Kierownictwo duchowe w klasztorach żeńskich w Polsce XVI-XVIII wieku : teksty i komentarze

...J... -łJULt::a.a I 
Główna I C 
UMK Toruf1 


:2. '1 7- 
 
 I 
. I 


" 
ET STUDIA 


HIS'TORIAM THEOLOGIAE IN POLONIA EXCULTAE SPECTANTIA 
Vel, XI 1980 


KAROL CORSKI 


KIEROWNICTWO DL'CHOWE W liLASZTORACH ŻEŃ-SliICH 
W POLSCE XVI - XVIII WIEliU 


TEKSTY I KOMENTARZE 


AKADEMIA TEOLOGII KATOLICKIEJ * WARSZAWA 1980 


-- 


---
>>>
g 


TEXTUS ET STUDIA 


HISTORlAM THEOLOGIAE IN POLONIA EXCULTAE SPECTANTlA 
Vol. XI 1980 


BAROŁ GORSIU 


KIEROWNICTWO DUCHOWE W KLASZTORAmi ŻEŃSKICH 
W POLSCE XVI- xvm WIEKU 


TF.I\STY I BOMENTARZE. 


AI\ADEMIA TEOLOGII I\ATOUCBIEJ . WARSZAWA 1980
>>>
KOMISJA DO BADAN NAD HISTORIĄ TEOLOGII 
W POLSCE PRZY AKADEMII TEOLOGII KATOLICKIEJ 
W WARSZAWIE 


TEXTUS ET STUDIA 
h STORlAM THŁ-=OLOGIAE IN POLONIA EXCUL TAE 
SPECTANTIA 


Komitet Redakcyjny. 
Mieczysław Gogacz. Stanisław Porębski. Bernard PrzybylskI. 
Stefan Świeżawski. Władysław Seńko. Adam Ludwik S7afrańskl. 
Zofia Włodek. Ąndrzej Zuberbier 


Redaktor Naczelny: 
Adam Ludwik Szafrański 


y 


,..,... 
-.,w.\.' 
.-,. 
,. rlJtlUlł\
 


Wykonano w Zakładzie Graficznym Politechniki Warszawskiej 
Nakład 1000+30. Arkuszy druku 23. Papier offset. kI. V 70 g. 
CX:Jdano do druku 25. VIII. 1980 roku. Zamówienie nr 835.0-129. 


G-3tJ 9 YJ'o 


..-,
>>>
ł 


PRZEDMOWA 


Dzieje kiero-wnictwe daohowego w og61e 8 w klasztorach śe-ńsklcb w 
8zczeg61noBci posiadają jak mo
na eądzić dośĆ obfitą literatur" kt6- 
raj tJ"lko ulamok. 
ot:e.rł do ns.82i,Yoh rąk. Ale to WJstarcZ8, by postawić 
zagBd
ienle. Na pleD plerwaz.y 
BUW8 aię literatura karmelitańska z 
POds'tBwoW3m dziełem O..Eu.genlusza cd Dzieoiątka Jezus OCD 1 oraz obs2'.er- 
n:Jm zbioro\VJm "tcuQBm ttudeo Carmelitainss z 19:;1. pCŚVłięcon;ym k.:!erow- 
nlct
u duchowemu 1 psychologii, z udziełem świeckich psycholog6w 1 
p
chiatr6w2. Dictionoaire de Spiritualite dał r6wnież wyczerpują
 
artykuł na ten temat'. 
Kierownictwo du
bowe nie tr
mało się jedD6ko
ch reguł 1 było 
zr6tnlcowane zalslDle od szkoł3 
cla wewD

rznego. Od czego innego 
zec
n61i kd

llcl. od czego innego - jezuici, inna taż Qyłe termi- 
nOlogie. Metody kierownictwa zaletno bJ'łj od mentalności epoki i od 
kraju, w i:rti61"J'm 
e stosowano. 
Oto pogląd O.Eugeniusza: "ZnautY temperament hiszpański XVI w. 
Jsat w nim głęboka wiara i pobotność, jak U króia Filipa II, kt6r3 
prowadzi 
cle zakonnika, troszc
3 Bię bardzo 
 reformę r6t

ch zako- 
n6w i za wszelką. cenę chce uchronić BYt,yoh podcs;vch o
 błędów protes- 
tantyzmu. kt6re szerzq się w EUropie. Popi
r
 on gcr11woeć lnkwi
cji, 
kt6ra bezlitośnie 1 bez względu na oBołcr osadza w więzianlu 
leznane- 
go cudzoziemca, sł1nnego proreaors i nawet nieostrotnego VI mowie arcy- 
biskupa. Wiara jest ochron1ona; grzech bę
zle uie w inteligencji, 
ktÓra poddana jest vderze. Grzoch będzie w zlIij"ołach i popędach ZDij'S- 
łov.ych. 
!Uszpana XVI w. w;ypełnta po brzegi Qcle i zapał. Gd;y skoilozyły 
się walki z Maurami ne p6łw:vsp1.e. w;yrus.lisł on wszędzie tam. edzie się 
bili. a właściwie niósł wojnę wszędzie. do Nlde
land6w, do Włoch
 do 


1 Eugene de l't-J. OCD Je veux vo
r D
eu, Tars6con 1949 (c,t. O.Euge- 
niusz) . 
2 
tudeB carmelitainea. Direc
ion splrituelle et P63chologie (praca 
zbiorowa) Paris 1951. . 
3 Dictlonnalre de apirltualite t.III Paria 1957 Kol.1002-1222 
rednio- 
wlecze opracował Fr.Vslidenbroucke, cZBe, nowot3tne Ch.Berthelot dU 
Che ansy.
>>>
-4- 


I 


Amor;yki. Z'I1' sł;y jego unosiły Bi, zapalem zar6wno w pobo!n06oi, jak na 
wojn1e. Zagra!a mu illum1nlzm. 
WS'i1'soy mis1;rzowie !;yoia "ewn,1;rznal!o b,dą prowadzili walą prze- 
cIw 'tJ'm zlqysłoWJ'm popędom, kt6re U8pOkajS.DO Dajos'trzejszym1. umartwie- 
niami n"i}'czn;ymi. Na ozolo wybijajll si, 6w. Teresa i św. Jan od Kr"i}'- 
4 
.te, ele m1mo w8:Qs'tko na ty. punkcie nałatą do um1arkowlEU\Ych . Od'Ł-i- 
ja sl, to na ioh nauce. "Wejllcie na Gór, Karmelu" jes1i pełne 'troski, 
jak odpowiedzieć szczeg6łowo na potrzeby wSPÓłCZ8SD3cb, g.ł.ćwnle zaŚ 
by ukazać nlebezpieczeil.stwo illum1nlzmu. 
$... Franoiszek Sale'i1' pieze o jakie 
O la1; p6!niej. Franouz po- 
ozątków XVII w. niewiela ró!ni się od Hiszpana XVI ". pr"i}'nejllDiej 
1;en Frsncuz, któr;y uniknął wpł;ywu pro1;es1;an1;yzmu. Roozn1ki karmelUaf1- 
sk1e we Francji z tego Ozasu roztaczają z upodobanie II. obraz tej S8ałj 
wspaniałej przesad,-" która zdobiła reforlllł ka1;ol1oką w H1azpenU 5 . 
, 
Ale ŚWM Franciszek Sale
 zwraca sl, do pUblicznośoi Bzozeg6lnej, zlo- 
.tonej z wl!i;Ytek 1 pań z wielkiego świata. PrZJ'puszczalnle pierwsze z 
nich nie ...jll w;ysterczajllcych sił fi"i}'czn;ych, by znosić surowość !;yoia 
karmelitańskiego; drug1e są. paniami doE:IU 1 ł,ją. 111' odoBObnioJJ3ch zam- 
kach lub pałaoach miejskich, !;ycie zaś ioh 
est ozęsto obcilltone 
przez obowiązki rodzinne i towarzyskie. 
Umartwienia f1ZJ'czne VI gwałtow.DJ' m r.ytmie są dla nioh niemotliwe 
albo co nejllDiej im nie odpowiadają. Te kochene F110tee nie OIOgą się 
jednak uświęoić bez gwaltoy;nego opanowania sBIltY0h siebie. Są one wy_ 
stBw

ne na niebezpieczeństwa, mają swoje dątenla. Św. Franoiszek Sa- 
le
' jako subte
 ps,oholog rozr6!nia je doskonale. 
Nało
 na nie te
 asoezę seroa, kt6rą św. Teresa uzneła
 mote 
ze zbJ't surową.t 8 kt6ra ma je uchronić przed l1czItYm1 nieraz n1.ebez- 
pieozetJ.stwam1 SJ'tuaojL Są to panie domu, kt6re mają poczuoie porząd- 
ku i katdego szozeg6łu oraz lubują siO w nich, są to szląchetne duzze 
swarzone do sprSYłOWBDia wład2\? ŁagodZU biskup Genew;y z bezwzgl,dno6- 
oią. roztropną i wytrwałą narZUoa im umartwienie woli przez posłuszeń- 
stwo, e umartwienie "'8
l!Itk.ioh 080bist,ch upodobań _ przez ",rzecze- 
nie si
, kt6re sięgnie do SZCZ8B6ł6w i drobn,ch przedmiotów. W ten 
epos6b dusze te są wyzwolone do praktyki doskonałej m1łośc1.,6. 


r 


ł 


4 Sw. Teresa obawiała się surowości $."'j'cia plerw8
ch karmelitanek z 
Durvelo. lękająo si
. b, nie ukr,ywał, się za nią podstę
 szatana, 
któr;y w ten spoeób chcial zniezc"i}'ć rodzllcą eię reformę (Księl!a Fun- 
decji r.14 8.1175). Fo wyznaozeniu Da m1s
rz8 nowicja
u w Paa
rana 
św. Jan od KrZ:Y
8 zaozął od skasowania nadzW3'czaj!]J'oh poku
. kt6re 
us1;enowil jego yoprzodnik o.Frenciezek Eapinel (pr
pis cy1;owanej 
pracy O.Eugeniusza). 
5 Mon1;alność polska przJPominBle hiszpańską, Karol Górski ! Od relil!i
- 
ności do mistyki. ZSr;18 dziejów tJ'cia .ewnętrznego " Po 808 t.I 
966-1795 Lobl1n 1952 s.154. 
6 O.Eugeniusz op. cit. s.86-87.
>>>
-,- 


ZII1"'U' w aaoezie xx w. autor wiljłe z ropo;lea 1n
"idual1zmu. 
"Ia,'Ił'ldualiz. P'3I1SIQ' II wrogi wllzelkiellU pr
1IłL18owl se lI'trony auto:r"yte- 
t:u. podnosząo, roll ollobll1"tctgo egolzD.I I:8dollOwl1 81, III ob3czajach1 
iD
w1du..l1za ni...poko;l"", g
t Da..el: wCi,t "owe pr;;)';lellDoŚoi nie po- 
I:r..f1, zaepokoić gł,bok1e;l potrzeb,y Daeze;l dua;;)', e1;worzoDe;l dla Die- 
akoi1.ozoD.o6cl. oto 3est ohoroba llowo!Jftna..... Odpow1.edm.lą 118 1;0 11.10 
;1881: "lIIOLłe droge n. Tere...., od Dzieoi41:1ca Jezue. Ś". Tereea od Dzie- 
oi,tlta J""ue pr;;)'b,yła b,y prr;yDidć niaUo nae;;)'.. CZ880Il, b,y "ek:ezBć 
przede WII
II'tk1. aecez, o
pow1edDl, d1e 1188Qoh lliedolllagaA. 
Powie Da. ona tecU, te gtJałtO'll'na 8110811.8 fiz30zna 8zko13 hlfJspsD- 
sk1ej XVI 11'. 118 0861 nie odpowiada n8111\J'aI. 8neadcZĄ'Y1Ił tempera_otom, 
te pragaioni6 ;le;l .,głob,y pochodzić u naB z duohowB;I p;yob,y, którB OhOB 
eQbko dotr...ć 60 ezcQt6w i I&DB;ldu;le UpodobaDie w "YeUku, _ albo s 
ohorobl1\'!e;l aelBnchol11, dość cZfel:e;l w DeBQoh oJIBeech a poezuku;l,ce;! 
oierpieni. lIla niego Ga.so. 
Ś". Tet'eea od Dzieci,tkB Jezue nie pot,pi. co prawde u"",rtwieniB 
tl
cznego. kt6re 
e8t równie konieozne w l1all
oh czasaoh. jak 1. zaw- 
ilU. Zbierala ona wlel"D1.e WS""lItkie u_rtwienla, podawane 3e3 przez 
reguQ KarMelu 1. okoliozl1ości. zQłane przez OpatrznoŚĆ. 00 pozwala 
nBII ;lUDO po;l,ć ;le;l ,q,1Il. Pot,piała onB 1:1110 przeead" którą Dazbyt 
cz,no u..;rpultla;l, ł;ywo1;J/ ŚW:l.,l:1oh i dzie;le pooząl:ków zre1"orlllO\18Dego 
kraalu. 
Gwałto"ncść nBkBzs"" przez awangel1, pow1.Dn16'11' z.ohowsć dle PJ'- 
clIJ' we wezelk1e;l poetao1 - p;yob,y, którą przepo;lone a, Daeze duazę ;jak- 
by przel11ku;l'O;YII wB.,dzie gazeli. J.k mó"i, dOBkoD.łość poleje Da po- 
korze lIeroa. 
Ab" ".10sa6 rozpowazeohn1on, p,ohę budu3e ona ducho.ość pOkor,. 
drogo "duohowego dz1eoi,ot1łIi". Pozostać dzieokiem.. uprawiać 11' sobie 
I:roBkl1wie poozuoie właeDe;l mełości 1 ufne;l ełab06ci, oiee'IYć ei, 

. Qb6etwea. przedkładać Bogu 3akb3 z upodobaniem WeZWaD1e do Jego 

łolli.rds1.. działać 11' pł.lzo
'n1. nadpr
rodzonej 
ak. jak dZ1eoko 
działe w płaezo;;)'tDie pr;;)'rodsoDe;l - oto zdanie II ;le;l pOBl:a..a Daj..ł..Ś- 
ciw..,.B, b,y Bpro"adzić DB e1ebie apo;lrzal11e Boga i pełni, Jego miłoŚci 
przekeml:ełoe;l,oe;l i apala;l""e;l. 
Z...albow8Die I:a;l pCataw;, 1 ;le;l zsohowanie w;,...g. cełkow1te;l of1a- 
"1 z abbie. Dlal:ego n. ToI...ea nb WJ'lIeg. od ewoioh uCl&Di6w "DergU 
mi.;I IQ'1:.....łe;l. oddar,ta ei, mie;l abeolutDego Dił ealt!. re1"orlllltorz;y 
Karaalu"7. 
O.Eugeniusz zar.nSf'JioB, 'I*e W8ZJ'IS'tkie MtodJ 
d11t;WJ. kt6re :ioDBIJG'. 
zmierza31ł nio do ino.so oelu, jak. do zjednoozenia (z Cb.ryfitU8811ł) l Di!' 
"YZDllcza;l'l inD"j drogi, ;lek t;Tlko Chr,yetuea. Uz'",j"ll' jednak, tel:, 


7 Ibid. ..68-89. 


-
>>>
-6- 


I 


jednolqyślność ZBwdzięcz&1ItY w dułej mierze wpływom św. TereSJ' na ducho- 
wośĆ francuską XVII VI. 
Ale podczas gd3 orientaoja cbryBtocent
ozDft w duchowośoi francus- 
kiej prQodzlała sl, " llij'śl1 wielkie 1 szlachetne, u św. Teres3 b3ła 
1 jest Dadal prosta, 
wa i bezpośrednia. Z tego punktu widzenia nau- 
czanie św. TereB,y pozostaje or,yginalne 1 ma szczególny urok dla dusz 
. n88
oh czasaoh, kt6re są bardziej intuicyjne niż d3skursywne, bar- 
dziej tądne witalnego kontaktu ni! światła, zamkniętego _ spreo3zowa- 
JUch pojtciaobllS. 
Mimo pOdobieństwa dr6g, zaleoBDJ'ch przez r6!ne szkol,. konlecZDJ' 
jelit ",bór. "Zw;ykle sumaryczne poznanie rOtD3ch ducbo....ośol jest bardzo 
po
teczne. Ka!da z nioh daje bardzo po
t6ozne ra
 w sprawBch szcze- 
gółowych. Szkoła igne03ail8ke ulm!e doniosłość aacez;)' i środki ;1e3 za- 
stosowania, szkoła bene
ktyńska pouczy Das o croole rel
g1
 i duoho- 
wej wartośoi liturgii; Św. Teresa 1 św. Jan od Krzyśa nauczą nas wew- 
n
trznego kultu modlit;w;y Irij'Ślnej 1 rozszerzę h0r.Yzon'tJ' t,cla duchowe- 
go. To rozejrzenie eię w duchowośoi 

e 3zczęślifii& uc
r.onlć od 
'Zoniekaztałoeil., kt6re IDOSę towar:QB
6 
.D3t cisl!lnej lub przedwczesnej 
spe03aJ.1zac3i. 
Niekt6re dusze, przeznaczone do kierowania szkołami, czerpać będą 

e wS
8tk1oh 8zkol duchowośoi, e ubogaciwsZj' się tią droSą., ukształtu- 
ją własną duchowość poprzez łseq. awej mis"i. Tak więc św. Teresa, 
kt6rą kierowali jezuici. franciszkanie i dominikanie, z81!1zozepiała 
wS2ij'stko, co otr
D\Y"ałe. na swej łasce karmelitatuJkiej 1 budowala w 
ten spos6b 
wą. syntezę ducha terezjańskiego. Sw. Teresa od Dzieciąt- 
ka Jezus stykałe się Z9 wszystkimi szkołami ducbowości nasQoh ozasów 
i prz,ystroila poezją i wdziękiem dla wBpółczesl)J'oh dusz swą mooną i 
El'tero
tną łeskv Ellaszowej córki, o6rki - patriarctcr Karmelu i dokto- 
ra jej Jana od Krz;yża" 9 . Ale rćf.nica szkół pozostaje: np. asceza po- 
czątkujących u karmelitów jest łagodniejsza nit w inn3ch szkołaoh. 
natomiast zaostrza się bardzo w drugiej fazie, u progu przeżyć kontem- 
plac3i, 3u! po nab,yciu um1e3ętności odprawiania IIIOdl1twy lI!"śne3 i 
10 
prakt;y ki cnót . 
Duchowość 19nacjańską przedstawił o8t8tn
o najpełniej Hugo Rabner 
TJ. Istotny rdzeil "Ćwiczeń Duchowyoh" stanowią- dwie prawS3: Królestwo 
Chr3stuso\':e 1 Dwa Sztandary pod. którymi tocz, się walka duchewa: 
sztandar Chr,ystUS8 i sztandar SZ8t8DS 11 . Ostatnie konsekwencja roz
a- 
tań św. Ignacego ujął on " słowach IepideI'DJ Jh; ''Niech 1r.dtem kLi,żd3 


" 


II 



 


II 


II 

 

 


j 


II 


8 Ibid. ..189, 269. 
9 8.209. 
105.156_157. 
11 Hugo Rahner TJ, Geneza 1 duch pobotnośc
 1
Iacja
Bklej w: 
gnBcy 
Loyola. Pisma 
brene t.I Kraków 1969 s
E
3 i 
ast. 


II 


I 


.. 


-
>>>
- 7 - 


rOzw8t
 to Bobie, te o tyle tylko postąpi we WBZ3

k1cb rzeozaoh du- 
ohow,oh, o ile "J'
dz.le z siebie, z wlsene;J ne3 11110601, z wla8nej wo- 
II 1 z wlasDJ'oh korZ3ścl n12. Mowa tu o med;ytacjl, kt6ra stała się for- 
m
 upr
wilejowaną szozeg6lnie w nowiojaoie, dla poo
ątkującyuh. Nie 
powinno to przesłaniać raktu, te _ Cwlozenlacb Duohow
oh św. Ignacego 
znejduje
 tek
e inne for
 modli
 (oontemplatio, applioatio sen- 
Euum, secundUB modU8 orandl). 
Inl\1 obraz duchowości ignaoja6.0kiej del de Guibert. Podkreśla on, 
te jezuici dętą do nabycia cn6t wprost, praoą bezpośredni, (dlreote- 
mant) podozss gdJ św. PraDclszek Sa1ez3 cel 'ten ohoe os1ągną.ć droBą 
pośrednią, poprzez rozw6j milośoi Bo
ej1
. Jezuici nie zadowaleją ait 
zasadą 1 P ma et fao Quod vis". ale dętą. do Dabycia on6t 8zczegółowr,yoh 
1 zach
cbJą do bezpoŚr8dniego " t;ym oelu w:.el1ku _ np. 8zczegółoWJ' 
rachunek eumienia jest t;ypem tej wlBŚnie praoy. 
Naoisk na 8soezę 8zozeg6ln
e U poozątku
ąC30h 
n1ka z realistycz- 
nego stosunku de ozlowiekaJ "mll:;)6oi ćowodzl 81, bardzie: oPU'nam1 ni! 
slowami e (miłoś6) podtr
muje i daje 3ej wzroet r6wnie! bardziej 
przez ef
kt1w
 dar samego siebie Dit przez pros
e uczuoia. Ci do- 
świadozeni kierownicy dusz (;\ezuioi) wiedzą dobrze 
e milująoe zjadno- 
czenie nSBza3 wol1 z Bogiem 
est rzeozą istotI1ę i zarazem rzec
"lst'ł 
miarą naszej !MiOtośoi, de wiedzą taUe, jak bardzo nielogiozną być 
'W nas mote miłość afekt,wna, 8 ohoć Bzczera 1 lntenBYwna Dawet, mo:te 
nie wydawać wnystk10h ekutk6w, do kt6r,yoh powinaa by doprowadzić w 
prak!:yoZIlYm postopowaniul tak1 brak 10gik1 jeat bardzo ludzk1 jak 1;e- 
go at n1idto dowodzi doświadczenie. Stą,d.01Io usilne zalecanie, bJ' c10jść 
do "alki .rooz z oVm1 przeoiwnikalD1 miłolloi Boga 11 du.
. 
Dla'tego to cl kierownic)' mniej bOdą zabiegać o stworzenie planów, 
teoret;yoznie doskoaaQch, harmon1jn;'/oh 1 piOkD3oh, eleganok1oh w wy_ 
koneniu e nawet pr
jemnyoh - a wl00e
 dbać będą o powodzenie w punk- 
taoh prewdziwie decydujących nle ..iej ni
 ich zalo
oiel. nie bOdą 
zwolennikami ułatwionego klero'Wn1otwa,,14. 
W praktyce mogły lBtn1eĆ jednak r6ine z88toeo1lanle. K1erownic
wo 
jezuitów w klasztorach !e
8kich w płsDzoz3tnle hi9tOEJCZne
 nie 
e6t 


12 Ibid. s.6?3, 8?4. Por. tet Hugo Rabner TJ, Serce Jezusa a ducho- 
wość ignacje6ska, ibid. 1;.11 s.
65-
67. 
13 Zam1slIt "pracy bezpośrednie;,-' de Guiberta motna by dać "kierQjąc 
WYBilek bezpośrddnl0 do tego, co cbcę osiągnąć". Jest 1;0 okreile- 
nie 'll'ziQte z modlitiW3 przygotowawczej Owioze
. Duchow.n.1Jch: "Id 
quod volo" czyli okreŚlenie ignacjań8k1e. .sw. Ignac1 Listawia prob- 
le
 takI Z poznania Boga jako celu ostatecznego rodzi się postano- 
wlelł:16 1Ii'e.n,trznoj wolnotlci wz.gl,dslI s'tworzeń (Uwagi ke. dr Br.Na- 
tońaklego, za kt6re jestem Bzozerze wdzl
o
). 
14 , . 
J.dEOl Guibert, La eplritual:l.te de la COllpagnie de Jasue. Eaqu1s88 
hietor1
e w: Bibliotheoa Inatituti Hi..torioi SI vol.IV Roma 195
 
a.56B. 


