/IV_spr_1932-19340001_0001.djvu

			PO YC'1ł Ac 
 


., 


.. 
. 


. 


CZWARTE 
- .. 


'" 
, 


, 


I 


I 


\ 


1t 


DYREKCJI PAŃSTWOWEGO GIMNAZJUM 
HUMANISTYCZNEGO w BYDGOSZCZY 


. 


.. 


" 


-." 
.. 


... 


... .. 



 


.. 


.. 


.. 


. . 


ZA LATA 
OD 1932 DO 1934 
ZE SZCZEGÓLNEM UWZGLĘDNIENIEM 
ROKU SZKOLNEGO 


1933/34. 


. 
BYDGOSZCZ, w StERPNIU 1934 R. 
NAKŁADEM DYREKCJI ZAKŁADU.
		

/IV_spr_1932-19340002_0001.djvu

			.!' 


. 
.. 



..... 


"'. 


. 


...... 


..Ą-' 
1'-" L- 10' 


Jh(,ił 9
J 
{ 


.. 


OD31TO w DRUKARNI KUPIECKIEJ. BYDGOSZCZ, UL. JAGIELLOŃSKA 22 


-_ . "- 


.&.-_. ..,..... - - -- 
 ...- --- - - ... - - -- 


- 1

16o 


C1
tl A960J
		

/IV_spr_1932-19340003_0001.djvu

			. ,& ozłe ,\a 

' .Ó 
/' .. .. --I, 
ut,40
' 
 
V 
 


I.. Skład grona nauczycielskiego 
w roku szkolnym 1933134. 


8. Dyrektor i stali nauczyciele. 
l. Mazurkiewicz Józef, Prof., Dyrektor zakładu, uczył mat. Vb,. 
2. Bruckner Aleksander, Prof., zawiadowca bibljoteki naucz. i uczn., opiekun 
Kółka literackiego oraz opiekun kl. VIa, uczył jęz. polsko la6'3. VIa., 
VIIIb 4 prof. filoz. VIIla 3 , VIIIb 3 ; 24/21 godz. tygod. 
3. Ks. Kukułka Lucjan, Prof., moderator Sodalicji Marjańskiej, uczył reI. rzym. 
kat. Ia2f Ib 2 . IC2, IV 8 2 , V 82 Vla 2 , VIb 2 , Vlla2' VlIb i , VIIIa2' VIIIb 2 , ; 22 godz. tyg. 
4. Matczyński Roman, Prof., opiekun gimn. klubu wioślarskiego, opiekun kI. la, 
uczył jęz. franc. Ia6/4, Vla4, VIIa 4 , VIIIa4. VIIIb 4 ,; 22/20 godz. tygodnI 
5. Męciński Włodzimierz, Prof., zawiad. prac. historycznej i zbiorów historycz- 
nych, opiekun Zrze"szenia Starszej Młodzieży i opiekun kl. VIIla, uczył 
historii Ib 3 , IVa3, Va 4 , VIa" VIIa5, V11I8 3 ; 22 godz. tygodn. 
6. Dr. Peliński Stanisław, Prof., Kierownik Ogniska polonistycznego na terenie 
Kuratorium Okr. Szkol. Poznańskie
o, uczył jęz. pols. IVah VIb J , VITIał; 
12 godz. tygodnI 
7. Pietzonka Wiktor, Prof., opiekun kI. VIIa, uczył jęz. łacińskiego las. Va/\, 
Vla 5 ., VIJas. VIlIb,ł; 24 godz. tYi1od. 
8. Podgórski Wincenty, opiekun kI. IVa, uczył mat. Ib 3 , IC3, łVa" IVb" Va4; 
18 godz. tygod. 
9. Porzyński Władysław, Prof., zawiad. gabinetu j prac. fizykalnej, opiekun 
kI. VIIIb, uczył mat. VlIa3' VIIla3' VllIb 3 , i fizyki VIIa,ł, VIIb4., V1IIał, VIIIb,; 
25 godz. tygod. 
lO, Stopa Franciszek, Prof., opiekun kI. Jc, uczył jęz. polskiego IC6!3' IVb" 
V a4., Vb 4 , VIIb 4 ,; 22/19 godz. tygod. 
11. Straszewski Jan, Prof., opiekun kI. VIIb, uczył historji la3, IC3' Vb ł , VIb,ł. 
VIIb 4 , VIlIb 3 ; 22 godz. tygod. 
12. Tyrankiewicz Witold, opiekun kl. VIb, uczył mat. la3, VIa3' VIb 3 VIIb 3 . 
i fizyki VIa (2+2+1), VIb (2+2+1); 22 godz. tygod. 
t3. Wenda Józef, Prof., zawiadowca gabinetu i pracowni geograficznej. opiekun 
Kółka Krajoznawczego i L.O.P.P., opiekun kI. IVb, uczył geografji la3, Ib 3t 
IC3, IVa2, Va2, VIa2, VIb 2 , Vb 2 i jęz. niem. IVb.j,; 23 godz. tygod. 
14. Wojciechowski Franciszek, zawiadowca zbiorów wychowania fizycznego, 
opiekun hufca szkolnego, uczył ćwicz. ciel. Vb s , Vla3' Vlb 3 , VlIa3' VIIb 3 , 
VIIIa3, VIIIb s , gry i zab. Ib 2 , IV (a+b)l, V (a+b)l, VI (a+bJt, VII (a+b) 
+ VIII (atb)l huf. szk. 4; 31 godz. tygod. 
15. Zaleski Bronisław, zawiadowca zbiorów i prac. biologicznej, opiekun dru. 
żyny harcerskiej, opiekun kI. Va, uczył przyrody Ib (1+2+2), Ic (1+2+2), 
IVa (2+2), IVb (2t2,) Va (2+2', Vb (2+2); 26 godz. tygod.
		

/IV_spr_1932-19340004_0001.djvu

			- 2 


16. Zaleska Kamila, uczyła jęz. franc. IV 8-1' V 8 4 : 8 godz. tygod. 
17. Woda Ludwik, skarbnik Komitetu Rodzicielskiego, opiekun kI. Ib, uczył 
jęz. niem. Ib G/4 , IC6/4' Vb 4 . VIb h VIIb", ; 24/20 godz. tygod. 
b. Tymczasowi nauczyciele. 
l. Duczmal Józef, sekretarz Rady Pedagogicznej, opiekun klasy Vb, uczył jęz. 
łać. Ib 5 , Vb 5 , Vłb 5 , VIIb 5 VIIIa" ; 24 godz. tygod. 
2. Krauze Wojciech, zawiadowca prac. robót ręcznych, uczył robót ręcznych 
la (2+2), Ib (2+2), 1 c (2"'"2), IV (a+b)2; 14 godzin tygod. 
3. Seroka Edmund, uczył ćwicz. cielesnych lai, Ib 2 , IC2, IVa3, IVb 3 . Va:h gry 
i zab. lal' IC2' geografji IVb 2 ; 21 godz. tygod. 
c, Dochodzący nauczyćiele. 
l, Ciesielski Henryk, dochodzący z Państw. Gimn. Klasycz., uczył jęz. łać. I C 5, 
IV 86, IVb a , hist. lVb s ; 15120 godz. tygod. 
2. Faczyński Marjan, zawiadowca zbiorów rysunk., dochodz. z P, G. K., uczył 
rysunku I (atbtc)2. IV (a+b)+V(a+bh; 4 godz. tygod. 
3. Karaśkiewicz Mikołaj, dochodzący z P. G. KI. uczył śpiewu l(a+btc)2, (IV- 
VIII)
h I (atbtc)., muzyka I (atb+c}., orkiestra (lV-VIIIł!; 8 godz. tygod. 
4. Dr. Kosiński Ludwik, dochodzący z P. G. Kl., uczył jęz. poJs. Ib G/s ; 6/3 
godz. tygod. 
5. Myrdzik Kazimierz, dochodzący z P. G. Kl., uczył przyrody la (1+2+2): 
5 godz. ty
od. 
6. Ks. Średziński Klemens, dochodzący z P. G. Kl., uczył religji IVb 2 , Vb 2 i 
4 godz. tygod. 
d. Kontraktowi nauczyciele. 
t. Ks. Preiss Waldemar, uczył religji wyzn. ewangelicko. augsburskiego 2 godz. 
tygod. 
2. Dr. Sonnenschein Efraim, uczył religji wyzn. mojżeszowego 2 godz. tygod. 
e. Praktykanci. 
1. Korthals Eugenjusz, odbywał praktykę przedegzaminową z jęz. francuskiego 
w ilości 8 godz. tygod. pod kierunkiem prof. Matczyńskiego. 
2. Czyszkowska Zofja, odbywała praktykę przedegzaminową z jęz. francus. 
kiego w ilości 8 godz. tygodn. pod kierunkiem pro£. Matczyńskiego. 
f. Lekarz szkolny. 
1. Dr. Wiecki Czesław, lekarz, 5 godz. tygodn. na pomoc lekarską. 
g. Sekretarz szkolny. 
l. 
t. Janowska Aurelja, kontraktowa pomocnicza siła kancelaryjna. 
h. Woźni. 
l. Kubiński Franciszek, starszy wo'źny z X grupą uposażenia służbowe
o. 
2. Przybylski Władysław, woźny z XI grupą uposażeni", służbowego. 
3. Kostrzewski Wacław, pomocniczy wożny z XII grupą uposaż. służbowego.
		

/IV_spr_1932-19340005_0001.djvu

			- 3 - 


'. 


'- 


I 


ś. p. 


Prof. Antoni Walk - Łaniewski 
Nauczyciel Państw. Gimn. Hum. 
zmarł dnia 28 stycznia 1934 r. w Warszawie. 


# 
S. p. Antoni W olk - Laniewski urodził się dnia 26 stycznia 
1874 r. w Warszawie. Gimnazjum ukończył w Woroneżu w Rosji. 
Studja kontynuował na Politechnice oraz na Uniwersytecie we Lwowie. 
Egzamin państwowy zdał 10 czerwca 1905 r. i jako nauczyciel chemji, 
matematyki i fizyki wstąpił do szkolnictwa dnia 1 listopada 1905 r. 
we Lwowie, poczem pracował w Tarnopolu i znowu we Lwowie. 
Kuratorjum Poznańskie nadało mu stałą posadę profesora Gimnazjum 
Humanist. w Bydgoszczy z dniem 1 lutego 1921 r" na której zosta- 
wał aż do zgonu. Jako nauczyciel pracował też naukowo i wydał 
kilka prac drukiem. 
Zmarły pozostawił po Sobie pamięć dzielnego pracownika, 
pedago
a i obywatela. Sumiennością, sprawiedliwością i stałą przy- 
chylnością zyskał Sobie ogólny szacunek i miłość młodzieży, koledzy 
stracili w Nim szczerego i umiłowanego Towarzysza pracy. 


Cześć Jego pamięci! 


'. I
		

/IV_spr_1932-19340006_0001.djvu

			IIa. Historja zakładu. 
Historję zakładu od czasu założenia do czerwca 1932 r. przedstawiła Dyrekcja w pierwszem, drugiel" 
i tł'zeciem sprawozdaniu. 


Ciąg dalszy kroniki zakładu. 
Zmiany w składzie grona nauczycielskiego; 
Z dniem 1 września 1932 r. objął p. Przybylski 
'Vitold posadę nauczyciela wychowania fizycznego 
w Polskiem Gimnazjum w Bytomiu. 
Z dniem 31 sierpnia 1932 r. zwolniło Kuratorjum 
Okręgu Szkolnego Poznailskiego p. Lempego Aleksan- 
dra ze służby. 
Z dniem 1 września 1932 r. mianowało Kuratorjum 
Okręgu Szkolnego Poznańskiego p. Wode Ludwika 
nauczycielem tutejszego zakładu. w 
Z dniem 16 września 1932 r. powierz
'ło Kurato- 
rjum Okręgu Szkolnego Poznańskiego p. Seroce Edmun- 
dowi obowiązki nauczyciela wychowania fizycznego. 
Od dnia 15 września 1932 r. udziela ks. Prei
s 
'Valdemar nauki religji wyznania ewangelickiego 
w 2 godzinach tygodniowo. 
Od dnia 1 listopada 1932 r. udziela p. Dr. Sonnen- 
scbein Efraim nauki religji wyznania nwjżeszowego 
w 2 godzinach tygodniowo. 

auczyciele Państwowego Gimnazjum Klasyczne- 
go. uzupełniający etaty w tutejszym zakładzie: 1. p. Cie- 
sielski Henryk od dnia 1 września 1932 r.; 2. p. Dr. Ko- 
siilski Ludwik od dnia 1 września 1932 r.; 3. Ks. Srt
- 
dziński Klemens od dnia 1 września 1932r.j 4. p.l\lyrdzik 
Kazimierz od dnia 20 sierpnia 1933 r. 
Od dnia 16 stycznia 1934 r. do dnia 28 lutego 1934r. 
zastępuje p. Nowak Aleksander p. Serokę Edmunda, 
urlopowanego z powodu choroby. 
P. prof. W ołk-Łaniewskiemu Antoniemu udziela 
Kuratorjum Okręgu Szkolnego Poznańskiego urlopu 
płatnego dla poratowania zdrowia na okres czasu od 
21 sierpnia 1933 r. do dnia 22 grudnia 1933 r.. poczem 
przeniosło go na własną prośbę w stan spoczynku 
z dniem 31 stycznia 1934 r. Dnia 28 st.ycznia 1924 r. 
zmarł prof. ,V ołk-Laniewski w Warszawie po prze- 
prowadzonej operacji. 
Z początkiem roku szkolnego 1933/3& przekazalo 
Kuratorjum do tutejszego zakładu dwóch praktykan- 
tów języka francuskiego, pp. Czyszkowską Zofję i Kort- 
halsa Eugenjusza. 


Wizytacjo władz. 
,V wrześniu i p3zdzierniku 1932 r. przeprowadził 
p. A. Tarnawski. okr. wizytator Kuratorjum Okręgu 
Szkolnego Poznańskiego generalną wizytację, a po 
odbytej wizytacji odbył dnia 15 października 1932 r. 
konferencję powizytacyjną. 
W ciągu roku szkolnego 1932/33 odwiedzał p. wi- 
zytator Tarnawski zakład tutejszy. 


Dnia 13. 10. 1932 r. odwiedził zakład p. Cbrabs- 
szewski, instruktor chemji z :Ministerstwa W. R. i O. P. 
. Dnia 20. 10. 1932 r. odwiedził zakład p. Alchinie- 
WICZ, instruktor fizJki z Ministerstwa 'V. R. i O. P. 
Dnia 21. 10. 1932 r. wizytował naukę religji Ks. 
Kozal. wizytator arcybiskupi. 
I?nia 29. 10. 19
2 r. odwiedziła zakład p. Niniew- 
sk3, Instruktorka Języka francuskiego z Minister9twa 
'V. R. i O. P. 
Dnia 19. 12 1932 r. wizytował zakład p. dr. Cio- 
słowski. olrręgowy wizytator higjeny Kuratorjum 
okręgu Szkolnego Poznańskiego. 
D!lia 28. 4. 1933 r. wizytował p. Sikorski, o
ręgo- 
wy wizytator Okręgu Szkolnego Poznańskiego naukę 
wycho \ ania fizycznego. · 
Dnia 18. 9. 1933 r. wizytował zakład wiceminister 
'V. R. i O. P. p. Kazimierz Pier3cki w obecności Kura- 
tora Okręgu Szkolnego Poznańskiego p. dr. Pollaka. 
Dnia 30. 9. 1033 r. odwiedził zakład Radca Mini- 
sterstwa ''.T. R. i O. P. p. Serafin i badał akta zakładu. 
Dnia 24. 10. 1934 r. wizytował naukę wychowania 
fi.zycznego p. Sikorski, wizytator Okręgowy Kurato. 
r]um Okręgu Szkolnego Poznańskiego. 
Dnia 7. 3. 1934 r. wizytował zakład Kurator Okrę- 
gu Szkolnego Pmmańskiego p. dr. PolIak w obecnoś i 
wizytatora okręgowego p. prof Kozaneckiego. 
Dnia 15. 3. 1934 r. wizytował naukę wychowania 
fizycznego p. Sikorski, wizytator okr. Kuratorjum 
Okręgu Szkolnego Poznańskiego. 
Dnia 15. 3. 1934 r. wizytował zakład p. dr. Cios. 
łowski. okręgowy wizytator higjeny Kuratorjum Okre- 
gu Szkolnego Poznań. 
Dnia 17. 4. J934 r. wizytował zakład wizytator 
okręgowy p. pro t . Kozanecki. 
Dnia 26. 4. 1934 r. odwiedziła zakład p. dr. l\Iro- 
zowska Halina, instruktorka historji z l\Iinisterstwa 
'V. R. i O. P. w obecności p. dr. Knapowskiej 'Vi- 
sławy, kierowniczki Ogniska metodycznego bistor.j 
w Poznaniu. 


