
konsekwencje swoich czyn6w. c. Liczyc si
 z konsekwencjam i. d. 
Wyciqgnqc konsekwencje z czegos. e. Poniesc konsekwencje za cos. 
3. Kt6ry przyklad uzycia wyrazu "kontrola" jest niepoprawny? 
a. Prowadzic kontrol
. b. Sprawdzac kontrol
. c. Przeprowadzae kontrol
. 
d. Bye pod kontrol'l. e. Znajdowae si
 pod kontrol'l. 
4. W kt6rym zwrocie uzyto zb
dnego okreslenia? a. Swiadomie 
przedluzae jakqs czynnosc. b. Rozwijac cos dalej. c. Kontynuowae dalej 
studia. d. W daIszym ciqgu doznawae niepowodzetl. e. W dalszym ciqgu 
przezywae przygody. 
5. Wskaz przyklad niepoprawnego wyjasnienia znaczenia wyrazu 


18 


"konwencjonalny"? a. Oparty na umowie. b. Umowny. c. Dotyczqcy 
konwencji. d. Og61nie stosowany. e. Oparty na konwencji. 
6. Kt6ry przyklad wyrazenia jest niepoprawny? a. Konia z rz
dem 
dae temu, kto... b. Konia z rz
del1l kupie temu, kto... c. Konia z rz
dem 
stawiae temu, kto... d. Konia z rz
dem temu, kto... e. Zaden z 
wym ienionych. 
7. W kt6rym przykladzie czasownik "krajac" uzyty jest 
poprawnie? a. Kucharz kraje chleb nozem. b. Sprzedawca kraje papier 
nozycami. c. Krawiec kroi (tnie) material. d. Krawiec kraje (przecina) 
material. e. We wszystkich wym ienionych. 
8. Wskaz niepoprawne uzycie rzeczownika "krawat". a. wiqzac 
krawat b. chodzie w krawacie C. wybierac krawat d. chodzic pod 
krawatem e. chodzie bez krawata 
9. Wskaz niepoprawne uzycie czasownika "kr
cic si
". a. Kr
cic 
si
 jak m ucha w ukropie. b. K r
cie si
 k010 swoich interes6w. c. K r
cie 
si
 jak na szpilkach. d. Kr
cic si
 jak na rozzarzonych w
glach. e. Kr
cie 
si
 za swoim i interesam i. 


Odpowiedzi: 1. D,-2.E, 3.B, 4.C, 5.D, 6.B, 7. E, 8.D, 9.E 


H.S.
		

/19990519_0001.djvu

			"Papiez - Polak" 


Gdy dnia 16 pazdziernika 1978r. z balkonll bazyliki sw. Piotra 
uslyszelismy slowa Habemlls Papam, nikt z nas nie przypuszczal, ze 
oto kolegium kardynalskie zdecydowalo, iz nast
pcq Chrystllsa na ziem i 
zostanie Polak - kardynal Karol W ojtyla. Pewnie nie zdawalismy sobie 
wtedy sprawy, co ten wybor oznacza d la SW iata, Europy i Polski. My, 
jako narod polski, m ielismy szczegolne powody do dllmy. Lecz bye 
dumnym z tego, ze Papiezem zostal jeden z nas Polakow to nie wszystko. 
Dzisiaj, gdy slowa patriotyzm, ojczyzna, narod S'l splycane, pozbawiane 
swojego gl
bokiego sensu, trzeba nam gl
biej zastanowie si
, co 
oznacza, ze w W atykanie zasiada Polak. Czym dla Ojca Swi
tego jest 
ojczyzna, co on rozumie pod poj
ciem bye Polakiem, kochae swoj'l 
ojczyzn
. Czy Sq to dla niego tylko wzniosle slowa, czy moze cos 
wi
cej... 
Kiedys w rozmowie z wloskim dziennikarzem, pewna polska 
dziennikarka uslyszala obok okreslell: wielki czlowiek, wielki Papiez, 
gruntownie wyksztalcony, wszechstronny mysliciel. ze za bardzo jest 
Polakiem. I chyba rzeczywiscie, taki jest ten nasz Papiez. Kocha Polsk
, 
ziem i
 ojczystq, ktorq z takim namaszczeniem caluje, ilekroe jq 
odwiedza. W 1979 roku Jan Pawel II po raz pierwszy odwiedzil swoj'l 
ojczyzn
, ogarn i
ta totalitarnym rezim em. M owil wtedy: "N ie sposob 
zrozllm iee tego m iasta W arszawy, stolicy Polski, ktora w roku ] 944 
zdecydowala si
 na nierownq walk
 z najezdzc'l, na walk
, w ktorej 
legla. N ie sposob zroZi-lm iee dziejow Polski, jesli si
 nie przylozy dOll 
tego jeszcze jednego i tego podstawowego kryterium, ktorem u na im i
 
JeZllS Chrystlls. W dniu dzisiejszym na tym Placu Zwyci
stwa, stolicy 
Polski, prosz
 poprzez wielk q modlitw
 Eucharystii, aby Chrystus nie 
przestal bye dla nas otwart q ksi
gq zycia na przyszlose, na nasze polskie 
jutro. Nie moze bye Europy sprawiedliwej bez Polski niepodleglej na 
jej mapie". Innym razem wolal: "Czyz Chrystus tego nie chee, czy Ouch 
Swi
ty tego nie rozrzqdza, azeby ten Papiez - Polak, Papiez - Slowianin 
wlasnie teraz odslonil dllChowq jednose chrzescijallskiej Europy. 
Wiemy, ze skladajqsi
 na ni q dwie wielkie tradycje: Zachodll i Wschodll. 
My, Polacy, wybralismy przez cale tysi'lclecie udzial w cywilizacji 
Zachodu, podobnie jak nasi bracia Slowianie. Papiez Jan Pawel II 
Slowianin, syn narodu polskiego cZllje jak gl
boko wrastaj'l w gleb
 