-
>>>
- 8 - 


II 


sbadane ani do zbadania ł.ane. U 
ezuit'6w 11 nowloja'tach etoacw8l1o ZIł- 
pew:ne saeed;t nauozania me
t.o31 takle. ;isk 1ł )rolleglu. rąuk:l.m Tow. 
Jezu8owego, gdzie je aformułował o3c
ec duohow
 O.Ceccott1 ale nie ma 
00 do t....
,"J pewnośoi. Na PSWIIO znal 'te Ztil!le.Ą, O. Mikołaj lęo:vold oboć 
nie we "e.,ystki.. z nimi si, zgedzał 15. łęc"i)'cki zaś ",wiersł .....OBn;)l 
wPQw ne polskich jezuitOw. 
Ooobowość II1kolsjs łęo"i)'old.ego jeel1 niew4tipl1wie konl1rowerBJ' jna i 
b;yłe teką dlo jego wepOłoz..",ch. lII.al "",ot zwclelUlikÓw ezozeg6l.nie 
wśr6d r6wieśnik6w 1 mlode"i)'oh. miol td zdeoJ'dowBn;)loh przeciwniMw 
wśród BtareZ8go pokolenia 8 1 p6tniej " Krakowie po przegraniu Liepo- 
trzebnej. kosstownej i szkodliwej dla Towsr.,yatwa wslki z Akedelll14 
K,r.ko".,q o "łąozenie kollegiu. jezuiokiego 11 skład unlwer81te1;u. 00- 
biło 81, to w kronice Wiele. takiego. He'toldar:t w Czacha ob. gdzie dZlł1- 
101 w lel1ech 16
5-161
2 orsz no LUwie gdzie bJll (Jrowinojele. 1 doko- 
nel 
cis. zoatawił pamięć nejlepsB4 e poetet jego b;yle otoozona ni__ 
be. święl1ośo1. 
1I,yclsnie sęau o ł.,c8J'oki. jest o "1le n1elstw
, ... obraz jego dQ- 
obowośoi w 
wohob Kojsl01l10za i Balbine. ;eleo ",darzell. n1e""J'tł;rob 
przedotewioOJl zoatel przez uczni6w 16. Nl....,kle WJ'darzenia przedsta- 
wione zOIlt;BlJ' jako oudowne. ohot ..z.... je insozej tlu....,..,t 1'7, .. &;11- 
wot Kojaluw1oza ni. u8J'lIkal aproboot;y w R.., Ide i utazsl ei, z I\P robet 4 
oe"zur,y lokaln.j w Ołollllll.ou 18. Na p1e..eIijP rzut oka ..lna b;:r powie- 
dzist. ze tikolaj ł.,oZJ'ct1 bJll.niasr6wnowełoOJl' odo.....al pr... wiele 
lat silne ekrgpuq a ;\ako ..tod, dUBZput.req at080wal budsenie lO- 
G 19. NiepewnoŚĆ zbad.nie uwatal 
za pl...."" trok wiodąOJ' do nswr6ce- 
"0 
nia protell'tant:W . iloMa prQpUllzoz8Ć,.e lIam przeszedł przeE to do- 
świadozenie lOku. W.lka z atadalII... dowodzi takz. braG ar6trnowodon.go 
S4du. 
Iparraguirre uwała, le r,gor,za Łoo
ok1e80, mnajd
ją
 odbicie 
w pismach aeoet;yozOJIoh "J'nita nl0 z nleutD060i do nadzw,ozejOJlob p1'7A- 
z,t miet;yoBn;)loh, k16r,yob .all dośw1adoal, ale z obIci na
",tazego 1 
totalnego oCl\Y8zozenla. To w.wnttrzne oOZJ'lIzozen1e l 1:J"1 o 1II"t81e;1 0- 
beonośoi Boga atanowił;}' z
eednic... r,yt1J' jego duobowości. Iporraguirre 
pr..,jBlj.. ze nalez, brat doołownie ośw1sdozania ł.,c..,ot1ego, Ze od 


III 
III 


15 I.!par
agulrre, De P.Lanoio11 v1
a Bp1rltual
 Davis 111ultrata do- 
oU!D8ntis 11'1 Archlvu. H1łłt
r1ou. Sl vol.2111952, tenśe, Para la hi- 
storia de la oracloD en 81 Coleg10 romano. Ibid. '9'01. XV:19'f6. 
16 B1'.N..t....t"..'i '1J biogralI JI.Łęc"3okiego w PSI! t.18 ..}47-
50. 
17 Iparragu
rre. Da P.Lan
ioii v1t;a 8.61-6
. 
18 Ibid. 0.63. 
19 Kronika bened;ykt)'I!ek chelllitloltiob. ",d. O. Wl.SzOł4r.11 w. ftl.eai,oz- 
nik Dieoezji obelmill.et1ej 19
'7 1 odb. s.121. 
20 Karol G6rski. Duchowość chr....śal;jańake. Wroolaw 19'78 8.180 n. 


..
>>>
-9- 


, 


..izji .. 1599-1600 r. l11e odozu..el poruezei1 pyc"",, i mg}. .. katdej ch..i- 
li skupić Bił ne IICdlitw1e. J\yla to Menie m 1:egot autcra modlina eku- 
pienia. w k1:6r"j trwał przez poned pbł ..ieku 21 . 
Me'tode. 8sce7
 proponowd.D8 przez .Ł,oZJ'ckiego polega ;Jak wspomniano 
na umartwier.iu ",,,dz i na utr....,lII7..eniu 81t .. obecnoici Botej. W pierw- 
s....,m zakre81e gloeU on po1;rzebt kontroli nad katdą ch..U" tyoia i ned 
kaM,.. jego szczególea. c2'\Pniąo np. zarzu1i zakonnicom .te nie rozmawia- 
j" o Bogu podczeo rekreacji. Zaleoal. 
 id"c co krok m6wić ak1:."Prop- 
ter taft. dW8 Bława "D1a Cleb1.e". Podkreślał znaczenie c2ij'nnego dzie- 
lenie i ullErtwienia. niechę1:nie i nieufnie epogl"dal ne biemoęć 22 . 
l\Yć ..,te. 11 1:ellU nalety pr....,pie;y..ać 1110ch,ć ł..!c....,ekiego do nabotei1- 
etwa "Swlvte
o Nl.wol.D:lo'3s". kt6re ezerQll jezuioi z kręgu Kaspra 
Drutbickiego 
. 
Z drugiej II1:rozu lII1al podobnc aar c....,tania .. lII\'ślech 1IU;ycll ludzi 
i jakieś nie"ą1:p;J.i..ie niez.....,kle uzdolnienia. Pr....,Uad6w 1:ego doe1:ar- 
czej" ty..ot jego pi6ra. 
rzeleta"icJ"cy tyoie bened;yktynki re;yllUlkiej 
llarli Bane...ntury z Iluztoru Tor da Bpecchi (ktbrej 
ł kiero..nikiem 
duollow;ym).14 oraz pe..ne ..zlll1anki " Kronice Chełaif1akiej 5. Zdaje Bił 
tt ..in....,l .. dar b11.ckaoji, i.nterp....1:li;!-\g . 1:;Im senaie fakt. te poja- 
wiał 81, we śnie rćtn;y tli. osobom. 
tJcznlow1.e Jego 1. zwolenn1c;y etoao\"I'all z jednej stroJU :r.Y80l"jZII 
ascetyoZl;1, z drugiaj j.k oił zdaje budzili ltk przed Bza1:anem 26 . 
Autory1:e1: Łęc....,ckiego zanikną
 pc jegc &lII1erci " 1653 r. a na ozoło 
wyeun"ł ait kierunek aocetyc

. u....,akuj"c pr&Owagł od drugiej połow,y 
XVII w. 
Zdaje Bi,. te Kasper Druibiok! raprezentował nieoo inn3 kierunek 
w duszpasterstwie zakonnio. I on uznawał wielką roIł uczuoia w modli- 
tWle, ale nie IIqBii-J'BIJ. b3 go otaozała Bura oUdatw6roy, kt6ra utrZJ'lID'- 
wala 81, prZJ I"fOli$J'okill, b,l on zwolennikieM Burowej 8801lZ;Y, ale ł,- 
c....,l z ni" pe..ne ujtci... nie epo1:;ykane u Łęc....,old..go. Wyauwał on na 
plen pierwaz;y oddanie eił Bogu. "latoto. bowiem i fundallEn1: tycia du- 
oho..ego na ty m pOlega aby zakonnik prze z Boga był r....dzozu... "27. 


21 I;parr.guirre op. c11;. 0.6'1-70. 
22. II.Sopoćko. Y1kcła3-Łłcz.ycki o .....,choweniu duch.,.....,.. (Studia Teologicz- 
ne t.V) Wilno 19
B 0.25'7-262. 
2
 J.....jkawek1 TJ, Poboiność lIIB1'13na . piamach O.Kaepra Drutbickiego 
... Ateneum Kapletlokie t.66: 196
 z.
25 0.124 i naot. 
24 II.Bopoćko op. cit. a.11. 
25 Kronika bened;yltyllek ch.ll11i1sk1ch (1612 r.) odb. a.1
1. 
26 J.Ga;\ko..eki. a.n"j;obli1Oe t;Yoie Zofii z Granowa Bienia..ekie3. Kra- 
kb,,-1Iarua1O" 1911 a.62 n..et.. Karol G6reld.. lla1:ka lIor1:telta. Kraklw 
1968 e.1
6. . 
27 B1:.P:l.otrowald, Zeead;y dunpae1:erzo1Oani. 1O: Ateneu.. Kapłai1ekie 1:.E6 
z.
25 ...148.
>>>
I 


- 10 - 


:I 


Łącz;r się w t;ym "święte niewolnictwo" lfa1:yi, kt6re glosił on i 3ego 
kr
g28. R6wnie! kult Seroa Jezusowego, kt6rego prekursorem 
ł Drutblc- 
ki, £ąCZ3 slę z calkowlt3m o
danlem sił Bogu 29 . NBle!;y przypuszczać, 
te Drutbloki 1. jego uczniowie stoBowali te Z888Qy takte VI kierowni- 
ctwie duchowym VI klasztorach !eń.sldch. 

dsje si, te
, te wpierwezaj polowie XVII w. jezuioi polsc, re- 
prezeIJto1lall 00 najmniej dwa kierunki" kierownictwie t'tuchow.vll zakon- 
nic. oba oparte o 8urową ascezę, ale jeden mistyozny w sensie zapa- 
trzenia VI n
dzw30znjne zjawiska, drugi zmierzający do wsrzeozer.la się 
przede WB
stki
 woli wlasnej
 Od polowY XVII w. zapanowała nleufhość 
do m1s"t3ki, utrwalone w kOllcu stulecia przez potępienie kwietyzmu, 
ele DeDotewrtwo "św. niewolniotwa" przet'rwalo do pierwszej połow;y 
XVIII w. 
Kierownictwo duchowe od poozątk6w XVII w. rozwijało sie w klima- 
cie kulturalĄym lęku. Lęk ten ogarniał całą Earopę Zachodnią 1 nasi- 
lał się w okresaoh wojen 1 klęsk elementarnych. Stale był pod.sycan;y 
przez obawo przed Turkami i wojnami rellgijI1J'm1, pozostawał t'st w 
związku z niepewnośoią zbawienie. jaką niosło za sobą rozdarcie chrze- 
ścijaństwa po reformacji. Skrajne pojmowanie pism czoł
weso teologa 
spośród Ojców kościole zaohodniego, ŚW. Auguet,yce, prz;yc7;1nislo się 
niemało do utrwalenia lęku o zbawienie. k:tćry 13ł W;Ykorz;ystywBł'\Y w 
prac;y duszpasterskiej i kierowniotwie duchow;ym. Teologia "Bosa strasz- 
liweco,,30, karzącego grzecĄy ju
 'tu ne ziemi była podbudową dle kazań 
i nauk. W kierownictwie duchow;ym ten klimat lęku zaznaczał się w sto- 
sunku do pokus Bzatańskich i w pojmowaniu bojatnl Bo
ej jako podBte
 
prac;y nad sobą. 
Jednak r6tna szkoł3 zakonne nie był3 tu zgodne ze sobą. oto św. 
Teresa nie obawiała się szatana mimo, te mośe on rozwinąć znaczną po- 
tęeę: "Nie mogę pojqć lęku, które bu:izą okrzyki: Diabeł! Diabeł!, kie- 
dy mo
elltY powiedzieć: Mój Bote. m6j Bota 1 zlIłIJslć ducha ciemności do 
drżenia. Cz

 nie wie
, że nIe jest zdolny uczynić najmnlejezego po- 
ru
zenia jeśli B6g mu na to nie pozwoli? Po 00 więc te lęki? Co do 
:nnie twierdzę. te więcej lękam się t;ych ludzi tak nieśmieł3cb w obli- 
czu szatsn:'O:,ni
 jogo samego. On nie lDo
e mi .... nloz3m szkodzić _ a inni, 
o ktć
ch m6wię, sz
zes61nle jeśli są spowiednikami, wtrącają duszę w 
nEj.uęjazy niepok6ju31. Szkoła karmelitanske. zaleoała ucieczkę od pokusy 


28 


J.Majkowski, Pobotność mSrJjna s.124-131, J., Wojnowek1 O.Kasper 
Drużbicki i jego ascet;yka na tle życia Polski Waz6w, Ibid. s.109. 
29 
St.SZ3 mańs ki-J.!llsze w ski, Prekursor 
ultu Serca Jezusowego, Ibid. 
5.137-1%. 
30 Ch.Delumeeu, Le cat'holic1sma de Lutber fi Volta1re, Paria 1971 s. 
32?-}30, ten
e, Le peur en Oc
ident t.I Paris 1978 nie porusza te- 
go zagadnienia. 

1 O.3ugenluaz op.ci
., 6.112. 


..
>>>
- 11 - 


poprzez anagogiozne aktJ' ..18171 "GdJ' t,lko pierwsze poruszenie albo 
pierwsze natarcie złego nałogu daje si, odczuć... nie Delety przeoiw_ 
stawiać 81., przez akt przeolwnej cnoty... ale n81e
 uoieo się natych- 
miast do aktu albo poruszenia miłości 8Dagogloz.nej, kt6z:y przeciwsta_ 
wia sit atekom lt . "RzeOE zdumiewającaJ Dusza staje elę obcą poruszeniu 
nałogu, jest blisko przy Um1łowBD.;Ym 1 złączona z Nim. jest całkowioie 
wyzwolona od tego poruszenia, na kt61'J'm szatan budował swe nadzleje,32. 
Ale inne ezkoq zalecały walkę. Znana tet jest sprawB ks. 5urin 1 
opf'tanla całego zgromadzenia zak.onnego w Loudun,prQ c
m wydaje sIę, 

e 88m ks. Surin cierpial ne brak r6wno
Bgl Psychicznej33. 
W Polsce 8pO
kalllY dą.!ność do wyolbrZJ'm1anie dzlała:6 szatana w 
klasztorze benedykt:Ynek 1'i' Sandomierzu ze atrol]J' apow1ednika 3 lJ. oraz w 
Toruniu w opisie cierpień Zofii z 
lic Tomickiej pi6ra o St.Brzech
 
TJ
5. Nie jest zbadana pod t:!m kątem teologia ne Zachodzie _ w każdym 
razie jezuici dzielili 51ę na dwa odłBrqy ,pr2ij' OZ3m O.Fryder;yk von Bpee 
Z88łU
ł się bardzo występując przeciw procesom czarownic l dawaniu (j 
wiary ic h ze znan10.?6 . 
Inz:crm zagadnieniem 3e81; WJ'kor2\V8tywsn.ie lIku dla wzbudzenia boja:i- 
ni Bożej i skruch;\'. Już" początkach XVII w. w 1611 r. spowiednik 1D8r- 
szełkowej Elżbiet:! 8ienia"sk1ej przybywez;y do Chełmna, starsł Bię 
skłon1.ć zakonnioe r:lo II!IpowiadsDis si
 u niego. "Naprz6d w napominaniu 
powiedzlął, !e kiedy tu wll!lzedł w klasztor, te43 uczuł smród 3akiś, 
Z8CZJ'ID. 'twierdził, !e się tam zna3duje grzech śm!ertelIJ3, gdzie taki 
amr6d b3wa. Potem kazanie na ka!dJ' dzień miewał o grzechaoh, o rozbie- 
raniu sumienia, o spowiedzi tek sUbtelnie, te się ich wIele w zgroma- 
dzeniu potrwożyło, gdyż dokładał tego, że eię ioh wiele zwodzi zł'! 
sJ.;owiedzią, albo głupim spowied1U.kiem, albo niedostateozn;,m 'W moo, 
rozgrzeszenie. A 00 wiedzieć, 3eśll miał moc, jeśli nie 
ł w grzeohu, 
jeśli cię aroaumial 1 wiele inny oh okoliozności. At 1 to, a 00 wie- 
dzieć jeśli był porządnie święcony, jeśli był chrzczony ten spowied- 
nik, przed któr,.maście sl, spOW'ledał." twierdzęo, !fI W8B,e'tkie spowie- 
dzi w niwecz. Za'tem domagał, aie spowledzl przed nim i bJ'ło dwanaście 
u niego z doi3"otnl
 spowiedzią,,3? 

2 Ibid. e.110. Druga metoda to akt pokor" ibid. s.111-11
. 
'3 M.de Certeeu, L'llletra eoleira dana l'histoire de la lettre de 
Sur1n sur le jeune homme du coohe (1630) w: Revue bistoire l'ssce- 
tique et de 
stique 44.1968, 4 nr 176. 

4 Gajkowek1 op.cit., s.62. 
35 Karol Górski, Teologia w klimacie lęku w: Studie i materlał3 do 
dziejow I;JIcia weVlnętrznego (złożone w ATK). 
36 B.Duhr. Geschichte der Jesuiten in den LBndern deutscher Zunge in 
der erst8n Helfte des XVII.Jh. Zwelter Tei
 (Geschichte der Je8ui- 
ten in den Landern deutscber Zunge. Zweiter Band, zwelter Teil) 
Freiburg i.B. 191
 6.506-514. 

7 Kronika benedykt:!nek chełmińskich s.121.
>>>
I 


- 12 - 


I 


!I;y"ali te! kierownic" kt6r.., allarali Bi, uapokoić lOk, II:t6r;y sze- 
rzyl ei, szczeg61l11e w ozesie kl,sk drugie;! polow;y XVII ". i w pooząt- 
kaoh XVIII w. Lvk w obliczu wo;!en i kl,sk ele...ntarlll'oh pr..,bierel po- 
stać zjawiska masowego. oto "Lekarstwo .,borne na uspokojenie seroa 
potrwoionego CZ311 XII wlerez6w z r6t
oh psalm6w, zawiera3ąo,ch w BO- 
bie prośb,y do P8Ile Boga 1 w Nim nadzie;!, oraz ró!c,ch pobudek takie 
XII. które maję. IIOC wzbudziĆ z ubezpieczeniem sił". Oto 38d.na z Pobu- 
dek: ''Uf'nośĆ w Panu Bogu". Takiego lekarstwa zatywać mają konieczną 
potrzebą, 'te dusze. kt6re 8ą bojefillwogo 1 po'Crwoionego aeroB., ab3 wy_ 
pelnić ową rado Duchs h. U Sklez;!astyka w rozdz. 
6 ".9' "S;ynu, w 
ohorobie two;!e;! nie gard! sall\1'm sobą, ale mOdl si, do P8Il8, a On oi, 
Ulec2\1". Nss'ttPują 4 wiersze tekstu, zawierająoe pobudki do ufnośoi, 
werset PSSllDU, pete. radJ'" jak uspokoiĆ a8roe oraz "Oświadozenie m- 
101101 szczerej ku Panu Bogu, tak jak pcrtrzebs" oraz 'lIJ'obnlenle serde- 
czne do Pana Boga. t:ebJ' Go nie obrazić". Teket ten zapisano na w0l.n3ch 
kartaoh r,lI:opisu rtką "k8llcelar;y;!elę," z XVII w.
6. 
Kaeper Dru!biold. w awe;! kaią!eozce "amierć hi,tobli,;ego ozlowia- 
ka chrześci;!aAakiago... ,,
9 zwraoa ulII'al ohorego ku rozll\Yś18lliu IItId. 
Pailskie;! i akt6w mil060i do Chr;yatusa. Unika on szerzenia lOku. 
Niemnie;! 1,11: r6al nieus
annie " oiągu XVII w. 1 w poozątltaoh w. 
XVIII, zna;!du;!ąo "1raz w dziełaoh plastyId., operu;!ąc,oh motywem śmier- 
oi i w popularna;! poez;!i. 
Przaoiwieilstwe. ohrze6oi;!aAakiego poddania ai, woli Bo!a;! b,yl 
kwię
 SzerZJ'ł 81, OD w. Wło8zeob 40 . Zagadnienie to przeds'taw1.ono 
.. 
",..kaie. In
 Id.erunall: IIOralne;! teologU, II:t6r;y m6g1 w;ywo1.;w86 po- 
dobn8 r..koje b,Jł lskaizlt. "Kaią!, lakslst6w". jak nS2\Ywall przeoiw- 
nicy Carasuala y Lobkooi
za, dzialal w Czeohach i misl ta! w Poleoa 
uozn16w 41 , ale polemik na 'ten t886t nie prowadzono. 
" 
" .. 


I 


I 


Duchowość ;!aka zne;!du;!e "1raz ... piemach XVII i XVIII w. ceohu;!a 
jakb;,y J!38 1nterel!lownośc1z nalel.}l oczekiwać nagrod3 w tyciU wieczĄYm. 
'&IloŚĆ bezintereaowną glosiii mietycy azkol.; nadrećeko-niderlandzkiej. 
Pisma ich b;y1.; Znane ;!ezuitom (Drutbicld.) i karmelitom, ale nie ";ywar- 
l;y ;!ak się zda;!e wpl.;wu na II:lasz
ory !ećekie. !l;yć mo!e, !e berdzo 
przeoi
tllJ' poziom W3magań stew1slU'ch zakonnicom ..,rs8'tał z napływu 



6 Archiwum baned;YlI:tynek wileńskich w 2arnowou, Ilocell: 11
 na k.nlb. 
1-
. 

9 Kaepar Dru!bicki, 
m1erć świątobliwego czlowieka chrześoi;!8Ćskie_ 
go... Wilno 1665 (Eatr. t.xv s.

2 ...) 
40 II.Pe1iroCchi, II quietisOlO i
alieno dei Seicento, Rom 1946. 
41 M.Petrocchi, II problema deI lSI!I8ismo DeI seaoIo XVII, Roma 1959. 
por. Br.Natoilski TJ Ol' Dzle;!e teologii katoliokie;! w POlece, t.2, 
1 e.200. 



 


..
>>>
-13- 


osób bez WJ'ratnsgo powołana.. k1erow&nJ'ch p1'zez rodz1n:r do klasztor6w. 
Prz:y te.kle;! przewadze przeoiętności, szczeg6lnie od polew, XVII 11. Za- 
leoano tal nledo:!konały. Przewsł;ała troska o własne.. 1nd3wldualne zba- 
wienie, nie ma arli.ej o.tiarno6cl św. Tere81, ktÓra cierplen1e 1. mo- 
dl1tw;y ofiarowywała za walcząC;!' koAoi6ł. Nie znajdujell\Y ta! nabc
an- 
a"twa do Ducha św. Mimo 'to "'3stępuje wszędzie bli8ki i pout'ał3 stosunek 
do Boga. CbJba śe melItY do cZJ'nleD1_s z 3ansenizmem. 
Wi.k XVIII przyni6eł akr;yte szerzenie d, janeen1zlJU . kt6r;y choć 
potOP1oDJ' przez orzeozenia papieskie, nie przestał istnieć. We .Pran- 
cji po pot9Plenlu F8n810D8 i "cQstej 1111060.1" krJptojanseniśol pod- 
nieśli głowy, ale nie odwa
ali ei, głosić jawnie pot,pioD]ch nauk, 
2ItO.l5'!.I
ę(: je ze 'to " praltt,yt..e. B,ł to tzw. "trzeoi kierunek".. "trzecie 
partia" m1ędt!\1 prawowierl1J'm1 8. jaDsenistami. Z.olannIeJ' jego gło81
1 
u
egłość wobeo orzeoze6 papieskich, a18 star&li 81
 w8tr
mać wler- 
D]ch od c""stej k0IllUl111 św. i b,y11 r;ygor;ystaOl1 w dziedzinie obyczaj""". 
BzerQll wito nabotebst1lo do Przen. Sakrament;u, abJ' POdn08ZąO " oozaoh 
ludu jego świ,tość, budziĆ lłk przed obraz, Boga w n1egodnej komunii 
ŚW, 


Zwolennik6w "'trzeciej partii" uwalają niektórzy badaoze za oi'Qr- 
tu.nil!lt"ćw i prQpi8uj
 innej grup1.e, mianowicie "eksterm1stom pozos'ta- 
jącym w lIw1acie" (jak ich ""zwal L,Goldlll8llJ1), dec;yduj,c, roi, w u- 
kaztaltoweniu jansenizmu XVIII w. (G.Namer)42, B.Apoll1e jeet odmien- 
nego zdanił:il "Zwolennicy tej "trzeoiej partii" pragnęli przywr60enia 
jedności w koŚciele Die przez podd
nle siO jansenistów, ale przez 
wprowadzenie toleranoji, z której by 01 ostatni korz;ystell'l. Jednak 
"pod pokr;ywk
 pozornego przyjłcia bulli (Potłpi&j,cej jeneenizm) głę- 
bokie uozucia skłaniał, ioh ku "apellantom lł (js'WI]Jm jansenistom) 
14'. 
Ci zwolennie, "trzeoiej partii" byli więkB
m.1 ryg01"3stam1 od jawD30h 
J 
jansenistów i zakaZJ'wBl1 tańaćw, zabaw, DtSskared, balów \II' niedziele 1 
św1ęta, zakazywali te
 tradJc;yjDj'ch ucz,; Wf bractwaoh, ale te! b311 
przeciw częstej komunii św. 44. 
W Polsce czasem neguje się istnienie jansenizmu, bo nie ma prooe- 
sów i potłpień, 8 jeśli jezuioi piszą przeciw jansenistom, to nie ma 
odpowiedzi. Ale 
rUcno pr
puśol
 
 nie dotarł on z Francji w posta- 
ci owej "trzeciej partii". PrZJ'tooZJ'lem"" innej praCJ' argumenty za 
istnieniem skrajnego jansenizmu na Sląsku, dokąd dotarł przez Czech3, 
a w Czechach 8zukali 6chronienia 03stersi. uoiekająoy z Niderlandów. 