Konferencje I Kursy w roku szkolnym 1932/33. 
Pod przewodnictwem p. wizytatora Tarnawskiego 
odbyły się następujące konferencje wychowawcze 
w .Bydgoszczy: 
a) Dnia 31 stycznia 1933 r. w Państwowem Gim- 
nazjum Humanistycznem z referatem p. prof. dr. Pe- 
liflskiego na temat: "Problem czytelnictwa młodzieży 
jako środek wychowawczy".
		

/IV_spr_1932-19340007_0001.djvu

			b) Dnia 3 marca 1933 r. w Miejskiem Gimnazjum 
im. Kopernika z referatem p. E. Garbicza na temat: 
.,Świetlica jako czynnik wychowania obywatelskiego". 
c) Dnia 21 kwietnia 1933 r. w Państwowem Gim- 
nazjum Klasycz.t1em z referatem P. Dyrektora J. Birg- 
fellnera na temat: "Samorząd uczniowf;Jki z przykładami 
z praktyki w Państwowem Gimnazjum im. Bolesława 
Chrobrego w Gnieźnie". P. Dyrektor Zakładu prof. 
Mazurkiewicz Józef brał udział: 
1. w konferencji dyrektorów szkół średnich w Po- 
znaniu 30 czerwca i 1 lipca 1932 r. 
2. \V konferencji ustrojowo. programowej dla dyrekto- 
rów gimnazjów od 3 do 8 lipca 1933 r. 
W dniach 
O. 21 i 22 pazdziernika 1932 r. odbył 
się I. zjazd Kierowników Ognisk metodycznych j. pol- 
skiego oraz konferencja rejonowa \V ognisku j. polskie- 
go; dalsze konferencje w ognisku j. polskiego odbyły 
się dnia 11 lutego 19:
3 r. i 27 maja 1933 r. na których 
przeprowadzili lekcje pokazowe pp. prof. dr. Peliński, 
prof. Briickner i prof. Stopa. 
\V konferencjach rejonowych wychowania fizycz- 
nego. które odbyły Eię w jesieni i na wiosnę. brali 
udział: pp. \V ojciechowski i Seroka. 
Od 3 do 12 listopada 1932 r. brał udział p. prof. 
Porzyilski \V kursie metodycznym dla nauczycieli 
fizyki i chemji w Poznaniu. 
Dnia 2 i 3 grudnia 1932 r. brali udział pp. prof. 
\V ołk-Łaniewski i Tyrankiewicz w konferencji rejo- 
nowej Ogniska metodycznego fizyki \V Toruniu. 
Duia 7 lutego 19:13 r. podczac; sekcyjnej konferencji 
rejonowej Ogniska robót ręcznych przeprowadził p. 
Krauze \Vojciech lekrję pokazową na temat: "Łączność 
drutu" (abaiury). 
Dnia 8 lutego 1933 r. na sekcyjnej konferencji 
rejonowej Ogniska metodycznego rysunków przepro- 
wadził p. Faczyński lekcję pokazową w Id. III. n3 
temat: .,Projektowanie plakatów sportowJch". 
Dnia 8 kwietnia 1933 r. podczas konferencji rejo- 
nowej Ogniska metodycznego matematyki przeprowa- 
dzili lekcje pokazowe pp. Tyrankiewicz w kl. V. a 
, i prof. Porzyflski \V kI. VII. 
\V dniach 10 i 11 kwietnia 1933 r. brał ndzinł 
p. prof. llriickner w konferencji nauczycieli prope- 
deutyki filozofji w Gl udziądzu. 
\V dniach 4 i 5 maja 1933 r brali udział \V kon- 
ferencji rejonowej Ogniska metodycznego geografji 
w Chełmnie pp. prof. \Venda i 
eroka. 
Dnia 26 l113ja 1933 r. brał udział p. Tyrankiewicz 
w konferencji rejonowej Ogniska metodyczu{\go w Po- 
znaniu. 
Dnia 23 ll13ja 1933 r. na konferencji rejonowej 
Ogniska metodycznego przyrodoznawstwa przeprowa- 
dził p. Zaleski lekcję pokazowę w kI. V. na temat: 
., Tra wienie" . 
Od 10 do 1'1 sierpnia 1933 r. brał udział p. prof. 
:\lęcii1ski w kursie wakacyjnym programowo-ustrojo- 
wym dla nauczycieli historji w Poznaniu. 
Konferencje I kursy w roku szkolnym 1933,34. 
Rejonowe konferencje wychowawcze w Bydgoszczy, 
zor
anizowane przez wizytatora okr(gowe
o Kurato- 
rjum Okręgu Szkolnego Poznańskiego p. prof. Kozanec- 
kiego, odbyły się w tutejszym zakładzie I 


- 5 


1. Dnia 23. listopada 1933 r. z referatem p. prof. 
Stopy i koreferatem p.dr.. Chrząszc2.ewskiej, nauczycielki 
MiejskieQo Gimnazjum Zeńskiego w Bydgoszczy. na te- 
mat: ,.Młodzież nowego iimnazjum na tle okresu przed- 
pokwitania". 
2. Dnia 13. 12. 1933 r. z referatem p. Wolfa Józefa. 
nauczyciela Miejskiego Gimnazjum im. Kopernika w Byd- 
goszczy, na temat: "Organizacja wycieczek społecznych 
i naukowych w 2.wiązku z nowe mi programami". 
3. Dnia 24. 1. 193
 r. z referatem p. Piskorskiego 
J
rzego. nauczyciela Miejskiego Gimnazjum lm. Koper- 
nika w Bydgoszczy, na temat: ,.Jak wyzyskać instytucje 
i zakłady przemysłowe i handlowe daneio 
rodowiska 
dla uświadamiania gospodarczego młodzieży". 
4. Dnia 20. 2. 1934 r. z referatem p. Kaczmarka 
Marjana. nauczyciela Miejskiego Gimnazjum Żeńskiego 
w Bydgoszczy. na temat: .,Jak n
leży przeprowadzić 
postulat wychowania estetycznego w gimnazjum nowego 
ustroju z podkreśleniem klasy I-szeju. 
5. Dnia 22. 3. 1934 r. z referatem p. prof. dr. Pe- 
lińskiego Stanisława, profesora Państwowego Gimnazjum 
Humanistycznego w Bydgoszczy, na temat: ,.Jak wyzy- 
skać kulturę miejscowego środowiska dla przeprowadze- 
nia osi programowej". 
6 Dnia 19. 4. 1934 r. wygłosił p. prof. dr. Piechocki 
Jan. nauczyciel Państwowego Gimnazjum Klasycznego 
w Bydgoszczy, referat na temat: uRoI" rodziców w rea- 
lizacji postulatów nowej szkoły". 
W kursach ustrojowo-programowych, zorganizowa- 
nych przez Ministerstwo W. R. i O. P. dlą na uczycieli 
gimnazjów państwowych w czasie od 8-12. 1. 1934 r.. 
brali udział następujący nauczyciele tut. zakładu. wyde- 
legowani przez Kuratorjum Okrc:gu SzkoJnego Poznań- 
skiego: 
1. Pro£. Stopa w kursie dla nauczycieli jęz. pol- 
skiego w Warszawie. 
2. Prof. Matczyński w kursie dla nauczycieli języ- 
ków obcych, nowożytnych w Warszawie. 
3. Prof. Straszewski w kursie dla nauczycieli hi- 
storii w Toruniu. 
4. Prof. Wenda w kursie dla nauczycieli geografji 
w Z
ierzu. 
5. P. Krauze w kursie dla nauczycieli zajęć praktycz- 
nych w Krakowie. 
W kursie chemicznym, zorganizowanym przez grupę 
metodyczną fizyki w Bydgoszczy w porozumieniu z Instruk- 
torem Ministerjalnym p. Harabaszewskim oraz kierowni- 
kiem Ogniska metodycznego fizyki w Toruniu, brali u- 
dział w ciągu roku szkolnego 1933-34 pp. prof. Porzyń- 
ski. Tyrankiewicz i Zaleski. 
W konferencji nauczycieli s'lkół średnich. poświęco- 
nej sprawom oświaty pozaszkolnej w dniach 16., 17. 
i 18. 4. 34 r. w Toruniu, brał udział p. Woda. 
Prof. Bruckner brał udział w kursie pedagogicznym 
w Warszawie od dnia 29. 1. 1934 r. do dnia 28. 3. 1934 r. 
Dnia 14. 10. 1933 r. odbyła się konferencja rejono- 
wa Ogniska metodycznego jęz. polskiego. Lekcje poka- 
zowe w klasach pierwszych przeprowadzili i 
1. p. dr. Kosiński na temat ,.Metodyka lektury 
w kl. l", 
2. p. pro£. Bruckner na temat ..Metodyka ćwiczeń 
w mówieniu i pisaniu w kI. I:', 
3. p. prof. Stopa na temat ,.Metody
a ćwiczeń ję- 
zykowych w kl. lU.
		

/IV_spr_1932-19340008_0001.djvu

			Dnia 17. 2. 1934 r. odbyła się konferencja grupowa 
Ołlniska metodycznego historji. Lekcję pokazową w kl. 
VII. przeprowadził i' prof. Straszewski. 
Dnia 3. 2. 1934 r. odbyła się konferencja grupowa 
Ogniska metodyczneQo filologji klasycznej. Lekcję przy- 
kładową w kI. l. przeprowadził p. prof. Pietzonka. 
Dnia 7. 5. 1934 r. brał udział p. Duczmal w koferen- 
cji grupowej w Toruniu Ogniska metodycznego fil 0- 
10iji kJasycznej. 
Dnia 14. 4. 1934 r. odbyła się konferencja rejonowa 
nauczyci
li języków obcych, nowożytnych. P. prof. 
Matczyński przeprowadził lekcj
 przykładową w kI. I. 
i wygłosił referat na temat ,.Metoda szkoły pracy w na- 
uczaniu jc:zyków nowożytnych". 
Prof. Wenda brał udział w konferencji rejonowej 
Ogniska metodycznego geografji w Chełmnie dnia 27. 1 
1934 r. oraz dnia 7. 4. 1934 r. w Grudziądzu. 
Dnia 11 i 12 maja 1934 r. odbyła się konferencja 
rejonowa Ogniska matodycznego ł!eo
rafjj. Lekcję po- 
kazową w kI. I. przeprowadził p. prof. Wenda. 
Dnia 16 grudnia 1933 r odbyła si
 sekcyjna konfe. 
rencja Ogniska metodycznego matematyki. Lekcję po- 
kazową w kI. I. przeprowadził p. Podgórski: referat na 
temat nowych programów dla czteroklaso\\'ego gimnazjum 
wygłosił p. Tyrankiewicz. 
Dnia 5 maja 1934 r. odbyła się konferencja grupowa 
Ogniska metodycznego matematyki. Lekci
 pokazową 
przeprowadził p. Podgórski. 
Dnia 22 listopada 1933 r. odbyła się konferencja 

rupowa Ogniska metodycznego fizyki. Lekcię labora- 
toryjną w kI. VI. na temat ..Prawo równował!i dźwigni" 
przeprowadził p. Tyrankiewicz. Referat na temat ,.Jak 
prowadzić ćwiczenia uczniowskie równo frontowe, doty- 
czące spadku i nut6w" wygłosił p. prof. Porzyński. 
Dnia 23 stycznia 1931 r. i 20 lutego 1934 r. odbyły 
się konferencje grupowe Ogniska metodyc'Znego fizyki, 
w których brali udział pp. prof. Porzyński i Tvrankiewicz. 
Dnia 26 i 27 kwietnia 1934 r. odbyła się konferencja 
grupowe Ogniska metodycznego rysunków. 
Dnia 27 i 28 kwietnia 1934 r. odbyła się konferencja 
grupowe Ogniska metodycznego zajęć praktycznych. Lek- 
cj-= pokazową w kI. I. na temat ..Kalkulacja i zakończenie 
jednostki metodycznej" przeprowadził p. Smoliński. Pod- 
czas konferencji nastąpił przeQląd zbiorowej wystaWY 
prac uczniowskich kI. I. gimnazjalnej. 
W dniach od 12-14 marca 1934 r. brał udział w kon- 
fencji metodycznej księży prefektów w Poznaniu ks. Ku- 
kułka. 
Dnia 13 i 14 marca 1934 r. brał udział w dorocznym 
zjeździe sekcji wychowania fizycznego p. Wojciechowski. 
Dnia 14 kwietnia 1934 r. odbyła się konferencja re- 
jonowa wychowania fizycznego. w której brali udział 
pp, Wojciechowski. Zaleski j Seroka. 
Dnia 25 maja 1934 rodbyło si-= zebranie podcgni- 
ska metodycznego biolo
ji, w którem brał udział p. Za- 
leski 
W roku szk01nym 1933:34, jak i w dawniejszych la- 
tach, odbywały się w auli tutejszego zakładu powszech- 
ne wykłady uniwers
teckie, zorganizowane przez Uni- 
wersytet Poznański. 
Egzaminy dojrzałości. 
Od dnia 16-20 czerwca 19
J r. odbył się egzamin 
dojrzałości dla eksh:rnów uczni6w i uczennic prywatne- 
llo gimnazjum koedukacyjnego z niemieckim i«:zykiem 


-6- 


nauczania pod przewodnictwem dyrektora zakładu p. prof. 
Józefa Mazurkiewicza. 
2. Od dnia 22 - 27 czerwca 1933 r. odbył się eiza- 
min dojrzałości dla uczniów zakładu pod przewodnictwf m 
dyrektora zakładu p. prof. Józefa Mazurkiewicza. 
J. Od dnia 22-27 czerwca 1934 r. odbył się egza- 
min dojrzałości ola uczniów zakładu i eksternów na 
podstawie 
 54. pod przewodnictwem dyrektora zakładu 
p. prof. Józefa Mazurkiewicza. 