historii korzenie, z ktorych on sam razem z wami wyrasta. Slyszy, ile 
wiekow liczy ta mowa Oucha swi
tego, ktorq on dzisiaj sam przemawia 
i z watykallskiego wzgorza sw. Piotra i tutaj w Gnieznie ze wzgorza 
Lecha, i w Krakowie z wyzyn Wawelu. Ten Papiez swiadek Chrystusa, 
m ilosnik jego krzyza i zmartwychwstania, przychodzi dzis na to m iejsce, 
aby dae swiadectwo Chrystusow i zyjqcem u w dllszy jego wlasnego 
narodu. Chrystusowi zyjqcem 1I w duszaeh narodow, ktore kiedys go 
przyj
ly jako Drog
, Prawd
 i Zycie. Przychodzi wi
c wasz Polak, 
Papiez, aby wobec calego Kosciola, Europy i swiata mowie 0 tych cz
sto 
zapomnianych narodaeh i ludach. Przychodzi wolae wolaniem wielkim, 
przychodzi ukazywae te drogi, ktore na rozny sposob prowadz q z 
powrotem w stron
 wieczernika Zielonych Swiqt, w stron
 krzyza i 
zmartwyehwstania. Przychodzi wszystkie te narody i ludy wraz ze swoim 
wlasnym przygarn'le do serca Kosciola, przygarn'le do serca M atki 
Kosciola, ktorej ufa bezgranicznie. Ufam, ze mnie slyszq, trudno by mi 
bylo pomyslee, zeby jakiekolwiek polskie, czy slowiaJlskie ucho w 
jakimkolwiek zakqtku globu nie moglo uslyszee slowa Papieza - Polaka 
i Slowian ina". Bardzo potrzebne byly nam te slowa. Szybkie zm iany 
mogly zwiastowae slowa, ktore okreslano mianem bierzmowania narodu 
polskiego: "W asz rodak, syn polskiej ziem i. Z calej gl
bi tego tysi'lclecia, 
wolam w przeddziell swi
ta Zeslania, wolam wraz z wami wszystkimi. 
Niech zstqpi Ouch Twoj, niech zst'lpi Ouch Twoj i odnowi oblicze 
ziem i. Tej ziem i." N ie trzeba bylo dlugo czekae. Ludzie z un iwersytetow, 
fabryk upomnieli si
 0 wolnose, godnose, poszanowanie. W ] 980r. 
powstala "Solidarnose". Ludzie nie bali si
 ZOMO, aresztowall. Bylo 
wiele lez, zamordowany zostal ksi'ldz Jerzy, ktory byla dla nas w Polsce 
wielkim or
downikiem wolnosei, godnosci wszystkich Polakow. Ty 
Ojcze dales nam wtedy w 1979r. t
 sil
, kochaleS nas, byles z nami. 
W Gnieznie Jan Pawel II skierowal swe slowa do mlodziezy. 
Przeslanie jego brzm ialo: "Chrzest, ktory w ciqgu calego m illenium 


przyjmowaly pokolenia naszych rodakow, nie tylko wprowadzal ich w 
tajemnice smierci i zmartwychwstania Chrystusa, nie tylko czynil 
dzieemi bozymi przez lask
, ale znajdowal stale bogaty rezonans w 
dziejach mysli, tworczosci artystycznej. To przyczynia si
 zarazem do 
grllntownie humanistyeznego charakteru tej kultllry, ktora czyni jq tak 
gl
boko, tak autentycznie Illdzk q . A Ibowiem jak pisze Mickiewicz w 
.,Ksi
gach pielgrzymstwa polskiego": "Cywilizacja prawdziwie godna 
czlowieka musi bye chrzescijanska". Pozostancie wierni temu 
dziedzictwu, uczYllcie je podstawq swojego wychowania, przechowajcie 
to dziedzietwo, pom nozcie to dziedzictwo, przekazcie je nast
pnym 
pokoleniom. Przyjdz swiatlosci sumienia, swiatlosci mlodych polskieh 
sum iell, przyjdz". 
Jak wiemy ideologia liberalna, ktora eoraz mocniej i gl
biej wdziera 
si
 do naszego zycia spolecznego we wszystkich jego wym iarach i 
aspektach nie zawsze respektuje duchowe dziedzictwo narodll, lecz stara 
si
 w mniejszym lub wi
kszym stopniu kreowae rzeczywistose na swojq 
modl
. W ] 979r. slowa Ojca Swi
tego wypowiadane byly w innej 
rzeczywistosci, w rzeczywistosci rezimll komllnistycznego, lecz ich 
aktualnose zdaje si
 takze rosnqe i miee gl
bokie odniesienie rowniez 
do obecnej sytuacji w Polsce. Na Plaeu Zwyei
stwa, obeenym Placu 
Pilsudskiego Papiez mowil: "Czy mozna odrzucie Chrystusa i wszystko 
to co on wniosl w dzieje czlowieka? Oczywiscie, mozna. Czlowiek jest 
wolny, ezlowiek moze powiedziee Bogu "nie", moze powiedziee 
Chrystusowi "nie". Ale pytanie zasadnicze: "Czy wolno?" i "W imi
 
czego wolno?". Jaki argument rozumu, jak q wartose woli i serca mozna 
przedlozye sobie samemu i bliznim, i rodakom, i narodowi, azeby 
odrzllcie, azeby powiedziee "nie" tem u, ezym wszysey zylismy przez 
] 000 lat". W Krakowie na Bloniaeh mowil" "Pomozcie wi
c, zanim 
st'ld odejd
, patrz
 jeszcze na Krakow, na ten Krakow, w ktorym kazdy 
kam iell i kazda cegla jest m i droga. I patrz
 stqd na Polsk
, prosz
 was, 
abyseie mieli ufnose nawet wbrew kazdej swojej slabosci, abyscie 
szukali zawsze duchowej mocy u Tego, u ktorego tyle pokolell ojcow 
naszych i matek j'l znajdowalo. Abyscie od Niego nigdy nie odstqpili, 
abyscie szukali zawsze duchowej mocy 1I Tego, u ktorego tyle pokolell 
ojcow naszych i matek j'l znajdowalo. Abyscie od Niego nigdy nie 
odstqpili, abyscie nigdy nie utracili tej wolnosci ducha do ktorego On 
wyzwala czlowieka". 
W swej gl
biej trosce 0 los Polski Papiez wielokrotnie stal do Polakow 
przeslania. Ozisiaj brzm i q one jeszcze m ocn iej, Sq jak testam ent, 
zobowi'lzuj'l, S'l zadaniem do wykonania, od ktorego nie mozna si
 