42 G.Nomer. L'sbbe 16 P.o3 et a8S amie (biblloth8que generale de 
l'&'ole dea Hautea 
ude& VIe Sotion) P3rie 1964 e.64. \ivetępuje 
teł "restrlctio Uictalls" 1J jansa.clf1tlM s.79. 
43 
.Apollia, A travers le XVIIJe s.catholigu6 WI Annales B.£.C. 1951 
e.155, 156. 
44 :::bld. a.16
, 169.
>>>
- 14 - 


I 


CZBCĄy b
łJ' w XIX w. twierdzą jansenizmu w monarchii habsbursklej45. 
otó
 w Trzebnic, odnalazłem nauki wyratnie noszące 
ec
v jansenizmu. 
Autor, c3s
er6 pisze Darzeczem śląskim z czecblzmam1 46 . I
m ośrod- 
kiem jansenizmu b,yło Wilno. \
5tępuje on w nledrukow

cb anonimo
ch 
[OOd3tacjeob e'Droga post-ępowanla w doskonałościach zakoW1J'cb" (1'752). 
Autorem jest niezDSDJ' z imienia 1 nazwiska ojoieo duchDWnJ beneqykty- 
nek wileńskich. Ofiarował on swe dzieło ksieni Józafie Alozji Plate
6w- 
nie, spodziewając' alę mo
at ŻE je ona w;yda drukiem. Jednak medytacja 
47 
pozoataly w rękopieie . 
Na pierYls7i.'S' rzut oks trudno odróżnić zalrSElkow
 ;Jansanlzm od 1'3- 
go
zmu, jednak rygoryzm Jezuit6w nie przec
ws
aw
Bł się nig
 ozoste
 
Komunii św. Poza 
m rYB0r.yzm janebclst6w eto
ow8
. jak 8i
 zdaje. do 
postępując3 cb jakimi b;ylJ' zakonnioe. zasadj! właśc1\ls ó.la OCZiYBZCzen1.a 
dusz, tyjąc,ch w grzechu śmiertel
m. We wstępie do op
bl
kowar

b 
.fragmentów przedstawiłem nitej to zagadl1i6n
e. 
Dość nieoczekiwanie ukazał si
 jansorizm N medytacjp
h, pr
erobio 
nycb z nauk rekolekcyjQych dla bened
kt3nek w119ńiklc
 (ruzdz
ał T.4. 
"'Porz'łdek l"ozło:!enie. C2iBSU nu ćwlti
, n1.J::;h ł). .
Llt r f .ljel'
ł !IW;) p08
fłdj 
nie prz7 pomoa;y if'J'wodól1J 't;sol(}g
czf'.y 1_. a]a pr2.92. opowiedci o objawie_ 
td3.(',ł:1 dusz cĄYsćcow;ych W ten .sposób unikał zarz.utu głoszenia nauk po- 
tępio
crt przez kośclćł t a zar9zem zręcznie prze
cBł je szerząc lęk 
o zbawier.le du

 weród zakonnic. PONołuje aię on na literaturę cys- 
terską 
rancuską. 
Z Frar.cji napł;ywały nie tylko tendenoje jansenistowskie i nie t:yl- 
ko wp.QWJ szkoł;:! f"ranC'ucklej 'poprzez lazar;yatów CZ31i m1sjonar7ą, 
ktć:r.-e to zgrlJmedzenie rr.1ało w sVIJ'm ręku 2/!J semine.riów d1ecezjalł13
a 
w Polsce. Miały te
 
Nolennik6w zaas
 Św. Franciszka Salezego, kt6ro 
46 
6zerz;ył;y przede hBZ3stkim wiZ3tkl nIe sięgal.)' one 'te! inI(Ycb zako- 
nćw. Me,
 na 'to dow6d z klasztoru do
inikan6w w Nowogródku, dkaflowane
 
go w 1850 r. 49 . Zachował
 aie za
i5kl rekolekcyjną jak wynika z załą- 
czonej do nlch notatki, z lat 1835, 1842, 1843, 1844, 1846. Zapiek1 
znalazł,. się później w klasztorze aOm1!'lkaLJek w Nowogr6dku. Po kasa- 
cte 1 tego klBsz
oru zakonnica zabrB13 zesz.ycik do nowego m16jsca po- 
b;ytu \"; klaBLtorz9 św. Ar. :9 koło Prz;9rOWo.. Oto charekte1"'JBt:JcZI1J' z 
nich w;yjąteK: "Ten co ooła się fiT)udziewo.. mał.) v:;yjedna. Kto ZCi.Ś W82iY 
::,...;;
le€o filę s.podziewa. o"t!'z.yma wsz;ystk......_ - Wił:kaze jost: miA:osie....A 


45 E.Winter, Taueend va.rre C-e1.Ęlte
kamp.f 1
 Su.datenI"ł '-m
 T)B2 
 ;;-;;1088 
Ringen zwe1.er Volker. Salzburg-Lei}Jz1g 1938 iJ. f,r" 2 
46. Karol G6rekl,Od religijności e.1B7-16B. 
47 Ibid. e.189-190. 
48 Ibid. a.162-163. 
49 WołJrnlak, Wiadomości o dominlkan'.ioh p1:' ti. 
itewBlde3 t Kra:t6w 
1917 a.U9. 


r 


. 


j
>>>
r 


ł 


i 


- 15 - 


hoskie niźli gr
cb3 nasze. nie tr .e
e nS91 się ograniczać widokiem nę- 
fLJ naszej : lecz wznieść OC
 k
 niesko
ozonemu mtłoslerdziu Boskie- 
m
 - Czegał się llkasz, m6wi św. Tomasz z Wilanowa 50 , 8ędzl
 kt6
ego 
Slę bolaz, ten sam jest Chrystus, kt6r,y umarł na kr
tu. eb3 cię nie 
pot pił. Boleść, nie zaś p
zeetracb grz6oh6w popełnioqyCh mieć powl- 
.r..lec.eA. Nie trw6t się na ,-,zmienkę o tW3m przeznaczaniu w1.ekuiet:Ym: ono 
jE:8t- lU ręku Boga. Nie saIDC rozumowanie słuź, za skuteczl13 środek na 
:u.f'ul!l1.u'kow8..-:ią bojaźń piekła I lecz uległość woli Boga i pokora _ św. 
Derlil!::l.rd I dręczo!'ty pokusą rozpaczliwą odrzekł czartu a Wiem o tym, 
em 
nie ':'sEr'\1 4 t;ył .es niebo, 1eoz ...,lem tet. te- Jezus Chrystu.s ono dla amie 
\"Q'słuŚJl. Nie Bobie, lecz 1Ir.lle neb3ł t,le z8f1,ług i mnie one ustępuje, 
przez iUfI 'J 1 w Nim zbawił; duszę moją. - Nie daj się osłabić obawą, 
uSiłuJ DOQył wysokie doakcnalości. 
B
g mih. .18 dUBZę przed.diębiorczą, b;yle b3 nie uf'ała włssl!J'm eiłom 
1 na Nl
 oplsrala BWOją 
ą!n
ść. Czart uailuje wmawie6, te chęć twoja 
neśledownnie on6t i 0","n6w ludzi święt;yCh pychą trąoą. _ On się urą- 
gać będ7
o. gdy oię złudzi tę słaboŚoią 1 zaohwianiem _ zmierzaj do 
wznloślojJ


O 1 8z1achetolejaz8eo oelu. Bóg pr
eporz.y 
obie niepoko- 
nacej nioz8a.. 'ł"'trw8ło
ol". 
Zapiski 't"8 oparte są Da pierwowzorze francuskim ne 00 wskazują 
gall1cyz
 1 częste powoływanie sił na św. Franoiazka Salezeeo 51 . Nie 
udało aiO 

letć pierwowzoru - jest jednak rzeczą zasadniczej 
.1Ei, 
te dom1nlkat:le nie uleglJ wpQwom ;J8!J.senlzmu nawet w złagodzonej po_ 
e'taol i slęssll do nel
k ezkcQ iJalezjańsklej. 
Docierał też do Poleki wpływ raojonelizmu. OOb1ł eię on ne;jjeskro_ 
wla
 ne pr
toczoD8j w ro
dziale Y.9 polemioe dokoła pism duchaozk1 
Tekli RBo
Ć8k1ej (+ 1?90 we Lwowie). Cenzor, ks. Wulf'ers zastosowal 
do teketu śoiełą krytykę metodą teoiogii POZJt;ywnej 1 jek wioać od
6- 
w11 wartości objawieniom. Obrońca ioh, zwolennik Dunsa SZko7a, podjął 
polemikę. Staram się ",kazać 
e byl t.o tr,ynltarz, 
dj'
 zakon te::), 'IV 
XVIII w. hołdował ezkot,yzmow1 52 . Tr:valtarze byli te.\ bOda;j ;jed;yn,ym 
zakonem, kt6r;y szerzył nabośetlstwo do Ducha św. Dla szkot;yat6w m1etJ'k 
poznawał bazpośred
10 Ivtotę Botą, dlateeo, je
ell bł
dnie się 
ra- 

ał, nie prz;ypi8J'wal1 "temu znaczenie. 1 poprawiali błędJ'. Zakładali 
bowiem a priori f'akt' poznawfJJJia Boga. 
B,yło'b,y ciekawe odnelef.ć tywot TeKli Rao
ńsklej \'fJ'dan."1 w Bereate_ 
CZkLł, g dzie TrJniterze mieli klasztor, w 1800 r.
3. OCZJ"7.'1soie v,aloł;e- 
50 Tomau z V1l1f\Iluęva (Hiezpania) 1488-1555. Dył przełożon.;'" augue- 
tiian6w w Salamanoe, ,potem 0. 15-£i4 arcybiskupem Yłale.iJcj1. 
51 fi,kopia nieeka'talogow8::J,Y 11 r 18 cm., papier tlkijoVllJkl'., ręka z 
XIX w. Na początku załączone na oBob
cb kartach spis rekoJekcji i 
re

on80rla roką z tego! oZabU
 
52 G6rek1, Od religi;jności. 0.166. 
5
 Ibid. a .199.
>>>
- 16 - 


J 


nia obrońC3 1. kI7't3ka b:y.Q diametralnie rbine. Nie znstqy zakońozenia 
cj,yekus
il zapewne go nie b,yło, gcj,ył b.}'ć nie mogło. Procee kancnicZIlJ. 
o ile go rozpoozt'to nie pOl!lunął 8i, naprzód. SalllB d3sltusja, choć znana 

est t;yJ ko trag...nt;ar;ycznie, 0I81u
e dosadnie rćtniOf mitdl1J kierowni_ 
otwell duoho",". SZkot;YBt6w 1 racjonalistów. ZautYka one dzieje kierowni_ 
ctwa duobowego zakonnic w okresie potr,denckim. 
Daleze badania mogą pr
n1eAć [lowe WJ'nik1. Mie zostsQ opracowaD.e 
p:1sM zaghowane u klar;ysek, dominikanek na Gr6dku w .Krakowie, szcze- 
gÓlnie nor'bęrt"t.oek na ZwierZJ'ńou " Krakowie 1 w Imbramowicaoh. Nie 
udało sit znaldć materieł6w do kl.sztor6w Br;ygidek. Przebade.t!ie pod 
ką.tem kierownictwa duchowego Qwo't6w ś"iąt'obliw;ych zakonnic, plsan;yoh 
dla zbudowania dusz, mote tat dać niejedno apoetrzetonie. 
... 
* * 
Zgrolll!l.dzone tu tekl'Jt:y niedrul\:owane (poza rozdziałem V'I.14) mo!na 
ugrupować pod kątem Chronc.logli 1 pod kątem oBob" sprawująoej k1erow_ 
niot;wo lub w dan;ym WJ'padku Udziela
ąoe
 nauk. Z J[VIl wieku, IIIOte po 
oz,ści poł
 etuleo1a (mimo it doohował.}' się tylko odpisy) poohodzą 
tekst.}' rozdział6w 1.1.
ł 11.51 IV.7. Z XVIII w. pochodzą 1.2,4, 111.6 
i przewa!na cz
ś6 VI.a oraz V.9. 
Pod kąCem widzenia OBOb,y sprawująoej kierownictwo małna 
dziellć 
trl1J grup.}', 
1) kierowniotwo przeło
one3, 
2) zakonnika 
e
te regul.3. 

) zekonnik6w 1nJ;ych reguł i kei,ty śWieckiOh. zwykle os6b nie- 
uetalon;ych. 
W grupie pierw8zej zem1eezozoD.o tekst zLtPełnie 1Iy;1ą tk0 'O' pochodeą- 
c3 z pierwszego tr.z;J'dz1eBtolecie XVIIw. l'Nauki Pa!1JU ksIeni". jak 
!Starałem 8ił w;ykazać, pochod,.ą
 z klasztoru bened;ykty.nek z Chełma. 
POD.lewat w re.torm1e chełl:d:ć.nk1ej Ż;Joiem d1.1chow.ym zakonnic kierowała 
ksieni, wpł;yw epowiednik6w m6gł być sllnie
eZJ' lub .ł.absl1J zs]etnie 
od ich doboru przez ksieni, i zaletnie od 
e
 indyw:l.dualności (roz- 
dział 1.1). Do tej samej grupy nalei3 dodatek do rozaziałU, zBwierają- 
03 nota"'" sandomierskie z nledrukowanego podrtcznika dla nowicjetQ 
benedykt;y6ek1ego. U karlIelitek w,yetępu
ą czasem neuki przeor;y s l1J 
(rozdziel. IV.B). ale deo;Ydu
ącą roi, greli karmelici opiera
ąo ei, na 
rozbudowanej 1 epreCJ'zowanej nauoe o tyciu wawnetrZl13m, zaczerpniętej 
z pism św. Teresy i św. Jana od KrZJ'ta. 
Do grup, drugiej neIetą pisma pochodg4Ce od kierowników i prowa- 
dzących rekolekcje, kt6r2V' nalef;eli do zakonu te" same;] regu13 co za- 
konnice, a w1,e karmelici (rozdział IV.7,B), u karme11tsn
k. Q,eterkl 
trzebnlck.1e mial] nauki cystersa Ka8pra z Prze
tu, k1srJski LI Św. 
Andrzeja w Krakowie - zakonnika r-aguły św. F.I.'anciszka, mote re.tor- 
me. ty . 


I 


I] 

 
I 


-..
>>>
- 17 - 


Do gru
 trzeciej nale!q r,kopi
 
ane
ktybek wilećak1cb (ros- 
dzid I.2.
.4) 1 pieu 'rakli Rac
tlakiej ducbaczlć. (rozdzial V.9). 11. 
8zczeg6lną boda3 uweg, zaBługu
, tragment.y listów duchowDJch, zapewne 
przekładu 
ub przer6bki z obcego 0r:1tinału, kt6re ""ot;yc
 '4 aposćb 
n83.łeśo

8
 kierowniotwa duchowego. okres1e oBcbłOści (rozd
18ł 
I.
). 
Pragn, tu ""razić podz1łlr:owanle "1I.,e1;1I:1. o.obem, kt6re prQolt1n1- 
Q a1t do aporządzania odpia6w. Szczeg6lD1a nieodtałowana śp. dr JN11- 
na Budll:owata polot,yla wielkie zasługi przap1sujqc 1 kOr.7glljqo teka1:1 

eko wytrawna polonistka. Odejśoie jaj ....'lYka niajato cal;, okraa pra- 
cy n'3.d publikao3ą 'teks't611 z dziejów !J'ola wewn,trznego w Polsce, 'tym 
n1tcej 
8 była cQ'telnlk.lam uwai.tO'_ :I. Itfślę.c,., z81n'beres01IBIIJ'_ bada- 
nielli, k1;6r.7ob p03t,,,, aledzlla z niauetaj'l"q ł;1ozl1wq ....ag". !ta. Dr 
Ant.on1 Bazial1ob, S.Anna Malgorzata Borkowaka i Dr Sterania Kam16ska 
'po_gali 111 w odnal..1enlu 11oZlQ'oh o;J'tat6w, r.a 00 składa. :1.111. serdeoz- 
ne podzltkowan1a. 


Nadp. 
Popr. 
Por. przyp. 
Powt. 
Skr. 


cc 
PL 
PG 
FOK 
PSB 
roP 


Beg 


, . 
'- 


1IIXAZ BlROrow 


- nadpisane 
- popra w 1.one 
- por6lllna;l prQpia 
- powtórzone 
- skreślone 


_ Corpua ChrlB
1snoru.t aerias l6
ina, Turnbolt1 
- Patrologia. OurBUII ooe.pletue, Berle. lat1na ed.J.'p.fł1.gne 
- Patrologia. aur.ulI ooaple
ua, Serie. graeoa ed.J.P.M1gne 
- Pi..... ojc6w 1I:0
oiola, Poznać od r.1924 
- Poleki Slownik BiograUczn;y 
- P18118 Btarochnlell\oi;1ai1eldch Pi.ar
, Warszawa ATK, od r. 
1969 
- RaEula Sw. Ojea Bened;,kta, Jt!oak6w 16
: (Eatr. t..XII, 
a.4721.
>>>
I. BKNJ!Dflrl'Ylna 


1. IiAUBI PANNY KSIENI 


. 8 t , P 


Rękopis zat;1tułowBnJ "Nsuki duchowne slu!ąoe do poetopu duchowne- 
go od DOi drogi aatki i dobrodziki wielki p
 
ni kt6re mi dawala 
częśoią . 08obDO
oi, ozęścią w poepoli
oścl z 1n8
m1 . kapitułach 1 
" rozmowl:.ob duobowD.3cb" ZDa;1duje 81, w dziale r,kopie6vr biblioteki 
Olsol1neu. 
od nr 1
84. Jak &18 poi.Df'orBOwala dJ'rekcja Zakładu Naro- 
dowego im. o,,80li6ak1oh zoatal on nab,yt;1 w latach pi,ćdz1e8iąt,ch ub. 
wieku, dat:? 1. miejsoa st'd'lerdz1ć ele nie da. Oprawa ;1el!Jt now8. :la0n:7ch 
not do
oZąC7Ch pro.enienojl nie ... 
Rękopis paplerow;y ł ror_tu 10 .J: 7,' oa. eklada si, z '20 111i'"
" D.U- 
lllerowan;yoh ręką BIX w. (z bl,dam 8.54 zam1B8t 78). lUe zauwa!,lell, b,y 
b;Jł;/ 
ekid luki, choć np. u dolu e. 65 i 277 tekst 81, ur,yw.. !Io!e 
to jednak b,ć nie dbałe przerwanie narraoji przez pisarze, 00 nieraz 
ma m1e
sce. Papier po.iade znaki wodne (8.111, 11
. 115, 15
. 16
. 
205. 287, 
OO-filiEren z rogiem, 
11. 
19). 
Tekst zacz.)'na Bit od 8.11 tytułe., zapewne 7 kart b3ło na pooząt- 
ku woln;yob, zoatalo ion 
 a ne kobcu 1 (..
19-
20). S.
06-J15 aą nie- 
zapisane. 
R
kopis naplssqy zoetał prze
 4 r
ce. Ręka I, kt6ra rozpoozęła pi- 
8ać, u
wa sl, pod r. 1616 na 8.210. Pod konleo 8ta3
 81, 
leJ 8ta- 

8nn8. Dukt tej ręki nle jest t]pow3 dla czasu, w kt6
m pisze (po- 
ozątek IVII w.). Jelit to pismo "kodeksowe'l, na6ladująoe druk z tenden- 
c
ą do 8tawienia kdde
 lite.., oeobno. Za t;Jpowe uznać trzeba lite.., 
tlhll i 'Ik". Zapewne tak uozono w lukole klasztornej, gd;yt podobnie pi- 
eze ręka II, kt6re 8
BWi8 liter,y szerzej nit roka I. Dukt ręki II 
jest bardzo ref!;ulerJU' I nailadują.q a.[rtJ'kwę. Litera lik" pisana Jest 
inaczej nit przez ręk, I, 
d1t zbll!a eio kształ'tell. do l1ter, Ilh". 
Zapisała ona 8.214-218, datując "Nauki I' .Da r. 1618. DaleJ następuje 
ręka III na e.218 do 258 z ..,
ątk1e. a.2
7 - 2
9. gdzie ..,etępuje rę- 
ka IV. Hęka III u cbarakter 1wr8J'WIJJ, litera "kil pisana jest podob-
>>>
- 20- 


nie jak "bil. ala liter;, s"'GBwlane pocb31o. stoją osobno. CUBa. "h ll 
pisane ;laa1; ;lak 01&a "5". Kotlc.., a1ę ona na r. 16
. Od1;ąd, (1;;1. od 
e.261) do końca (e.
18) pieze rtka tV, kt6ra uzupełnia 1;akte pue1;e 
m1ejso& pozoEtawione przez ręoe poprzednie. nIe zawsze lioząo sl, . 
obronologicz,1)J'1l porządkiem. Tak w1łO wpisala OI:.S tekst na "oln1ob 
etronacb 
O - 
2 zos1;awio!lJ'cb przez rtk, I (bez de1:J'), De e.210 - 2U 
z da1;all1 nauk 1119 i 16
O. na 2
7 - 2
9 ora" 250 - 251. R,ka oa p18za 
liter, "h" 3ak W8 wspóloze8ny. plAma naogot3'cł.ia, 00 bJI' wskaQ'wało, 
te p188rB:I! ull1ala pisać przed wstąpieniem do klaeztorlJ. 1111, "Chr1IS- 
tus" pl.eze przez "Ch", 8\1' inne I"fce przez uK". ... 0.261 U81ł.u.;je olla 
naśladować piamo "kodeksowe" t ale r.yohlo przechodzi do kurę1l1. kt6r'ł 
lIS dobrze opanoweną. Wyniki sne11.., rąk dadzą si, 1;a,,", u;llłĆ w epoetb 
następująoy. pisanie nauki kaieni rozpooz
łB rtka II która bez przer- 
.., prowadziła prac, do Boś8go Iłarodzen.ia 1616 r. włąc.znie. R. 1617 
poz
st.ł nIe zapelnlo:JJ', na!l'tt;pn8 lII) )"ęka zacZfł.a pi.Bać nauki z r. 
1618. Pozoe
eło wolne 
e;lao. na r. 1617, na kt

E p6tDie;l. ręka IV 
..pieała neuki " r. 1619 i 16
O. ""e1&ła 1;f oS1;atnią ..pioeć 3ut po 
śmieroi ksieni i końcowej "rozlIIOwle n ze z_r14, 'łł3korZJutująo wolne 
m1ejece. Ręka I
I pisaĆ zBozęła w r. 1620 , nie zostawiając wolnego 
m1e;leca na r. 1619 i kon1;1nu09l&ła pracę do r. 16
 ..łącznie. Od r. 
1624 do k0f108 p1sała ręka IV. 
Ję..,k ;lee1; ;lednol1t;y w całym rękopieie. 
1) nlerozr6tnianl. i 1 1, co by .ska
..lo na p6
nooną Polakf, 
2) f'orma " Z1VJo l,t.uł" zam. "z"3oiOł.;vł" 1 OZa8911. nawet; "z.lcie
u" 
(bez ł), 
,) nierozr6!nianle 8 , BZ , 0, oz, 
4) stale """,ks I, 1:1, i IV ut:lwa forll\Y 
forlnt'3- "w8Z3'tek ll WY9t;ęp
je czasem u 
5) "8ie
An, "m.ielość" 
6) "kie". 'Ikiej" w znaczeniu "jakli u ręki IV i IIl 1 . 
Ortografie jest ohwiejna i nie ustalona. Za8toa
wan
 teQJ 
der- 
nlzację prQ transłcr,pcji, POzt'łs'tBwiając £orD:ij' grslDAt;y4'Jzne. Na końcu 
podano po jednej stronie tekstu katdej 
ki w transliteracji. 
Zachodzi pytanie, c'Q mantY do c:ęnlenia z note:tkaci. pl'clNadzoDJ'm1 
lina gorąco", c2U' tet z późnlejsZJm opracowanle
. Niewąt:pliwie zacho- 
dzi tu drugi wypad.a. Wskazują na to poprawki 1 skreślenia sł6_ 1 

dan. Kt6re zaohodzą w te
scle nieco n1!ej. Me to miejscu pr
 W8Z
St- 
kich ręk;lch. Y.idoc'7.nla pisarki - 1 :;0 wez3stk.i6 czter,. - kor
.
'ta
 
z notatek robion.,ch podczas ne.uk, 9. p6źniej je opraooW3wały uzu'pełnia- 


"wlłZJ'stek lt , 
ręki III. 