Stypendja i nagrody. 
Zakład posiada trzy fundacje stypendycyjne. Od- 
setkI z tych fundacyj przeznacza Rada Pedagogiczna za- 
kładu jako stypedja lub nagrody. które Dyrektor zakładu 
wręcza uroczyście w auli rok rocznie. 
W roku szkolnym 1932,'33 i 1933'3ł otrzymali r 
1. dnia 11 listopada 1932 r. z funduszu odrodzenia sty- 
pedjum (sportowe) w wysokości 69,43 zł. Paweł 
Jąc%kowski uczeń kI. VJIJ. 
2. Z funduszu imieninowego w dniu 19 marca 1933 r. sty- 
pendjum w wysokości 120 zł. Kazimierz Kolańczyk 
uczeń khsy VIII, a dnia 19 marca 1934 r. Tadeusz 
Daniec uczeń klasy VIII. 
3. Z funduszu dla sierot po poległych żołnierzach wojsk 
polskich stypendjum w wysokości 72.98 zł dnia J ma- 
ja 1933 r. Edward Daroń, uczeń klasy VIII i dnia J 
maja 1934 r. Henryk Rybicki, uczeń klasy VII. 
4. Dnia 11 listopada 1933 r. z okazji tS-tej rocznicy od- 
zyskania Niepodległości. nadał w czasie uroczystości 
w auli p. prof Józef Mazurkiewicz. dyrektor zakładu, 
z whsnych funduszów 30-tu uczniom nagrody w po. 
staci książki dr. Stefana Truchima p. t. "Atlas do hi- 
storji kultury i sztuki" - za dobre sprawowanie si
 
i pilność w nauce. Książkę powyższą otrzymali: 
z klasy VlIl a. Bolesław Liberadzki, Kazimierz Po- 
rowsld i Otto Schulz. 
z klasy Vlll b. Tadeusz Daniec, Jerzy Gajczak, Ni- 
kodem Matylis. J6zef Spychalski i Wojciech Win- 
kler, 
z klasy Vll a. Janusz Porowski i Jan Profic. 
z kJasy VII b. Aleksander Ehrbl.'!f, Henryk RybicJd i 
Stanisław Woda. 
z klasy VI b. 1 eofil Grabkowski. Klemens Płoszyński 
Jerzy Staszkit:wicz i Witold Weinert, 
z klasy Va. Marek Kański i Gustaw Schilke. 
z klasy V b Józef Horowicz. Henryk Kałacz. MarceJi 
Neydor. Włodzimierz Rabczewski i Józef Schneider. 
z klasy IVa. Franciszek Czenszak i Alfons Rydzko\\lski, 
z klasy IV b. Edmund Heyza j Bolesław Kozłowski, 
z klasy I n. Zbigniew Łanoszka. 
z klasy I b. Marjan Nowak. 
Z kwoty 101.50 zł., złożonej przez pracowników 
Wydziału Handlowo. Taryfowe£o Dyrekcji Kolei Państwo- 
wej. Oddział w Bydgoszczy. w związku z przejściem nil 
emeryturę p. dr. Zygmunta Taszyńskiego, Dyrektora De- 
partamentu Handlowo-Taryfowego w Ministerstwie Ko- 
munikacji, na rc:ce Dyrekcji tut. zakładu, otrzymali jako 
zapomogę. celem opłacenia taksy administracyjnej w II 
półroczu 1933/34 na życzenie ofiarodawców następujący 
uczniowie: 
z klasy I a. Henryk Kuźniacki zł. 21.50 
z klasy IV b. Franciszek Ugorek zł. £0.- 
z klasy V n. Leon Kantorski i Wacła.w Twardygrosz 
po zł. 20.- 
z klasy V b. Marceli !\ eydor 2.1. 20.-
		

/IV_spr_1932-19340009_0001.djvu

			-7- 


W dniu 1S czerwca 1934 r. nadał w czasie uro- 
czystości zakończenia roku szkolnego 1933:34 w euli p. 
prof. J6zef Mazurkiewicz, dyrektor Zakładu. z własnych 
funduszów 15 naj młodszym uczniom nagrody w postaci 
książki: "Album Legjonów Polskich" za uzyskanie od- 
zni'\ki P. O. S. Album otrzymali: 
z kI. l b: Zygmunt Dulski. ur. 21 maja 1920 r. 
Zygmunt Jankowski, ur. 18 kwietnia 1920 r. 
Józef Ruta, ur. 16 marca 1920 r. 
Wacław Sioda. ur. 3 września 1919 r. 
z kI. I c: Karol Spenner. ur. 16 sierpnia 1919 r. 
z kI. IV al Franciszek Czenszak. ur. 26 lutego 1920 r. 
Lucjan J6zefowicz. ur. 18 maja 1920 r. 
Wacław Mosiński, ur. 16 listopada 1919 r. 
Witold Niewitecki, ur. 8 listopada 1919 r. 
Imre Stefan Schillinger, ur. 16 czerwca 1919 r. 
z kI. IV b: Józef Kociniewski, ur. 9 patdz. 1919 r. 
Zygmunt LIpczyński. ur. 1 m
ia 19J9 r. 
Edmtlnd Heyza. ur. 7 lipca 1919 r. 
Alfred Siede. ur. 16 marca 1920 r. 
Zygmunt Raczyński, ur. 7 maja 1919 r. 
Ottnlsko metodyczne języka polskiego. 
Powstałe z dniem 1 września 1931 r. w Państwo- 
wem Gimnazjum Humanistyczn£ m w Bydgoszczy Ognis- 
ko metodyczne języka polskiego na terenie Okręgu Szkol- 
nego Poznańskiego ma już za sobą pierwsze trzechlecie 
pracy. 
W ciąau tego C'lasu zakres pracy wzrastał ewolu- 
cyjnie pod względem intensywnym i ekstensywnym. 
Liczba 24 zakładów średnich
 należących do rejonu 
cis- 
łego w pierwszym roku działalności Kierownika wzrasta 
do 29 w roku trzecim, ilość metodycznych grup poloni. 
stycznych w poszczeg61nych miastach osiągnęła liczbę 9, 
nadto powstały dwa podogniska. jedno dla północne£o 
Pomorza w Gdyni i jedno w Lesznie dla południowego 
Poznańskiego. 
1. Przejawem zorganizowanej współpracy grup 
polonistycznych były konferencje rejonowe, po trzy-rocz- 
nie: na nich przeprowad'Zono w ciągu tego czasu 29 
lekcyj pokazowych, wygłoszono 22 wykłady z dziedziny 
mctodyki i 8 sprawozdań z programów pracy organiza- 
cyjnej. 
2. Grupy polonistyczne powstały z inicjBtywy 
Kierownika Ogniska i pracowały w swoistym z
kresie 
w następujących miastach I w BydQoszczy. Chełmnie, 
Gdyni. Grudziądzu, Inowrocławiu. Lesznie. Ostrowie. 
Tczewie i Toruniu. Grupy owe odbywały swe zebrania 
3-5 razy w roku, przeprowadzały lekcje pokazowe na 
swoim terenie, wygłaszały referaty metodyczne i literac- 
kie oraz ustalały program pracy lokalnej i organizację 
współpracy zbiorowej. przygotowującej konferencję rejo- 
nową. 
3. Z powodu obszernego terytorjum Kuratorjum 
Okrc::gu SzkolneQo PoznańskieQo. ob
jmującego woje- 
w6dztwo poznańskie i pomorskie. Kierownik Ogniska za- 
inicjował powstanie t. zw. podogniska narazie w dwóch 
o
rodkach, w Gdyni i w Lesznie: pierwsze obejmowało 13 
zakładów na północnem Pomorzu, drugie 16 zakła :łów 
w południowem Poznańskiem. Przewodniczący obu pod- 
ognisk, wyznaczeni przez Kierownika Ogniska w poro- 
zumieniu z Władzami, uczestniczyli w konferencjach re- 
jonowych Oiniska jako przedstawiciele swoich Qrup, 
przez co utrzymywała się współpraca między odległemi 
o'rodkami, nadto sami zwoływali w swoich zespołach 


konferencje. na których przeprowadzono również lekcje 
przykładowe. wygłaszeno referaty metodyczne itd. We 
wszystkich tych konferencjach uczestniczył Kierownik 
Ogniska, współpracując z poszczelólnemi grupami, kon- 
ferując z ich ł'rzewodniczącymi i kolegami. 
4. Oddzielną dziedziną pracy Kierownika Ogniska 
były konferencje indywidualne z poszczególnymi nauczy- 
cielami języka polskiego. Odbywały si
 one: a) po lek 
cjach pokazowych Kierownika, na które zapraszał on 
swych kolegów indywidualnie lub grupowo, b) po hospito- 
wanych przezeń lekcjach kolegów, c) w czasie godzin 
przyjęć Kierownika dwa razy w tygodniu z nauczycielami 
doń przybywającymi i wreszcie d) drogą korespondencyj- 
ną. Konferencyj tych przeprowadził Kierownik w ciągu 
lat trzech 433. 
5. W pierwszym roku istnienia Ogniska dzięki 
Ministerstwu W. R. i O. P. i Kuratorjum odbył sic:: ty£o- 
dniowy kurs metodyczny języka polskiego. Wykładali 
na nim pp. Wizytatorowie Ministerjalni i Okręgowi oraz 
Instruktorowie Ministerjalni, a lekcje pokazowe przepro- 
wadzali nauczyciele bydgoscy. Nadto w konferencjach 
rejono\\ych uczestniczyli i wygłaszali referaty pp. łns- 
truktorowie Ministerjalni p. J. Dańczewiczowa, dr. Sa- 
loni i dr. Szyszkowski oraz Kierownik Ogniska. Z po- 
czątkiem roku szkolnego 1932,33 odbył siC; też w Ognisku 
pierwszy Zjazd In:struktorów Minist. i Kierowników no- 
wopowstałych Ognisk polonistycznych z całego Państwa. 
6. .,Polonista U jako organ metodyczny umieszczał 
na swych łamach niektóre referaty, które wygłaszali na 
konferencjach rejonowych lub grupowych pp. Instruktero- 
wie Minist., Kierownik Ogniska i poszczeRólni nauczy- 
ciele. - 
7. Dzięki znacznej subwencji Minist. W. R. i O. P. 
powstała przy Ognisku pracownia Dolonistyczna wraz 
zbibljoteką dydaktyczno-metodyczną. zaopatrzona wokoło 
1500 tomów. 200 środków i pomocy naukowych, wtem 
epidjaskop i gramofon elektryczny z pł}tami i głośnikiem. 
Z wielu zagadnień, któremi zajmowano się na 
konferencjach rejonowych i grupowych wymienić sit: 
godzi nadewszystko sprawy. związane z reformą ustroju 
szkolnictwa i przez to z programem i metodą nauczania 
jezyka polskie
o. 1 ej dziedzinie poświęcone były w os- 
tatnim roku szkolnym wszystkie prawie konferencje re- 
jonowe. podogniskowe i grtJpowe. Referaty i lekcje po- 
kazowe dotyczyły zagadnień takich, jak rola i ocena no- 
wych podręczników na kI. I i II nowego gimnazjum. me- 
todyka lektury nauki o języku i ćwiczeń w mówieniu 
i pisaniu. rnetoda ćwiczeń redakcyjnych i słownikowych. 
korelacja z historją i łaciną, problem wychowania oby- 
watelsko-państwowego w zakresie polonistyki itd. Z po- 
przednich lat pracy w Cgnisku wymienić należy metody- 
kę lektury ..O£niem i Mieczem" i .,Pana Tadeusza", me- 
todę ćwiczeń pisemnych i poprawy zadań, metodykt: 
historji, literatury i lektury większych całości. a wreszcie 
zarówno problem nauki o języku. jak i literatury ostat- 
niej doby w trzech najwyższych klasach gimnazjalnych. 
Nie pomijano także sprawy nauki języka polskiego w gim- 
nazjach niemieckich. 
W ten sposób zorganizowana polonistyka na te- 
renie Kuratorjum Okr. Szk. Poznańskiego wkroczyła 
w trzecim roku istniEnia Ogniska w właściwą już faz
 
metodycznego ruchu i rozwoju i spodziewać si
 należy 
jej dalszej żywotnej i owocnej pracy w tej bodaj najważ- 
niejszej dziedzinie wychowania młodego pokolenia. 
Prof. Dr. STANISŁA W PELI1VSKI 
Kierownik Ogniska !Ieiodycznego jiJz. po/:skiego.
		

/IV_spr_1932-19340010_0001.djvu

			"-8- 


s 


.
 


II b. Gmach sżkolny
 


2hrtV 
W roku szkolnym 1932/33 urządzono pracown!ę 
historyczną. Zaś pracownia geograficzna, mieszcząca s
ę 
w sali rysunkowej, uZ\lpełniona została systemem tabhc 
ściennych. ruchomych, 2 tablic konturowych. szafą do 
epidiaskopu i szafą ścienną 
la ks.iążek. . . 
Sprawiono stoły do Jedne) klasy. PrZenIeSIOnO 
świetlicę z suteren do jednej z klas, ubikację zaś w su- 
terenach przeznaczono dla kółka krajoznawczego i dla 
zebawy (ping-pong). 
Odmalowano 11 stojaków do tablic klasowych i 15 
do map, naprawiono kilkadziesiąt krzeseł i taboretów. 
Na dziedzincu szkolnym wyrównano powierzchnię żwirem, 
położeno bruk przed budynkiel!' oraz 
aprawiono ch
dni
 
do ustępów; wydatek stał Się komec'Znym. pomewaz 
w porze deszczowej w wybojach zbierała się woda. Jak 
w każdym roku, tak i w tym przeprowadzono naprawę 
pieców. 
Prócz tego naprawiono w starym budynku kilka okien 
w suterenach, założono nowe progi w klasach. a na ko- 
rytarzach naprawiono podłogi w kilku miejscach. 
W nowym budynku usunięto w trzech klasach. na 
I piętrze linoleum. w miejsce którego położono pąrklet. 
Zdrowe części usuniętego linoleum zużyto do naprawy 
zniszczonego linoleum na korytarzach Odmalowano 
13 sal wykładowych, świetlicę, pokój gościnny, sekretA" 
rjat i pokój lekarza szkolnego. . 
W roku szkolnym 1933 3ł zaprowadzono światło elek- 
tryczne w dwóch klasach, w pracowni biologicznej i his- 
torycznej. Pracownia biologiclna została uzupełniona 
systemem tablic ruchomych. Pracownia historyczna o- 
trzymała zasłony do ckien oraz ekran, celem urucho- 
mienia nowozakupionego epidiaskopu. Dla nauki jc:zy- 
kbw obcych zakupiono gramofon oraz płyty (ł)arlofon). 
Pozatem przeprowadzono gruntowną renowację organów, 
uzupełniono je szeregiem nowych piszczałek, zabranych 
przez wojskowe władze niemieckie w roku 1914 dla 
celów wojennych. 
Cały dach na starym i nowym budynku został na- 
prawiony. Również naprawione zostały parkany we- 


wnętrzne zakładu, & pomost przystani wioślars
ie) wYre.. 
perowano i wysmarowano karbolineum. 
Wszelkie koszty pokryto z taksy administracyjnej 
W budynku szkolnym mieści się 13 sal wykładowych i 7 
pracowni: 1. polonistyczna. 2. historyczna, 3. geogra. 
ficzna (w sali rysunkowej), 4. biologiczna, 5. robót ręcz- 
nych, 6. chemiczna, 7. fizykalna, aula i sala śpiewu. sala 
gimnastyczna i szatnia. bibljoteka nauczycielska, bibljo- 
teka uczniowska. "abinet dla zbiorów fi"lykalnych, gabi- 
net dla zbiorów historycznych i geograficznych. kance- 
larja dyrektora, sala konferencyjna, sekretarjat. pokój 
lekarza. pokój gościnny, wkońcu ubikacje przeznaczo- 
ne dla młodzież
': świetlica, harcówka, pokój dla zebrań 
uczniowskich, pokój dla zabaw t zebr
ń oraz pokój dla 
kółka krajoznawczego. Zbiory fizykalne mieszczą się 
w pracowni i w oddzielnym gabinecie, aparaty chemicz. 
ne i przyrządy do ćwiczeń uczniowskich w sali ćwiczeń 
i na korytarzu. zbiory przyrodnicze w prłcowni przyrod
 
niczej i na korytarzu. zbiory historyczne i geol!raficJne 
w osobnej ubikacji i w pracowniach. zbiory rysunkowa 
w sali rysunkowej. Narzędzia do robót ręcznych Sił po. 
mieszczone w szafach w pracowni robót ręcznych. przy. 
rządy i przybory do ćwiczeń cielesnych i gier w sali 
gimnastycznej. 


Pokoj służbowy i schronisko Doclegowe. 
W myśl polecenia Kuratorium urządzono w roku 
szkolnym 1931/32 pokój służbowy. z którego korzystało 
w czasie od 15. 12. 1931 r. do 13.5. 1932 r. 1 J osób przez 
31 dni. Zaś w roku szkolnym 1933/34 w czasie od 22. 
VJlI. 33 r. do 30. V. 1934 korzysteło z pokoju służbowego 
15 osób przez 28 dni. 
Ze schroniska nocleaowego korzystało w czasie od 
,. VI. 1933 r. do 17. VIII. 1933 r. 46 wycieczek. w których 
brało udziel 179 uczestników. W roku szkolnym 1933/34 
kc rzystało dotąd z schroniska noclegowego pny tut. 
zakładzie 56 wycieczek, w których brało udział razem 378 
uc
estników 


111. Statystyka uczniów w roku 1932133 i 1933134. 


Rok 
szkolny 


. . . 


I KLASY I 
/ II /111 lIV I V 
 VI j VII I VIII Razem 
'2122122/2/2\1 
761 72 ,65 1 97,66 51 1 63 40 
59 / '60 1 58 , 71 1 57 46 1 55 36 
17 12 7 26 9 5 8 4, 
1- 2 I 2 3 I 2' 2 2 I 2' 
--1 88 73 1 96 76/62 49 57 
--,55 59150 62 56 37 54 
-,lO 5j16 7 1 I 7 3 


Z końcem r. 1931/32 istniały oddziały 
Przy promowaniu klasy liczyły uczniów 
Uzyskało promocję. . .. ., 
Nie uzyskało promocji 


1931/32 


15 
530 
442 
88 


Klasy liczyły oddziałów w dniu 15. 9. 1932 
Klasy liczyły uczniów ogółem 
Rok pierwszy w klasie . . . 
Rok dru
H w klasie . . 