uchylie: "Prosz
 was, abyscie cale to duchowe dziedzictwo, ktoremu 
na im i
 Polska raz jeszcze przyj
li z wiarq, nadziejq i m ilosci q , tak q 
jak'l zaszczepia w nas Chrystus na Chrzcie swi
tym, abyscie nigdy nie 
zwqtpili i nie znuzyli si
, i nie zniech
eili, abyscie nie podcinali sami 
tych korzeni, z ktorych wyrastamy, abyscie nigdy nie wzgardzili t'l 
milosci q , ktora jest najwi
ksza, ktora si
 wyrazila przez krzyz, a bez 
ktorej zycie ludzkie nie ma ani korzenia, ani sensu." 
W siedzibie ONZ w ] 980r. Jan Pawel II mowil wobec calego swiata: 
"Jestem synem narodu, ktory przetrwal najstraszliwsze doswiadczenia 
dziejow, ktory wielokrotnie sqsiedzi skazywali na sm iere, a on zostal 
przy zyciu, zachowal tozsamose, suwerennose jako narod w opareiu 0 
wlasn'l kultur
. Che
 jeszcze raz podzi
kowae Uniwersytetowi 
Jagiellollskiemu, ze byl mojq Alma Mater." 
Podczas pozegnania na lotnisku na twarzy Ojca Swi
tego widae bylo 
wzruszenie, m ilose do tej ziem i byla wymalowana na jego obliczu. W 
jego glosie zdalo si
 wyczuwae ogromne wzruszenie, gdy mowil: 
"Zegnam Polsk
, zegnam mojq ojczyzn
. Zycz
 wszelkiego dobra, 
wszelkiej pomyslnosci, realizacji wszystkich szlachetnych planow i 
slusznyeh zam ierzell w kazdej dziedzinie zycia. N a odchodnym, caluj
 
t
 ziem i
, z ktor'l n igdy n ie moze si
 rozstae moje serce. N iech was 
blogoslawi Bog Wszechmog'lcy Ojciec i Syn, i Ouch Swi
ty". 
Dzi
kujemy Ci Ojcze Swi
ty, ze niestrudzenie uczysz i pokazujesz 
jak bye Polakiem, osmiel
 si
 napisae, ze tak jak Prymas WYSZYllSki 
zostal okreslony i nazwany Prymasem Tysiqcleeia, tak Jan Pawel II, w 
mojej oeenie, jest Papiezem Dwutysiqclecia. 


Damian Kurlenda 


19
		

/19990520_0001.djvu

			Z dziej6w Polskiego Czerwonego Krzyza 
w Brodnicy w latach 1919-1939 


Inicjatorem powstania Polskiego Czerwonego Krzyza w Brodniey byl0 
Kol0 Ziemianek. To dzi
ki Paniom z tego Kola 10.10.1919 roku powstal 
Oddzial PCK, ktory w dniu zalozenia liczyl 60 os6b, a juz w koneu 1920 
roku Iiczba ta wzrosta do 312 czlonkow. Pierwszym Prezesem Zarz'ldu 
Oddzialu wybrano dra Mariana Karwata. Do Zarzqdu weszli rowniez: 
Anna 01szewska, Maria Meysztowicz z Pieeewa kol0 Jablonowa, J. 
Orlewiez, Wanda Pawlowska, Helena Rejewska, Irena Janaszek, Helena 
Petta, A. Nagorska, M . Suchowa, W. Kant, St. Siudowska z Przydatek, 
ST. Jankowska ze Zbiezna, H. Klimek z Radoszek, Zaskowna z Jastrz
bia. 
Wyrobienie spoleczne i ofiarnosc, jak q miasto i powiat wykazaly juz 
w pracy dla Komitetu Niesienia Pomocy Ofiarom Wojny w bylym 
Krolestwie Polskim, nie pozostaly bez dodatniego wplywu na prac
 
czerwonokrzysk'l. Jeszcze w roku 1919 pod kierownietwem dra M. 
Karwata odbyly si
 dwa kursy sanitarne oraz kurs dla m
zezyzn, majqcych 
juz wiadomosei piel
gniarskie z wojska niem ieckiego, a potrzebuj'lcych 
tylko doszkolenia. Przygotowano do pracy czerwonokrzyskiej w ten 
sposob 16 doswiadczonych sanitariuszy i 42 siostry - piel
gniarki. 
Przygotowano rowniez gospody, jedn'l w Brodniey, a drug'l wraz ze stacjq 
sanitarn'l w Jabtonowie, jako w
zlowej stacji kolejowej, przez kt6 r 'l 
przejezdzaty transporty wojskowe. Oddzial PCK w Brodnicy obj'll 
dzialalnosci'l, procz miasta, rowniez paratie: Szczuka, Jastrz
bie, Grqzawy, 
Radoszki, Polskie Brzozie, Pokrzydowo, Mszano, Bobrowo, Duze 
Kruszyny, Niezywi
c i Wrocki. Szczegolnie sute i racjonalnie 
przygotowane byl0 przyj
cie wojsk polskich w dniu 18 stycznia 1920 
roku. Szesc staeji kwaterunkowych oraz zwyklych na dworeaeh w 
Brodnicy, Lidzbarku i Jabtonowie, cztery dodatkowe gospody na rynku, 
szereg sanitariuszek, ktore niezwtocznie zaj
ly si
 opatrywaniem rannych, 
oezekiwaly zotnierzy. Sprz
ty do gosp6d dali mieszkafley z wlasnyeh 
domostw. 
Kuchnia - gospody dworcowe, b
d'lce zarazem stacjami sanitarnymi, 
funkcjonowaty az do zakonezenia dzialafl wojennych bez przerwy. 
Plaeowki te byty szczegolnie wazne, gdyz glowna linia transportu wojsk 
szla przez wym ienione stacje. Organizacja tego rodzaju dzialan spoczywata 
w r
ku Heleny Rejewskiej, ktora potratila zachowac sprz
ty i umeblowanie 
az do roku 1936. 
Chorym zolnierzom na staeji w Jablonowie nie brakl0 opieki lekarskiej, 
bowiem dojezdzal do nich z Brodnicy dr M. Karwat, ana m iejscu opatrywal 
dr Truszczyflski z Jablonowa. Na stacji pracowaly rowniez siostry: Aniela 
Wronska, Helena Drzymalska, H. Nagorksa oraz pani Baranska i 
san itari usz M achaj z B rodn icy. Pam i
tano row n iez 0 szp italach 
garnizonowych i szpitalu powiatowym, gdzie obdarowywano chorych 
zolnierzy. Powracajqcy do kraju jency otrzymywali znaczne zapomogi 
(po 500-800 marek). Dla kapelanow polowych Oddzial PCK w Brodnicy 
wystaral si
 0 alby i stuly, a dla dzieei zorganizowano akcj
 "Kropelka 
Mleka". Jednym slowem, Czerwony Krzyz byt wsz
dzie, 0 wszystkich 
pami
tat i wszystkim pomagaL Dzialalnosc ta szczegolnie zdala egzamin 
w roku 1920. 
Najazd bolszewicki dotad az do Brodniey. Wowczas to Prezes ZO 
PCK dr Marian Karwat z ks. Fischoederem oraz zast
pem sanitariuszek 
udali si
 jako pierwsi na pobojowisko. Zaopatrywano i transportowano 
do szpitali rannych oraz grzebano zmartych. Zbieraniem, opatrywaniem 
rannych i grzebaniem poleglych zajmowali si
 - procz wymienionych - 
pp. Krawcowiczowie i p. Elzbieta Glowacka; p. Mechlin, p. Wroflska i p. 
Drzymalska rozwozily zywnosc w pole; p. Jadwiga Hoffman, P. Sargalska 
i pani W. Kant zbieraly po wsiach zywnosc i dostarczaly jq do Czerwonego 
Krzyza. Pomagal0 im przy tym kilkanaseie pafl, nie nalezqeych do 
Stowarzyszenia. 
Bezposrednio po odejsciu bolszewikow, wszystkie plac6wki, 
utrzymywane przez Czerwony Krzyz, podj
ly intensywn'l prae
 na 
wtasnym terenie. Udzial Brodnicy w zaopatrzeniu poci'lgu 
zywnosciowego, wysylanego na front, przewyzszal znaeznie udzial innych 
Oddzialow, wynosB bow iem 6 wagonow. Wagony do transportu 
przygotowali mi
dzy innymi ks. Czarnowski, Helena Rejewska i Anna 
Olszewska. 
Rok 1920 byt pi
knq kart'l w dziejach brodnickiego Czerwonego 
Krzyza. Do Zarzqdu owczesnego nalezeli, procz wymienionych przy 