"wD2;Js'tkc lt 1 


1 5.B.!dnde, Slownik jęZYKa polek1ęgo, 
d.III, Warszawa 1951 t.II 
s.347, J.Ksrł.ow.1cz, Słownik f3.
"A.r polskie!l, Kraków 1901 ....II 6.'39. 
Słownik języka polskiego \
a. J.Ksrlowic't, A.Kr;yńakl p 1fl.Niedżwiedz- 
ki, t.II Warszpwa 1902 8.'20. 


...
>>>
- 21 - 


3"0 z pam100i. Zdarzało ai" &B ur.l'"aQ zdanie " pół ałowa (np. a.65) 
lub opuezczaQ 8łowo. Czas.. 
.1"o8 łr;1l1ttpu3e .. trzeoiej osobie I ".._ 
"iłz" (np. a.57, 281). CZBaaa" pie..sza3 (lip. a.277). 
Pr
 

BWDiotwle stosowano "In.trutejt 
d8Wnlczą dla tr6del hi- 
a
or.l'c""ych od XVI do poło'lOJ' n:x wieku" Wrocła" 195
 - z kilku oda
\,p_ 
a1;w"m, k
6re tu podaje"", 

) S
080WBnO [810J bez skr6tu [s], przewidzianego przez Inetruk- 
c3', takie nie atoao".",o [aa] ulliaat [&1c] _ [eio], ale objBŚ- 
niano niejasno6ci .. pr
p181e. 
2) Ods;yłaoze numerowano liter.1Ii. z c;yfrą a nie zbltkalł1 liter 
(a \ d1
) 
3) zt!oohowano pillowni, "1Ilł-" zaa1aet n._", "J'8ttPuJlł:cą eporad3cz- 
nie. 
4) Końoówki pr2'Jm1otnik6w '111, ;pań eto. konsekwentnie IIOdernlzo- 
"&nO. 
ł'Oza tJ'1I zaohowano brzllienle tone't;}'oDl8, ortografię zlIOdernlzowa- 
no wedlu
 zasad Instrukoji, podobnie lapsus oalami UBuwano bez zazna- 
czenie ich, . w,padkach wą;tpll"1ch 4.wano opuszczone l1tel"3 w newia- 
sle kwadratow3.. Oda1a
 stale powtarza3ąae się dano w przedmowie. 
Poniewał pisarki stale piezą .....IZ\1l1tko". "wez:?stek" ".1padk.i W3st(lpowa- 
nla fornt7 "w8ZJ'tek" zaZD.aczano przez [eio]. 
Z aD.alizy pow;yłszej wynika. :te rękopis wraz z kon'tJ'nuac3am1 po.- 
etał " kla8z't'orz.e połc2ioDJ'm " północnej Polece. 11081 to b3
 'tJ'lko k.La- 
sz'tor bened3kt:Y'Ćski albo c:f'Bterski. Sd3ł w k.lasztorach tej reguQ "b.Y- 
1:1 ksienie. Re@ule lIw. Bened3kta wspomiana 3est d.ukrotnie (s.268 i 
8.271). Be 8.185 - 190 rkp. ksieni udziela Dauk. kt6re wskazują, do 
jakiego zakonu naletał klasztor. 
ItTe80
 roku (1616) lI11esląca ma3a dnia 4 panna ksieni upom.nanie 
" kapi
ule. Jl8r;ya
kie zakollJl "'3" 8"8 8
epnia [aic] do "Ykorzeniellia 
złości 1 do szczepienia cn6t. A jeśli obec
 przełołoD3 temu w tem z 
kt6r,ykolw1ek miary podoła
 nie mota, maj" uoieczk, jedni do 8"oich 
kapituł wielkich. drud2'iY do prowino,jalów swoich. drudZ3 do jenera- 
ł6w... II Zakon, " kt6r;y1D. zakonnicy mogą. odwoływać sił 1.0 k':apituł;y wiel- 
kiej, to cystersi; bened3kt;yni takiej kapituł., oalego zakonu CZ3 kon- 
Eregecji nie mieli. Prowincjalćw 1 generałów mieli domi
ikaniel fran- 
ciszkanie, jezuioi, ale n!e benedJ'k'tJ'nki. Jest to 1łskazowka. te ksie- 
ni jest benod.;ykt;ynką. Norbertanki pOdlegał, opatiom klasztorów męskich. 
Dalej podaja ksieni 1t 6 topnie" 1.ch zakonu: "1 stopień -tI\1 w kapi- 
'tulacb prywa
nych; 2. Oddanie 8ti8rs
. ab
 to uc
nieła, cze
 prze- 
o
eza podoł8
 nie 
te. 3. KapitU
8 ws
stk1ego zgromadzenie. w kt6- 

 obiera3ą sióstr 4 i dawa3ą 3em władzo na wszelką. sprawę"... Odpo- 
wiada to refor
wanej regule chalm16akie3, która przewiduje kapitu
 
816etr 8tars
oh i lIIłods2;Yoh. przewidziane" "deklaracjech" , oraz 
wekazuje, te zgromadzeniem r
ądzi przeo
Bza. od której jest odwołanie 


L 


J
>>>
'I 


- 22 - 


II 
II 


do starszej. Vi reformie chełmińskiej był, "5t:'arsze tt , mianowane 1'odwc- 
!ywane, zanim. nie pozwolono na wyb6r dot/wot.'niej kaieni. K111.eni, -ł.;.u 116- 
'111 'tylko o s1;arezoj. 
t;e przez skromność. Wre82iole kapituł, W824,JBt-- 
kiego zS1"ome.dzen1a. do kt6rej ;Jest odwalanie, to zgromadzenie konwen- 
tu. 2adnego oawolanie. do wył;szej wlad!\f zakonnej nie 118, jest ua'to- 
m1s81i Detlz6r blskup6w: ... "gdzie własnych 91Qch ozcić BD.1 słuchaĆ: 
nie chcą, prz;.ycbo

ą na karanie michom. proboszozom 8 biskupom"... 
Jest to więc zgrobldzenle, nie posladejąCJe egzempc31 cEjJ'11 wyłączenia 
spod władz;p blek.up6w.. kt6rq mogli swe uprawnienia zleoać proboszczom. 
To jut. Da pe1lDo nie mg, b:rć cysterki, kt6re były eSZ3l1Owane, B ksle- 
ni jea
 bene
k
ynk4. 
Dalazą wyrai,Dą wskazówką, są nauki dawane ne 1"snowaojl (s.115 - 
15
, 155). Renoweoje 0",11 pon01l11Y n01lioje
 przewi
1Iela =erorllOwen.e 
regule. chełm1ń8ka, opierał slę 3ej TorutL do zak.ońoMn1a 8ch1ZDtY w r. 
16
2. R
lop1B tej;y pows
"ł " kl..ez
orM, kt6'j' pr-.;yjął rerorllf ol1el- 
lII1ńsk'l. 
Chodzi teraz o ustalenie, który to mbgł 
ć kla8z
or. A w10c ra- 
ozej hki, k
6r,y zos
ał aka.oweD;\'. e bib11"
eka jego i arobiwu.. ulegl1 
rozproszeniu. Klasztol'J' nie Bkaeowane. jak lwowski, przechoęwalJ' pil- 
nie ewe bibl1o
..ki. Podobnie było w S
ani'l
kaob, kt6re zreez
'I retor- 
1111 obełll1ńskiej nie prz;yj
l1. Co pr....da IIOgl1 b;1ć w;rpadki, te poje
n- 
oze rękopi
 ginOły z bibliotek, ele ne 
ek1e nkolioZDośoi naletałoby 
meć dowody lub wskućwki. Pr-.;ypoIllll1.ć 
rzebe. te jO"lk rokopieu ...ke- 
zuje De p6łnoCDłI: Polakt_ Poniatra!; .są nauki pOdC7oB..s renowec3i. .,1,- 
oz;yć ms11111 i S
anią
ki i Toru'" wrez z jego nl1eml. (Red"". Drobio''in, 
ŁolII!e, Grudzi'ldz). lIie byłe te! ową ksieni'l Zoria Dlllelte, kt6re aprze- 
oiwiał. siO przyjooiu renoweoji. A"
orka rokopisu - roka I - zao""ns 
pieać w r. 1607 i ltoiJ.o"l 11 r. 1616. W 
y. o.....sie ksienie w lclesz1;c- 
raob rero
lIOwal1Yob byl1 tylko w Cbełmie, Toruniu (kt6r,y oale"Y "'1/1'1- 
oz;yć) i we LoIowie. Pozos
aj'l CbellElo 1 IM6w. Ksieni.lwowaka Ks
DrZ;Ylla 
SZBporowska umarłe 3ut; " r. 1608" a 'Ił "Naukach" ni'! .. ładnej l'r?Ałr.ł;1 
an1 w'UD1ankl o nowej k.s1enl. [",6'15 w1,0. kt6ry saohO'ł'ał swe zblo1"J' do 
r. 1945 naleQ w;rł'loz;yć. W r. 1607 ie1;niely klen
or,y w Z,al'llOWOII, 
IIJ'sławku, lI'ieŚ1l1du, kt6re s
osowały rsguł
 obolll16eIrą, ale lIie lI1el1 
ksieni, a t;,Jlłr.o "psna.:J'. lI'te.reze". Pozostaje t'.
 kąsztor ohełll1.ńak1, 
kt6r,y zos
el slasowellY prsez wład"" pruekie w r. 18
, a bib11o
eka 
jego uległa rozproszeniu. Kron1k
 znaleziollo p6tniej lIa Xaozubenb na 
proboswie. W 
en IIpoa6b dooboł.zill\7 do wniosko, te ksieni'l byla IIBpew- 
ne llegdalen& IIor"uka i -"1 do o"1niania z jej ns..ł...III1. 


2 Karol G6reltl., ZoUa Duleke ksi"rl. 
oruneke i jej ep6r z llagdale"" 
IIor
oslrą kaieni'l cbelll1i1Bk.\ o "erarllf zekon.. w. lI'asllB Przeszł"lIć 

.XIV. 1966 s.17
174. 


, 


, 


-
>>>
- 2
 - 


, 


Zan1a ;:Jednak rozpa'trQ
 IIzozeg6łO't:l 't, lDo:tl!.VlOŚć ,. św1.et::'e doobo- 
w
ch śród.L, zwróciĆ nBle
 u.as, na mo
ll.o6ć u
'tBlenla. kim 
ła 
pierwsza "rtka", plsząoa od 160? do 1616 włącznie. Pozwala Da 1;0 ber- 
ćZo 8zcaeg6ło"a kronika k188zt-orna'. Pisarka podaje bez aa'tJ'. te WJ'8Z- 
le z Dow1cjal:u (e.54) a po1:ell zapisuje nauq e 1607 (s.61). Ot6& w r. 
160'7 konsekrowane !zostaq pannJ'. które 3ut; przedtem oiQ'nilJ' profe830_ 
PozoetBWo.13 ODe we.1ług przepisów re.forDD' poza kanw.llte. przez rok, 8t 
do koneekrac31, a
e 'tej w r. 1606 nie 
ło. Szóa;a konsekracje .
ała 
mejsoe w r. 1601, siM... dopiaro " r. 1607. P..sark1 Dalatałoby r.a:!;y 
poszukiwać w
6d 12 panien koneekro"
oh w r. 1607. W*rM nioh t.;y10 
6 z Wielkopolski (a nerMCM wskazuje na WielkopollIk, 1. .,te nBwt't ne 
o
o.
:I.""e Csarnt01l'B, gdzie 1.fltnialo ..zurzen1e). Z t1ch sześciu W1e
k.o- 
polanek 4 zcsl:aly .,slane w nejbll&s
oh lal:aoh na fundaojo do Pozna- 
nia. Pozooh1y " Chehnie dwie. Jadwiga Crzeloka .. KrajD;y, el:aro*- 
o1.anka kośoi.nska 1 kasztelanka rogozlAska oraz Regina Benasz6wna s 
Kalisza. It
ra z nich pisała "roq 1'" Panna Orzelaka zmarła. r.161'1 
jako eubp:rzeo.ry8za klasztoru obelll1uJd.ego. Prz3PuElzczenie, :1:8 ona 
wlaśn1e pioala roką I znajduje oparoie " nerzecou piaarki i w fakoie, 
&e " r. 1616 na Bo
e !larodzenie 3eel: o,,1;al:nle dal:owBJIa ..apieka roki :. 
n.. b1
 tonl:;yDuatorki - usl:a116 eio nie da, t;;yll bardziej, &e kronika 
doohowała si, t;;ylko do r. 1619. 
Z kolei naldalo17 poe..uka6 dowod6w wewnol:rzn;yoh na poparola pr",- 
puozczen1a, &e kaioni, udzielając" Dauk 171a Magdalena IIortoaka. Prze- 
de weZ1"lIkia "ale
 IIWr60ić uwagO na 
1) zble&'1oŚĆ lub ro..biebość duohowośoi, 
2) paraleli... .,dar....t. w 
oi" l1a...l:or
.. i "Nauk" w pOBZoaeg61- 

ch lel:ach. 
. r. 19'7 opubl1.kowałell "RozlQjlania" poohod.ą,oe "8 skasowanego 
klaezl:oru beDed;/'k!;;ynak na POlllOr..u. 1t6re znale&ł,y "i, " Ka1ą&nicy 
lI1ejsk1aj w Toruniu, ofiarowane przez PolakOw .. AlIOryki, 1t6rya je od- 
dal przed śmorol, koi,dz-ea1granl:, pochodz,o;r a "Prae Zachodnioh", 
Starałem 81, uzalladn16 hlpote.., te pocbodz, one z klasztoru chełm1
- 
akiego i "Ił dziele.. IlagdaleD;jl IIortoek1ej. Tu wskazać ohoO na abi6&- 
Do66 pewn;ych "j06 w "Rcz
*leD1aoh" i w "Neukaoh". 
oto ra..
*lania o pierwszej l:ajemni01 tonania w 0gr6jou, .. kt6- 
ryoh 0",66 pr
taozsa4, 
"(Uwalaj) 
. "iel
 pokoro i uozoiwość, [z] kl:6rll el0 .00111 do 
Ojca N1eb1eekiego.. potaI.U
ą.c lIłJ. krew 81I'O
ą J. ono gorzld.e dziwowisko 


i 


, Kronika benea.
kryMk ohełDIit.akich, wyd. O.Wl.Szoldrold w. lI1eeioos- 
nik Dieoezji ChełoUńskie3 r.SO, Pelplin 193'7 i odbitko.. 
-4 hem a.oe'tyczno-m.II't;JOr&D8 bened:)ttJ'l1ek retorlD3 ohełtll1i18k1ej, ...,d. 
Y.arol Gór.ki 'II: P1.:!-arl'A ..sce't)'osco.- ai&'t;1IJssnl Pol.k1 t.I, Pos.ne.:! 
19
7 0.49.
>>>
,f 


- 24 - 


I li 


1 smutku pełne, jakowe n1sdJ widziane D1e jest po WEz3stkim świecie i 
nie będz1e w1ęc, ftidz
ano. 
4. Wielki sposób modlen1a ai, i Je
o doakonalą rescygnecyją [sic] 
w ręce ojoowskie, bo nic inszego nie chc
ał, tyl
o 
eb3 się naszc2Vr
 
1 napraśo! wola boska w nim działa. 
5. Skuteczność w modlitwie jednoBt"aj!13, e lł; t:Jm dluf;ej się mod- 
lił, im barzl nie mógł 1 na zdrowiu schodził, dlatego też pooieszon 
b]ł od anioła 1 
9łuobBn
 od Ojca, wielkim sercem zabief;ał s

m nio- 
prz, jeclołom". 
Dalej autorka "RozDtyślatJ." poleoa rozw8f;&A własne niedostatki, 
gnuśnQść, radzi modlitwę do Boga Ojoa 1 kato dzl
kowBć Bogu za tak 
wielką miłość oraz tędać łaski '
' zawsze uciekala sie o pomoc jego 
w odprawieniach, uł;yV1sjąo tego samego sposobu modlitw]. którego uży- 
wał Chr,atus". Na końcu dodaje modIU:wę. 
A teraz z kolei. "Rozmowa duchowna. ktÓrą. panna ksIeni miała w 
ostatki (?) zapust:Y"" r. 1608 (6.6
), w kt6rej jest mowa o 1:c.onaniu " 
Ogr6jou. Przytaozam punkty zbieżne. 
..
. Modli1;w, do OJca 1;r"JkroĆ pr"Jtac..;jąo. 
4. Zupełna reztgD60yja LB wolą ojcowską. 
5. TrwałoŚĆ do po"t;u krwawego. 
6. A Da o91iatek tych sposobów Pan uQwa. jakich u
wają na woj- 
n1.e z po1;y!aniem z nieprzyjacioly I 
1. Gd;y poe1;rzaly lecą, upedeją na .imię [sio], 2. miecze w r,oe 
biorą i wręcz eię biją, 
. glosem jednakim wszysoy aelo [eic] wOlając, 
4. krwią się obleweją, 5. a ns oe1;a1;ek i umieraJę. 
1. A 1;u Pan naprz6d ne zimię [sio] upada 2. ręce z mieozam IIOdl1- 
'twy w:yoiąga, 3 8810 [stoJ "Ojoze" woła, 4. krwawym się potem oblewa 
5. w konaniu 'trwa. Ab:vm nie pr
l'JlZłB w tię złość zBsmuoenia, kt6r30h 
środków ułi3'11'ać z 
1. BaĆ eię Boga i oai,blośoi, abym w nią nie wpedli, 2. PobudzaĆ 
si, naukami rozma11;ymi z Pie.... h. i pr"Jkladów trwi,t;yoh. 
. l/ar1;wiĆ 
i zW:J'cit!ać " Bobie złe swe skłonnośoi, 4. Zno8ić skromnie bliźnioh 
nie doata"tki 1. krewkości Ił. 
Ul!O'ślnie przJ'too
łem ob8zerne wyciągi, b3 .,kazać. te zbieżno6ci 
dotyczą 1;oku 
śli, szczególnie or,yg1nalnego uJęcia Chrys1;usa jeko 
wojownika. które nie opiera Bi, ani na Ewangelii, ani na ojcach Koś- 
cloła, ani współczesnej literaturze a9ce
cznej 1. jest jakimś or,g1.- 
naJ.nym. wkładem, nie epotJ'ka..D.3m w licznych współcZe8l\1ch rozll[lślaniaah 
o Moce Pańskiej. które m1ałemw ręku. Jest tu wito zbie}n
ś
 uderza- 
jąca. 
Co do drugiego zagadnienia, zbleltnośol nR.uk z wJa
zsnlami w 
3- 
elu klasztoru chełm1Ó8kiego i jegD kaieni. t
 ]e8t i
h kilka. Szc
e- 
gólnie byl ci,!ki dle Magdaleny r.lcr1;,ekie;j ,..o\( 16H, gdy welilo się 


I 


, 


, 


,
>>>
l 


. 


- 25 - 


na ni" tyle kl08k, a 8am byt reforll\)l b,ył zagroto."y. OtOt II\)Iśl 3e3 
biegła 8z1akiem bib113nego kan1:,yku. 
"Roku Pafl8kiego 161
 w kapitule 8łowa z pieśni, ktÓre II\6wieła ob- 
lubinica [8io] do oblubinioa [8icJ swego wz,ywaj"c go do 8i8bie". 
W r. 1614, k18
 rozp
tała się burza o nieprz88trzegenle klauzury 
soborowej, uet:6Dowlonej w TZ'3dencie - klauZLU"3. tt6rę zmienił3 dla 
kongregacji chełmiilskiej p08tanowieni8 pepieakie - i kied;r m6wiono te 
1ID118zk1 są pod ekskomuniq, ksieni miala obszerną. Ilaukf o sumieniu. 
Sumienie to '
lB8nego aeroa umiejętna strat w ok8
jach do grzechu
. 
Następnie ksieni podaje l' cech dobrego 8umienia, zapewne za jaqś 
pracą ascetyozną 1 w oparciu o dzieło jezul
 ROBsignolo rozróśn1a 
c:zteł"3 rodzaje sumienia I 1. dobre 1 spokojne, 2. dobre "ale zawsze 
s1iurbowane", ,. "złe B wł;d3 spokojne", 4. "złe B sturbowane". WidaĆ, 
!e to nBwlą.
wanie do ektual.DJ'ch W1darzeil. . klasztorze. 
w r. 1616, kiod,y toozył, sit B'taran1a o po1;wlerdzeD18 raz jeszoze 
przez RZ3m reforrqy chełm1ńskie3, ksieni miala .ą. maja surową nauk
 o 
przestrzeganiu regułJ. Maina sl, do
ślać, te 
ala wiadomości o po- 

ślnJm przebiegu spraw. RZ3m1e. Istotnie, po't1ł1erdzen1e ",dee zo- 
stalo 26 czerwca, a poohwała dla ksieni ohełmi6skie3 22 ozerwca 
1616 r. 5 . 
Po "trz,yman1u pism poohwal."yoh 1 odoz,ytaniu ich w kapitule wraz z 
błogo8ławlełu,twem apostolskim, lI.rłortęska w;ybuchnola płaczem m6wią.c: 
'
8jm118ze 8io9t
1 nIe .,noś
 się z tego, te nes Stolica Apostolska 
chwali, a to porządki Dasze wsławił, slO, 
e o nas ludzie tak mile 
rozumiej", a 11\)1 8i, podobno 1nekaz,ymi znajdujelllYl b6jll\)l 8i" teb,y nam 
nie rzeozonOJ wZięłyśoie jui zapłat, swąll6. 
W r. 1620, kledJ' doszło do ugod3 z konwentem. toruńskim, kt6ry 
jednak starał sl
 3ą zerwać, mówiła ksieni o uporze 1 jego zwalczaniu. 
W r. 1624 m6w1le ksieni tak, jakby pouczala 8we na8topcz,ynia o 
rządach w klasztorze. W r. 1625 chorowała oięiko podczas epidemii? 
nie mBDtY nBuki z tego roku. ani z lat "cjeD1'1J'oh 1626 1 1621. Dochowa- 
ła siO za to pełna bólu poku
n8 nauka z r. 1628. osnuta na tekście 
Izajasza. w czasie sd)' Chelrmo b,lo zagrotone przez Szwedów. BJ'ć mote, 
it b,lo to przed ucieczką całego konwentu do B;ydgoszcZJ'. Wreszcie 
ostatnia nauka detowana jest na post 1630, ju! po powrocie do Chełmna. 
Nie datowane są rozwatenia na Boże Narodzenie na s.298. MagdalenB 
fIIort08ka zmarła 15 II 16
1, tak te wez,yetkie nauki zalllYkają eię 