1932;33 


r. . 


15 
501 
374 
49 


. . .
		

/IV_spr_1932-19340011_0001.djvu

			- 9 - 


Rok 
szkolny 


- - - 
KLASY I 
ł-j II , III lIV I V I VI lVII lVIII Razem 
1- 7 I 7 15 I I I 
I - I 8 9 1 6 5 5 
-- 7 2 1 6 1 
- 186 1 65 '90 70 !58'48 154 
2 
5 2 1 1 2 
2, 3 4 1 3 3: 1 1 
_I 2 21 3 1 2 1 2 2 2 
-- 82 72,88175159 48 56 
- 73 1 67172 1 70 1 50 1 41 ' 43 
- 9. 5.16 5 9 7 13 
., , 
- '- I 31 21 31 21 2 r; 
- - 135193 '79 1 79 63146 
- _ 1 '3279 75 70 55 40 
- - 3 14 41 9 8 6 
- --1441 21 1 \ 1 
- - 11 16 2 4 5\- 
-1-- 7 2 3 1 1 1- 
-- --1 130 '82 '73 1 72 
59 i45 
--- 2J 
- - 1 7 3 1 I 1 
-,- 4 4, 3 4, 3 l 
-.1- 3\ 21 21 2' 21 2 
-- - 135.91 1 78 1 74 '59 1 46 
ł -- - 113'70 12 56 '48 45 
- --\22!21 :16118111 I 1 


Nowoprzyjętych ze szkół powszechnych 
Nowoprzyjętych z innych szkół średn. . . 
Nowoprzyjęłych z innych szkół 


1932/33 


1 


Klasy liczyły rzymsko-katolików 
.. Ił prawosławnych 
'1 Ił ewangel.-augsb. 
" II mojżesz. .... 


Z końcem roku szk. 1932/33 istniały oddziały 
Przy promocji klasy liczyły uczniów 
Uzyskało promocję 
Nie uzyskało promocji . 


Klasy liczyły oddziałów w d. 19. 9. 33. 
Klasy liczyły uczniów ogółem 
Rok pierwszy w klasie 
Rok drugi w klasie 
Nowvoprzyjętych ze szkół powszechnych . . 
NowoprzyjęŁych z innych szkół średnich . 
Nowoprzyjętych z innych szkół 


1933.'34 


Klasy liczyły rzymsko-katolików 
II " prawosławnych . 
II l' ewangel.-augsb. . 
l' II mojżesz..... 


Z końcem roku szk. 1933/34 istniały oddziały . 
Przy promocji klasy liczyły uczniów 
Uzyskało promocję . . . 
Nie uzyskało promocji . . 


- 


29 
33 
16 


471 
2 
11 
17 


15 
480 
416 
64 


13 
495 
451 
44 


46 
38 
14 


461 
2 
13 
19 


.... 


13 
483 
394 
89 


IV. Tematy prac, które byly przedmiotem piśmiennych 
egzaminów d.ojrzalości w roku 1932133 i 1933134. 


a) język polski: 
1932133 1. Mój stosunek do St. Wyspiańskie20 (w 2S-lecie 
zgonu poety). 

. Które z zagadnień społecz!,ych w "Lalce" Prusa 
i .,Ludziach bezdomnych" Zeromskiego są nadal 
aktualne? 
3. Konieczno
ć pogotowia duchowego i fizycz- 
nego dla obywatela współczesnej Polski. 
1933/34 l. Idea i poczucie wyjątkowej odpowiedzialności 
jednostki za naród u Mickiewicza i Żeromskiego. 


2. Jak przejawia się duch niepodleałojci w JlPanu 
Tadeuszu" ? 
3. J aką widz
 łączność między obf'cną moją 
pracą w jednej z organizacyj przyszkolnych, 
a moją pracą obywatelską w przyszłości. 
b) hłstorj 8 : 
193233 1. Wskaż zasadnicze różnice w charakterze i ustro- 
jowej konstrukcji państwa polskie20 w 1025. 
1370. 1573 i dziś. 
2. Wpływ geograficznego położenia Polski na jej 
handel zagraniczny w ciągu dziejów po «;:hwilł= 
obecn,.
		

/IV_spr_1932-19340012_0001.djvu

			- 10 


1933/34 


3. Terytorjalny rozwój Prus i jego związek z dzie- 
ji3mi Polski. 
l. Które wypadki z dziejów st
roiytne
o Rzy

 
n:łjsilniej przekonywują nas. ze zdrow!e. c
ło
c 
i korzyść państwa były dla obywatelI na]wyz- 
szem prawem. 
2. Sp6r polsko-moskiewski o naddnieprze j o do- 
rzecze Dźwiny Zachodniej, kolejna zmiana 
terenów spornyc
 i stanu ich posiadania. 
3 Ideowe przyczyny wojny trzydziestoletniej, 
· charakterystyka obu obozów walczących na 
terenie Niemiec, skutki wojny dl8 siły. całości 
i bezpieczeństwa Cesarstwa Rzymskiego narO- 
du niemieckiego i dla ogółu jego obywateli. 


c) matematyka: 
1932133 ,. W prostokącie 
. przekątnej d s,fosunek,. r
ż.. 
nicy przekątnej l Jednego z bokow do rOZnIcy 
przekątnej i drugiego boku wynosi m: obliczyć 
jeden bok x. Dyskuja względem m. 
2. Na bokach kwadratu ABCD odmierzamy równe 
odcinki w tym samym kierunku AE = BT =::: 
CG == OH = x. Zbadać' zmienność pola po- 
wstałego czworoboku ETGH w zależności od 
odcinka x. 
1933134 1. W równaniu X 2 - (m 4) x + (5- 2m.) = O 
wyznaczyć parometr m tak, aby oba pierwia- 
stki tego równania były mniejsze niż 1. 
2. W ostrosłupie, którego podstawa jest trójkątem 
równoboczrym o boku a kąt, płaski przy pod- 
stawie na ścianie bocznej wynosi ,3 . 


d) fizyka: 
193233 1. Metoda pomiaru oporów elektrycznych. 
2. Kula ołowiana o masie J 5 g. poruszająca się 
z prędkości.. 400 misek. zostaje na
Ie zatrzy- 
mana, uderzając o tarczę żelazną. Obliczyć 
ilość wytworzonego ciepła i podwyższenia się 
temperatury tej kuli, przyjmując. że 60°/0 energji 
kuli zamieni8 się na ciepło.' a 80 J /o ciepła 
wytworzonego oQrzewa kulę. Ciepło właściwe 
ołowiu wynosi 0,032 kal (Rr. st.) 
3. Zwierciadło wklęsłe d
je trzy razy i)owiększony 
odwrócony obraz przedmiotu. Odległość po- 


między przedmiotem i obrazem wynosi 28 cm; 
Obliczyć. ogniskow.. zwierciadła i odległośc 
przedmiotu od zwierciadła (rysunek). 
1933 34 1. Działanie magnetyczne prądu elektrycznego 
i zastosowania. . 
2. Młot o masie 5 kg. spada na kowadło z pręd- 
kością 4 misek. Po uderzeniu młot odskakuje 
na wysokość 5 cm. Ile ciepła wydzieliło si 
wskutek częściowej straty energji mechanic - 
nej? (Mechaniczny równoważnik ciepła - 
427 kgm (kal) kilogr. 
3. Ue wynosi siła elektromotoryczna źródł" prądu 
zasilającego 6 jednakowych żarówek. Opór 
każdej żarówki 72 omy, opór przewodów łą- 
czących 6 omów. Opór wewnętrzny tródła 
2 omy. Kaida żarówka wymaga prądu o na- 
tężeniu 0.5 ampera. Zadanie rozwiązać dla 
szeregowego i równoległego połączenia 
ar6- 
wek. 


e) język łaciński: 
193?..33 1. De officiis L. I. 
 117 - 119 do słów: 
omne revocandum. 
193334 1. Livius: A. u. c. XXII, 55 od słów: N. Furius 
Philus et M Pomponius praetores... do słówł 
. .consulendumque de urb.s custodia esse. 
Pytanie: Wywnioskować z treści trgo ustępu, jak 
podziałała na Rzymian klęska pod Kannami. 


f) język franculki. 
1932/33 1. Expliquez la signification des paroles du Pre- 
sident de la Republique Polonaise Mościcki: 
. L'amour de la mer doił etre Ja source. dans 
laqueUe les futures generations de la Po- 
10ine puise:ront lf:ur force. " 
2. Comment en 1683 et en 1920 la Polo
ne a- 
t.elle sauve la civilisation europeenne ? 
3. Dites ce que vous. savez et pensez de I'ami- 
tie polono-francaise et de son importance a 
l'heure presente. 
1933.34 1. Paris - villę mondiale. 
2. Les rapports franco- polonais depuis la arande 
Guerre jusqu'ci nos jours. 
3. "Splendeurs et miseres u de la vie d'un ecolier 


A 


VII Działalność wychowawcza. 


Zgodnie z rozporządzeniami 'Yładz szkolnych 
i tradycją lat ubiegłych wychowanie młodzieży spo- 
czywało w rękach wszystkich nauczycieli zakładu, 
a nadewszystko (rzecz jasna) wychowawców-opieku- 
nów klasowych. Praca wychowawcza obejmowała 
J) całą szkołę jako zbiorowość uczniów. 2) poszcze- 
gólne klasy ze ewym swoistym profilem fizyczno- 
psychicznym, 3) jednostki i ich indywidualne cechy. 
Jednocześnie sięgała ona z jednej strony w dziedzinę: 
4) wspóJpracy z domem rodzicielskim, a nawet środo- 
wiskiem lokalno.społecznem, a z drugiej strony wni- 
kała w codzienną rzeczywistość sJ':kolną. t. zw. 


5) społeczność uczniowską z jej organizacjami szkol- 
nemi, instytucjami i przejawami. .- 
Nad problemami wychowawczemi młodzieży całej 
szkoły czuwała i zastanawiała się Rada Pedagogiczna 
na licznych konferencjach, Apecjalnie zagadnieniom 
pedagogicznym poświęconych. Zarówno referowano 
aktualne zjawiska wychowawcze, jakie życie szkolne 
raz po raz na swą powierzchnię wydobywa, jak i roz- 
ważano i omawiano teoretyczne założenia współcze- 
snych pedagogów i zabiegi profilaktyczne w związku 
z przejawami v.ycia dorastającej młodzieży. Vl pracy 
tej brali udział również rodzice młodzieży przez
		

/IV_spr_1932-19340013_0001.djvu

			i 
. 


- 11 - 


\ 
\ 


swych przedstawicieli w Zarządzie Komitetu Rodzi- 
cielskiego. 
Poznać swoisty profil fizyczno-psychiczny po- 
szczególnej klasy, wniknąć w jej życie zbiorowe. ko- 
leżeńskie i społeczne, nadać jej kierunek wychowaw- 
czo-obywatelski. twórczy pod względem kształcenio- 
wym, a aktywny pod względem organizacyjnym - 
oto było zadanie opiekunów klasowych. 'V tym też 
zakresie dokonywała się najgłębiej i najintensywniej 
praca wychowawcza zakładu: opiekun-wychowawca 
ustalał łącznie 7. lekarzem szkolnym i nau('zycielem 
wychowania fizycznego swe spostrzeżenia, dotyczące 
zdrowia i higjeny młodzieży, a wespół z innymi na- 
uczycielami tej klasy wnikał w zamiłowania i uzdol- 
nienia intelektualne poszczególnych uczniów, ognisku- 
jąc je i nadając im odpowiedni kierunek. Najlepszym 
wyrazem tego zespołu uczniowskiego była gmina kla- 
sowa. która istniejąc w każdej klasie. zapoznawała 
swych członków-obywateli z formami życia społeczno- 
obywatelskiego i pod okiem swego opiekuna kształ- 
ciła ich charaktery. Jako próba samowychowawcza 
młodzieży przynosiła ona owoce zarówno pod wzglę- 
dem kształceniowym, jak i zbiorowym, podnosząc 
ogólny poziom umysłowy i organizacyj ny uczniąw: 
Szereg pogadanek na wysuwR.ne przez młodzIez 
i nauczycieli tematy pogłębiał i teoretycznie i prak- 
tycznie iycie kla
owe, przyczyniał się do normalizacji 
pracy w szkole i do koordynacji wysiłków i tp.mpe- 
ramentów w organizacjach fachowych, przedmioto- 
wych. 
Dzięki temu uspołecznianiu młodzieży poszczegól- 
ne jednostki (uczniowie) dostawały się w tryby wpły- 
wów dodatnich klasy i nauczycieli i mogły zwolna 
urabiać swe charaktery. zatracać swe wady i usterki, 
uzupełniać swe braki. Poziom umysłowy uczniów 
słabych podnosił się w toku nauki szkolnej. czego 
dowodem była znaczna różnica w procencie klasyfi- 
kacji ujemnej między pierwszem a drugiem półroczem 
- z drugiej zaś strony sprawowanie się ogółu klasy 
i poszczególnych jednostek ulegało znakomitej po- 
prawie. 
Podkre
lić należy we wszystkich wypadkach 
zgodną. harmonijną 'i f troskliwą współpracę szkoły 
z domem rodzicielskim. Kierunek wychowawczy 
szkoły rozumiała w całej pełni opieka rodzicielska. 
która nie pomijała żadnej sposobności, by w atmo- 
sferze domowej podtrzymać wysiłki nauczycieJi i u- 
zupełniać wszelakie obowiązki młodzieży względem 
społeczeństwa i Państwa. Komitet rodzicielski i P3- 
tronaty ldaso,,:e w tej zgodnej wsp
łpracy ze 
zk	
			

/IV_spr_1932-19340014_0001.djvu

			Na wBlnem zebraniu 29. 9. 1933 r. wybrano nastę- 
pujący zarząd: p. inż. Urbański, prezes, - p. inż. 
Cynkin, sekret., - p. \Voda, skarbnik, - ławnicy: 
pp. Bichniewicz, dr. Sielużycki, dr. Raszeja, gen. Ehrbar, 
pani Rybicka. Do komisji rewizyjnej weszli pp. mec. 
Staszkiewicz, Faczyński, inż. Bubley. Zebrań Zarza- 
du odbyło się 7 - plenarnych 3, walnych l. Na 
walnem zebraniu wygłosił referat p. \Voda o kolonji 
letniej w Krzyżowej. wyświetlając obrazki z życia 
uczniów w Beskidach Zachodnich. N a zebraniach 
plenarnych wygłoszono następujące referaty: 1) p. Za- 
leski: ., U miłowanie przyrody", 2) p. inż. Urbański: 
,,\V spółczesne poradnictwo zawodowe", 3) p. inż. 
Cynkin : "Szkoła dawna i współczesna". Jak w roku 
ubiegłym, tak i w r. b. urządza komitpt kolonję letnią 
dla młodzieży Zakładu. Kolonja ulIlieszczona będzie 
w Jabłonce w pow. nadwórniańskim, w Czernohorze. 
Fundusze, któremi dysponuje komitet są następujące I 
z roku 193233. . . . . . .. 124'79 zł. 
ze składek . . . . . . . . . 1.380'- ., 
przewidziane składki . . . .. 500'-., 
Razem 1.954'79 zł. 
Z tej sumy będzie mógł Komitet wyasygnowac 
około J .500 zł. na kolonje. Pojedzie na kolonje około 
35 uczniów. \V obecnym roku szk. abonował Komitet 
nadal 5 egzempl. encyklopedji .,
\Viat i życie" dla 
młodzieży zakładu. . 
Zrzeszenie Starszej Mlodzieiy. 
Samorząd, przygotowany w poprzednich latach 
i oparty na dwukrotnie, odpowiednio do potrzeb zmie- 
niłmym statucie, starał się skupić i zharmonizować 
całe życie zrzeszeniowe młodzieży. \Vykazywał w dwu 
ostatnich latach znaczną działalnośc: wyda wał dru- 
kiem w r. 1932"3 pisemko szkolne "Ogniwa", opierając 
się w komitecie redakcyjnym na podziale pracy 
wielu uczniów w różnych dziedzinach, związanych 
z życiem młodzieży, uruchomił w oddzielnych ubika. 
cjach szkolnych świetlicę z urządzeniem radjowem, 
pracownią naukową i salą gier, dawał uczniom trzech 
najwyższych klas ciągłą sposobność do kształcenia 
zmysłu organizacyjnego przez udział wszystkich 
członków w dyżurach, przez pracę w zarząjzie, ko- 
misjach i specjalnych komitetach, sprawował stałą 
opiekę nad młodzieźą młodszą zakładu na przerwach 
między lekcjami, na zbiórkach wszelkiego rodzaju 
i podczas nabożeństw szkolnych, rozwijał ducha oby- 
watelskiego (udział w pożyczce narodowej) wyrabiał 
pod względem towarzyskim, utrzymywał kontakt 
z innemi organizacjami uczniowskiemi lokalnemi i za- 
miejscowemi. R
aIizując wytknięte sobie cele, gro- 
madził w bibljotece świetlicowej odpowiednie dzieła 
i pisma o treści ogólnej i specjalnej. p
rjodyczne 
i codzienne; posługiwał się własnemi funduszami, 
pochodzącemi ze składek członkowskich i z dochodów 
z zabaw i gier towarzyskich, swoich i międzYRzkol- 
nych. Każdej niedzieli użyczał w świetlicy gościn- 
ności Stra:f.y Przedniej bydgoskiej z prawem korzy- 
stania z bibljoteki i radja. 