20 


zalozen iu Oddziatu: W ladyslawa Kasprow iez6wna, M ieezkowska z 
Ciborza, H. Siudowska z Przydatek, Jerzykiewiez, Wysocka, dr K. 
TruszczYllski z J ablonowa, dr J an Janaszek, prof. Wagner, ks. M. 
Czarnowski i Leonard Janicki. 
Po odparciu bolszewikow, spadl0 na brodnieki Czerwony Krzyz nowe 
zadanie - opieka nad wyjezdzajqcymi na plebiscyt slqski. Ust
puj'lee ze 
szpitala diakonistki zdaly szpital delegacji Czerwonego Krzyza, na ktorej 
czele stala Helena Rejewska. W dalszym ciqgu opiekowano si
 
wracaj'lcymi z niewoli jellcami, ugoszczeniem wracajqcych z frontu 
putkow i przygotowaniem dla nich podarunk6w swi'lteeznyeh. 
Rownoczesnie szta szeroka akcja propagandowa i zbieranie srodk6w 
finansowych dla potrzeb Czerwonego Krzyza. 0 wielkiej ofiarnosei 
spoleezenstwa brodniekiego nieeh swiadczy fakt, ze jedna z imprez 
(koncert i zabawa taneczna) przyniosla 17 tys. marek. 
W miar
 ustawania zadafl czysto wojennych, zwrocono wi
kszq lIwag
 
na potrzeby miejseowe. Z pomocq amerykaflskiego Czerwonego Krzyza 
zorganizowano w Brodnicy staej
 opieki nad matk q i dzieekiem, 
zaopatrzonq w lekarstwa, bielizn
 i mleko. Nad calosci'l czuwal dr M. 
Karwat, a beziteresownie pomagali; dr Strzemecki, Stanislawa Silldowska 
oraz zona burm istrza Brodniey p. Jerzykiewiez. U rz
dujqeq szefow'l biura 
ZO PCK byla sanitaruszka M. Krawcowicz. 
Ewideneja eztonkow, prowadzona bardzo skrupulatnie przez Oddzial, 
wykazllje w pierwszyeh latach dzialalnosci 1176 ezlonkow rzeezywistych 
is dozywotnieh (mi
dzy innymi dr M. Karwat, F. Nikel, Jan Sloszewski, 
Jakllb Pniewski). W ewideneji tej znajdujq si
 czlonkowie Oddzialu oraz 
kol PCK z Jablonowa, Lidzbarka, Gorzna, Szczuki i Gorczenicy. W tym 
okresie Oddziat rozszerzyl SWq dziatalnosc, zakladaj'lc 22 Kola 
Mtodziezowe przy szkolaeh w mieseie i w powieeie. Kola te znacznie 
wspieraly tinansowo dzialania Oddzialll i jak wykazujq pozycje skladek 
czlonkowskich zebrano mi
dzy innymi od uczniow Gimnazjum M
skiego 
3714 marek, a od lIezennic szkoly zeflskiej 13.300 marek. Pr6ez skladek 
czlonkowskich korzystal Oddzial brodnieki z bardzo wielkiej otiarnosci 
spoleczenstwa. 
Do utrzymania sprawnosci administracyjnej, bez w'ltpienia, przyczynila 
si
 ciqglosc pracy Zarzqdu. W ciqgu 15 lata dziatalnosci, Oddzial wlasciwie 
si
 nie zmienil, lIzupelnial jedynie jego sklad. 
W rokll 1932 - jak czytamy w sprawozdaniu - przeszkolono 17 siostr 
pogotowia sanitarnego PCK oraz 9 wolontarillszy. W dalszym ci'lgu 
Prezesem Zarz'ldu Oddzialu byl dr Marian Karwat, Wiceprezesami: dyr. 
Maria Traczewska i dr Jozef Baraflski, sekretarzem Stefania Silldowska, 
skarbnikiem Jan Gsodman oraz czlonkami Zarzqdu Helena Rejewska, 
Kazimierz Kowalski, mjr dr Tarando oraz Kowalska, Deja, Adamowicz, 
BlokllS, Reiter, Talaska i Domaszewska. Zarz'ld odbyl 5 posiedzefl i 1 
Walne Zgromadzenie. Oddzial byl wizytowany 3-krotnie przez Prezesa 
Zarz'ldu Okr
gu inz. Kolka, p. Nieczuja - Ihnatowicz oraz szefa 
sanitarnego dr Jachimowsk q . 
Ciekawie wygl'ldajq wplywy i wydatki Zarzqdu Oddzialu PCK w 
Brodniey za 1932 rok. Do kasy Zarzqdu og6tem wplyn
to 5795 zt w tym: 