5 Karol Górski, Zo£ia Dulska 8.167 i nast., Archiwum kościołe św. Ja- 
kuba w Toruniu teczka 10. 
6 St.Brzechw8, 
ywot świątobliwej tAagdaleDJ Mortęakiej, w;yd.4 Pelplin 
1880 5.101. 
7 Ibidem ..10
-104.
>>>
- 26- 


w ohronolog1om;yoh r...oh 
.
 ęo1. i Gdpow1.d.
ą w.inie
."3'. w,ydar.... 
nioa z oz..6w j.j rządów. 
Obok trud.D;yoh .1. gl,bokiob i przej...ją.,oh n.uk ..c.t;pcm;yoh .ą 
pr"3'ltlad;7 i obra"3'. ..ozerpni,t. z Pie... 6w. ("O lIo
ie.zu. gd;7 wO;!n, 
wi6dł z nlepr",jeolo:Q", "Historia o winnio," o trzodaoh Jakuba, o 
.łowach Balo8)D8, 8klerow
oh do leniw.so, ktćrJ' "leniwie Biedząo za 
etole., ma;:lą.c rtk, 11 zanadrzu, glodem um1era łl ). Te opow1eAol kr6tkie, 
;1tdrne, 'treśoi". przemawiać lI1elaą obrazami 1 Aarll111B uozu.o1e. do 
zakonnio. . 'ten lIposób zakonnice łi;11:1 Pis._ 6w.. kt6re komentowała 
nieni przez nauki ojo6w i doktorów K06oio1a. Pi.1DO iw. (Te.ta..nt 
Btar,y i Now:r), b;r1o O"3't..... i 6piewane w liturgii, kO_lItowane na nau- 
kaoh. przelll7ślane 118 rozlll761aniach.- Jeflli te rozlll7'lan1a llial;y podzial 
na punkt:r. trefić iob 111a jednek zeozerpni,1;a poprzez liturgię z Pia- 
l1li h. (liP. e.i!Q9). Odrzuoono tu wezelkie 
01r;pf'1. kt6ryoh śladu w 
"ł'aLlkacb 't nie ma, nabot;etu!'twa part;Jkularne :I. :l.nd3widDsln., jak koron- 
ka d
 Imenia Jazu., znajdu
.ą .i, lIiejako lIa _rg:l.ne.ie glówllego lIur- 
tu. Za to z pi.. oj06w Ko'oio1a i 6w. Bernerda czerpal. kaieni alago- 
17czne tłUlDBczecie t,01;6. Pi8_ św.. kt6N t;yle czaru doda
. je;J 
ełowom. W "JIankach" odna;1dujelll3 ooś istotnego :I. cennego I ł,W8g0 czło- 
wieka, kt6ry przelll7!1lal i przeł;,l &lo... Biblii. 
Parę UWRB nelety poświ,olĆ osobom pisarek, mianowicie spoBobow1 
odtwarzania "Nauk". Najlepiej pod wzglfde. forlll7 i treśoi c"3'lIi to 
ręka IV. Ręka I z początku nie bardzo daje eobie radę. zdania 8ą. urwa- 
ne. nie dokoilczone. 'treść oddana dość mozolnie, bez literaokiego ujt- 
01... o;ytat6w dokladn;yoh z Pi..... św. 11810. Pod kon1.eo je.t; .oraz le- 
r.J.e.;1. ooraz witoej cy'tatćw z Pisma św., nauki z renowaoji dają pełJ:ty 
oh.a
 przem6wi.i. z litereokim zaoi,ciem. Rtka II i rtka III odtwarza- 
jlł, jak 81t zdaje, -Waukl ł1 poprawnie. Nie da Bl, B1iW1erdzlć. w 3aU. 
etopnlu pisarki dodawaq wlaene l2t1śll 1 u;1,cla do odtwarzanego teq- 
t;u. Biorąc pod uwag, karność zakonu nBlety raczej pr"3'puśoiĆ, m ma- 
lo to miejsoe rzadko, VI szczeg6lnośoi ręka I " poozą.t;kach nis ""daje 
sl, do tego zdolna. 


... 


* ... 


Są te
 nabośeńs'twe nCM8, pełne tarli.ośoi, jak do Seroa JezUBa - 
Jeszoze zanim teologowie 38 spreCJIzowali .swi!a Magdalena tarliwie o 
zamanie serca z Chrystusem (s.267) w r. 1624. 116w11a o kr61e.twie 
Bof;ym "epokojnym" w duszaoh ludzkich (8.
01). ailnie tst podkreślona 
jest w part.1 miejscach "oq.wala Bola", tjtpowe ujęoie pdtr,ydenokie (8. 
155 i 26
). Parokrotnie Cytowany jee1; jako jedyny autor jezuioki Ber- 
nardyn Ros.ignolo (..7
 r. 161
. e.71 r. 1614). Przeklad jego laIiąt- 
ki "O ćwiozeniu w chrześoije.i1skiej d08konalości n Pozna'Ć 1612 dokon&.D3 
zOBt;al przez ka
elena klasztoru chełmi6Bk
ego ks. Wojciecha P6łSęsko-
>>>
- 27- 


wioa i daCl;ykowBD;F kuz.ylloe 1f.lIortoak1ej, kalo!naj AllI11e z TalllberkU 
OI1:roglk1ejB. 


.. 


.. .. 


PragnO 1IJ'razi6 1:u BZczegÓ1D., wdziocZl1oś6 OeObOIl, które iii dopolllOg- 
łJ' ,. opraoowaniu "NaukIt: 8p. dr Jan1na Budłtowllka przep1Bala na c2O'et;o 
1:eks1:, proponuj,c lzereg e..ndacji i poprawek. Jej 1Iiadza polonia1:k1 
bardzo 1111 dopollOgła. C;y1:a1::7 z PiSII n., Ojoó1l i Doktor6w Kościoła roz- 
wiązala S.Anna llalgorzata BorkowBka OBB z :tamowca. za co składam. 
szczególniejsze pOdziok01lenia9. 


B T.Gla....., Kronike benedyktynek chałlll1i1sk1ch (1578-1619) w. Zapiak1 
Tow. Naukowego w Toruniu t.VI nr 12 oraz t.VII nr 1. Toru
 1926 i 
odbi1:kB s.
B. 
9 Regula n. Benedyk1:e cytowana według. Reguła niętego ojca Benedyk- 
1:a, Lublin 1635 (Ea1:r. 1:.nI s.472), egzelllplarz w ta1"ł101lou.
>>>
I
 


Tekst trbdl owy 


1111 Nauki duchowne slu!ąoe do post,pu duchownego B od moi drogi 
matki 1. dobrodziki wielki pannt Ksieni, kt6re mi dawała częścią 11 o- 
sObnośoi, częśoią w pospolitośoi z 1nszem1 w kapitułach 1. w rozmowaoh 
duohown:Y0 h . 
[Strona @ puetaJ. 
ł1I] Zaba.., 1In,trzne prZJ' slu:tble Boty. 
(1) OCknąW8
 ze snu zaraz po
śl. :te cl, Xrls'tu8 przez glos dzwonka 
kościelnego wole do siebie, Da kt6ry glos zaraz si, porwiesz oohotnie 
mówiąo. W imif O;!oa i S;yna i Duoha Sw., ;!a grzeeZD8 wsta;!f, tJ mif Pa- 
nie Jezu .Krlste raoz przeł;egnać, strzec 1. ku ty"otaw! wieoznemu pr
- 
wieść". (2) nsdząc na się epodnlk, mOW " earou 811'01.ml "Odzl m1ę sza- 
tą miełośoi twoje;!". (
) Kiedy sUkniąb. "Sprawiedl1wośoi,! ł.,wota 
ozdbb mię sobie; opasu;!,!o (4) sif: "Opasz mię UllOonieniem prawdy Two- 
;Je;!". (5) Kiedy rąbek. "PrZJ'kr;yj mię Swiftą obroną Twoj,!, w ktbr;ybym 
Tobie Bammu zupełnie byla zaohowana". (6) Z cele w;yohodząo potq161 
sobie, !e idziesz przed ma;!eetat B[oł.,] oddawAĆ M.t ohwalę międ;y wiel- 
kośoią aniołów apo[stolbw?] 
 a przeto gotuj się jako prorok m6w1. 
ttGd;y idziesz na modl1.tw, i na eluł;bę Botą, gotuj seroe twoje,,1, prf'\Y- 
szedłszy do kośoioła upadni na kolana mówiąc I "Cześć i obwałt oddswsm 
Tobie, Panie Jezu Kriete, k1;ór;yś nae odkupiuł [aio] nadro[!]szą krwią 
Two;!ą". (8) W kórz. stanąwsZJ' pOlIQ'śl, !e międ;y anioł;y stoisz ohwalą- 
oyoh Pana. (9) Pr"il' zaozęoiu jutrzni pOdnieś aeroe awe do Pana, eby 
sposobiuł [eio] usta twoje na ohwalę swojf i w[a] pom6gł oię, abyś Go 
godnie ohwalsłe ::: sio] 2 . . 
(10) Przy ka
dem "Glorija Patrl" CZ3'Ó seroem pokłon Przanaśwlętr2ij' 
Trójo,. (11) Gdy pealllQ' i lekoyje o;y
a;!ą, uwa!aj wspaniałość majeeta- 
'tu PaiLakiego w t..ycb trzeoh rzeozach 1) Mądrości w stworzeniu, 2) 
wazechmocności w powIadaniu i rządzeniu WSZ3stkich tych rzec2\I, 
 


1 S;yr 18,2
 
2 Ps 50,17 
e Majuekułą 
b Skr. "prawledli", nadpisane "uknl ą ".
>>>
- 29 - 


ktćrekolw1ek w niebie i na zimi [sio] i pod z1mlą [sic] są
, 
) Dobr.,ć 
w odkupieniu i powołaniu do wie1';y św. cbrześci3aćeki i do zakonu św. 
Na la [u] des uwała3 ew03v pcdłość wzbudza3ljc w eobie wdzięczność z mie- 
łościlj, łe oiO pr..,puściuł [sic] do sp6lnago uchWalenia z aniołemi, 
ukochiwają.o lIit r. 'tego ooraz to wiloy. 
Po ju
rzni idljc z ko'oioła 
(12) Po oddaniu powinD3 chWa1;y m6w do Pana w sercu. "Pozwćl mi, ""ja 
pociecho droga, As temu. oto wydam azali ten, łeby mit nie przeŚladował. 
ozallU uclesZDJ' zabs'W)' z Tobą Panem moim". (13) GdJ' na rozlI(7ślanie 
dzwonilj, ooknljws.., siO pOIl\Y [.] l dobie, łe ci, Plan] do roz"""Y ;jako 
Bamueela woła, skąd sl, masz mdob,yć Da oohotne wstani8 4 mówiąc. ser- 
ou ewoim. 
 "lI6włe m6j Panie, bo słuoha sługa Twoja i mwić sobie 
bodzie", i tym ulI\Yałem na rozll\Yślanie iŚĆ powinniśll\Y, na słuchanie 
wno
rzne i uozenie si, woli a[ołejJ, .bo na obejrzenie si, dobro- 
dz1est;w, .bo na oddawanie si, zupelna ai, Planu] B[ogu], abo na pora- 
d, w rzeczaoh trudnych, na ostatek Da nawiedzenie Pan!. :1 Da rozmowo li 
Nim uoieszną jako oórka z ojoem, oblubinloB z D&.m11IlQm oblub1nloem :1 
dobrod:i:llajea, IIluł:ebnloa w:1erna II panem dobrotliwym. A przeto na raz- 
lIII'ślania powinniś..., iść z jaq6 uc
ecblj i radośoilj sarca i oa
ro!noś- 
.ilj. A jetJ11
 lIO'ś11 prołne jakie przysz1;r, uskarłać si, prze [d] Pa- 
nem awym na 1;. niepr..,jacioł;" kt6r'il' mi, od Ciebb, Pana ...go i do 
proiności 611 oderw.ć usiełujlj, Boga prosić o po"",c i ra1;unek od 
nich, a potem roz
'lanle zaaz,te prowadzić. 
Roz
ś18n
e ne 
rlmt i na !nsz, godzl
e 
Uwa!a3 dc..brods1..t;'IIo 8t."Worz.an1a, Ae cit Da podobi6Btwo swoje 890- 
rzul a stworzenie. takie_. o kt6rem prses proroka powleOe1ałł "Uoiecba 
1;0 IIOj. llieaka6 a oałow1ald... n5 i insze .s..,s
ld.e rzecll;1c dla ciebi., 
j.dne Da po
r..b" d....g1e na po ""'c do dD.
\ploni. dobra ."loom.go. 
Na 
eroljlj 
U"etej ope
rzność Jego kcło siebie, s
rał.;y z bronie i łlwności "J'oho- 
..aniu.. znajo;ności P[ane] B[oga] i św. bojatni Jego. 
Na sak81;ę 
lJwa!aj dobrodziea
o powołania do słułb;y swoje ŚW. mi,d.., anioł;, nie- 
biesld.e i ziellBld.e, ła oi, "J'wołał 
 [z] ziemie eiPsld. 6 [sicJ i z 
n1ebezpieoze
8twe świata na drogę pewną do ty.ata wieoznego. 
Na nonę 
Uwataj dobrodzie8t'wo 11 prowadzeniu oię po tyoh drogaob, na ktćre oię 
1II1wi6dł, ue1;awioznie ojcowsklj opa
rznośoilj nad toblj "",jl\c ;jako "",
ka 

 Ap. 5,1
. 
4 I dm 
,10. 
5 Prz 8,
1. 
6 Wj 20,1. 
o Powt. "rzeo
n.
>>>
- 
o - 


nad malutkie m niemowlęciem [sio] zlwie, czu
e nad niem 1 strzete u- 
padku, jako wlele 1nn.1ch Da to cbowa, a je6li upadnie, z bolejącem bo- 
leje, lecZJ. boleje, zabiega chorobom jego. Bo
et W8Z3Btkiego serca 
miału;!ę. Nadto mowi U proroka: "Jeśli mo
e zapomnieć ma"tka niemowlęcia 
Bwego, ja go nIe z8pomnlę"7. 
Na nleazpor 
Uwalaj dobrodziejstwo [slo] zachowania, bo barzo Datura Dasza do zni- 
szczenia 'VI' grzechu jest skłonna [12] a PEan] zaohowuje od wielu złe- 
go. z niebezpieozeństwa w;ybBwla 1 broni, 8trze!e ustawicznie przez 
8:o.
0ł3. bo jest taki, 1 od Bzatailski przeoiwko nam. 
e
 nIe 'ta strat, 
ka
dego b;y z nes po
arł,l do zgub, pr2ijlw16dł a przetocb UO' wielką. 
wdzJ.ęczność P[enu] B[o!';uJ za to po [wi] nny oddawaĆ. 
Ne kompletę 
Uwałaj o skonczeniu prac 1 roboty twojej 1 o zapłacie, bo mowi Zbawi- 
ciel: "Zaprawdę, kto dal zimny wod3 d jeden kabek [sio] w im1e moje, 
t,wot w1eoZlJ,'/ wdm1e"B. Oni [? J chociet [sic] atruchlało, ale podnieść 
głow;y waeze e reduj,!o się, te prz,blHeła się okwita [Bio] zapłata wa- 
sza 9 , s jeśli nie zepomnią [sicJ kubka "od, płacić Hali zapomni,! te- 
go, kto oddał wSZ'38tko, 1 rozum 1 pamięć, i wOlEl. 
@Q] Zabew;y we dni Męki P[ailskiej] 
(1) Ne jutrzni prz,patruj się pojlllBniu, jako jedni uetępują, drudz;y 
prz;yetępuj,! do P [ena] , a katd3 co boleśnie w;yrz'!dzi, czego pami'!tka w 
korze, te jedni [prz;y] atępuj,!g przed ołtarz, drudz;y ustępuj,!. 
(2) Po jutrzni id,!c na pokoj wapomni, te z Panem azli do piwnice na 
wielki niepokój po ónem policzku u Anesza. 
(
) Ne pr;ymę w;ywiedzenie z piwnic, i etawienie przed Kajfaszem, kad3 
świadectwa rozmaite naf1 kładli, a w82ij'stko f'als2V'we, Qzego pamiątka 
" pr;ymie, te rozmaite pr,y1llB cz;yta3ą kapituł;y z rotne [?J kakated[r]e 
i z koilczeniem tekiem pr;y1l\1 prz;ypom1.neniem jeet 013 zdradli", rad3, 
te Go pewnie na śmierć ",daĆ mieli. 
lEJ (4) Na terc,jej etawienie i oddanie Piełatowi, kad3 buł ubi- 
ozowan, cierniem ukoronowBD3 na 00 nie zawsze 8uchem [1] okaiem [sloJ 
patrz. 
(5) Na eekeiej 
uleĆ wielkiego 


[aic] niesienie Krz;yta 
UW8
en18 po
rzeb8. 


7 Iz 49,15. 
B MIt 9,40. 
9 Łk 21,2B. 
d Nedp. "1". 
e Opuszozone słowo 
r KustoBz "na lt . 
@: I1U8ttpu3ą II, nadpisane "r". 


i prZJbicia do niege; mało słów,
>>>
- 
1 - 


(6) Na nonie podniesienie z kr

em. Da kt6rJ'm 'trzy godziny przetrwaw- 
8Q skonał. bo te
 w1edzieć potrzeba, czemu jedni wstswsją na cbwal, 
P [anaJ . a drudr;y siadają na pemi,!1;kę olcwi1;oŚci mąk od ka1;6w o
oh. to 
te po ei, jedn1 zmęozeli. to drudr;y prr;ystąpili odpocząwar;y eobie. 
(7) Na nieeporze zlo!en1e z krr;yta i mieoz boleści ma1;ki. kad;y oględo- 
wala ręoe. bok okru1;nie przebite i nogi, a prze1;o Magnificat jej śpie- 
wają Da niasporze Z81łl!lze. 

 (8) Re kOll!Ple1;, pogrzeb p[aneJ, ozego pami'!tka na pr[z]odkU kon- 
f1tor [sio] w;yznenie grzeohaw naer;ych, dla kt6ryoh jeet Zbewiciel. 
nuz tak okrutnie zabit!JI. 
Zabawy wn,trzne z Panem Bogiem przez ZIĄYBQ' wnętrzne 1 zwierzchne 
z pobutką do 1Idzęoznośoi z rzecli1 s'tworzoD3ob. 
(1) Bawić się okolo dobroci. z który si, udzielul wsr;ystkiemu etworze- 
niu. sloliou. mies,!oawi [sio] i gwiazdom. u!;yo1!;ul [sioJ świ[a]tlośoi. 
pięknośoi i moo;y. A tem wszystkiem ozlo[wiekowiJ slut,!, świec,!, o1e- 
elSą 1 zdrowia h . 

 (2) Rzeczom wszystkie m i!;Ywem udz1elul !;ywota, ozujnośoi i nspel- 
niul jemi, pow1atrze p1;skam1. ziemie ....ierz'1;am1. wody rybami. A te 
wsr;ystkie slu!ą ozlo[wiekowi] - karmi,!. ciasz,!, leo z'!. odziewaj'!. 
(
) Udzielul ai[e]mi taki wlasnośoi. !e rodzi owooe rozmaite, w kt6- 
ryoh si, rozlioznie udziela ozlo[wiekow1], ciesz'!o ZlllYeq jego widze- 
nie rozlioznośoi,! farb tak pieknie usadzo
oh [1], tak porządnie roz- 
r[z3,!dzo
oh. te kałde drzewo i kaMe i namieeze [81oJ zioleozko 
1nakszą p08tacl
 1 ozdobą. inszą mooą 1 smakiem z dobrotli
 szczo- 
drobliwOśoi ew;y. udarowell ta
e i 1ner;yoh wsr;ystkich rzecr;y pi,knOś- 
oią pooiągll ZlllYel naez do uwatanie pi,knośoi jego uoiech,!. 
[24] (4) Udzielul wdzięozn060i dzwi,kowi. gloe6w rozma1tyoh z 0w:J 8W"J 
nawdziecznieer;y [e:!.o] melodai [eio], ab;y człowieka t'! wdzi,oznośoią 
40 zad2ilwlenla 1 małośoi. B o81'olllD.oll01ą do boja:ł.nl 1 uozciwości po- 
w
 pObudzająo. 
(5) Udzielul wer;yetkiem rzeczom i owooom smaku rozlicznego i dal 
ozlo[w1ekOWi] zlllYel wkuszenia. kt6rem rozezna.... ró!noŚć ioh. ab;y mu 
wedle potrzebJ' emak.1em ewGm te rzeoZ] l!I'tWorzone ałuleb'. a on ufł:?wa- 
niem ich buł pobudzoCJ do zadziwienia taki dobroci, z kt6r.y Bit nam 
udziela w katd;y rzeor;y mądrośoi i 11001. kt6ra ai, ukazuje w epoeobaoh 
rozmaitych tego udz1elan1e mieloAoi. te w katd;y rzeor;y z ozlo[wie- 
Idem] b;yć ohoe. 

 (6) Udzielul i rozliozn;y woni. w który onego eamego zll!;ywa. bo 
wlasnoŚć woni jeet emród oddalać, po eiohu i [1] do weeolośoi pobu- 
dzać, od mozgu 1 od serca złe oddala. a Bama Bobą napsln11u!I!\y pobudza 
do 
śli oh [eio] weeol;yoh. 
h Urwane zdanie. 
i Cb;yba zam. "po oichu".
>>>
- 
2 - 


Tak jest własnoŚĆ m1elośol j8g0 ku nam, le w.z.lti. zle od nae 
oddale, dobrami swemi napełnia i. oies
J'I o jakos to niezad.e[r]na do- 
broć i IDOC Boeka. ktÓr,y si, przez tsk mł;, zl\YlIl tak bojnie ozlowi.ko- 
wi udzielBĆ r8c
 l tak w maluozkioh z101eozkaob podawa e1, nam na po- 
tytek j , a kto si, nie ....dziwuje. 
(7) Uozielul jem swy wdzi,oznośoi. aby zllU'sl przez dotobdenie te 
[sio] wdzięcznli prz;yjelmość poznaw.l i uozul j.ko jeat me!, zatywal 
radośoi 
. która go do ad.elośc1. B[ oi;y] pobudza. A tego lII1elowal. 
któr,y w tak maluozkioh rzeozaob udzielać si, oba. jako do
. hojn
e 
jeko IIIOtlU', dziwnemi sposob;y jako mądr,y. uciesznie jako doskonale llie- 
lując;y. nio do poc1eob;y i po!;ytku nie opuszozejąo. 
A U tellU zllU'slami ws""stkiego zat;ywallU'. przeto teł prz;y kat"",. 
zDOŚle, gd,. ozego z rzaoJt7 etworzobJ'oh taki albo tell. podobJ:Q' zabaw, 
wnętrZQJ' UIa'W8Ć Z811'8Ze IDQtoelQ, skąd do poznania, a potem do zamelo- 
wania P[ana] B[08a] naszego pr""obodziel\Y. Przez 00 dost,puje ozlo- 
wiek, ts ZBWSze m sobie pr""tollll1ego i obeonego Pana B[oga]. 
1. Przez krótkie a gorące IDOdl11;w;y. kt6re me brać' lElJ 1) ze Wll'- 
trznego wzruezenie dusze 2) z pisme św. 
) z okazji pr""to"",,oh (1) 
utywająo (2) dziękująo (
) prosząo (4) cbwaląo Go (5) rozllU'Ślająo o 
Niem. 
2. Przez wzbudzenie atekt6w dobr,ych, którs idzie, (1) z pr""poad.- 
nanie eobie.dobrodzisstw [Sic] Jego (2) z poznania siebie samego i z 
oekertenia (
) z ć"iozenia sobie wiar,y. nadzieje i miełośoi. 
,. Przez ofiarowania 88mego siebie do znoszenia praoe l kr%\y!a 
(2) do znoezenia tego [7] eprzeoiwienie eię te.... co ohwala B[oilej] 
wąi]ne o""ni[ć] abo ją niszo.,YI (
) do wypełnienie 10011 B[ożaj] 
w tam, co jej przeoiwnego k wo11 wlBSnyl. 
4. Przez e.Eament wnętrznego ozlo[wieka] (1) w llU'ślBcb i atektsob 

 (i!) w pee;yjaob i eklonnościaob (
) w postępku i w onotach. 
5. Przez uwdanie P[ana] B[08a] w stworzeniu Jego (1) któr,y jem 
daje, ile są i c""nią. co jem [sic] nalety (i!) jest w nicb przez 
is[t]ność. IDOC. obscność; (j) zaobowuje w liozbie. wadze i w m1erze1
 
POł.!t\t6w pięć. które pochodzą z t:1 obecności P[ane.] B[oga] (1) nebo- 
tyf1stwo (2) pilność (
) gotowość we sola do wszech uo""nków "jako 00"" 
elug w rękeoh m pannecb [sio] iOb,,11 peBlm 122. 2 poil;ytek' bojdil "'_ 
nowaka, ktOra elę rodzi z n1ewiadomośo1 (1) stanu dusze" tem 'tu oza- 


10 Wr 11.21. 
11 p
 122,2. 
j Powt. "ne po". 
k Nadp. "2". 
l Kr""t;yk. 
II "rakaoh".
>>>
- 

 - 


nie (2) z niepewności końca (
) z ""a
enin "1asll3 11"1 slab060i @21 
(4) z gl,bokośoi Bądów Botyoh. 