T y k a z p i H m i k s i ą ż e k ś w i e t l i c y, 
z k t ó r y c h kor z y s t a I i c z ło n k o w i e Z. S. M. 
C z a s o p i H m a: a) p o l s k i e: "Ilustrowany 
Kurjer Codzienny", .,Dzień Bydgoski". "Raz Dwa Trzy", 
,,
1łody Gryf". "Gł?s .Przemysłowo-handlowy''. "Polska 
NIepodległa". .,Kuzme 1\Iłodych", "Lot Polski", .,Biu- 
letyn Gazowy", .,Podchorążak", "Iskry", "Harcerz", 
.Zbliska i Zdaleka", .Morze", .Sport \Vodn1". 


-12 - 


b) f r a n C u s k i e: "L.IJIustration". .Monde 
et ,.oyages", .,Le Journal". 
C) 11 i e Ul i e c k i e: .,Die Woche", ., Berli ner 
Illustrierte Zeitung". ..l\Iiinchner Illustrierte Presse" 
., Ulk". ' 
B i b l j o t e k a p o drę c z n a. a) p o l s k i e z 
.,Albulll Legjonów Polskich". "Pisma - mowy - roz- 
kazy". - l\larszał:a J: Piłsudskiego". .,Zwycięstwo 
polskich skrzydeł, .:\będzynarodowa korespondencja 
szkolna", .,Szkolne schroniska wycieczkowe", Kim 
chciałbym zostać?", .,Świat i życie", .,Straż Przednia-. 
b) f r a n c u s k i e, Nouveau Petit Larousse illus- 
tre. ąistoire Generale .de la L!tterature Franc;aise, 
Słownik polsko-francuski P. Kahny, Francja-France. 
Le Pays de France. Litterature fran
aise illustree 
P
ris,_ Atlas, Histoire de la France Contemporaine: 
HlstOlre de la France, Petit histoire de la civilisation 
fran<;aise. 
Pozatem młodzież korzystała z następujących 
gier towarzyskich.: l) szachów (4 komplety). 2) damy 
(J komplet). 3) pmg-pong (2 stoły). 4) aparatu radjo- 
wego. 


Strai Przednia. 
Dnia 15. V. 1933 r. została założona przy Państwowem 
Gimnazjum Humanistycznem organizacja pracy obywatel- 
skiej młodzieży "Straż Przedniau. Pierwszy ten zespół na 
terenie BydQoszczy liczył 6 członków. Kierownictwo objął 
obywatel Wawrowski. Podczas wakacyj 2 członków u. 
czstniczyło w obozie "Straży" w Gdyni. Z nowym ro. 
kiem szkolnym stan zespołu wzrósł do 10 członków. 
Kierownictwo objął obywatel Cynkin. Jako odcinek pra- 
cy wybrano: 
1) współpracę z "Wiciami Granicznemi", 
2) zreorganizowanie niektórych organizacyj i samo- 
rządów klasowych, 
3) uruchomienie świeticy międzyzespołowej, którą 
wraz z bibljoteką pomocniczą (16 książek i .,AI- 
bum Legjonów") i licznemi pismami ofiarowała 
Dyrekcja do dyspozycji "Straży", 
4) organizowanie obchodów szkolnych, 
5) praca nad wyrobieniem obywatelskiem członków 
,.Straży". 
Co 3 tygodnie zesp6ł urządzał odprawy z referata- 
mi. Po zorganizowaniu "Straży Przedniej" w innych 
szko
ach zespół urządził akademję dla szerszej publicz- 
noścI oraz brał udział w imprezach. urządzanych przez 
inne szkoły. W roku 1934 wyjechało na obóz 3 członków 
zespołu Praca w nowym roku wyjdzie poza szkołę 
i obejmie świetlice żołnierslde. Z tego powodu program 
pracy ulegnie częściowo zmianie. 


Kólko Literackie. 
Do ,.Kółka" należeli uczniowie kl. VI, VII i VIII. 
Ilość członków po odejściu klas VIII wynosi 30. W r. 
szk. 1933j34 wygłoszono następujące referaty: 
l) "Ojciec zadżumionych ll Słowackiego II "Treny" 
Kochanowskiego (Liberadzki kI. VllI), 
2) "Urszulka w "Trenach" Kochanowskiego" (Cyga- 
nek kl. VII), 
3) ,.Znaczenie procesu filareckiego (Porowski kl. VlIl). 
4) "Krytyka sądów Karpińskiego i Woronicza o Polsce 
na podstawie ,,
alów Sarmaty" i .,Hymnu do Boga" 
(Porowski kl. VIlI),
		

/IV_spr_1932-19340015_0001.djvu

			-13- 


5) "W
lka z sarmatyzmem vi literaturze XVIłJ w." 
(Cyganek kI. VlI). 
6) "Poezja Polski Odrodzonej" (Pudłowski kl. VIII), 
7) ..Lalka" Prusa (Winkler kI. VIII). 
8) ..Historja pozytywizmu" (Kul1era kI. VIII), 
9) ,.Literatura polska w dobie przedmickiewiczow- 
skier' (Rychlewski kl. VI). 
C dczytano 3 wiersze członków: 
l) JJWizję nocną" (Cichockiego kl. VIII), 
2) ..Samotnie w lesie" (Cyganka kl. VII), 
3) .,Marzenia o wiośnie" (Cyganka kl. Vll). 
Zebrania urozmaicono deklamacjami. Poza tem 
pneprowadzono ankietę na temat zainteresowań członków. 
Dnia 2. V. 34. wybrano nowy zarząd (prezes Cyga- 
ganek. sekretarz Główczewski, skarbnik Słomiański. 
bibljotekarze Wyczyński i Grabkowski), który urządził po- 
że'lnalne zebranie przedwakacyjne z referatem p. t .,He- 
roizm bohaterów mickiewiczowskich" (Uminski) i dekla- 
macjami członków (Rychlewski, Polaszkowski). 
Bibljoteka "K.-L" liczy obecnie 450 dzieł. przewC!ż- 
nie tekstów i monografij. W ostatnich czasach z
ku- 
piono. 16 dzieł i oprawiono 29. Zarząd prenumerował 
stale ..Kuznię Młodych" i .,T
C7ę". które cies2yły się 
wie Iką piJczytnością. 
Sodalicja Marjańska. 
Sodalicja Marjańska pod wezwaniem św. Kazimie- 
rza. założona w grudniu 1928 r.. liczy obecnie 5
 człon- 
ków z klas 4-8. 
Zebrania odbywają si
 w pierwszą niedzielę każde- 
61 0 miesiąca w gimnazjum, poprzedzone nabożeństwem 
z wystawieniem Najśw. Sakramentu i wspólną komunją 
św. sodalisów w kościele ł\ larysek. 
Referaty z dziedziny apolo
etyki, historji kościo- 
ła. liturgiki i hagjografji wygłaszają sami sodalisi. 
Zebrania urozmaica si
 deklamacjami i śpiewem. Wiel- 
kiem powodzeniem cieszy się ostanio skrzynka zapytań. 
Dnia 10. 12. 1933 r. urządziła 
odalicja z okazji 5-cio le- 
cia swego istnienia Akademję Marjańską w auli 
imna- 
zjum. Bogaty i poważny program spotkał się z uznaniem 
licznie zebranych gości Czysty dochód w wysokości 
53,62 zł. vbrócono na zakup nowych książek do bibljoteki 
sodalicyjnej. która liczy obecnie 67 tomów. Około 30 
tomów pierwszego księgozbioru. pochodzącego cz
ścio- 
wo z darowizn usunięto z bibljoteki, oddając je pracowni 
historycznej, Kółku Kr8joznawczemu, Kółku Literackie- 
mu, a przeważnie Straży Przedniej. 
W maju r. b. zorganizowała Sodalicja zbiórk
 odzie- 
ży dla biednych dzieci. przystc:pujących do I. komunji 
św. Zebrano 10 paczek z biehzną i odzieżą. przezna- 
czając je dla biednej dziatwy parafji farnej. W skład 
nowego Zarz4du, wybranego na W. Zebraniu w dniu 
8. 4. 1934 r. wchodzą I Kostkowski Bronisław jako pre- 
zes, Raciniewski Feliks i Rybicki jako asystenci, Leśniew- 
ski Feliks jako sekretarz. Faczyński Jerzy jako skarbnik 
i Kaźmierczak Alfons jako bibljotekarz. Moderatorem 
jest nadal Ks. Kukułka. Sodalisi abonują miesięcznik 
..Pod znakiem Marji". wychodzący w Zakopanem. Skład- 
ka członkowska wraz % abonamentem wynosi 40 gr. 
miesięcznie. 
Kółko KrajoznawCzo im. E. Strzeleckiego. 
W początkowej swej działaności główny nacisk kła- 
dziono na sprawy organizacyjne. Podzielono je na se- 
kcie nałodszych i starszych. pierwsza miała na celu 


przygotować młodszych członków klas II i III do pracy 
w Kole. Po osiągnięciu tego celu weszło Koło na no- 
we tory działaności. ' 
Nauką teoretyczną były zebrania. gdzie m. i. oma- 
wiano problemy związku .,Obrony przemysłu i handlu". 
a stroną prabtyczną były wycieczki, które zazwyczaj skie- 
rowywano do miejsc o pewnej wartości kulturalnej lub do 
ośrodków przemysłowych. W r. 1932 1 3 zwiedzono By- 
szewo, Inowrocław. Piechcin, Toruń. t<"ruszwicę, Chełm- 
no. Swiecie, Gródek i okolicę Bydgoszczy. W porze 
zimowej urządzono 2 kuligi. Koło brało czynny udział 
w organizowaniu wszechpolskiego zjazdu, wystawy wie- 
czornicy młodzieży krajoznawczej w Byd6!o&zczy, do- 
starczając wielu przedmiotów. 
W pierwszym półroczu r. 1933/4 opracowywano głów- 
nie okolice Bydgoszczy i samo miasto, przyczem na ze- 
braniach omawiano Pomorze z uwzględnieniem architek- 
tury i znaczenie Gdyni. W okresie zimowym na zebra- 
niach wygłaszano referaty o treści oAólnopolskiej, po- 
łączone z wyświetlaniem widoczków. W tym czasie od- 
były się 4 kuligi z uwzględnieniem nauki orjentacji 
'¥ terenie. Z wiosną urządzono wycieczkę rowerową do 
Znina (Pałuki) i okolicy; do Poznania celem zwiedzenia 
Targow Poznańskich. gdzie uwzglc:dniono głównie prze- 
mysł krajowy; pieszo do Fordonu wraz z zwiedzeniem 
szybowiska; do Kruszwicy, Torunia i wzdłuż kanału byd- 
goskieQo do Lisiegoogona. Zebrania Koła odbywały się 
co drugi czwartek o Rodz. 4 po południu. Bibljoteka 
Koła liczy 160 książek. Koło gościło wycieczki ze 
ni- 
na. Chełmna i Grudziądza. 
W latach spr8wozdawczych 1932/4 kolejno prezesami 
byli: Widerkiewicz i Jabczyński. W skład ostatnif'ilO 
zarządu wchodzą: sekretarz Redman, skarbnik GJesmer 
i bibjotekarz Rubaszewski. Opiekunem Koła jest prof. 
'Venda. 


. 


Koło L. O. P. P. 
Koło L. O. P. P. przy Państw. Gimn. Hum. w Byd- 
goszczy istnieje od 24. 9. 1924 r. Opiekunem Koła jest 
prof. Wenda. Do koła należą prawie wszyscy uczniowie 
zakładu. Składka wynosi 10 gr miesięcznie. Koło brało 
udział w pokazach t. zw. Tygodnia L. O. P. P. W kole jest 
sekcja modelarska. Najlepsze modele zostały zademon- 
strowane w czerwcu w konkursie bydgoskim. a potem 
na ogólno polskim konkursie w Poznaniu. Na wzmiankę 
zasługuje hkt, że 5 uczniów należy do Koła szybowco- 
wego w Bydgoszczy i bierze udział w budowie szybow- 
ców i ćwiczeniach wzlotowych na szybowisku w Fordonie. 
Koło abonuje pismo .,Lotnik Polski". 


4. Drużyna Harcerska Im. Kilłńskiego. 
Drużynowym w r. 1932.3 był uczeń kI. VIII b Leon 
Miklaszewski. Stan drużyny wynosił: na początku roku 
szkolnego 53 harcerzy. z końcem -72. Prac" w drużynie 
obejmowała następujące czynności: 1) Zorganizowano 
z doskonałym wynikiem wystawę choinek, 2) poszczególne 
zastępy przedsi
brały wycieczki w okolice Bydgoszczy 
i dalsze np. kolarską do Nakła, Fordonu i t. p. 3) 18 har- 
cerzy zdało egzamin ze sprawności 'l Obrony Przeciw- 
gazowej (O. P. G.) następnie cała drużyna brała udział 
w pokazie przeciwgazowym, 4) Kilku starszych harcerzy 
zdało wyższy stopień harcerski t. j. .,Harcerza Orlego". 
5) Dobrym wynikiem mogła poszczycić się drużyna w 
urządzaniu wzorowych obozów harcerskich oraz w po- 
kazach harcerskich, w których zajęła kilka pierwszych. 
miejsc, w tem l. miejsce w sygnalizacji.
		