Wplywy 
skladki czlonkowskie 750 
eele spec. (dwuk6lki sanit.) 3600 
Tydziefl PCK 1000 
sprzedaz znaczkow 50 
ze skarbonek 50 
odsetki bankowe 95 
Kola Mlodziezowe 50 
inne 200 


razem 


5795zl 


Wydatki 
ekwipunek druzyn ratowniczych 
san itarno-odzyweze 
dwukolki sanitarne 
sprzedaz znaczkow 
szkolenie druzyn 
szkolenie siostr 
wydawnictwa i druki 


700 pkt. 
200 
3600 
50 
50 
50 
50
		

/19990521_0001.djvu

			prenurnerata pisrn ZG PCK 
Tydziell PCK 
inne srodki propagandy 
Kornisje K61 Mlodziezy 50 
wydatki bim'owe 
koszty rozjazd6w 
odsetki od wplat do ZO i ZG 
znaczki czlonkowskie 
koszta inkasa skladek 
pornoc bezrobotnyrn 


60 
200 
80 


50 
320 
245 
50 
40 
50 


razem 


5795 


W roku 1933 zlozyl urz'!:d czynnego prezesa dr Marian Karwat, 
pozostaj,!:c nadal prezesern honorowym. Za swoj,!: bezinteresown,!: 
dzialalnosc w PCK Prezes dr M. Karwat zostal odznaczony Odznak,!: 
Honorow,!: Polskiego Czerwonego Krzyza st. II. Od roku 1933 prezesem 
czynnym zostal wybrany dr Rajmund Kaminski. Reszt y zarz,!:du tworzyli: 
Stanislawa Pecko, mjr dr Tarando, Stanislaw Siudowska, Romana 
Adamanis, Helena Rejewska, burmistrz Franciszek Blokus, H. Kowalska, 
A. Dornaszewska, dyr. Leonard Janicki, ks. Czarnowski, Dejowa, 
Gottwaldowa, Grosty, Jordan, Stanislaw Kolkowski i panstwo 
Breziulewicz. W sklad Komisji Oddzialowej K61 Mlodziezy weszli : 
Wierusz - Kowalska, Stanislawa Siudowska, mjr dr Tarando, L. 
Jankowska, dr Malicki, Helena Rejewska, J. Chylkowka, dyr. Maurek, 
ks. Tygowski. Obecnie Oddzial posiada trzech instruktor6w II klasy, 3 
wyszkolone druzyny ratowniczo-sanitarne oraz 12 ratownik6w drogowych. 
Do Oddzialu nalezy 30 K61 Mlodziezy z 1175 czlonkami i 1 Kolo 
Mlodziezy pozaszkolnej w Jablonowie. Kola PCK zorganizowano w 
G6rznie i Jablonowie. Og6lem Oddzialliczyl140 czlonk6w rzeczywistych 
i 2 dozywotnich. 
W roku 1936 sklad Zarz,!:du byl nastypuj,!:cy: prezes - dr Rajmund 
Kamillski, wiceprezesami byli burmistrz Franciszek Blokus i dr Franciszek 
Kozlowski, sekretarzem - Janina Gottwald, skarbnikiem - Romana 
Adamanis oraz 6 czlonk6w. Delegatem na Walne Zgromadzenie 
Stowarzyszenia zostal Prezes dr R. Kam illski, kt6ry byl r6wniez czlonkiem 
Komitetu Pomocy Zimowej. 
Od 1937 roku w sklad prezydium Zarz,!:du Odd
ialu wchodz,!:: ks. dyr. 
Stanislaw Tygowski, dr Rajmund Kamil1ski, burmistrz Franciszek Blokus, 
adwokat Feliks G6rski, Jan Szatkowski. Komisji Mtodziezowej 
przewodniczy Maria Wierusz-Kowalska. 
W roku 1938 Okryg Pomorski PCK liczyt 44 Oddziaty. W Radzie 
Okrygowej Okrygu Pomorskiego zasiadaj,!: dr Tadeusz Rembiszewski i 
dr Rajrnudn Karnillski. W tym roku sktad Zarz,!:du byl nast.ypuj,!:cy: prezes 
dr Tadeusz Rembiszewki, viceprezesi dr Rajmund Kamillski i burrnistrz 
Franciszek Blokus, sekretarz ks. Dyr. Tygowski, skarbnik pani Ozimin, 
Przewodnicz,!:cyrn Kornisji Rewizyjnej byt mecenas Franciszek Rodawski. 
Oddziat PCK w Brodnicy zorganizowat i prowadzil ob6z dla sekcyjnych 
druzyn ratowniczo-sanitarnych w dniach 7-20 lipca 19381'. W obozie udziat 
brato 49 uczestnik6w, w tym z Brodnicy 6, a 43 z okolic miasta. Oddziat 
zorganizowat "Tydziell PCK", w kt6rym odbyty si y : zbi6rki uliczne, 
kwesta do mow a, sprzedaz nalepek, ksi,!:zek i znaczk6w, 2 dancingi, koncert 
orkiestry wojskowej, przedstawienie kinowe, tombola, 3 czarne kawy, 
nabozellstwo, zawody druzyn ratowniczo-sanitarnych, kwesta uliczna w 
G6rznie. Catkowity zysk z "Tygodnia PCK" wyni6st 460 zt i 39 gr. 
Wybuch II wojny swiatowej zniweczyl wszystkie plany 
czerwonokrzyskie. Dziatalnosc Polskiego Czerwonego Krzyza na terenie 
powiatu brodnickiego, jak i w calej Polsce, zostala zawieszona. Jednak 
dziatacze nie zaprzestali swej dzialalnosci. PCK zeszlo do podziemia. 