 »otytek: "zgarOa świa1:a z por6wnen1e jego do B[oge.], gdJ! na tem 
n 12 
i!wleoie nic nie ID8"Z 
edno ..rnoś6 :1. u'trs}lanle duoha . Tu ełewa 
pezelll1jająoa. bogaotwa wi,dnę. Bam hiat "e "" et [e] k polo!oll3 ne zloś- 
cio!l [Bic]. 
4 Wa Z¥lolenle od poku., i sidel, 'to IDOwi Dawid I "postaw mi, wedle sle- 
bie a O"" jąnolw1ek r'ą "alc"" przeci"ko !lilie 1
. Pan oświecenie moje 
kog6a de b,d, bal 14 ; kto lII1eeka " ratunku najwy!ezego" 2 c pealm 90 15 
5 poł.ytck świątob11"o
ć tywota. kt6ra si, rodzi z naśladowania Prana] 
RryB1us,,' (1) bądtcie świ,telll1 bo ja świ,t:Y jeZdem 16 [a1c
 o IT2I (2) 
z oddelen..ę:.8 od siebie nleo2\Yll!ltośol
 00\1 [B.10J Beroe 't1Ie, Jeruzalem 17 
(
), z towBr"Yet1oa z dobrem i świ,tem świ,t:Y b,dzieaz 18 . (4) RozlI\Yela- 
nie o świ,1:yoh uwielbioD3oh " niebie I oboowanie wasze w niebieeieoh 19 . 
Jakr .. oeohlości duoha breć pobudkt tywota p[ana] Jezueowego.. l1li- 
ois Je
o Bta,,16 L7J Bi, [7] przed[d] oną stajną pragnąo wniść, a11ć 
puśoić r e ohoą i dl'Z1Ii zamkni,te przede _ i ta 11 [7J... !ebrać i P 
proB
ćł płakać ne swoje złośc1 prosz
o, !ebrzęo, łe
 puszozono to 
Aniola, to Józe
a. I!
ejśw.] P[anDYJ q P [7] i tak Bi, zda [7J. te otwo- 
rzą, po'Zwolą 
n1.Śćr z uczoiwością do dzieoiątka oaawając [ule] obwal" 
przeproBująo [Bic], dzi,kująa 
. pr",,[j.to 7]. (]1] Afekt ooraez [7J 
potem do I![..jśw.] P[eI11I3]. dZi,kująo !e kazele puścić. pokłony. chwa- 
l, oddając, to! do IM. Józefa. wi.o zaś do Dzieoiątka. 11 1nB""oh 11a- 
jemn1.c8ch 1iełde spo8obeCl., jako to na pr'2'\}'klad do Ogrojca, glb' ldzle
 
tego prosić: nie zostawujte mi bez siebie, ..ezm! 
e m10, WBZU t btdzle 
Ue [7], beoząo, plecząc art] ei, zda. !e bierze [z] Bobll. rozkazojąo. 
abJ'm z Niem e[z]la 1 blerze mit 8am rozł....azu;Jąo. abym 'to cz;ynieła, 00 
In c""niul. Tot " [7J in.""ch tejemnicaoh. 
W oka
;J8cb pr
pBdająo,oh ozego sl, s'trzeCJ niepokoju 1 eturbowa.- 
n1a.bo t o zatrZJ'lVwa Dali do p03101a 1 .ko8zt:owen1a r2'-ecz:ych [810] Bos- 
12 Ekl 2.17. 
13 Job 17,
. 
14 
Pe 26 t 1. 
15 Ps 90.1. 
16 Kpl 19,2. 
17 Jer 4,14. 
18 P. 17.26. 
19 Flp 
.20. 
D Skr. .'Bogacz". 
o Odtąd pismo bardziej kurs:ywne na Btronaoh 30-32. 
p Nlec
telne poprawki. 
q Skr. liNa ted;y jut. elQ zdat 
e P. drzwi otworzą".. 
r Powt. "Vlniść ".
>>>
-:;4- 


II 


l1oh prze1:o I;al al. me 3 "a 81;1''''' i lal UM"_,,l11u, latr,y "1, "io 
Dis rozr.:wal,. al1e 
ao
 
. po.oa 1
b Q
.a6 
o pc

3u. 
Gdy d" poalua:r;ytJ"ł-oa zaa"lU3u od je.IU. duol1o
-n;y zabawy, iee,a al. 
z we8oł(l:

1q ",ko1V''''ać 'Orosząc P[bna]. !l.b:; ze lIIWł 
 POIIS6U, fi. 
Plan] ."311 1;e.id.e poalu_zoMUO nag..BI!...d okalo!... . 

 K1..
 "ił t...n a g.....oh jalt1 apeśd, bąul z kr.....kości., 'lIdz 
z nie obaozen1.łl, bąd:t te! 1 z uporu, a JA .tego Go 8i61.tie nie tu;dO' ma- 
lB, 8śe la:!. "to 1ct.... pobie, ne.po"m.
., prz.eatrz9Lie] t bym 'teł' ne3wl,CJ' 'te- 
go do eiebie nie I."nała C'O d:oud2U' do mnie baozą. n1e błam. eit gn18'f18Ć 
n1.e f71ko pozw1.erzobn1e nie pokazał" alEI' 1 .e
n4tr-tz]. bo "tak:.owJ., kt6-.. 
rZJ eię gn1ewaJę i nie chcę uzne.ć winy 8W,. d.o dz1V1tQ'ob rzeoQ' przJ- 
ohodz'ł i 00 dali, 1;0 ..lfce [aio) bl,":r zaohodz'l, al.. Zf."'U 1.0 napoż.Y- 
teoznieaza Laic] do powate.nia II" naaitoy upadak [..J I1e.'Fio[tazy] mI; u- 
padku, It:i.edy mi """ m6j unadek pokde, jJ"1 zaraz 1;0 uzn..ć, le jesi; 
złe i pr
1I'd21
ie t
"co mi pOkSE
ją. 
2. Zganić to tJob:!.e zaraz 1. C'brZ'ij'dz1t POznsW8ZY. 

. Oblałować przed p[el1emJ Blo
emJ jal l1a...rdeozl11 f.'io]. 
4. Do POkL'1.., :!. dos,
I"'z.yD.ienia za ono I'11.E'Ć p"'a'JIcizi
ą ch,ć. 
«j. O poku:tV z pok(orą wialkę, p
zeł.ClŻOIO' prosiĆ. 
6. Deć 81. na _01'1 przelolony ookol..iek kal
, ze 1;0 oz,yl1ić. nic [z] 
e1eb1.., ala 
-
lera3ąou ani dl, w,flltBwlajI\..:... 
7. Pokut, 
 
1
lką chęcią i z .
eoło!oi4 odpr8
o.&Ćt s jaśli potrz6
a, 
upokorzenia nie zan1.eoheĆ. 
B V Po-"te.nowienle moone t DZQt.ers przsd Pli:.nellJ B ["'Sieli.] e'trze:: się na 
pOtifł£i1 'tego 
 1 ?oprawę W.BOW
 uoZJtn1ć O. 
9. O poprawI ze wszolaką ::h.ęclą s1, Bta:rat\. 
W 1:em kio(\;1 mam w ;I"lde utrapienie bądl po
ie..zolw.a 
e
" Oitt.hOŚĆ 
". ozem cZI".jv 'W81fnątrzn:!.a X powoa"!,[ 'VI ozem c%u3,: 8tr
QC Bi, Iłb;ym. si
 ni 
I4-zed kim tego nie u.llke-.riałs, alG :raozy na IDCdJ..l'tY', S:1t ;tara1. udać 
:proeząc P[ane] R[oga] o zw;ci.len1e, a 
eśl1 nie mog, p.,.c1ęlyt. przad 
przelo.tonq ev;ozerze powiedzieć, piC' nie pokr;p1ll'e.3'''J. 

.


1!, k1eitJ' poczujt gniew I'awnę'trzn.:y, zaraZ att do Piana] 
B[o@:e] udać, prosząo o wapomo
en;.e do zv,,3c


en1e.. 8 Idedy pozwierzch- 
nie koDl.!. poka!
, prza;!ros1ć. o POIt'J.'tt zaraz proti:!ć t-rzOłoś.ony. 
.9.



8L. n
 ...F

u!:
!,wa!J.!_!.. 
e
 -!!
!
 _P
Zl.0-y_
.! ?rZJl'tlad mow1 Zba- 
wioiel nasz. "Uozoie 
 ait ode mniA, te jest ciot, 1 B1rca pokor- 
---- -- 
20 Mot!\ 
F.a I.ł.,58.. 
i' Rea7ta. st:rOD3 32 pUB"ta, \on1ec r
kt kli
SYW"..JtiJ. 
't N&dp.. "w nawie". 
U 

rw

B 1
ter3 n



talnB
 
v W orJginale p.B 1 9 prze8
awlone. 
w Pismem pod""te
ol'.l3l71, z8.oz01;o tł..apit. 
x Uadp. "nie powod" . 


. 


I
>>>
- 
5 - 


Degc 21 . W r
!IIozach p
'IIodz,ąC7cb. malltY sl., jaK ne..1wi
oy przed "P[ ano li] 
B[ogi
m
 n!6godną u
a&ając defe
 ewoj", 
ślą" 
et Bobie, j
ś1it 
mai" 
a E[tUl] B[6SJ, k
6ra.. 
el!o "....,1 nie jee
 gdna, jsl.ot daloko 

etl w:tlpc:y daje, 1tt6rQ si, do 
"I!O apc50bLoją przez p!lnogt nRe. aobą. 
11' rz.eoze.ctr' pozwierzobn;yoh ttJgo się fj'trzec mam., .bym f!1ę p.-Jzwi-9rz- 
ohiJ. nic T,J.e polleoe.b [slo]. 8111 obyozajm1. et postawą, bo przez ta- 
kie pO'tlłrbowanle pOJiWier!l
n'9 [elo] flzatBll me. \f1tC3 prZYLtłP do ozło- 
wieku 
le 1. #)'IIaEeIl. \IICenCKB najw1om",ą [810] ricbo.6ć 1 ukłedroołJć przo- 
olw włf:l\Ys.tkim zaob.owRĆ. 
.Q
fi'!.-!!!t.

.J!..:\,ł!;LP.!?:tr.!'.J.!! do d06
'il'ienia i ukor.te[ n] t;ovlan::"
 [oi1 
151, " pow
ł
nlu. s...,m 
 upa'trowBć B IIfI301.tśaĆ pckus, na począt':.u. 
2. It1
U ś..holdob najwięcej ai, atrz.022. 
3. S:!I.1I'8 o 8o'ł'1e j
łt napadli rozomleć [s1.c]. . ins2Vob W8Z3stkich we 
"""" ,tlt1.. ne.d &i, przeltład..ć 1 powdać2
 
lf.z. Dworaoł:ć wszelaką 11' 8ob1.6 umartwiać, kt6ra s1., w tJ'1I być pokaz\lje 
te się cbce mieć p1"k&
 Ma 1n8Z8. osobliwie S)'-J'8ZSĆ, widzieć niepo- 
trzebne ,.zoez;y24. dw
rn!e rzeez e.uebowną ",rozomieć [aio]. wi,,,, d, 
watęo D81 Bilę 8Wą 
 o nich 
.ornle m6wić, _lele c
tać. pisać a po- 
tytku ""ło oZln1ó. 1.;:/11£0 nu;:/c1ć dworno"".. Pog"rde pY"Oa
otą aił 1n- 
8Z;:/ch 1 neulalmi, a 1;a nej..i,.;:/ prooazkode do poznanie Boga i dobro- 
dzleatw Jeso. 
5. II pokQ-"ze Bi, ćwicz;:/ć obierają. 
 i pragnąo 
ego. ab;:/ b;yło ..,ie 
we waz;ys':;U.. po
.l1 nU 1naz;y..25. 
6. Inł1Y czesz1 [sio?] 81 pce
anow10ne pilnie ....ob"waó. na te.. je włd- 
nie trawiąc. n
 co 8ą pa8
ano«ione. 
Po oym
.....dziw!l. i doakonałą poznać. 
W-d
skonałą-p;z-;l;

 -;i;D1
lą-it;;:t-;] tak.. przecl"
ob rf'.e
=aoh 
jako 1 w powodząc,cb wolą Pana Boga sobie nade K8
8tk
 na świecie u- 
podobać. A do 1;ego jako prz;yść IIIOtem upodobewaQ j'l tak ab.Ll!\ rez, 

e@o ustawicznie pragnąć 1 Pana Boga ° to usilnie prosić. 
.9Cł. 
f!.. 
x:...ZZ
Z1
!_ 'te80. 
eśll\Y są tak prędldłl1 do opuszczen....a rzecz, 
dobrych. choć CZ
81;O s1;anowie
. 

 1. Ze nie z grontu [SiOJ poc
..;yr.fllV, nie wJ'Korzenla;Jąo stft'tecznle 
defek1;Ów, prze1;o 
eA prędko aię '1r..ewieją za namnieazą [de] pr",.Q- 


21 lit 11,29. 
22 !log. 4,20. 
2) Reg. 7,16. 
24 !leg. 67,2. 
25 Reg. 7,15. 
;:/ N1ejaene C"3 tlkapit. 
z Naplf18De 5. zB\J£;Wne 110..... ';.nno 'h3f ..... 
e1 Zepewne "czaB;Y". 
b1 JaicbJ' "pr

len1'i1.ł e:tę"
6)
>>>
- 
6 - 


II 


ną 1. tak ustawa
. a przeto nam potrzeba, jeśli cboem z gron tu [sia] 
począć. u:nar1;wić i W]korz;ynić [sicJ doskonale weZJe1;kie derekty i ne- 
10g1 złe. 
2. pr
cZJ'n8, te nleezc
rze 1. nleprawdzlw1e w,zna"aUU' 1. W3ł'YWO,IIIV złe 
nałogi 1. dla n1&jak1bgo wstydu 
anlechawa
. Potrzeba nam pierw!. do- 
brze pracować, sb;y teł. jak z na;1wtęcZ811. [sio] YJs'tJ'd.em, przelJ1.e jak 
napilni i nadoekonali wyrzuciać [sic]. 
3. Ze 00 troobt pOCZąW8
 i gwałtu QCZJ'111WB%i,Y ustaw81117 
Wozem p't"BwdzlwB szczeroŚĆ ozłowieka zale!;y. 

 -1-: P;';';;&;"g
 b30-.;;1;;;a i sznere [sic]. sluł;yć !łI we wszyst- 
kim wiernie jako i Panu, Stwor
clelowl 
amu. Miłować jako prawdzi
 
syn Ojca. 
2. Blltnlm w tJrm szczerosć zalet,: powatać go. lD1ł071aĆ £0, ozcić, do- 
gadzać albo. znosić i usługowsć. 
,. Siebie saUO' byĆ jako etdz1a. " n1.enewleoi siebie samego mać prag- 
nąc pogaray od .8
stk1oh, ciało swoje kar8ć
6 1 nie pozwaJat mu ni w 
cz,m. 
W

c

_
e
.F!,z3.Ii.


J1l\_'!, !!

A
8.£
 o
)r(.'oić Beloe swe de PaD.B 
Boga pokazu3ąoJ o
ęĆ do p'prew,y, prosząo 50 'C8:r.'8f, o w[8]pomo
en1e do 
te
c; a przeto zaraz sobie jedna łaska u Bo8a c1 . 



_t
"p
'!.e
yrZJI


z.!_n


l
!.e.!
._
!LP_':.'!6
U!. 
aic] R'!:::. 
£

9_
_S..!
'.!z

,! iIiI ma sobie pO
IUić, te to nie chwała, ale po- 
aAbi.. leic] i ze_romoca [sic] siebie. bo 1;0 naprzM Bóg sam i RaZ;YSf1J 
ludzio Widzą, te on 8'811 Lz] siebie nic dobrego nie ma ani mleć lDQśe, 
1:ylko grzeoh. " pr[z]eto sam dę zwodzi. 
eby co [z] siebie miel. & 
c
 większa, przed Panem Bogiem i enioly Jego wielki aAba [sic] dosta- 
ł, 1 zapłat, WB
B
kie uoisku swego traoi. 
Q'!!
!ęE
'!..@,!iYj'l."
-1''!.k.'!.t;y-" Niswdzięczne prz;yjęoie poku1;a od 
8tar5
oh zasługę traci, chętliwe grzech gładzi 1. zasługę otr

wa. 
Kto chce" mieć grontowną cnotę naprzód trzeba mu tegot Nap1erwi 
eby P;
s
-;;-l rei.;] 
 -;-j-;;śli-;;1
-pr-;gni';: -1;;;d;y- ;,. - p-;';;' --&;g-;' proeić, 
e- 
by pragnul [eic] 
 a wteczRs, kied;\i' o 1;0 będzie proei"ł. 1;ed,y ju
 
będzie pragnuł [sio]; potem IDU 1;ego potrzeba, eby eię mę
nie przebi- 
jał przez W8
8tkie pokuEO'; 8 potem, ab.;y się starał o cnet,. 
'".:..0_ 
I!.. 
8.!!

 _ 


 
o
ł:.Z!. !"_
.!
 

ć 
 k.1ed;;y Bob:1e te dwie T'zacz:y 
b,dziem rozlltYślać: ktc 1eet z kim m6wielltY [flioJ a OO
II\V lI'tY l!Ią saUL; 
o co prosiĆ mBlItY. 
9
 
z!
!e
_!.ę
ł.!
 I!!!

_ 





 
1. Nie"iadomość 1;jah, kt6rz,y ćwiczenie nie mieli, 
2. A tych, 00 jut wiedzą, 11Dlstwo [sieJ, te nie ch
ą 
w
tać; 


II 


III 
II 


I" 


26 
Reg. 4,11. 
01 UMIane roa.nie. 


II
>>>
- 
7 - 


,. up6r, 
e slę 1M tym upewniają., 
e jut pr6tno mają pracować. bo jem 
nic nie pomota, 1. 
ak zaniechiwają. 

 
ł!..kE _s_;
 
_
O




BE.
 _ e

8.!'
"!..aś
 
1. Rozomem [aleJ się tylko saOUm rządz1ć, to jest nie to, do czego 
afekt ciągnie 1. wola, choć nie once, ale to, co razom [sic] ukazuje I 
a rDEom [s10] nic lnęzego ukazać nie mote, ino to: szczerze ",znać 
przed przeło
onąi tego ted;y sł.uchając 
2. iść do przelo
[o]n;y u"IYsłem prostym, dla1;ego tylko semego, ab.1m 
ratunek odnieść mogła. 
,. WyznaĆ szczerze. nic nie pokt'3'Wsjąc, choćby 1. J'łstyd bul, abo bo- 
jetń nieporządne ebo skodliwa [aic]. 
.Ił. to, cokolwiek powie 1. poradzi, uznać szczerze t te tak jest, cboĆb;Y 
tez b;y'i.O 1. prz9c1wne rozomow1 [slc]. a to, 00 kata. cz;yn16, trZJ'mać 
się mocno, B. nie swego rozsądku 1. chęci. 

 5. Hatunku od Pana Boga samego 1. gwał.tem wołać, cboćbj' się tet i 
Dabarzl nieohclało, aby On sam wał, wzruszenia niepok6j c
niące uspo- 
koić re.czuł [eicJ e. pomieszanie do porządku przywieść. 
9.z!ł
o_


eE
_a!g.!1-"ł _

!-!
b
d
!
 

g.!
 !
 _z
 S.r


. 
1. Na rozbieraniu eomnlenia uwa!yć sobie. jak 3a to oddawam dobrodzie- 
jowi swemu Jego tak 
ielką m11o
ć i starania Jego o dobro maje koło 
mnie, te mies1;o wdzięcznośoi obre.!a[m] Go. 
2. Jeśli nia mogę jeszcze i przez to "zbudzić talu i skruo
, t;edJ 
tego samego !alowaĆ, te mająo tak slul!znę prZJ'c
n" przeoie nIe !alu- 
ję 
 8 wtenczas będę talowala i tem to nEl.grodztł. 
!
 
':.ł:lR..0!r_
bE!. 


o.!
n!e _ e.!ę- 
a _ 
l
PE


!D.!
 
ł£

 _! 

.e!. 
1;e.kJako ins
m 
1.- I\yŚl1Ć [sic f sobie, tem nie w ludzaoh [sic] i lasce ioh d1 e.le " 
Bogu dobro swoje poloŚ3łS, nie jest mi te
 słuszna o to, skąd ładnego 
potytku nie masz, 'turbować się. 
2. Serce swe ZarBZ do Fana pOdnieść, aby On Bam moje łaską swą spra- 
wował 1 je o Jego się 8amego łaskę sterała, kt6r;y mię nigd3 ani 01l\Y- 
lić, ani opuśoić chce, 6 ludzka jako wiatr przeohodzi i rBł8
wa jest, 
nlepoQteczna i owszem, słuszna jest; mieć politowanie nad tymi, z kt6- 
r;ymi 
 się Bóg jako z dziećmi obcbodzi, bo b3 icb do siebie in8c
 
nie przywi6dl, jeno przez 1;en; e. z tego si, cieszyć [z] św. Augu
ty- 
nem [sic] te mi pokarm de.je nie dziecinD;/ ale doskODał;y27 i 1;0, co 
się obecnie odnowi 81" 1 to 00 sił zgaBi, rozświeoi Bi,. 
w. Bernat 
[sio]28. ''9!!'B-o_'!:ll!tic] !.s!;()!l!!.i.!"-"'.!_

".!'('l-ł!!.ć_i_
1;.!
,,- p'
!:z

a
. 
teb.1 nie opuszoze.ł piln;y i ozujn;y s1:re.i;y ne.s Bob" i pre.c;)' kolo 
ducha i łeb, ciału ewemu Di w oz.ym nie pragnul, nie szukał ani pozwa- 


27 v_ 
I =r 
,1-
, Reb.. 5,12, 
28 Aw. Bernard, BerIDO LXIV, PL 18
, lI, 1084. 
d1 Skr. "dobr. "
>>>
- 
8 - 


'I 
III 


lal dogod, pieszczot i tego 'll'BZ3stkiego, czego jedno pragnie. Konieo 
...ego powolania pilna i oz
st;O [...J, a Z1Vłaszoza te! ozasu ozi
błoś- 
ci 1. 
 do pracy zem powinna ciągnąć, do nawiśoi dOflk'Cnaloścl dla u- 
podo1?ania si
 ;lalo nadoskona11 Bo!e;l woli, g
! na to powołał i tego 
oho.., a1;7611\11 si
 stali ;lalo naupodobańs"\lmi woli Jego. POZDB;I!e z po- 
kuBJ' 1;0, 00 "1, Bołe
 wolI, przełołoll3m, us"tawsD\ [1110] rlJgułJ', po1rtQ- 
no6c1all [810] IIprzeoiw16 choe, a uznaWII2\?' 3ako 
8d l!.azaratliwB
..,. 
przez w,yznanie na IIIOdJitwi.. i t;y... 11;61']''' to n..lat,y. wyrzu6 00 ne1']'oh- 
11 a !da ohawa;l ;ladu zarał.11..ego eo1. mi [;11 pota;lelllD1e towar..,stwa z 
. 
niepr..,;laoiele. dus.., two;la;l. 
! -'C
._e.!'L
z.!

 [ll_zeY
n-",,_p..r
'!.z
_
 _ 

'!.[i]
;1! 
 J
..
! en 

I!.t. 