/IV_spr_1932-19340016_0001.djvu

			- 14- 


Starahiem .,Koła Przyjaciół Harcerzy" drużyna 'Zało- 
żyła obóz letni w Krościenku p,- d opieką p. Fleszara. 
Drużyna wzięła też udział w zlocie międzynarodowym 
w Godolo na Węgrzech. jak również w dwutygodniowym 
obozie wędrownym. Drużynowym w r. 1933/4 był uczeń 
kl. VlIIa Jerzy Bichniewicz. Stan drużyny wynosił na 
początku rokti szk. 48 harcerzy, z końcem 71. N
 pod. 
stawie programu, wydanego przez Kom. Chorągwi, praca 
drużyny obejmowała nast. czynności: 1) Realizację postu- 
latów '-"ychowania państwowego przez odpowiednie wy- 
kłady i pogadanki, 2) urządzenie tradycyjnej "Gwiazdki" 
w połączeniu z Radą czwartaków, 3) zorganizowanie 
wycieczek krajoznawczych do Torunia w okresie zimowym 
i wiosennym. 4) uczestnictwo w kursie instruktorskim 
kandydat
 na drużynowego, zorganizowanego przez Kom. 
Chor. Poznańskiej w Zakopanem (sfyczeń). 5) wzięcie 
udziału: a) w święcie wiosny d. 22. IV 34 r.. b) w Obozie 
Propagand. d. 19. V. 34 r., c) we wszystkich uroczystoś- 
ciach narodowych, 6) Zdobycie przez kilkunastu harcerzy 
13'2 stopni sprawności, "1) W dziedzinie sportu drużyna 
wykazała dobrą klasę. zdobywając na turniejach między- 
narodowych kilka pierwszych miejsc. Magazyn drużyny 
wzbogacił sic: przez kupno 40 lasek-ciupag z żelaznemi 
okuciami. Projektuje się kupno nowych tornistrów, chle- 
baków i menażek celem skompletowania harcerskiello 
ekwipunku. 
W związku z uczczeniem 15-lecia istnienia drużyny 
projektowany jest zjazd w roku przyszłym wszystkich 
czwartaków. W roku bieżącym drużyna wyjeżdża na obóz 
letni do Czerwonogrodu na Podolu, jak równif'ż odbc:dzie 
krótkie obozy wędrowne po Podolu i Hucu(szczyźnie. 
Inwentarz drużyny składa sie z wyekwipowania obozowe- 
go, sanitarnego i pionerskiego ogólnej wartości 3850,-zł. 
Wreszcie drużyna posiada bibljotekę w liczbie 983 książek 
i czytelnię pism harcerskich. 
· Klub Wioślarski "Brda". 
W r. szk. 19323 Dyrekcja gimnazjum zaopatrzyła 
ósemkc: "Pogoń" w osiem nowych wiosd. Liczba człon- 
ków, która wynosiła z początkiem roku szkolne
o 23, 
podniosła si
 do 64 dzięki zainteresowaniu się młodzi{ ży 
wioślarstwem i sportem kajakowym. W roku 1932 prze- 
wiosłowano około 30GO km. Urządzano często wycieczki 
do Brdyujścia oraz na Wisłę. Przed wakacjami napra- 
wiono pomost. a podczas wakacyj przeprowadzono 
run- 
towny remont łodzi. Z dalszych wycieczek wymienić 
należy wycieczkę do Kruszwicy (205 km.) wskładzie 
Sztencel. Zajchowsl..i. W spływie do morza brały udział 
2 kajaki z obsadą Zajchowski i Zabczynski oraz jedna 
łódź w składzie Manz, Centkowski i Rzymkowski. Klub 
brał corocznie udział w uroczystem otwarciu i zamknię- 
eiu se zonu wioślarskiego w Bydgoszczy. Odbywały sic: 
r6wnit:ż na Brdzie próby sił między poszczególnemi za- 
łOQami. Dnia 6 maja 1931 odbyła się uroczystość 40-lecia 
założenia Klubu W uroczystości tej wzięli udział wszyscy 
członkowie. Tradycyjna wycieczka roczna odbyła się do 

olca. Liczba członków wynosi 53, w czem 16 senjorów. 
Zywotność Klubu. w porównaniu z rokiem poprzednim 
podniosła sie znacznie, co widać w ilości odbytych wy- 
cieczek (około 35 do Brdyujścia. jedna do Solca oraz 
liczne do Smukały. Fordonu, Ostromecka). Razem prze- 
\I'iosłowano około 3500 l m. Podczas roku szkolnego 
przeprowadzono dalszłł naprawę pomostu i częściową 
reperację niektórych łodzi. 
Uroczystości i pOJtadanki. 
Rok szkolny rozpoczęto dnia 1. wn:eśnia 1932 r. 
uroczystem nabożeństwem i przemówieniem Dyrektora 


zakładu. W szystkie uroczystości szkolne zosłały 
zorganizowane przez starszą młodzież zakładu. 
Dnia 24 9. 1932 r. odbyło się uroczyste nabożeń- 
stwo w kościele gimnazjalnym z okazji obchodu ku 
czci Chopina. 
Dnia 28. 9. 32 r. odbyło się w kościele Klarysek 
uroczyste nabożeństwo za duszę ś. p. prezydentowej 
:\Iicbaliny Mościckiej, a po nabozeństwie urządzono 
pogadanki oświetlające postae i czyny tej wielkiej 
działaczki społecznej. 
Dnia 29. 9. 1932 urządzono pogadanki na temat wy- 
chodźtwa polskiego. 
Dnia 10. 10. 32 r. urządzono uroczysty obchód 
ku czci :Fryderyka Chopina. 
\V październiku 1933 r. przeprowadzili nauczy- 
ciele geografji i historji pogadanki. poświęcone za- 
gadnieniom polsko-niemieckim. 
Dnia 24. 10. 32 r. przeprowadzono pogRdanki 
o Ignacym Łukasiewiczu i znaczeniu jego odkrycia 
dla cywilizacji świata. 
Dnia 4. 11. 32 r. przeprowadzono pogadanki na 
temat "Oszczędność". 
Dnia 11. 11. 32 r. urządzono uroczysty obchód 
rocznicy odzyskania Niepodległości. 
Od 4-11. grudnia przeprowadzali opiekunowie 
klas pogadanki na temat: .,0 konieczności popierania 
właf;nego przemysłu". 
Dnia 14. 12. 32 r. odbył się uroczysty obchód ce- 
lem uczczenia pamięci 25 rocznicy zgonu St. \Vy- 
spiańskiego. 
Dnia 1. 2. 1933 r. uroczysty obchód z okazji imie- 
nin p. Prezydenta R. P. Ignacego l\lościckiego. 
\V początku lutego 1933 r. przeprowadzono poga- 
d:mki z okazji 70-tej rocznicy ., Powstania Stycznio- 
wego" . 
"... czasie od 1-8 lutego przeprowadzono poga- 
danki. poświęcone zwalczaniu alkoholizmu. 
Dnia 10. 2. 33 r. przeprowadzono pogadanki na 
temat: "Dorobek Polski na Bałtyku i znaczenie po- 
siadania przez państwo własnego dostępu do morza". 
Dnia 19. 3. 33 r. uroczysty obchód z okazji imie- 
nin p. Marszałka Józefa Piłsudskiego. 
Dnia 3. 5. 33 r. uroczysty obchód z okazji roczni- 
cy Iionstytucji 3. Maja. 
Dnia 14. 5. 33 r. uroczysty obchód z okazji ,.Dnia 
Matkil'. 
Dnia 10. 6. 33 r. uczniowie zakładu wzięli udział 
w święcie sportowem szkół średnich. 
Dnia 14. 6. 33 r. uroczyste zakończenie roku 
szkolnego. 
Rok szkolny 1933/34 rozpoczęto w niedzielę. dnia 
20. sierpnia 1933 r. uroczystem nabożeństwem l w ko- 
ściele Klarysek. 
Dnia H. wrześąia 1933 r. w pierwszą rocznicę 
śmierci ś. p. kap. Zwirki i inż. Wigury przeprowa- 
dzono pogadanki o zwycięstwie Źwirki i Wigury 
w czasie ol3tatniego Challange'u lotniczego. 
Dnia 14. września 33 r. urocz)'sty obchód ku czci 
Jana Sobieskiego i Stefana Batorego. 
'V wrześniu 3::1 r. przeprowadzono pogadanki na 
tcmat: "Pożyczka Narodowa". 
Dnia 6. 10. 1933 r. przeprowadzono pogadanki na 
temała "Dzień opieki nad Rodakami na obczyźnie". 


.
		

/IV_spr_1932-19340017_0001.djvu

			Dnia 1 t. 1 t. 33 r. uroczysty obchód z okazji rocz- 
nicy odzyskania Niepodległości.' 
W czasie od 26. 11. do 3. 12. 1933 r. przeprowa- 
dzono pogadanki na temat: .,Tydziefl Książki polskiej". 
Dnia 1. 12. 1933 r. brała młodzież zakładu udział 
w akademji ku czci Henryka Sienkiewicza w Teatrze 
Miejskim. 
Dnia 17.12. 33 r. urządzono pogadanki o Jugosławji. 
Dnia 20. 12. 33 r. wygłoijił Dr. 'Viecki. lekarz 
szkolny, reterat o gruźlicy. 
Dnia 1. 2. 1934 r. uroczysty obchód z okazji imie- 
nin p. PrezydentR R. P. Ignacego Mościckiego. 
Dnia 19. 2. 34 r. wygłosił w auli Dr. 'Viecki. le
 
karz szkolny, odczyt w sprawie walki przeciwalkoho- 
lowej oraz szkodliwego wpływu alkoholu na organizm 
ludzki. 


1 


- 15 


Dnia 19. 3. 34 r. uroczysty obchod z okazji Imie- 
nin p. :\Tarszsłka Józefa Piłsudskiego. 
Dnia 3. 5. 34 r. uro
zysty obchód z okazji rocz- 
nicy Konstytucji 3. Maja. 
Dnia 13. 5. 34 r. uroczysty obchód z okazji ,.Dnia 
Matki". 
Dnia 18. 5. 34 r. młodzież zakładu brała udział 
w a
dycji radjowej z \\'arszawy p. t. "Dzień Dobrej 
'Voh". 
. Dni
 
. 6. 34 r. przeprowadzono pogadanki o ..Spół- 
dZlelczosCl cl . 
Dnia 9. 6. 34 r. uczniowie zakładu brali udział 
w święcie sportowem szkół średnich. 
. ODIa 15. 6. 34 r. uroczyste zakończenie roku 
szkolnego. 


VI. Zbiory II 


Bibljoteka nauczycielska. 
Z końcem roku szkolnego 1933/34 liczyła bibljoteka 
naucz. 4139 tomów. Od roku 1932 zakupiono między 
innemi dzieła: uzupełnienie Bibljoteki Przekładów Dzieł 
Pedagogicznych, Bibljotekl Pedagog -Dydaktycznej. Biblj. 
.,Zrębu". Czasopism prenumerowano 10. 


Bibljoteka uczniowska, 
liczy obecnie w dziale polskim 3481 tomów, w dziale 
francuskIm 323 tomów. Zakupiono dzieła z zakresu lek- 
tury uzupełniającej. Wypożyczanie odbywało się w klasach 
niższych raz. w klasach wyższych dwa razy tYllodniowo. 


Zbiory historyczne. 
W pierwszym roku okresu sprawozdawczego wydzie- 
lono z gabinetu historyczno-geograficznego zbiory histo- 
ryczne, część obrazów w liczbie 52 oprawiono i wywie- 
szono po salach i korytarzach zakładu, obrazy zaś nie- 
oprawione. tablicę i mapy. umieszczono w urządzonej 
w tym czasie pracowni historycznej. 
Urządzenie pracowni. uzupełniane stopniowo obej- 
muje w chwili obecnej 16 stołów uczniowskich dwuoso- 
bowych. 31 stołków, tablicę podwójną z blokowe m prze- 
suwaniem (ordo), znacznych rozmiarów szafę oszkloną 
na bibljotekę, pakę do przechowywania tablic i dwa wie- 
szaki na mapy. wreszcie epidiaskop z ekranem i nie 
przepuszczające światła zasłony u okien. 
Z dawnej bibljoteki uczniowskiej wydzielono do pra- 
cowni dzieła historyczne w liczbie 43, z biblioteki pol- 
skiej 174. Zakupiono w okresie sprawozdawczym do 
biblioteki uczniowskiej 260 dzieł i 13 seryj pocztówek 
legjonowych, do nauczycielskiej 5 dzieł. 
Obecnie obejmują zbiory ogółem pozycyj, 
1) mapy - 37, 2) obrazy - 253, 3) bibljoteka - 495 
Wypożyczanie książek uczniom odbywało się dwa razy 
w tygodniu. 
Zbiory geograficzne. 
Zbiory geograficzne składają si( obecnie z nast(I'u- 
jących działów: 
1) Mapy - 113 pozycyj, 2) obrazy geograficzne - 
129 pozycyj, 3) przyrządy geograficzne - 22 pozycyj. 
Bibljoteka w pracowni obejmuje 129 tomow, W roku 


1932 1 3 zakupiono 4 mapy Qeograficzne i komplet przybo- 
rów mierniczych Jezierskiego. Taksamo sporządzono 
komplet tablic ściennych. 
Zbiory fizykalne. 
W roku szkolnym 193213 powiększono zbiory fizy- 
kalne o komplet aparatów do ćwiczeń uczniowskich, 
składający się z ośmiu opornic zatyczkowych. Nadto 
zakupiono 50 sztuk złączników dwubiegunowych. 10 sztuk 
oprawek z dwustronnem odgałęzieniem, 10 sztuk 
wytyczek, 8 sztuk oprawek iluminacyjnych, 8 przełączni- 
ków antenowych i 8 gniazd wtykowych. 
W roku szkolnym 1933'4 zakupiono 88 apar4t6w, słu- 
żących przeważnie do ćwiczeń uczniowskich. mianowicie 
komplet amperomierzy, woltomierzy, ogniw dzwonkowych. 
monochordów. rur Kundta. rur do resonansu. komerto- 
nów. stolików do ćwiczeń i mechaniki. wahadeł z po- 
działkami oraz episkop z uzupełnieniem do diaskopu 
i 1 gramofon. . 
Liczba pozycyj w księdze inwentarza ruchomego, 
dział Vi. wzrosła do 1064. 


Zbiory przyrodnicze. 
W roku szkolnym 1932/3 zbiory przyrodnicze zostały 
doprowadzone do należytego porządku przez ukończenie 
inwentaryzacji i sygnatury okazów w sposób przepisany. 
W tym też roku odbyła się rewizja zbiorów ze strony 
Najwyższej Izby Kontroli. stwierdzając należyty stan 
liczebny i przepisową konserwację okazów. 
W obecnym stanie zbiory przyrodnicze składają się 
z 980 pozycyj w Księdze Inwentarza. Wzrost ilości oka. 
zów w porównaniu do ubiegłego okresu sprawozdawczego 
spowodowany jest czynieniem koniecznych zakupów z sum 
preliminowanych. lak i przez ofiarność uczniów i osób, 
mających styczność ze szkołą. 
W związku z nowe mi programami nauczania i nieco 
innym celem. jaki ma osiąllnąć nowa szkoła. ma po- 
wstać stopniowo inny typ pracowni biologicznej, nastawio- 
nej w pierwszym rzę 1:zie do hodowli przedstawicieli 
świata roślinnego i zwierzęcego. Przez stosowanie no- 
wego programu nauczania w kl. I zaszła konieczność 
częściowego zaopatrzenia się w niezbędne pomoce nau- 
kowe już w obecnym roku szkolnym. . ;
 
tJ 
kc . 
\t nit'''''
		

/IV_spr_1932-19340018_0001.djvu

			Zbiory zajęć praktyc2nych. 
Zbiory zajęć praktycznych w roku 1932;3 powiększy- 
ły się przez dokupienie skromnełlo kompletu narzędzi, 
służących do robót z drutu. Uczniowie na zajęciach 
praktycznych wykonali dla pracowni małą szafę do na- 
rzędzi i skrzynię do śmieci. Na godzinach nadobowiąz- 
kowych uczniowie kI. IV i V wykonali dla siebie kilka 
kajaków, któremi odbyli dłuższe lub krótsze wycieczki 
wakacyjne. 
Nauczyciel był w stałym kontakcie z nauczycielami 
innych przedmiotów, spiesząc i m z pomocą przez wy- 
konywanie z chłopcami potrzebnych pomocy naukowych. 


-16 - 


W roku 1933/4, pracownia zajęć praktycznych wzbo- 
gaciła się przez dorobienie wieszadła do pił, półki do 
pras i nowe wspornice węgł() we. Uczniowie obok prze- 
rabianego programu oprawiali książki dla pracowni hi- 
storycznej. Obecnie w pracowni organizuje się dział do 
robót metalowych dla realizacji programu kl. II 
Zbiory gimnastyczne. 
Zbiory gimnastyczno-sportowe obejmuj
 221 numer6w' 
W okresie sprawozdawczym przybyły: 1 skrzynia, 2 ła- 
weczki 5zweckie oraz wiatrówka. Pozatem uzupełniono 
przybory sportowe. 


VII. 


Wychowanie fizyczne. 


Gimnastyka odbywała się według programów po 3 go- 
dziny tygodniowo dla każdej klasy. dla klas pierwszych 
nowego typu DO 2 godz. tygodniowo. 
Gry i zabawy odbywały się w godzinach popołud- 
niowych dla klas dawnego typu po jednej godz. tygodn. 
Goddny gier i zabaw przeznaczano przeważnie na 
przeprowadzanie prób sprawności o Państwową odznakę 
sportową. Dla klas nowego typu o :łbywały sit: gry 


i zabawy w wymiarze 2 godz. tYRodniowo, które I'rze- 
znaczono na gry, sporty i wycieczki. 
Państwowa Odznaka Sportowa. W zrozumieniu 
wartości Państowej Odzndki Sportowej kładziono duży 
nacisk na osiągnięcie przez uczniów wymaganych mini- 
mów. W roku 1932 uzyskało prawo noszenia Państwo- 
wej Odznaki Sportowej 136 uczniów, w r. 1933 - 149. 