Opracowal Jerzy Kaniecki na podstawie: 


1. Z dziej6w PCK na Pomorzu 1918-1938 
2. Sprawozdania PCK Okryg Pomorski za lata 1932,1936 i 1938 
3. A. Korecki - ,,1 OO-Iecie Szpitala Rejonowego 
im. R. Czerwiakowskiego w Brodnicy" 
4. Archiwum Zarz'!:dll Rejonowego PCK w Brodnicy 


DOSWIADCZENIA 


niespokojne bylo morze jak Jego zycie 
spal utrudzony na wezglowiu 
oddech glyboki twarz dziecka ryce nogi pielgrzyrna 
snil utrudzony w tyle lodzi 


krzyk jak blyskawica na niebie 
Panie ratuj ginierny 


Jakie wam brak w iary 
Czemu bo;ailiwi ;esteScie 
G dzie ;est wasza w iara 


zalyknieni 
zdumieni 
zdziwieni 


kim wlasciwie On jest 
zatrzymal czas dla szukania czlowieka 


popatrzcie 
dom chleba narodzin pelen aniol6w pasterzy 
juz pydz,!: mordercy 
uchodzcy w drodze do kraju piramid 
juz s,!:listy goncze 
lata beztroskie zabawy z rowiesnikarn i 
juz rosnie drzewo myki 
m,!:drosc m iydzy nauczycielarn i narodu 
juz przeczuli dramat 
pustynia przyjaciel modlitwy samotnosci 
juz czai si y wr6g m ilosci 
prorok swiadom wielkiego poslannictwa i rzeka 
juz teraz uwielbi Ojca 
jezioro peIne ryb niepokoju powolanych uczni6w 
oto jeden z nich zdradzi 
tlllmy zasluchane uzdrawiane nakarmione ufne 
oto wolaj,!: precz z nim 
uczniowie zaskoczeni dumni pytaj,!:cy poslani 
oto ogr6d noc opuszczenia 
pasterz pelen mocy w walce 0 zagubione owce 
oto bezbronny aresztowany 
rabbi wsr6d ludzi p'!:tnik po swiytej ziern i 
oto osaczony ostatni,!: godzin'!: 
wydrowiec po sciezkach przesmykach traktach drogach 
oto kalwaryjska pozostala 
zrodlo uzdrowien przebaczenia usm iechu zycia 
odarty ze wszystkiego 
Baranek biczowany opluty skopany wyszydzony zamyczony 
skonal w ram ionach krzyza 


zmartwychwstal 


czem u brak ci wiary i zycia 


Ks. Grzegorz Zdrojewski 


21
		

/19990522_0001.djvu

			N a podstawie art. 38 oraz art. 40 ust.l ustawy z dnia 21 sierpnia 
1997r. 0 gospodarce nieruchomosciami (Oz. U. N r 115, poz. 741) 
oraz 
 12 i 
 13 rozporzCldzenia Rady M inistrow z dnia 
13.0 1.1998r. w sprawie okreslenia szczegolowych zasad i trybu 
przeprowadzania przetargow na zbycie nieruchomosci 
stanowiClcych wlasnosc Skarbu Panstwa lub wlasnosc gminy (Oz. 
U.Nr 9, poz.30) 
ZarzCld Miasta Brodnicy ul. Kamionka 23 oglasza: 
II publiczny przetarg ustny na sprzedaz nieruchomosci 
zabudowanej oznaczonej ewidencyjnie dzialk
 nr 78/57 0 
pow. 0,5953 ha polozonej przy ul. S
dowej w Brodnicy, 
zapisanej w KW 26458. 
Nieruchomosc ta zgodnie z miejscowym planem 
zagospodarowania przestrzennego miasta Brodnicy przeznaczona 
jest na cele uslugowe. Polo zona jest przy trasie relacji Torun- 
Olsztyn na obrzezach osiedla 0 zabudowie jednorodzinnej. 
Nieruchomosc zabudowana jest budynkiem parterowym 0 
powierzchni uzytkowej 308 m2 i kubaturze 1134m3. Jest to teren 
ogrodzony, w pelni uzbrojony (siec wodno-kanalizacyjna, 
elektryczna i telefoniczna). Budynek wynajmowany jest na rzecz 
osoby fizycznej, 'z przeznaczeniem na cele uslugowe. Nabywca 
nieruchomosci zobowiClzany jest do wstClpienia w stosunek najmu 
z najemcCl budynku na podstawie art.678 kodeksu cywilnego. 
Cena wywolawcza - 227.116,75 zl za calCl nieruchomosc w tym: 
- grunt - 196.449,00 zl- budynek - 24.137,50 zl + podatek VAT 
w wys. 22% - 5.310,25 zl tj. 29.447,75 zl- ogrodzenie - 1000,00 
zl + podatek VA T w wys. 22% - 220,00 zl tj. 1.220,00 zl Wadium 
w wysokosci 10% ceny wywolawczej tj. w kwocie 22.711,68 zl. 
Wadium nalezy wplacic najpozniej do dnia 8.06.1999r. na konto 
Urz
du Miejskiego w Brodnicy w Banku Spoldzielczym w 
Brodnicy nr 94840007-286-36.0.0.1 lub w kasie tut. Urz
du. 
Przetarg na powyzszCl nieruchomosc odb
dzie si
 w dniu 11 
czerwca 1999r. 0 godz. 10.00 w siedzibie Urz
du Miejskiego w 


Brodnicy, pok. 115. 
Warunkiem uczestnictwa w przetargu jest: 1. W placenie 
wyzej okreslonej kwoty wadium najpozniej do dnia 08 .06.1999r. 
do godz. 15.00 na konto Urz
du Miejskiego w Brodnicy w Banku 
Spoldzielczym w Brodnicy nr 94840007 - 286 - 36.0.0.1 lub w 
kasie tut. Urz
du. 
2. Zlozenie pisemnego oswiadczenia przez uczestnika 
przetargu 0 zapoznaniu si
 z warunkami przetargu i przyj
ciu 
ich bez zastrzezen. Oswiadczenia nalezy skladac w dniu 
11.06.1999r., przed rozpocz
ciem przetargu. 
3. ZobowiClzanie uczestnika przetargu do wst(ij)ienia w stosunek 
najmu z najemcCl budynku na podstawie art. 678 kodeksu 
cywilnego. 
4. W przypadku osob prawnych nalezy dolClcZYC wypis z 
rejestru sCldowego. 
U czestnik, ktory przetarg wygral, zobowiClzany jest stawic si
 
do zawarcia umowy notarialnej w terminie wyznaczonym przez 
Komisj
 oraz uiscic cen
 sprzedazy pomniejszonCl 0 wplacone 
wadium i pokryc koszty nabycia (oplaty notarialne, sCldowe i 
skarbowe) najp6zniej w dniu zawarcia umowy. W przypadku 
uchy lenia si
 od zawarcia umowy uczestnika, ktory przetarg 
wygral, wplacone przez niego wadium przepada na rzecz 
SprzedajClcego. Wadium uczestnika, kt6ry przetarg wygral, 
zostaje zachowane na poczet ceny nabycia. Pozostalym 
uczestnikom wadium zostanie zwrocone po zakonczeniu 
przetargu. 
ZarzCld Miasta Brodnicy zastrzega sobie mozliwosc odwolania 
przetargu. 
Szczeg6lowych informacji udziela w siedzibie Urz
du 
Miejskiego w Brodnicy Wydzial Gospodarki Mieniem 
Kon)unalnym, pok. 115, tel. (0-56) 49-30-358, 49-30-312. 