 . polo;lu "D
trzn:y.. A pol6;1 1II)1ętr.zn:y zal..!;y .. oddaniu ei
 na "0- 
l/ł Bo!ą a ["1 w,yn1ozozeDiu samego siebie tal1., !eb;y B6g z Li. cz;y- 
duł [sio] 00 1;7 ohoiał bez na..ie;lszego sprzeciwienia ..011 J..go. 
Do polo;lu ""
1:rŻnego prQ66 przez umrtwiede i w,ydszozenie same- 
go siebie pr..,ś6; przez polo [;I] oz1owiek na1;7_ naw,y!szego i "s",s1:- 
11"80 dobrego, bo si, do Boga ..9..,S1:[8]k obr60i, " 11;61']''' ... "s..,stlo, 
traci pol6;1 przez n1eoierpli,,066 rzeoQ 
rzaoi"
oh i nia powodząDYoh 
do .na1;701a o1arp11"ośoi, pilnego zw,yoi
t.enia. 
 Kto zasmoenie po- 
zwierzo""" pows1:a"/ł [S10] ukazu;le. ..1:enozas gd;y Diepow6d i u1:ropi..nie 
_1:r...e. 1:a;!.....ioe. Jrt6r.. t;ylko sa_liii Bogu :';'6 "" ;lawa z pewn;y.. 
.....P"IIIO!en1e.. w;y;la..ia ludziom, aqd nie _az ładnego pot,ytku. Bali B6g 

"Bt;. it
 oi
 pooiesQ6 lIIOie. 
ł:;l-ł!
 -p:!!!!.9!!. !!'!..


a _o-!, j;!!.


 -p
ęn_i!-si,
 _0£ _m;.'-11!I
bE;te-, 
R
o d;yaput;ows6 sit z ni/ł. ale ;lą pogaruzio me;ląo to Z9 rzeoz D1egodn/ł 
..buozes. k1a
 z PaDe. moi. ......e
 [z]abaw1ać ne
1 nieprz;y;laoiel,l1 
IIIIgo rozllD1laoh ozas 1:rawić g1 
 k1:6", dla 1:ago samego drain1, ab;y 
od lIIOellitw;y. It61']' [;I]-..ie pot,ytel, od..i6dl. 
2, X1ed;y uozu;l, citikoś6 .. ....1;y.. ull8rtw1en1u. powinna. prosić o ..i,,,,. 
to ;10&1; I0Il01 pra..dz1w;y oh,oi do .....rtw1eD1a. 


_
£Z
;I.ł .!

,,--ze-.!'
a_ c.!'c;!
o
,!! 
 _...!.a

jl,!-p!'."l


!nl'!- 
!!.
 

!.IIE!-' powinna.. siO zl
laIąĆ i otrzetw1ć [7] dlatego, t.e1;7.. ;le;l lO1ała 
ponolió, 41st.so ISlamego m6wl św. Bernata drug'1e pokulO dopuszcza. 
a1;7 duszę spiąoą rozt;rv,d..i1;y29. 
o!a!o_
..! .!'
r.!
!a
 ..! _
"!I1

"E.!"- [sio] !
 _ ".! 
;,,_ ą!



!'. 

 Raroeka6 na si, przed Pane.. i m6wiĆ sobiel "t;y Di[a] chcesz, ko- 
Dieoznle maisz" i od ta;l godziD:Y postanowi6 sobie pr.., kał"" zabawia 


I :11 
I 


II 


29 aw. Bernard PL 18
, II. 1084 Dast. 
81 Skr. "raz_" _ nadp.. "abaw". 
.t1 Popr. '"nl.prZ3
8Qlele.n ne. "na nleprl'.i,1jaclela 118£0". 
81 "oza:tai wie"? 


II 


li
>>>
- 
9 - 


:J1;worz;'/ciela 3wPgo uchwaliĆ, z Nim b;'/ć i pI"zed Bim et;ojeć [aio] 1 0""- 
'liJ wl!lze18k'1
h 8zu)ra
 stanowiąc 1;0 sobie, jako si, .. nioh eprawow8Ć 1. 
przeciwno o7
n1c sobie w nich 1 to seroe swe ustawnie pQrlnoelć. 
Czom Hię za

"bć wt;encza
, 

_z.!q_1:!':I,!i_o

!ł2

...I'!"il
!.e_cg!- 
1ł



e.!!
 _
f8.
1;_
 
 


...! 
Nepr (z} od :pr
\"łiaść sobie na pam1tć g
 Pan nad Idast:em. Jeruzalem. 
płakał prz;yet;osu
'IO ono ..sz;yat;k1e 
 prz;y?z;yrs:/ płaoz" Pailak1ego nad 
1lli8dt:
m do .!1f'ojej n
d
 1 OpuSZQz8łośc1. 
2. p1"
'oZJ'n8, ł;e Pan widział i przez proroka 3aszcze przedtem. prz,8
o- 
wled,;iał 'teni 810\9'1 "lD.1r II1sst'a tego obaloDo, a. wałem wO
SIrB nleprQ- 
3ec1elsklego ob'too
one jest; l śoinlone ze;".ząd" 30 . Telde h1 ob3cza;)ell 
m6wić do Pana sercem J o't
1n 1 UItt"J' "Oto coraz, Pan1.e. mur on gorąooś- 
cl mój 1. dopełntenie. wo11 '1'W01 1. ;)!lO 1'11038 z3e :!nooze
9 z Tobą, Panie, 
oziębłośĆ moja o
aleta [aio] I wojsko n18przel1ozoDJoh pokUa, okaZJja 
do .łego ju! st;cją nade mną, a
 
ę w moa swaję .zięłJ i do szczęt;u 
11 niweoz obroc:lał3, r\ od Ciebie, Fana mego, oderwać mi, uslełu;ję [sio]. 

 }. I 
Vi]' 4a11 prorok () moście jeruzalemsk1.z "Starce jego poza- 
bijere, pennionki pośo1niono [Sio], kUr ich zaro11k.ł., " uoie
ha m!.aat;a 
j.erułialem
kie80, wdzlęfJZT'ogo Sogu, wflv.:vstka ZD18
oze.ł.a"31. Takte 11 
t:et: 'Zaś sobie Ilwał.yć ,. do e
eb1e f:I'brs.cać, do Prana] bJÓ..i.6 w serou 
8'WJ'm: W1Oto, P [w:.le] , pcr2'.ęde:: Ol.... i!t6r, !"Ozom [sj.o] uOQn1.uŁ [slo] 
ustQł 1 zab1
 
dat pr

 po-'.£szar.1e od oziębłości, Ae6 ja teraz nie 
do tegot) co rop.om [811)J 'Ii,..... zuj.o:t 
daw81r., ele za oziębłośoią noj, ze 
złem. ią:3.zaad. 1 "ł!ekt;u,ud !T
D3 tl!lkt3 ?Oś(;:i.-
...Inorl. o':.ę wdz;'ęczną nie- 
..innośĆ i o,,",et:c.śĆ s..r
e, w 
 ;6O:J o3łowiek ohodziul pr..ed p[anem] 
Blogiem] "tenozus 
1.J g(.;; " nim ;jest; ChęĆ j1 gorąca i pragnienie ..szy- 
at;kiego dobrego. "'KIJ:" "am:J lkl", ODe- wesołość serca, Bomienia [sic] 
dobrego U8
.łe w kr6r,m 
złow1ek oo
otn1e cnwalal [sio] Pana Boga 
swojego, .. nest;ąpieko [dc] br;y6k1e £a..."cenie i oprz;y1trzenie [aio] 
wszystkiego c'.obrego. 

a.p.o.!l1Eł!!1
_
_
"


.J1
.!Q..l

.L ł.Z!S.!!l!:l:.ę

.!-O
!. 
_ gp_8
ę- 
!!-łi...a;:
L

bJ.!'!. 
.o_
.!!
7iII!!!-
 _l_

ł_'!.l.!!ł.!. [sic] 

@. £,
,!!!!..a_ [sic] 
z Y8tor:!..ej o Noem i k1 korabit"&,. . 
---Qd.y -Wo-;-; 
-;;-Zka-;;nle-B;,!e

 zbudował korabi [sio], !e
 uszedł 
c'1ego "..srania. 
5J B[o
ego]. kt6r;y wSQ8'tek h1e.t skarałl3 jeet, 'to 



o Łk 19, '
-'!Jj.. 
31 Nie odnalezloc6. 
32 Hdz rozfAzla.ł
 7 1 6 
b1 '''Tenże''. 
i1 Sic. 
:11 Nadp. "u" jakbJ m1elo być "chuć'\ potem .'3kr". '7" e "gorące'. popr. 
na "r,urqt::ls". 
k1 Nadp. "1".
>>>
- 40 - 


I 


je3t potopem, z tego! rozkazania Botego Dabrał wszelBr
eBo rodzaju 
zwi..rz6w, ptae1;Wa [sio] robas1;wa [sic], a to dlatego, 
e go B6g 11 nie 
cho
c go mieć bez oke
jej do umartwienia dla więtszego [ej c] pr
słu- 
ieniE. Bogu. Toł; właśnie jSl!!lt ćwiczenie zakonne jako korab, kt6r.y od 
Boga "allllgo jest postanowione, teb;y ci, k1;6r
 chCII (1) z natchnienia 
Bo
ego ujŚć potopu świata tego burzliwego mieli pewną ucieczkę i obro- 
nę, at wody te opadną, którego 6wla1ie., olał e , ""jebłe 1 z włsl!lnego z 
pr
rodzenia i paa", pr"iYobodz'll a po sterdzieetu [eioJ dni obc'lcy 
)oe dowiedzieć si" jetli ju
 "ody opadły, WYPuśc1ul [eio] kruke z ko- 
rabia, 1802 kruk 
 wiłO' się do korabia nie wr6cluł, ale etł nad 
ścierwami zabawiul [aic]. Strzec si, tego, *eb;ym tym krukiem nie b;yła, 
kt6ra Bit onemu przeto podobna stanę, jeŚli dobrodzlestwa wz1ttego za- 
pomnięm1 i tego, ozego jedno eię ćwiczęlę [sic]; strzec się tego, !e- 
b;ym ""bi. ..ięcy wolności nie pozwalała, gdy taki stra!3 nie btdzie ja- 
ko w ćwiczeniul strzec slV tego, teb3 m1 n1 śoierw, smrodliwe nIe em&- 
kowały, od kt6r;yjem [eic] nied.leko odeszłe, to jeet złości, zw.ycza- 
3e 01 złośliwe I rade wsz;ystko e1iar86 slę O tc., ł;eb3m cudZ3m B1, 
 
ścierwem nie *ywieła jako kruk obraoajllo ocz;'! na cudze defekty i tymi 
si, kermiąo ale u. ew. olsnąć [?], przez to nar;yobli ducb P1 wasz spu- 
stoszeje. O to waB naj\9ięo, upom1nq,m 1 proszo, ł:eb,śole sIę tego naj- 
więo;y atrzegłyq1, miejcie się za nepodleeza mi,dz;'! ws
stkimi, bąd*- 
cie jeko pszoz6łki, kt6re [z] naigorezego kwiatu bierzą [eic] mićć r \ 
naśladijcie gołębicy " proetośoi

, w szczerości i w boja*ni, kt6rll 
gdy Noe wypuści"ł [sio] z korabia L gdy jeezcze wody b;yły nie o,;edły, 
one eię tet 'Wr6ciła do korabia 
 tak, wy się 'tet o to starajcie, 
te
 się wraoała coraz do ćwiczenia swego, rachująo się [z] sobę pil- 
no, jeśli w c
m nie ust'lpieła [sicJ, a jeśli si, trefi zbłądzić, 
UP8
Ć - nie 'traoić seroa, ale znowu się wróoić. Starajoie się o to, 
*ebyście coraz "ięo
 [eic] postępek breły " ćwiczeniu, wracając ei, 
do ....ego korabie z.""" z rostką [sic] zielon'l, pr
c"iYniejąo poetęp- 
ku. Bojatń niech nie ustawa, bo
ąo się najwlęo, sIebie, a w sobie 
oz10blości, z kt6r, W8
8tko złe 1 upadki pocbodzą. 




 &!t 10,16. 
11 Nadpisane. Skr. "na tell Świecie". 
m1 Nadp. "je". 
n1 Skr. "ezeite". 
01 Skr. "mojeII. 
p1 Skr. uszu, Dadp. "ch'l. 
g1 Skr. "nie bQdzle krukiem ani p". 
r1 Skr. ''bąd.tole prostemi, szczerze". 


iii 


,
>>>
_ 41 _ 



 c...go [poJ S1 trzeba ..,ohoóząoJ''' z ćw1o""n1a 
1. Aby do
 ewe ńaznBQ
ll, bo 
nao
 zabi3e Bóg przez aniola burząoe- 
80341 dOli nasZ zwifłrzohnl - ozlowiek, nSz..1Bcz:yĆ go cnotam, które ID9.11tY 
z ..,slug1 i pr
kładu Baranka. 
2. Złupić lIiepr
J80iela '" klillot6w ioh'5. N1aprzyJaoiele aąsiedzi. a 
oi ., do.awi nagorsi, o1alo [z] 8WJ'm1 !,dzao1. klinotJ' ioh - zouślnoA- 
ci rO'l,maite. 
,. nOV.i3Ć aię 1. raobowaĆ."(1). Dla porządku, (2) Dla czu2:.oAcl, ozego 
nie dosta
a. Z porządku rośoia wesołość i wolność, z czułości si, pr
- 
lIIIl8!e do',ra, złe ginie, gubi i ubywa go [eio]. 

 !ry _r!.e.2...
 R_o.!r
 £n8 .!! .!'o
IIIl
J.a.E'=.Ył- 2..
 
a..!!lJ
e_
!!..
Ć_D!!=- 
!'!Y.!.

Il!:. ł'.0.Y-E



o.IJ.o!.'!l'!...[a1o] 
1. Aby si, rozo",,, [sio] przez pilne uwa!euie poJęło rzec
 i to 00 
choe mieć po ...ie ta nauka, kt61'"'' na t, godzin, przedsi,wzi,ła. 
2. Wzbudzić" sobie. afekt albo [sic] wol" do t;y rzec"\Y, kt6re poJęcie 
pochodzi z pcj,oja na rozom1e. 
3. Wolą ewą 6kłanle6 do Yljl'pe1:nlenie. tego, czego po mnie cboe ta nauka. 
8 gdzie bJ' wCl&. nie choiala - pr2\1mus1.Ć ją do tego koniecznie. bo 
!gust;yn n. "owi"c 1;Wierdzi, !e i sa" B6g nie uO"\Yni nae dobrymi, a! 
si, te! de talio aami 'pr7i9o"\YnialllY [sio] 
6. 

0..!l
_e


-!!
!.. 

!
 
£!.e_ 

 1" d[nia] lutego A.R.P. 1607 
. Nepomin...nie panny Ksieni w kapitule. I16wi Pan Bóg przez IzaJ&sza 
proroka te ałowa do ludu 8wesol Odn6woie 61, duchem u
8łu waszego 3 ?, 
8 je was te! odnowię i dam w oiała wasze serce mięsiste i duoba nowe- 
go wleję 1Ie wnętrznoŚoi "'&8ze 38 . .!!..


.1ł!!l!'L
!Bltii..e_

!!.1L!w
 
przez tr
 spoeo
 potJ'teozni.
9. 
"1 
 "f.;a8ną; ;a;;z; -P;stęPku-d:;cbowneBo, 2. 
Bło1la6 ka
dJ' dzl:6 nledo.ak:J- 
naloścl swoich, 3. Ustawiczne ćwiczenie w cnotach B można sprzeciwia- 
nie zło6cloll, mówiąc z Jakubem patriarohą. P1erworocm, 116;1 Ruben, nie 
roŚĆ [...] 40 jgJ ł


I'!'
.!" ..!''!...
 _ 



E. .£p':I,.eE.
!! .1' _on! !!.. Be 
!!J;.JI
 
R



Z3_


b.l . 



4 Rdz 12,71 12,12-1'. 

5 Rdz. 12,
5-
6. 
36 Sw. Augustyn, De perfeotione juetltlae hom1n1s. Opera Omn1a ed. 
D.A.B.Ca1l1au, Pary! 1849 n. vol.XIXIV 5.
7-
8; PL 41, 291. 

7 Et 2,2
. 

8 !l:z 
,26. 

9 Św. Bernard, Sermo VI op.oit;. vol.II 001.824. 
40 Rdz 49,
. 
41 Św. Bernerd op. cit. Sermo VI 001. 824. 
51 Urwane c zęść kart;)'.
>>>
- 42 - 


. 


,I
 
I 
I 
i: 


1. Pilne i ur.a:2:ne c
tan1e. 2. Przez !DCdll...."'O 30rąfJIł- choć kr6ttą... 
,. Przez rO
lO'ślan1.e rl'.IłJC%i,'? .5osk.tch .1 dlJchown;1ob... 

 R"!!
ł

Id."!I!' ..:'6-98_ Ro?!!",,-.!'s_d.!!.o .!!owna. _ kt6';:'L P.!..I!!!" _

.!ł1_ "!!-!!.-_ 
!
["- '!'
"'.!.;t] .MP!!.sN..: 
Z 1tt6r'l zł06oi" Pan "alozuł " Ogr.ćJcu i ir.t6r" zw;,'ci"tu [si:]. o 
z89ł1Ucen1.sl1 [Slo] Pena, 311.Ir1m sposobem zwycjl.9::'al {o) u I, pow1.t:rumlem 
[.ic] apos1;ołom p!,śb;p o 'IIOdl1t;w, z I8Śc1em n'3 uepoko;jenl1 U). 
Modlitwa do OjC8 ..rrvlr.roć powtarzajac (.:&.) ZLt
...ełnu re
RllecJ.1a Da woJą 
OjCO
Bk4 (5j t

QłoAĆ aś do potu 
rwa

F.o. (6
 A n
 oBt

ek t

h spo- 
sob6w PfU utvwa, jskioU 


a

 na wo
nie z pot,kec1em z nleprzyjac1o- 
Q 
 sd: poe'trza13 lecą, upadają nu zimt [151.0]. {2) tD1e;z8 w re-r.e 
bior" i wręoz .i, bij", l3) gł."sm jednakim "sz.J's
y s810 [sio] wOłeię, 
l4) krwią Bi, oblewa;ją, (5) B 
a os1;s1;ek i uc1ora;ja. 
l1) A 1;u Pan naprZÓd na zimie [sio! 0:;8..... (2.) 
o" z m1dozem modUt:w,y 
'R.Yc1ą@'& (,) ASł.Ci .'Ojoze" "1013, (,4) Krwew,m eię potS!I ?b18\'l'8. (
) w ko- 
[lpnlu 1irw6. 
Abym nie prZ'J'szli 11' tę zło
ć zaamunen'1& ktOr,:7ch śl'odl;:o-:.ł uŻJwal. 
(1) Bać się foga i oziębłości, abym 
 nię 4ie wpedli (2) pobudzać .ię 
neukami roz...
tymi " Piema ŚW. i prz.J'kłnd6w śWięty oh (}) ll!ar1;wić i 
zWJ'c1ętw
 lit sobie zł.e 8We sk.ł"n:Gośct (4) Znosił- skrNIIQie olltllioh L.i9- 
dostatki 1 krewko
cl. 
BJ f
2
!!I2
:!.J._!!....c!
'
_I!_ć
iJ
ZJJ
 ąa_.p
_u
 R.P. 16"'11. 
Sł6w tyc2u "S'ł;o:ę 
nu w bojlll..tni ". Vf:Ldzmłiu. t42 1. na w"lelu i.....s:Qoh 
m1Bsrach upor"d.ra "l'1łS Pismo ao bojatni B [oż;yJ 1. oni ojoowie 1. prorooJ' 
st81.'2U' dawali za 'tos'tament [sioJ 31ncm. 
m, jako l)swid 43 , Tobi
asz44 
te tam \'1:.s1k1.9 błogo::flsw1eils1:;"...1! od Boga oblfJcowali: GpOfJObU pswries2'.e- 
ro n1.e masy. v1 do us'trZG!enja się g
zech
, 
o zacnowaD.ia w1ern
Ao1 W9 
wez.ys1;kim. Jako 
doZ3Ć się" bojatni B[o
J. 
A do wzbu1zenia 1 neuJole t'y bo
&źnl " Bobia wie(l;z19Ć o 'tam 1 
upewr1ć się no 1;em, te Bóg na mię ne koli;ym [sio] mdsou [ai,] ,,"
rzi 
[Sic]4
. kt6ry "idzi wszystkie slt...-y1;oś,'i moje nawy 
?] 
 i eądz!ć 
mi, z kotcl.,y [s10] Demrd.8f r.:'9 sprs¥lJ' 1 
911 i odd
 zaplqt
 wedle 
u
z3nku46; k[t6ry 1J wzbudzać pr',?;flz u
fe.tanle ka.r:łn1s,. Które @r-
I)b3 
ludzkie kar"oe f.?] od początku świ.
e. A do [bo;jdni] synow.ki pobu- 


I 
II 


42 Nie odnaleziono. 
"3 
-- I !-"..rJ. 2,t-4. 
q...;. 'rób 6 nas....' 1 / -ł,10--1"1. 
45 
z 15,j for
 ReS_ 1,u. 
46 '-łt 16.2'1. 
t1 Nadp. ''Jn 1 popl'. ze "s'!;rl(::!'.. 
u1 VI new:l.e ele (o). 
v1 Powt. " pewn 1as zap.OII.. 


-
>>>
- 4} - 


;-'''e.
 się 'tłem. t.e przez k-oMy [sic] gr
ech 1. netm1o!lZJ laski Bobie Je- 
go l.um.1e I'zam. 
1)0 ioe"""ienia ty bo
atni cz
go pokz..b.: 
 1) tt'\"c [do] ,ądr,ą 
gorącą, (2)"1 Modlić si, o ni'''\ bo jest "'arsm Bś;y.. DecM iJvI., a 
modlitwa ma być ..
6tka e cz,eta"7 i gorąca, uprr;ykrzając lDoę p..",," 
częc
'ł modlitw" proezr;.c o ten dar U) I'rzenzkod;y odda11ć i llmarl:wlć 
\fil (,.) !)bec"e
" Bo;',a m6ć " "o..arb ""Jo" prr;y ko
d;y [si.] zabawie, 
koł.óego [810] czasu j81
 wszye::ko " obecnrśoi 
ego aZJ'n1ola. 



_

i
 
I
.
 _
!'_".!E!'... 
.!!.

ln1!'... 
0!!i!!.i_1&.1E'- 
AbJ' si, post; dODrze e"trawiuł I5zukal OIlJ' wody. która ma 1łOt: 1 łt8.Q- 
nic reic] zayalp,ć'lB. Kad:1
 
e.1 szukać i p"Z6Z ktćre AJoodk1. [..' wler- 
n:rm sa "howan1u ślub6w zBkCrnĄYoh. 
1. W u.biIB'twi-'J! ,",oltcrnq, olerpl-iwość 
2. \'I cr;y stc
d ."roa i somienia i pil.lQ' strs!,y Z"" słć.. 