. 


VIII. 


Sprawozdanie lekarza szkolnego. 


Funkcję lekarza szkolnego w czasie sprawozdawczym 
pełnił dr. med. Czesław Wiecki. 
Praca lekarza szkolnego odbywłlła się w ogranicze- 
niu. wynikającem z redukcji Ilodzin zajęć z uprze- 
dnio 15 na 5 od roku 1931/2. Redukcja ta w gimnazjum 
tak dużem jak nasze (bo liczące m przeszło 500 uc:zniów) 
stała się szczeQólnie uciężliwą. Lekarz szkolny dbał 
o higjenę budynku szkolnego i poszczególnych jego gma- 
chów, zajmował się higjenicznem postawieniem czysz- 
czenia, przewietrzania i ogrzewania lokali szkolnych. 


badał stan zdrowia wszystkich uczniów i czuwał nad 
słabszymi, poddawał oględzinom zdrowotnym ponadto 
uczniów. należących do P. W.. Klubu Wioslarskiego. wy- 
jeżdzających na kolonje letnie i t. p. "'- 
Lekarz szkolny brał udział w szerel!u konferencyj 
i wygłaszał odczyty z dziedziny higjeny; dla całego gim- 
nazjum wygłosił odczyty m.i n. o niebezpieczeństwie gru- 
żlicy i o alkoholi
mie. szczeiólnie podkreślając zada- 
nia młodzieży szkolnej młodszej i starszej przy zwal- 
czaniu tych niebezpieczeństw. 


IX. 


Ofiarność zakładu. 


1. Dnia 25.6. 32 przekazali Dyrektor i Grcno nauczy- 
cielskie 9 zł z okazji IX Tygodnia L. O. P. P. 
2. Dnia 24. 11 32 r. przesłano 140 książek. zebranych 
przez młodzież zakładu. dla emigrantów polskich. 
3. Dnia 25. 1. 33 r. przekazano 43,38 zł Komitetowi Dni 
Chopinowskich w Polsce 
4. Dnia 6. 2. 33 r. przekazano 20 zł ze sprzedaży na- 
lepek na Inwalidzki Dom Pracy w Poznaniu. 
5. Dnia 21. 2. 33 r. przekazano 44,11 zł na Fundusz 
Szkolnictwa Polskiego Zagranicą w Warszawie. 
6. Dnia 19. 3. 33 r. złożyli uczniowie starszych klas 
50 zł z okazji imienin Dyrektora, które Dyrektor 
wcielił do Funduszu Odrodzenia. 
7. Dnia 3. 4. 33 r. przekazali Dyrektor i Grono nauczy- 
cielskie 35 zł na kolonje wakacyjne w miejsce wień- 
ca na trumnę śp. Rozenaua Antoniego. byłego na- 
uczyciela zakładu. 
8. W maju 1933 r. przekazano 10 zł ze sprzedaży nale- 
pek w dniu 3 maja dla T. C. L. w Poznaniu. 


9. Dnia 31. 5. 31 r. przekazano 60 zł ze sprzedaży blocz- 
ków Komitetowi Poznańskiego Towarzystwa Pomocy 
Dzieciom i Młodzieży Polskiej. 
10. W kwietniu przekazano 29,53 zł ze sprzedaży 197 na'" 
lepek imieninowych dnia 19 marca 1933 r. 
11. Od 2.12 32 r. do 11.4. 33 r. złożyli uczniowie tu- 
tejszego zakładu 5.824 śniadań dla młodzieży szkół 
powszechnych. 
12. Dnia 22. 9. 1033 r. wpłacono 26 1 85 zł z sprzedaży 
pocztówek na rzecz Komitetu Obchodu 250-lecia od- 
sieczy Wiednia. 
13. Dnia 18. 11, 33 r. przekazano na konto Związku Obro- 
ny Kresów Zachodnich jako składkę grona nauczy- 
cielskiego. 
1ł. Dnia 24. 11.33 r. przekazano 52.19 zł 2łożonych przez 
młodzież zakładu na konto Towarzystwa Popierania 
Budowy Publicznych Szkół Powszechnych z okazji 
15-tej rocznicy odzyskania Niepodległości. 
15. Dnia 8. 1. 34 r. przesłano 100 książek. zebranych 
przez młodzież, dla rodaków na obczy
nie. 


..
		

/IV_spr_1932-19340019_0001.djvu

			-17 - 


16. W lutym 193ł r. złożyło Grono nauczycielskie 19 zł 
na bie dnych parafji farnej. 
17. Dnia 6. 3. 34 r. przekazano 99,61 zł zebranych przez 
młodzież na Fundusz Szkolnictwa Polskiego Zagra- 
nicy. 
18. y. omitet Rodzicielski przekazał 40 zł na ten sam cel. 
19. Dnia 16. 3. 34 r. przekazano 150 zł ze sprzedaży blocz- 
ków na Konto Towarzystwa Pomocy Dzieciom i Mło- 
dzieży Polskiej w Niemczech. 
20. Dnia 19. 3. 34 z okazji imienin Dyrektora złożyli 
uczniowie należący do zrzeszeń uczniowskich zakładu 
50 zł do dyspozycji Dyrektora. Za całą kwotę za- 
kupił Dyrektor znaczki na Budowę Publicznych Szkół 
Powszechnych. 


21. Dnia 11.4. 34 r. przekazano 18,90 zł na konto Związ- 
ku Ochrony Kresów Zachodnich. ze sprzedaży pocz- 
tówek. 
22. Od dnia 11. 12.33 do 28. 4.34 r. złożyli uczniowie 
tutejszego zakładu 8.706 śniadań dla biednej mło- 
dzieży szkół powszechnych. 
23 Dyrektor i Grono nauczycielskie zakładu opodatkO- 
wali się dobrowolnie na rzecz bezrobotnych nauczy- 
cieli i złożyli w czasie od dnia 1. 1. 33 do 30. 6 
4. 
zł. 620 1 33. 
24. W roku szkolnym 1933:34 rozprzedano znaczki na 
Budowę Publicznych Szkół Powszechnych w wyso- 
kości zł. 852. 


Xa. Spis uczniów zakladu, którzy zlożyli egzamin dojrzałości 
w roku 1933 i 1934. 


Wy- ł Byl UC201 
L. Data °0 za kl. przez Data egz. 
"'C :00 
Nazwisko l i m i ę 
1iejscowość zna- 00 no
t r=9O dojrzał 
urodzenia r-. 
p. nie 

 i świad. 
Z lat kl. VIII 
I 
384 Auch Oskar 22. 1. 1912 Białkowo ewan. pol. 10 1 22. VI. 1933 
385 Lustyk Józef 12. 4. 1915 Kielce mojż. ., 9 1 ., 
386 Darofl Edward 13. 10. 19:4 Gorzenin rz.kat. .. 8 1 .. 
387 Fąferek Marjan 28. 2. 1915 Poznań ., .. 8 1 ., 
388 KolaflCzyk Kazimierz 24. 2. 1915 Byszewie ., ., 8 1 .. 
389 Szcześniak \Venancjusz 22. 4. 1915 Halle A :3 .. " 8 1 " 
390 Jaranowski Antoni 14. 10. 1914 Bydgoflzcz " .. 8 J 23. VI. 1933 
391 Jączkowski Paweł 15. 5. 1914 Bydgoszcz " . 9 1 " 
392 Kaczmarek Stanisław 20. 8. 19 ł 4 Poznań . " .. 9 1 ., 
393 Ko
on Pius 5. 5. 1914 Ekaterynosła w ., .. 9 1 ., 
94 Porowski Sławomir 7. 2. 1914 Dębiny " " 5 1 ., 
95 Koszycki Feliks 14. 11. 1914 Friemersheim .. ., 8 1 " 
96 Kuminek Jerzy 8. 5. 1915 Żory " .. 8 1 ., 
97 Lipczyński Roman 2. 7. 1915 Bydgoszcz " . 8 1 ., 
98 Magnus Jan 30. 8. 1914 Skarszewy " .. 9 1 ., 
99 Papis Zygmunt 25. 7. 19JO Charbin " " 8 1 .. 
00 Swidowski Władysław 17. 2. 1913 'Varszawa .. ., 5 1 24. VI. 19:i3 
01 Tatarkiewicz Jerzy 14. 12. 1915 Częstochowicz ., " 7 1 ., 
02 V." ozni
wski . Zbigniew 9. 4. 19] 4 K3kło ., ., 9 1 .. 
03 Z}"towicz Roman 7. 8. 1913 Przeworsk " ., -7 1 .. 
04 Flp.szar Henryk 20. 4. 1914 \Vukowar ., ., g 1 .. 
05 Jakubowski Leon 11. 6. 1913 Płoski rów ., .. 9 1 .. 
06 Kanclerzewski Stanisław 15. 10. 1913 CharbiI 1 ., ., 9 1 . 
07 Lan
er Witold 21. 6. 19J 3 Kołomy a ., " 10 1 .. 
08 Michalski J:m 6. 2. 1914 Bydgoszcz ., ,. 9 1 ., 
09 l\IalC'hrowicz Florjan 1. 2. 1913 IIerne ,. ., 10 2 26. Y 1. 1933 
10 :Metler Marjan 17. 8. 1912 Sowiniec .. ., 11 1 ,. 
11 Makowski Stanisław 10. f\. 1914 Korbule " ., 3 1 J. 
12 Mocny Stanisław 14. 3. 1909 Samociążek 8 1 . 
., .. ., 
13 Neuman 'Vłodzimierz 25. 5. 1915 ::\Ioskwa ,. ., 5 1 " . 
14 Nowakowski Edmund 17. 8. 1914 Bydgo
zcz ,. ,. 5 1 IJ 
15 Ossowicki Stefa
 25. 6. 1915 Szpandawa J. " 5 1 " 
16 Pawlak Jan 15. 4. 1914 Krzepiszyn II " 5 1 u 
17 Wawrowski Adam 6. 4. 1915 Czerk KraiiIski " II 7 1 27. VI. 1933 
18 Pl1dlik Stanisław 5. 1. 1914 Ihro\?ica JJ ., 5 1 " 
19 Rubkiewicz Stefan 29. 1. 19t2 Słuck ,I " 9 1 JI 
20 Rychliński Antoni 12. 1. 1915 Inowrocław II l. 5 1 Jt 
21 Stefaniak Metody 27. 1. 191-ł Szelejewo " ., 8 1 ., 
22 Pnłubicki Konrad 16. 3. 1910 Dziembówko ., " 9 1 ., 
'3 Stojaczyk Michał 5. 6. 1918 Popowo Podleśne Jt ., 10 1 II 
24 Switalski Aleksander 7. 8. 1913 Bydgoszcz " " 9 1 II 


3 
3 
3 
3 
3 
3 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4
		

/IV_spr_1932-19340020_0001.djvu

			- 18- 


4 
4 
4 
4: 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4: 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 
4 


Wy- I Był uczo. Data egz. 
L. Data o,
 .lakI. przez 
1j '00 
Nazwisko i i m i ę Miejscowość zna- °0 ilo

 1.1 tego dojrzał. 
p. urodzenia nie 
it lat 'kł.
1II i świad. 
Z 
I . 
425 Świtaiski Zygmunt 2. 6. 1913 Jerka rz.kat. pol. 6 1 27. VI. 1933 
426 Tarasiewicz Mieczysław 6. 10. 1915 Kazań ., " 5 1 IJ 
427 Alwin Ludwik 22. 8. 1913 Szubin ,. n 9 1 22. VI. 1934 
428 Czerwiński Franciszek 18. 4. 1913 Chełmno ,I " 9 1 ,. 
429 Daniec Tadeusz 11. 10. 1915 \Viśnicz Nowy ,. .. 8 1 ., 
430 DabroW'ski Kazimierz 13. 11. 1915 Babiak 1 ., Ja 81 1 JI 
431 Fischer Fryderyk 1. 12. 1913 Zabłotów JI Jł 8 1 " 
432 Gajczak Jerzy 19. 5. 1916 Lwów Ja n i 1 " 
33 Hofbauer Tadeusz 14. 7. 1915 Kałusz IJ ,. 4 1 ., 
434 Gbiorczyk Antoni 1. 9. 1914 Herne l. u 9 1 23. VI. 193ł 
35 Koczorowski \Vitold 5. 10. 1913 Bydgoszcz ., ,. 2 1 l. 
36 Kwiatkowski Zygmunt 1. 11. 1912 Raciniewo .t JI 9 1 IJ 
37 :Matuszewski Ludwik 15. 2. 1915 \Vitten ,. ,. 5 1 .. 
38 :\latylis Xikodem 16. 5. 1913 Żukowo .. ,. 7 1 IJ 
39 Ronowicz Edmund 11. 2. 1915 Hamburg ,. JJ 9 1 " 
40 Szczygłowski Witold 29. 6. 1916 Pleszew t. u 3 1 JI 
11 Glazer Marku s 10. 4. 1915 \Varszawa mojż. IJ 7 1 25. VI. 1934 
42 Raszewski J 
musz 14. 5. 19171 Górka Duchowna rz.kat. " S 1 IJ 
43 Spychalski Józef 17. 3. 1914 \Vięzowno .' " 4 2 " 
ł4 Cichocki Edmund 13. 11. 1912 Duisburg- Rubrort ,. u 8 1 " 
45 Fryc Franciszek 14. 11. 1915 Dupont ,. JJ 5 1 " 
46 Liberadzki Bolesław 12. 9. 1915 Osipówka u JI 7 1 " 
47 Porowski Kazimierz 15. 1. 1916 Rozówka ., .1 7 1 JJ 
48 Schulz Otto 31. 3. 1915 Rruchniewo JJ " 7 1 " 
49 Stefański Sławomir 6. 1. 1917 Kijów '. u 8 1 JJ 
50 Bichniewicz Jerzy 16. 7. 1914 Berezówka " ., 9 1 26. V I. 193' 
51 Dakowski Narcyz 12. 12. 1909 Starogard " " 6 2 łJ 
52 Drejer Waldemar 2. 4. 1916 Wołogda Ja ,. 8 1 IJ 
53 Gromadzki \V ojciech 3. 11. 1915 Warszawa ,. " 4 1 " 
54 Janczur Jerzy 2. 11. 1911 Strz€mieszyce .. 1 " 7 2 " 
55 Kawa Jarosław 1. 1. 1913 Jasło " II 11 1 .1 
56 Kmera Zygmunt 25. 12. 1915 Czardżuj " JI 9 1 " 
57 Mężydło Mieczysław 13. 12. 1913 Kominek JI !, 10 1 '1 
58 Rtojak Dionizy 24. 12. 1912 Strzemieszyce ., .' 12 2 JJ 
59 Sniady Franciszek 21. 5 1914 Gelsenkircben ., ,. 9 1 27. VI. 1934 
60 Zbylut Tadeusz 111. 7. 1915 Gorzów I JJ 'I 2 1 ., 


Spis eksternów, którzy złożyli egzamin dojrzałości w P. G. H. w roku 1933. 


L. p. 


Nazwisko i imię 


uro 


Data \Vy- Na- Data egz, 
Miejscowość zna- rodo- dojrzał. 
dzenia nie wość i swiad. 
-- 
5. 1912 Bydgoszcz ewang. niem. 16. VI. 1933 
7. 1914 Ziegenhagen 'I " " 
12. 1912 Bydgoszcz ,I JJ 17. VI. 1933 
6. 1915 Dessau IJ JI JJ 
1. 1912 Bydgoszcz rz. kat. u 19. VI. 1933 
1. 1915 Tczew " n .1 
3. 1914 Radłowo ewang. " " 
12. 1914 Ciężkowo JJ .. 20. VI. 1933 
5. 1912 Sędzi woj ewo JJ h ., 
10. 1914 Czewujewo ,. JJ ,. 
4. 1912 Karolewo IJ " ,. 
2. 1915 Gniezno mojż. u .. 
1. 1914 Bydgoszcz rz. kat pols. 27. VI. 1934 
9. 1914 Omsk " ., " 
4. 1912 Stryjków " " ., 
5. 1914: Lwów ewaug. l' ,p 
4. 1915 Starogard rz. kat. ,. ,. 
4. 1914 I \Vinnica I ., II I Ił 


160 lloelter Bruno 
161 Leesch Rudolf 
162 Leicbnitz Otto 
163 :\Iund '\'tilhelm 
16ł Bąrth Ryszard 
165 Bobm Benno 
166 \Vittmann Pdo 
167 Jung 
Tózef 
168 Giesen Gerhard 
169 Biiltemeier Henryk 
170 Schmidt Erna 
171 Skalawski !\Iarcin 
172 Kowak Antoni 
173 Turecki \Vładysław 
174 Warszawski Stefan 
175 Manz Leopold 
176 Zimny Paweł 
1'i7 Miklaszewski Leon 


2. 
25. 
14. 
5. 
28. 
28. 
31. 
9. 
9. 
27. 
16. 
5. 
15. 
4. 
28. 
2. 
7. 
22.
		