Zastfpca Burmistrza Inz. Zdzislaw Br
zkiewicz 


N a podstawie art. 38 ust.l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. 0 
gospodarce nieruchomosciami (Oz.U. Nr 115, poz. 741) oraz 
 
12 i 
 13 rozporzCldzenia Rady Ministrow z dnia 13.0 1.1998r. w 
sprawie okreslenia szczeg6lowych zasad i trybu przeprowadzania 
przetargow na zbycie nieruchomosci stanowiClcych wlasnosc 
Skarbu Panstwa lub wlasnosc gminy 
Zarz
d Miasta Brodnicy ul.Kamionka 23 oglasza: 
I publiczny przetarg ustny na sprzed
z nieruchomosci 
niezabudowanej oznaczonej ewidencyjnie dzialkami nr: 2,3, 
4,50 pow. 4,6361 ha polozonej przy ul. Ustronie w Brodnicy, 
zapisanej w KW 31665, KW 5894, KW 5892 oraz w KW 5895 
z przeznaczeniem pod budowf zakladu przemyslowego. 
Nieruchomosc zgodnie z miejscowym planem 
zagospodarowania przestrzennego miasta Brodnicy przeznaczona 
jest na cele przemyslowe z wylClczeniem branzy spozywczej. 
Polozona jest w sClsiedztwie oczyszczalni sciekow oraz gruntow 
rolnikow indywidualnych. Sprzedaz jej nast
puje z 
przeznaczeniem pod budow
 zakladu przemyslowego, ktory 
zatrudni powyzej 100 os6b. 
Cena wywolawcza-324.527,00 zl Wadium w wysokosci 10% 
ceny wywolawczej tj. w kwocie 32.452,70 zl. 
Przetarg na powyzszCl nieruchomosc odb
dzie si
 w dniu 11 
czerwca 1999r., 0 godz. 11.00 w siedzibie Urz
du Miejskiego w 
Brodnicy, pok. 115. 
Warunkiem uczestnictwa w przetargu jest: 
1. Wplacenie wyzej okreslonej kwoty wadium najpozniej do 
dnia 08.06.1999r. do godz. 15.00 na konto Urz
du Miejskiego w 


22 


Brodnicy w Banku Spoldzielczym w Brodnicy nr 94840007 - 
286 - 36.0.0.1 lub w kasie tut. Urz
du. 
2. Zlozenie pisemnego oswiadczenia przez uczestnika 
przetargu 0 zapoznaniu si
 z warunkami przetargu i przyj
ciu 
ich bez zastrzezen. Oswiadczenia nalezy skladac w dniu 
11.06.1999r., przed rozpocz
ciem przetargu. 
3. W przypadku osob prawnych nalezy dolClcZYC wypis z 
rejestru sCldowego. 
U czestnik, ktory przetarg wygral, zobowiClzany jest stawic si
 
do zawarcia umowy notarialnej w terminie wyznaczonym przez 
Komisj
 oraz uiscic cen
 sprzedazy pomniejszonCl 0 wplacone 
wadium i pokryc koszty nabycia (oplaty notarialne, sCldowe i 
skarbowe) najpozniej w dniu zawarcia umowy. W przypadku 
uchylenia si
 od zawarcia umowy uczestnika, ktory przetarg 
wygral, wplacone przez niego wadium przepada na rzecz 
SprzedajClcego. Wadium uczestnika, ktory przetarg wygral, 
zostaje zachowane na poczet ceny nabycia. Pozostalym 
uczestnikom wadium zostanie zwrocone po zakonczeniu 
przetargu. 
ZarzCld Miasta Brodnicy zastrzega sobie mozliwosc odwolania 
przetargu. 
Szczegolowych informacji udziela w siedzibie Urz
du 
Miejskiego w Brodnicy Wydzial Gospodarki Mieniem Komunalnym, 
pok. 115, tel. (0-56) 49-30-358, 49-30-312. 


Zast
pca Burmistrza Inz. Zdzislaw Br
zkiewicz
		

/19990523_0001.djvu

			Spacerkie 


f!a{ 
ill' 'q 


Dziwnie pleeie sift pogoda w tym roku. Po eieplej i pogodnej Wielkanoey, 
kiedy wydawalo sift, ze wiosna bftdzie wezesna i sloneezna, druga polowa 
kwietnia i maj zaskoezyly nas ehlodami i deszezem, i sprawily, ze wszelkie 
prognozy wziftly w lebo Od mniej wifteej miesi'iea prognozft pogody mozna 
zawrzec w jednym zdaniu: padalo, pada lub padac bftdzie. 
N adm iar wody (jest jej wszftdzie za duzo), zwroeil m oj'i uwagft na Drwfteft, 
ktora szeroko rozlala swoj nurt, a jej wysoki poziom nieoezekiwanie stal sift 
utrapieniem dla posiadaezy dzialek na terenaeh nizej polozonyeh, przede 
wszystkim przy uliey Sienkiewieza i Sokolow. Wydaje mi sift, ze jezeli jeszeze 
w drugiej polowie maja stoi w ogrodkaeh woda i nie nie zapowiada obnizenia 
jej poziomu, to nie bftd'i sift eieszyli w tym roku dzialkowey plonami. 
A Ie to wszystko dygresje. Pragnft podzielic sift z Panstwem pewnym i 
refleksjami na temat Drwftey, gdyz zbliza sift jej swiftto (Dni Drwftey), a w 
ogole to jest przeeiez NASZA RZEKA. Przyznajft, ze ja rowniez, podobnie 
jak wielu brodniezan, mam dla naszej rzeki duzo eieplyeh uezuc, lubift stac na 
ktoryms z mostow i wpatrywac sift w jej nurt oraz z zainteresowaniem 
obserwowac jej kaprysy. Jak wifte wygl	
			

/19990524_0001.djvu

			Firma Barcz 


ul. Mostowa 10 
tel. 697-15-15 
ul. Kosciuszki 8 
tel. 697-48-48 


POLECA 


Kompute
, Kasy fiskalne, T elefony 


ZAPRASZAMY 
DO NASZYCH SKlEPOW 


KrzYZ9wka d\a dzieci 


1. Jest nilTI Andrzej Suski. 
2. Pierwsze imi
 papieza. 
3. Miasto Kopernika. 
4. Tam urodzil si
 Jan Pawel II. 
5. Maly Aleksander. 
6. Z oliwek. 
7. ... trojanski. 
8. Nie 16dka, nie zagl6wka, a jak? 
9. Pailstwo, w kt6rYlTI mieszka papiez. 


10. Inaczej siedem dni. 
11 . Plynie w niej krew. 
12. Ma swoje swi
to 
26 V 


Wegeterianin - nieszkodliwy wariat 


M ivso sta10 si v dla wielu ludzi prawdziwq obsesjq. Swiat podzielit si
 wi
c na dwa 
obozy: tych, ktorzy zabijajq i tych, ktorzy wzdrygajq si
 przed zjadaniem /.\Vierz
t. 
PodziaI ten mozna przeprowadzie jeszcze inaczej. Otoz swiat zamieszkujq osoby 
.,rozsqdne" i normalne oraz pozbawieni piqtej klepki wegetarianie. 
A tymczasem wystarczy wejse do jakiejkolwiek przychodni lekarskiej: 99% 
pacjentow to zwolennicy kieIbasy i boczku. Gdzie wi
c podziaIa siv ich sita i zdrowie? 
M i
dzy wpajane nam od d7iecif1stwa m ity. ze m i
so to jedyne i wartosciowc zrodlo 
biaIka. ze dzien bez niego moze miee tragiczne skutki dla zdrowia. nalezy wlozye 
przekonanie, ze bialko zwierzvce jest bardziej wartosciowe niz roslinne. OtM kazde 
bia1ko zbudowane jest z niewielkich cegielek zwanych aminokwasami. Najlepszy ich 
ukIad znajduje si
 w jajku, ktoregojednak nie nalezy zjadae zbyt cz
sto ze wzgl
dll na 
wysoki poziom choiesteroili. Zaraz 7a jajkiem plaslljq si
 sery i przetwory mleczne. 
ktore wegetarianie dopllszczajq w jadIospisie. Pod \Vzgl
dem 7awartosci cennego biaIka 
m i
so plasuje si
 w srodkowej czvsci listy obok roslin strqczkowych. W ten sposob 
wegetarianie jedzqcy soj
 i fasolki, kasze i sery mogq nie oba\"iae si
 niedoboru witamin 
i aminokwasow. Wr
cz przeciwnie: daleko w tyle zostawi q mi
sozercow podatnych 
na choroby cywilizacyjne: m iazdzyc
, otyIose, zawaI serca. raka.odbytu czy cukrzycv. 
Dlaczego jednak wegetarianie nie jadajq mi
sa? Okazuje si
, ze z powodow czysto 
ideologicznych, rezygnujqc z tworzenia rynkll zbytu dla zabijania zwierzqt. Bernard 
Show powiedziaI kiedys. ze nie jada swoich przyjacioL a zw ierz
ta Sq wIasnie jego 
przyjacioIm i. Podobnie twierdzi wielu innych mi
sozercow. M owiqc jednak .,zwierz
ta" 
i .,przyjaciele" majq na mysli psa i kota, nigdy krow v i kaczk v czy swini
. Te nalezq do 
zupeInie .,innych" zwierzqt. 
Dr Kinga Wisniewska - Roszkowska twierdzi, ze gdyby z mi
sa odrzllcie jego 
smakowo-zapachowe wartosci, zapewne nikt by go nie pOi:qdaI, takie byIoby 
nieapetyczne. Nie pozqdaIby go rowniez, gdyby znaI zasady tuczu i metody zabijania. 
Gdyby przez chwil
 zastanowie si
, co kryje si
 za beznam i
tnq nazwq brojlery czy 
tucznik. Bye moze tez inaczej byIoby, gdyby zastanowil siv nad fabrykami smierci. 
Jakim i sqwspoIczesne fenny i rzeznie. gdzie zwierz
ta zyjq w ciasnych pom ieszczen iach 
pozbawione mozliwosci ruchll. 1I0dowcy zalezy bowiem na tym. aby zwierz v jak 
najmniej si v poruszalo i traciIo kalorie, dlatego klatki Sq niewielkie. a boksy tak 
przeIadowane, ze zwierz
 nie jest w stanie si
 obrocie. 
Badania naukowe wykazaIy, ze w tkankach zwierzqt pod wply\\ em duzego stresll 
odkIadany jest w nadm iarze kwas moczowy, ktOrY pozostaje w m ivsie i zjadany znacznie 
obciqza wqtrob v i nerki. 
WivC bye czy nie bye wegetarianinem? 0 tym oczywiscie kazdy sam powinien 
zdecydowae. Nikt nie powinien nikomu narzucae stylu odzywiania. Za\\sze jest to 
kwestia wyboru i swiadomosci. I niekoniecznie wegetarianin to nieszkodliwy wariat- 
powIoczqcy nogami, podgryzujqcy marchewk v i w tajemnicy mar7qcy 0 kawaIku 
schabowego. 
Monika Wisniewska 
Znani wegetarianie: Michal A nioI, Byron, Paul McCartney, A (bert Einstein, Annie 
Lennox, Bernard Show, Pitagoras, Leonardo da Vinci, Lew ToIstoj. 


.1 


I · 


" 


. 


" 




" .
- 
 

r:,- 

 ti -l G

 


wyci
gi batWlle, druk: offsetowy, typograficzny 
sitodruk,piecz
tld,sztanco
anie,uslugi 
introligatorskie, studio DTP 


I 
I 
_J 


87-300 BRODNICA, ul.Jodfowa 6 
tel./fax (0-56) 69-707-11 


1 


I 
2 
3 
5 
7 
8 
9 
10 
11 
12 


EK 


4 


6 


Mlodziez 0 swych idolach i idealach 


Moim idealem jest mama. Jest ona osob