/IV_spr_1932-19340021_0001.djvu

			1,9' - - 
, 
\ 
I k.
 
Imienny spis uczniów w roku' szk. 1933134. 


Klasa la. 17. Kropis7:: Michał 
1. Bednarz Alfons 18. Krzyżanowki Tadeusz 
2 Borakiewicz Józef 19. Kłobudzki Tadeusz 
3. Buczyński Jerzy 20. Misterek Antoni 
4. Brandyk Zygmunt 21. Nadul Zdzi
ław 
5 Cegielski Rajmund, Wad. 22. N
wak Mar)an 
6. Cerkeski Ht:nryJ.: 23. P1f
kn¥ Edmund 
7. Ciemny Paweł 24. Rasze)a, Tadeusz 
8. Gołąbek Mieczysław 25. Ruta Jozd 
9. Hellwig Mieczysław 26. S!elużycki Czesław 
10. lwański Leszek 27. SIkora Tadeusz 
11. Jankowski Mieczysław 28. S
mpławski Jan 
12. Jasiński Alfred 29. SlUda Wacław 
13. Kołod'Ziejczyk Jerzy 30. Schultz Mił:czysław 
14. Kuzniacki Henryk 31. Teppe; 
arJlm 
15. Landowski Konrad 32. Turzynskl Tadeusz 
16. Łzmoszka Zbigniew 33. Wągrowski Antoni 
17. Maciocha Wacław 34. Woda Edmund. Artur 
18 MiHler Bolesław 35, Wodecki Adam 
19. Orenbach hr.lel 36. Widzgowski Romuald 
20. Podgórski Andrzej 37. Zale
ki .Henryk 
21. Retz Alojzy 38. Żołkl
WlCZ Ed".'u
d 
22. Romanowski Leon 39. CzeOlek WłodzImierz 
23. Rybacki Łucjan 40. Gudz ZbiQniew 
21. Rydwelski Tadeusz 4'. Kluc
 Wald
mar 
25. Szumiński Alojzy 42. KrygIer Mar)an 
26. Tomaszewski Hilary K1ala I c 
27. Troj risJ..i Benon 1 A t I k' J" f 
28. Trzemżalski Henryk 2 . B UQ d uS yn k 
 J I , oz f e 
29 T . I k . C ł . e nars l oze 
. UCloS l zes aw 3 Ch . H k 
30. Wąchała Jan 4 ' G aP I 

" k l
Z Wł e d nrY ł 
31. Winkler Stanisłlow . ago lOS l a y.s aw 
3 .) W ' Ś ' k . Alfo S 5. Grycendler LudwIk 
.... l Olews I n 6 J h . k J ' f 
':1 3 C . h k . N b t Alf . oac lme oze 
OJ. lC oc l or er . ons 7 I F l . Zd ' ł 
34 B ' k . J . \.a lSZ ZlS aw 
. oOlec l erzy 8 K T k J 
35. Bogusławski Konrad 9 " K oz 
 k . a W n. t 
36 B M . , ryOlc l lncen y 
. ury arJan 10 M l . k . L 
N b . al'\ ews l eon 
37. Heymzmn or ert 11 M d k . T d 
38 J . k L . e e rs l a eus z 
. aSie eon 1 N Al k d 
39 K l L 2. est e san er 
. · an eon 13 R k . R 
40 K k H k . omanows l oman 
. ru enry 14 S ' k k . K . . 
41 M t k . Wł d ł . l ors l aZlmlerz 
. a uszews I a ys aw 1 
 Sk k . J 
42 S' .1 k' B d J' f iJ. oraczews l erzy' 
43 ' S IerplOs k I K Og. a!1. oze 16. Spenner Karol 
. zymcza aZlmlerz 17 S l . ł k . K . . 
44 W k . St . ł . U IS aws l aZlmlerz 
. arszaws l aOls aw 18 S I . S . ł 

 5 W . I' kl ' G h d . zu WIC taOls aw 

. lSOlews er ar 19 W . t ' J ' f 
46 M . h I k . L k . O) lS oze 
. lC a s l esze 20 W . tk . k St f 
. O) OWla e an 
21. Wolny Edward 
22. Woźniak Antoni 
23. Zander Leon 
24. Zielińs\(i Henryk 
25. Kozłowski Henryk 
26 Lubaszewski Anatol 
27. Marosz Edmund 
28. Orlikowski Jan 
29. Pasternak Tadeusz 
30. Patalong Bohdan 
31. Szramka Edmund 
32. Schulwach Władysław 
33. Wienke Tadeusz 
34. Biedaszkiewicz Kazimierz 
35. Ruth Konrad 
36. Brzostowski Alfons 
37, Cacko ZbiQniew 
38 Mi
tki Józef 


Klasa I b. 
1. Bniński Konstanty 
2. Biskupski A1fons 
3. Bogucki Arnbroży 
4. Cholewczyński Joachim 
S. Dulski ZYQmunt 
6. Dzikowski Zygmunt 
7. Gontarski Edward 
8. Gwiazdowski Stanisław 
9. Hoppe Witold 
10. Jankowski Zygmunt 
11. Januszewski Bernard 
12. Jdśkowiak Jerzy 
13. Kitowski Edmund 
14. Kowalski Tadeusz 
15. Kozłowski Stanisław 
16. Król Franciszek 


39. Schneider Antoni 
40. Borajkiewicz Antoni 
41. Długi Marjan 
42. Gołębiewski Czesław 
43. Bączkowski 
44. Chybicki 
45. Kołaczyński 
46. Sakwiński Edmund 
47. Kasperek Bolesław 
Klasa IV a. 


9. Heyza Edmund 
10. Holas Marjan 
11. Horowicz Jakób 
12. Jagielski Henryk 
13. Jehkabson Witold 
14. K
dziora Józef 
15. Kwieciniewski 
16. Koseda Klemens 
17. Kozłowski Bolesław 
18. Kubiak Teodor 
19. Kwiatkowski Erwin 
1. Borajkiewicz Maciej 20. Lachman Lajb 
2. Cacha Tadeusz 21. Lipc2yński Zygmunt 
3. Czenszak Franciszek 22. Majewski Leonard 
4 Dreżewski Muceli 23. Orkiszewski Leon 
5 Furman Fulgenty 24. Panasewicz Władysław 
G. Gbiorczyk Marjan 25. Pantkowski Franciszek 
7. Janowski Alfred 26. Perlik Tadeusz 
8. Januszkiewicz Zbigniew 27. Powełowski Józef 
9. Józefowicz Łucjan 28. Raczyński Zygmunt 
10. Kozakiewicz Leon 29. Rewald Erwin 
11. Kruszyński Roman 30. Stranz Zbigniew 
12. Koronka Edward 31. Struensee Paweł 
13. Lakner Janusz 32. Siede Alfred 
14. Mosiński Wacław 33. Szpet Adam 
15. Mutschler Zygfryd 34. Szulc Józef 
16. Niewitecki Witold 35. Tchórz Hersz 
17. Nodzykowski Ryszard 36. Ugorek Franciszek 
18. Piotrowski Edmund 37. Urbański Mieczysław 
19. Poschman Leon 38. Ziołkowski Tadeusz 
20. Ptaszek Stanisław 39. Załęski-Slubicz Janusz St. 
21. Putz Andrzej 40. Danielczyk Aleksander 
22. Purol Zdzisław 41. Krygier Witold 
23. Rydzkowski Alfons 42. Lo..biecki Brunon 
24. SchiIlinger lmre, Stefan 43. Rem Jerzy 
25. Szczur Franciszek. Józef 44. Schulwic Brunon 
26. Szymański Józef 45. Tokarski Włodzimierz 
27. Włodi:lrski Bernard 46. Majewski Witold 
28. 7:wolanowski Stanisław K I V 
29. Zukowski Ludwik asa · 
30. Ożga feliks 1. Rociański Edward 
31. Lekki Włodzimierz Józef 2. Boczkowski Józef 
32. Błaszak Edward' 3. Chilewski Władysław 
33 Frankowski Marian 4. Czarneck.i Zbilniew 
34 Górecki Antoni 5. KantorskI Leon 
35
 HiIler Zygmunt 6. Kańs.ki Marek 
36. Hintz Jeny 7. Komls
ke. Roman 
37. Kwiatkowski Jerzy 8. Korbanskl. Henryk 
38. Kulig Edmund, 9. L
kn
r Witold 
39. Łukowski Witold 10. LIpskI Jan 
40. Przybylski Zbigniew 11. Lip

i 
eon . 
4 J. Ristau Klaus 12. Łapmskl Jereml 
42. Rux K()zimierz 13. Niemczyk Maksymiljan 
43 Skrobacz Stanisław 14. Ret Zdzisław 
44
 Zamorski Tadusz 15. S
hilk.e Gustaw 
45. Błaszkowski Zbigniew 16. Slede Jerzy 
17. Stift Szmul 
Klasa IV b. 18. Twardygrosz Wacław 
1. Andrysiak Karol 19. 'V ozny Eugenjusz 
2. Dembowski Walerjan 20. Sobiechowski Edmund 
3. Farber Edmund 21. Koszutski Mikołaj 
4. Fibich Zenon 22. Gorzeniak Edmund 
5. Fryka ZYifryd 23. Kusz Juljan 
6. Godzwon Stanisław 24. Lenger Marjan 
7. Górski Edmund 25. Leppert Dominik 
8. Grudziński Tadeusz 26. Res
kowski Erwin 


fr 


- 


"I __
		

/IV_spr_1932-19340022_0001.djvu

			- 20- 


., 


42. Dwornik Bolesław Klasa V. b. 14. Poro",ski JanusZ 
43. Kaus Ryszard 1. Brodzki Bernard 15;łi>rofic Jan 
44. Koziorowski Stanisław 2. Bubley Jerzy 16
Rosochowicz Witold 
45. Reksa Józef 3. Dankin Markus 17;. RostStanisław 
46. S T\iegocki Zbigniew 4. Deja Rudolf 18:' Skrzyniarz Roman 

, 47. Zatorski Henryk 5. FIClkowski Helmut 19. Sławiński Lech 
 
Klasa V b. Klasa VI a 6. Główczewki-Kłopotek Zb. 207 Sonnenfeld Bronisław 
1. Bniński Rafał 1. Adamski Franciszek 7. Górski Bernard 21" Szulc ZYJ,munt 
2. Brodzki Leon 2. Andrzejewski Józef 8. GrDbkowski Teofil 22. Uminski Leonard 
3. Chęciński Edward 3. Bąk Ludwik k 1- 9. Grudziński Władvsław 23. Wiśniewski Albin 
4. Cynkin Tadeusz 4. Bogdan Franciszek 10. Kazimierczak He-nryk 34.+lielke Leon 
5. Erdmann Zenon 5. Borys Henryk 11. Kindermann Borys 25.'fZwierzchowski Adam 
6. Gawroński Tadeusz 6. Brycki Zbi
niew 12. Kubala Witold 26: Budzyński Edward 
7. Gus Stefan 7. Dondajewski Bogdan 13. Machnikowski Leonard 27.rCichocki Aleksander 
8. Horowicz Józef 8. Gbiorczyk Władysław 14. Maćkowski Zdzisław 28.'1Kwiecinski Andrzej 
9. Kindermann Eugenjusz 9. Gołecki Teodor 15. Maras Jan 29. Pritulak Jerzy 
10. Kledzik Marjan 10. Janowski Adam 16. Mozolewski Bazili 
11. Klimek Marjan 11. JarzembQWski Aleksander 17. Piradoff Konstanty Klasa VII b. 
12. Kołacz Henr}=k 12. Klóska Bronisław 18. Płoszyńsk} Klemens 1. fBiwan Jerzy 
13. Kopkowski Edmund 13. Małkowski Jan 19. Przewoski Jan 2.)lBłaszczyk Jan 
14. Kowalczuk Edward 14. Matecki Tadeusz 20 Rogowski Janusz 3.,...Drzazga Bronisław 
15. Koziorowski Józef 15. Mosiński Bernard 21. 
zymkowsk! Antoni 4. Ehrbar Aleksander 
16. Krasicki Jerzy 16. Niemczyk Leon 22. Sawcz'!k 
ltold 5;tFlakow,ski. Antoni 
17. Kwiatkowszki Zbigniew 17. Nowak Leon 23. Sfaszklewlc'Z Jerzy 6 Gawronsil Marjan 
18. Myszkowiak Bernard 18. Petrykowski Jan 24. W
.inert Witol.d 7. GrzesińsH Stefan 
19. Neydor Marceli 19. Pietrzykowski Tadeusz 25. ZWlerzchowskl Aleksand. 8. "Januszkiewicz Waldem. 
20. Niedzielski Roman 20. Pikosz Józef 26. Biechowski Zygmunt 9tJaśtak Feliks 
21. Nowakowski Tadeusz 21. Piszczek Jerzy 27. Czerski 
Andrzej 10/" Kołodziej Józef 
22. Okupski Jerzy 22. Pytlarz Tadeusz 28. Daniec Stefan 11. Marlicki Bernard 
23. Oledzki Zygmunt 23. Rybicki Witalis 29. Glesmer EHryd 12. Matusiak Stanisław 
24. Pałaszewski Jan. Stanisł. 24. Rychlewski Janusz 30. Hanik Adam 13. Osiński Winard 
25. Paszkiet Kazimierz 25. Rzążewski Zdz.isłew 31. Kubera Edward 14. Raciniew
ki Feliks 
26. Pisarzewski Edmund 26. Stojaczyk Jan 32. Lustyk f'1ieczysław 15. Piradoff Bogdąn 
27. Rabczewski Włodzimierz 27. Suszek Alojzy 33. Mazur Tadeusz - 16. Ronowicz Ryszard 
28. Redmann Francisz
k 28. Sztencel Zygmund Klasa VII a. A Y 17. Rubinstein Mordka 

9. Rubaszewski Marjan 29. Wojtanowski Ante ni 1. Bodkier Juljan 18 Rybicki Henryk 
30. Schneider Józef 30. Zbylut Edmund 2. Cyganek Kazimierz 19. Słomiański Józef 
3J. Skutecki Leonard 31. Zabłocki Władysław 3, Faczyński Jerzy 20 Smolarek Leon 
 
32. Smarzyński Witold 32. Alwin Edmund 4. Gintyłło Olgierd 21. Stopowski Bronisław L 
33. Sobczak Paweł 33. Buczkowski Włodzimierz 5. lwicki Witold 22. Wyczyński Brunon 
34. Stcfanowski Henryk 34. Chudziński Antoni 6. Jaraczewski Zbigniew 23. Woda Stanisław 
35. Sygnarski Zbigniew 35. Dominowski Jan 7. Kaźmierczak Alfons . 24. Borowski Roman 
36. Szczepański Edmund 36. Jabłonka Stanisław 8. Kostkowski Bronisław 1: 25. Domachowski Alfred 
37. Szczepański Eugenjusz 37. Mossakowski Leon 9. Kwiatkowski Stefan -t 26. Jabczyński Fr'!nciszek 
38. Tabaczyński KDZimierL. 38. Nowiński Lucjan 10. Leśniewski Feliks 27. Janiszewski Xestor 
39. Tepper Jan 39. Stukow
ki Roman 11. Nowak florjan 
 28. Wróblewski Maksymiljan 
 
40. Turasiewicz Adam 40. W
sierski Franciszek 12 Pasikowski Maurycy 29. Wyrobe
 Franciszek 
41. Zieliński Józef 41. Zajchowski Wojciech 13. Polaszewski Bolesław 30. Zadora Antoni 


27. Schlegel Jerzy 
28. 
chmelter Edmund 
29. Sibilla Klemens 
30. Switalski Waldemar 
31. Balcerzak Rafał 


.. 


--. - 



. 
 


. 


. 


\'