. W po"lu
z;.,ila""l" [sJo] ochot:ne i ""ł.ns ZQIclt!anie przyrodzen1a i 
nełogow. 
Srodk1 :1 pom....qo. bez hb1?ch nic nie apraw1eł1\7 
 jak rze1l1861- 
nik. bez naczynia '::o:,IQ1.e potrr.e-bnego. 
,. Cr;yt.....ie pilnieaze [a1
] 2. IIodlitwa oz
atdzd 
. I\oz"l!'ś16nie 8"- 

t;Bze. 
1. Cr;yt-.nie pilna i uws!ne .. :",ć, .!eb:y UIl16.1,tno'oi do roz"I'/Śl.."ia 
i wyrozc.'ienis [dc J o woli Boski i pow1nno'oi nas'!l' prr;ybywslo. 
2. Ro
1IIY 
l.."ie zaś oświeoa i zapala ogiil [.ic] m1elo'oi, s ktćry 3srz.- 
Il1O PańsIei.. s
.odk1e i le Idem [do] or;yn1 a baz oit!arćw. 
3. A . Q)dJ"-tYłtf:l nieoh btdz1f'J prośba ro:ztr"'pna. abJ B-Jga Ił nie s1eb1fJ 
ap.ukałe. 
!!lIPo] 

_
1ł1'-. 
Z rozIIIO"Y duobown;y Pann;y Ksieni. Prr;ygot;o,"""u3" na poat'1 4!i"'''/I1-a- 
gier;y1llY [SiO] 

 Do ć!'iozen1e 01, w onota.b ś,.odel barsu potrzebn;:r. !!IaprzM 
tonda....nt; [sic J taki' Jsśli 81, kto n1e odrbi sno
'U. J1is ""'t.e wi- 
dzieć Krćlestl'a Bc!ego 49. Jen [sic] św1,tJ' .. 'aPIlt: z1 . 
(1) Co ńapo1;'!ni POIIIĆC mo!e do odro.:lsen1e lIuo
 Danego (2) 0.1& to 
stencJ'
a (
 p[UD.Ict]) Co 3est at:a"oJ'
'" :agr.....dzen1e wsr;yetlei.h s1e1 
:sio] z"I!'słćw do wykonanie piln"eo Pzeo"i/ prz8dsif"'.1,ty. Jsko nab3
 
mota a:te.:t01je;j. Prz&z dwa apo8obJ's 1.. przez p.rAl"JD.łłnie. kt6re w Bob1.e 
wzbudzić uw
łBnlem po
:r-ze
 1 poft,t:ku a'telU)3j.
1. 2. przę.
 w-Jkorzenle- 
47- R;ag. 20,
. 
48 II !lob ',19-
2. 
49 J 
,
. 
.1 .adp. 1. 
kr. . !5-Y'1Ij,1ić 81... ł. s'-r. "prosząc o al.!! Bog".. 
", Skr. "8bo 
es1;". 
J1 Fowt. alVIt.. 
a1 Złlan1e UJ"IIIIID..
>>>
II 


- 'ł4 - 


II 


nie przeszkód. lZ2] A ,przeezkod, te są nSBzkodll11'8ZO: (1) z8slIWcenie, 
(2) wialeOlOwnoŚ6, (}) ni.etateoznoś6, (4) smialoś6, (5) ohoiwoM. 
Co za po!ytki Ja:tenc:y ja prz;ynosll "prswuje pilnością łlWą prędki 1 
wesoły postępek do cnót świętych i (2) odrodzenie ducha; (3) oświecenie 
rozumu (4) A stąd pooieohe ne duszy, (5) towerzyetwo z aniOłJ'b (6) wo- 
lą swą w boski. prze lenie (7) Haroe c:li,1ste, które Boga widzi 5 I (S) 
Z Bogiem jednoczy d
BZ', ViI' kt6r3m widzi Kr
le8two Bota.. 
Co w atenoyjej zatrZYlIII'wa (1) UkładnoŚĆ obyozajó", (2) "strzymawa- 
lośĆ, (
) niewinnośĆ, (4) atateoznoŚ6, (5) waeola trt'.lOśĆ, (6) uwa- 
tenie pot;/tku i zapłet;}1 wierny m lZIl (7) szkodę i Imranie niewierny oh 
(8) A na oetatek częeto one eloWB do e1ebi. mówiĆ, które IDĆw1l Piotr 
św. do Pana: Gdziet p6jdzie"", a Ty elowa Qwota masz 51 2 C s2 Gdziet 
pójdę, o6! będę ozyni.ła [sio], jeśli tę pilno
Ć opuazozę o po.
ę
ek 
duchowD3 a na o6ł ją obr6cę. 


kl!. 
aEł!..k!.e.8łł..1-613..L...E!

E.1
 E/:L


 
s"
p._l_w_.


!e_

.£
:ga.:: 
!!.i
 E 


;Y...6
C!!'!..


J'.!:9
.!

_
.!ą
 E



ą

ęg
. 
Wez;y.oy sobie iEĆ fuozellll' [sio] do ty staini b £ p

ywitaĆ i powin- 
ną chwalę oddać nowonartxlz,cnemu 3bsv.1clelowi, JJecz tam nie ke1d,7 wniść. 
mo:2:e, bo tek S8m 2o
;'el'7..1ał ffi] ł.aden do Mie prZJś
 nie rao
e, jeśli 
- 
2 
BO Oclec nleb
eaki nl
 pociągnie
 ; zsczem Jeronlm św. woła: :2:adsj 1 
pragni, eby oię pooiegnul5
. 
1. Kogo pociągnuł napierw! do 't1 stajni: wiernie ozująo30h nad szkodą 
8wą54. Bowiem 
obroć boska katdego chce poolągn
Ć i do Zbawiciela 
prz,wlść., ale spre.wledllwośt Boska prZJsotowane ob1era, e. nleprZJ'8oto- 
wancroh lsskawlti, oierpliwie oczekiwa kołacząo do seroa ioh ozęsto, aby 
się do ?rzyjooie leaki o2 pr
spa88biali prze ozu
ność i umartwienia. 
2. Przyspoeoblon;yoh oiągnie prędko, pilnie i potę!nie "s
tk1mi [sio] 
okolicznościami 
e"1 [eioJ dopomagając IZII jako pr
gotowany", aby 
szli i postępowali do pr
gotowani8 
 oglądania Zbawioiela swego. 
,. Jak [a] ta dobroć BoBka, te cczeld.wa wolllJ' wo
i .Des2ij', 8'b.Y zaczęła, 
B do zaczęcia jej środki podaje, 8 
Bko prędko pocznie przez strat 
nad Bobą martwiąc złe skłonnośoi, tak pr
dko :1. pilnie z potołną pomo- 
oą On nie omieszka, łeb, mającym początek b31a dana pOIlOO, abyd2 do 
postępku okwioie pomoo mieli. Przeto jeśli kogo nie oiąg.nie, proś ab; 


I 


III 


50 Mt 5,8. 
51 J 6,69. 
52 J 6,44. 
5
 Nie odnels ZiOM. 
54 Łk 2,8. 
82 Skr-t "Z Cli lub "2 Cli. 
b2 Nedp. tll". 
c2 Powt. "ł.ask1 l1 . 
d2 Jekb3 "zabili. 


-
>>>
- 45 - 


buł [eioj c
'1gnif!DY, a jeślU pragnieaz, aby cię poclągnuł [sic], .e- 
dy pragni pragnąć, aby cię pociągnuł [eic]. Tak riez1gnel1uez 55 uczi 
z doktorów 6W. 
!!Qk..!l_

s
i
6.0_ 
1
 


w
 -P

 .!!!
I!.i _w 
!F
!- 
 
o _
 s't 
.!
5!-ą!
 [sic] . 
własnego serca umiejętne strat w oka
jeob do grzechu 
!t2!7 _u!.

 ;te!!.t_ _d
b.!.'!j!
 !!. omn !'
!!:!!_ [aic] 
1. Jako wiernego 1 roztropnego str6ta przy drzwiach pokoju pańskiego 
2. który strzele skarbu jego niewinnośoi dU5Z3, ,. "iernie zalltYka 
z
s13 oboje 
. Roztropnie otwiera dobre rozumienie 5. 6c18
 w pozwa- 
l.aniu i w potrzsbie 6. w ciemnościach bojeUiw,y oziębłości. 
7. trwoty się w tumulcie tych lII'Iśl1 B. tęskliwy z pr6tnującym duchem 
9. n1eepokojny z gośoiem obo)'m, co nie z Boga 10 Ze go v/puśclul [51c] 
rzewliwy, it zgrzeazuł [slo J 11. pieozeluje się o to Zbyć ich przez 
spowied! 
 12 te poznał i zbuł [eic] nieprzyjaciele reduje eię w 
skruaze. 13. dobrooią pana s_ego cieszy sl, w pokucie. Tene! jest u- 
rząd i powinność dobrego Bomnlenla. 
Q
 

.!. 
0E.r..!. 

mn-.!

 .E.C?-

c.!.
g_!:.


 ;1!
 

EtO-B£..t9..i
._ (1) 
Dekretowi sądowemu 00 mu nBkBzał czyni dOs,ć (2) Nagradza spravlsOli 
CD.O., eby i aalll'l ad cnotami nabuł [sic 1 (3) Z okazy jami do grzechu 
jsszie [sic] kolw
ek sprzeciwia wRzelki i w nie nleprz3jaźni przez 
prawdziwe cb

dzenle zachodzi (4) Strat wierną osadzB a naprz6d u wo- 
11 jako U o.rzwl serca, sb3 nigo;1 nikomu przez pozwolenie [aic] otwo- 
. rzone nie było, telko aamemu B[ogu] jako włnsny pok6j jego. Drugą 
Btrat osadza u zarł &!!Ił6w 
 wnętrznych rozumu 1 pamięci, tebJ si, i 
t:J'm1 oknami śedna złość przez rozbieranie rozoUlem [sic] i pamięcią na 

rz3ezłe złe znowu nie wciera.l.S [sic11 Do pilDJ' stra
J' lntencyją prQ- 
daws. Trzecia zllt)'słom zwie:!'z
m nie ufa, b.., do zabawki z nieprz;yjaoie- 
lem z krewkości 8WJ' są barzo skłonne: przeto przez umartwienie kotdą 
jem do tego okaz:y;1ą od3muje, bo.....iem katda zabawka z niep r rajaclelem 
cnot ducha rozprasza, '" oziębłość zawodzi, \'1 kt6r,y i do grze:chu e2 
łacni prz;ystęp ma nieprZJ'jaciel przez omelne pooieszki. Dlatego z pra- 
cu f2 precz ustępuje: oo
 od,.raca, US2i.}' zatyka, jęz.ykowi ust; nie o- 
twiera, smakowi ujmuje, pieszozoty się ohroni jako pew
 okaZJjej do 
złego 
. Zrlobywa sit na armatę dla IZZJ nebiege j'loych ni"przy jeci6ł 
jako św. Paweł UC'Zi;j przJ'łbicę w181"3 ty",56 , kt6ra jest naprawa dUBZ:Y 
zg1nlolU' i p1erwezem weście m B[oga] do niej, bo armaty rycers1iWa na- 
azego pow1ade nie jest cieleena [sicJ, ale moc B[o
a] (1) na zburze- 


55 Bernard
n ROGslgnoli EJ, O ćwiczeniu 
 
ci, Pozna
 1612, (Estr.t.XXVI etr.6
9) 
Ki' 6,16-17. 


Chrześcijańskiej doskonaloś- 
- księga I roz.IV. 


56 
e2 
Poprawione. 
f2 Zap. "z placu".
>>>
-46- 


III 


nie ra
 pOduszozającego (2) .,sokośt sprzeoiwiajljoa siO u
ejo
n060i 
Boeki " pros
ch (
) ns zburzenia obrony swego złego pos
Opku, prze
o 
UlOwi pojmawaz, rozum podaje go .. poslu..,
tllrtwo Kr;yetuszowi, bOdąo go- 
tów zelllŚcit aio nad sobą ka!dego nieposłus'l;1"'e
a5'7. a1;7 w nas brał 
p08e
3ą przez rozmaito cnoty. Zdo
wa 81, 1. na tarczą WB80ły nadzie- 
je i na pilną modlitwO jako o6rkR nadziaje. Tak jlj Re'l;1gneliusz 58 [dol 
zOVIle: "Wesoła talii.. oble'tnlce Zba"1.ciela !I....ego, Ae pokutu3ąo1 nie zgi- 
nie 
 a walczllcy w ni zw;yciOt;? 
Nie odrzuca pr
chodząo1oh. da
 elę znaletć 8zuka
ąc,m. otwiera ko- 
łacząc,ym, dawa 81, utyć proszęoym, okwity .. nagrodzie. cierpliwi.- 
czekejąoym. Zdobywa siO i na mieoze słowa Bo!ego. pr [ZJez o'l;1
""ie, 
uW8
enle 1. święte roz
jlan1e dobrodzlestw Boskich 1. dzlw
oh spraw 
Jego. Ta je8t robota 1. zabawa ozłowieka sODll1enle dobre mającego po 
zbyciu grzeohu. 


I I 


Bu.u 


I 
'II 
I 


1. Z przeszłych grzeohów zawsze tal '
e....l
, prZY8z
oh 81, 8
rześe 
2. Przez spra., cno
 buduje w sobie cnot:!. '\. 'i.y., wiar;y wesolą lIS 
nedziejO 4. Z dobrego eOll!lienia zawsze spokojny, bo sam lZ2I duoh da- 
we świadec
o duohowi, !e jes
 IIJ'nem lJJt;?';9. 

 znaki pozFierzobne co do blitniego nelet;? 1. Ze wS'l;1s
k1emi w poko- 
ju i " pokorny m usługo"aniu mieezka 2. !II1koDDl nie jes
. ciotki 
. pr'l;1- 
jec
..le u!;ywa do przyjaźni 4. Nieprzyjaoiela do oierpli"ości 5. .S'l;1- 
8't
"_
b do dobrocZ3nnoiŚcl o"} mośe c
yn1g2 B czeBo nie moAs Pana Boga 
P' .)s1. Dobrze 
CZ3t a takie somnienie Panu Bocu Dam11flze. 
i:::

 !.e.! 

m;!,l1!.nJ:ę- 


L!..l
 
ł!!B
ę-!..1i


 an
 kt6r4 ZB8Z.' 1. zgorsze- 
nis się świeokiego strze!e, jednak" g[o]rzkośoi wielki, bo aię mu !y- 
wet ostry. droga prosta zda b3ć c1.ę:łika barzo 1. z zewsząd około siebie 
widzi, 00 eię oialu jego nie podoba, jednak 6iO bojatnilj rnQ] Bot.ą 
tr
ms jako okręt na kotwice h2 
 nawałnościach Berna. O takim mowi 
prorok: Stu.rbowelem się a nicell nie mowiuł 60 [sic] a Pan przez tego! 
proroka mow1: W utrepieniu jestem z tobą, wZ3waj mię, W)'rwę olę 1. 
UYł1elbio 61 oięi2, .,rwę z gar.kośoi i uwielbię w pooiecheoh, te ooś 
c'l;1niuł [sio] z bojaźnią o'l;1nić będzieez z mielośoi 62 . 
57 II Ko r 
O, 4-6. 
58 Ro.signoli op.oit. Ksioga III roz.V o nedziei - og6lDie? 
59 Rdz. 8.16. 
60 P. 76,5. 
61 Pe 90.15. 
62 Reg. 7,22. 
g2 NBd:p15BD
. 
h2 
1ersz nzęśc1o
o ucię
 pr
 oprawie. 
12 Skreślone. 


I 


I 
II 


II
>>>
- 47- 


.!rJ!e..!').
 
!I!'I
_
!'J.e_;i

_!,
 
 .!".iN_'!.I!,!

!!.e-, 
Aoz 1;8£ li ciętkiego srSf'.ohu bJ'W8 t'tllkl1we. 61e 'tO rzadko 1 aarzo krót- 
ko, bo czująo o"'''ć ni. choe [12 O tald.em prorok _iI bito je a nie 
czuło, szarpano 
e a 
1.e dbalo' II co l1li. 11 bojatn1 Boł3 
,lo gorBko, 
'to 111 w oz:lf"blo601 ł-lllakuje, to co 
 bylo przed'tem niepodobno 
 
uCZJ'n1ć, 'to _ s
ł t!ctem. zda niepodobno opuśoić, 18 ,.,. w olemo601aoh 
jako w si!' lobie "bso 1I010gu kamieniem zatwardzial06ci z....do"'. ie 
go światłość Boska nie doohodzi, agoraaaniellł 6Dd.ero.zleć DłUlli B ;Jako 
umarł.ego 1 Bpowled:t go OUUllzoDa 0PUIIZCZ8, 8 tam. ju
 't;11ko sam Bóg z 
kamiennego aeroa m1,aiate 64 uozynić lICłe. Aby si, new,.ćoielo pt,ki nie 
zapadLi. " krain, gl,boką. z ktćr;y jui w;yniść ne wieki niapodobno, e 
to jest: nagoreze zło w talii. trwa6, ozego B6g nienawidzI, bo 81
 sprze- 
ciwia wszachmoonlJ
 a wSZ8ohllOC1 
em..J. 




y




 

 
 
 
 Btur 

_ 

 Nie łBłuj
» 
e BQsa obrazleło, ale wst1du 
8 o2u3ąc 
ętszą 
gorłkoŚĆ po grz.
bu. n1
 1Jy!:a 'Jolecha .. gr'
ecbu. O 'tak1ch prorok mawi: 
bile A ioh. .. "-ie ielOłfEli, ueoisnulel! [sio] prZJkazallie"G B """ dba- 
1165, P
Z&t;o napalili .-..arze _oh arollOt'l. a'" Ci, szukali 6. D.,....ge 
prZ3cZYna 1:L1r1.ac3jej prz,kaz8D1u Bete. 
flt811J' św.. doz6r pl"zełołon;.voh. 
dobre pl"ZJ'kład;? prz;,tolll:lJ'ot. ,JZJ'm ,
68t tak ŚClt:ID
Ob8t 11, IW 81, zda. 
Jeko1T,y '-1 n1ewo.Li turdcki meazk'1l:. P.Z8Z 1rt
r' 6rookJ. Iole t1olmi
n1e 
staje eię dobr
al przez u:wel s
r
s
t

J w dobrem przudei

zl,olu 
lI.ocnie 'tl""'1..łJąO,. ultTS1 ta
-=.t 
 
rzgohllJ. 8i, br:r;;ytizl. anot3 lliluje. 
z pokusą. vw6.10ZJ'. okaZ31. si, de .;rzectuJ. str;L"'3'łe j2 . :"ł:J :la.ł6g dobr,ym DB- 
łogiem zwalcza, od Boga r!!l':ti.Jnku łłiebrze, :ps iloć VI Zogl1 zabawia a PC) 
grzechu 1 lIm:1eol pozo""tałe prec
 z ni ..,mis1;a. 
Zawsze ;'6S't ua "tJ"IU l"6C
 umrzeć. n1z11 z,grzell!l2i1ć. 
fe
E
"!.o_ ą-" -,,
!.e.ł...'!iJ'ł'!



 -!,


j
ę-k.!. 
"1. naprzód wl.1aieć t't'zeba sl'topier.:po kt6l"J'oh 8atan pr01fadzl do grze- 
ohu o ozem księga I Rez
gne
iU5z867 kBPU
 6 kładzie s
opnie 41 1) po- 
dusczenie, 2) pozwolenie 
) ukochanie 4) bronienie, do kt6r,oh poku- 
sa zł poduszczeniem prZJ'chodz1 GrzeRorz św. IDOwi. ł;e ffi!f] do zabawlo- 
",oh zabaVlą św. 
 poboiną pokusa prr;yet,p
 nie 1186
, A Aw. August;;yn 


6
 Prz 2.
.
5. 
64 Ez 36.26 por. pr.
pis 
B. 
65 Jer 5,
. 
66 Pa 82,17. 
67 ao.eignoU op. cit. keięge I roz.VI. 
6R Św. Gr'7.egorz, 
ietola xxrl/1 ad DynslIWm et Aurellulll PL T.LXXVII, 
III, 896. 
j2 Nawisa vemknlęt;J. otwertiego n1.e b;ylo.
>>>
- 48- 


I 
I, 


dokł.ada, t.e pr6t.nowan1.e VlOzsł6wk1em satańakill jeat 69 . Przeto kto pr6t- 
nuj
 duchem, t.e 810 tułe 
618mi po rozmaitośoi 8 nie ma strat., te 
ned sobą, 
eby ei, wr601ł do k2 zsbaw i k2 lI\Yśli śWi,t;yot i pobo
nyoh, 
"net 6a'tan jako pies 118 swe wezg1:Owko "Btępuje . aby poduszozał plerWJ 
do lij'
len18, potem do patrzenia wn,trZDJ'1I1 ooz;yma na 'to" 00 nie nale- 

y i ozego 81, wyrzekł, ząt;em podduBZoza [sic] eby po
..dał, e jeśli 
pot.ęda 1. 3ut. pozwala, jeŚli dla smaku, J@ki ma w o
 zabawie potęln1.e 
aię nie sprzeciwia, jut na 'erzBoi etopleń koohania wstępuje, 8 z trze- 
oiego na czwar
 barzo lecznie wstąpi, 
 bo 3ako eię koohB
 tak b
- 
dd.A oboweł i !r.,.,;.ul [s
o] 2. Pot;em wiedzleć łirzeba, jek1ego jest; uło- 

,onlB lI'nętrzn;y ozłowiek po tych stopniach telo6nie postępując, bo jut 
na W8
8
kie 4 nie zaraz wstępuje, przeto na ketdym stopniu lnaklm 
się staje w 
ślech 1. aprawBch ten. kt6r,y słucha poduszozenia, a za- 
raz 81
 potęinle nie epry,eoiwia, przychodzi Dań niejaka bojatń i 
suruchlałość do rzeo
 dóbr duohownych: trudność ne roz
ślenlu, 

_ 
11 wlelkoać, na modli
ie 
ęs
ość, zatem jakieś pomieBza
e i roz
r- 
wenie wn
tr7.D.e, skąd WJ'roate [Bic] nieapoko:jno
ć, a rozom1ejąc [sic], 
te ten cięter 
 niepokoju stąd cierpi, że [nie poJzwala pokuaolD, 
zachodzi 19 Dij'śl o stanie swym. jako jes't ciętki 1 trudlJJ'. pełen pokus 
ci,
kich i poczyna wątpić, jeśli je zw;ycięj;y, a t;em ju
 ne 2 słiopien 
zakłada nogę i 'trapi-o
 bojatnią brzydnie mu zakon 1 wS
Btkie zaoa- 
'W3 jego święte ogorszczB aJ. 8 jut mu te przed oozyma jego wnę'trZD,Jmi 
stoją, do kt6r,oh mu się wrócić nie godzi; przecie dla ul!enia utra- 
pieniu mielo mu Da nie pa
rzeć 1 o nich 
śllć, a
 mogło b3ć 1 onych 
utywe.ć, barzo by 'temu rad. 8 tam już w tam pozwala na sercu. Na 'tJ':n 
włi6r;ym st;opniu ju
 będą ju
 do rzeozy @Z] duohown,ych zwiljzany: do 
poslu5zyństwa jsk na męki. do nabożeństwa ociętałość. Bomnlenie nie- 
spokojne. stąd z leda pr-z;:jcrzcrD'J w zaslłUcenie wpada, w kt6rym babilon 
w 
ślsch buduje, a w8
atkie straty obraca na stan powolenia swego. 
Potem za ozasem 80mnlenie ugłaszcze, bo mu ODa oziębłość, rozpu5
a 
wc,trzna prz,dzle w nał6g, te ju
 bez eomnlenia będzie. W6
stkę wol- 
ność dawał EVślom bw;ym. sbJ' nie wiem bd3 chciał., wszystkiego jem po- 

wala B 1
 ju
 bJ'Da [m]ni Bocianie abo nie 118. zda IIIJ. sl
. 
e newol- 
niejazy bywa od ułirapienia, bo jeśli eię czego boja [aic] ebo 
ąda e 
nię ma, wnet utrapienia pełen. którego nie mogąc znosić, za
ślB do- 
II\YsQ albo zabaw 
 Bbo rozm61V 'takich. kt6reb;y zlI\Ysły pozwierzohne 
ciee23ł,.. B O duszy Iqyśli i co po:i4Ytecznego zdadzą UI.1 się męką 1 śoiś- 
nieniem sercB, 1 jut się nędznik odwracać wazys
ek pooZJna od wszela- 
ki pobotności wstępując na trzeci stopień kochania w tam, czego eię 
jut buł [sic] wyrzekł [z] świę1:;y pobo
ności. Na 1:;ym źałoenym ełiopniu 


II 


l' 
I 


I 
I 


'i, 
I 
II 
I 


69 $w. Augusłiyn De Civiłiet;e Dei lib. III oap. IX; CC, XLVII, a.70. 
k2 Poprawki, nadp. "zabaw tl . 


-
>>>
- 49- 


b
dąo, nlgdJ wo1Ą7m nie 
eB't od utrapienia z jedny strony od !ą.\1zy, z 
drugi od. boj8
nl. B będąc w takim śoiśnieniu leda z przyozyny co t'u- 
rial prz.yohodz1., zaozem 1. śm1aloś3 w nim roście B tą go 8atan na 4 
et'Opleń wprowadza, mjuł: upomnień nie da 
 1 do serdeo:lĄ'Y pokolj' 1 
skruchy nigdy się nie nak.łoni.. T;ych, którzy do dobreg"J wiodą, za n18- 
}.'r'Z;yjaciele ma, jc.! sąm sobą sit tylko mięs7\!. abc z; taktami jako sąm, 
doorJcb cb,jltr.vm1, olerpllw;yoh pieskami zowie t rozom1ejąc [siej, te 
v1a mają nic do oierpienia. 
,. 
ledzieć teł; trzeba, jeśli się na którym stopniu z tych na
dzie 
[?] ozł[o"iek] chrz8Ściail.ki, jako .tę ratować, teby go nieprzyjaciel 
abo dali nie prowadzluł [sic] albo z oatBtniego na aZj'ję nie zepohnul 
[ele] na o;vieozną inaierć, bo dlatego do ostatniego prowadzi, ił; z 
ostatniego łatwi zepohnąć I B trudni się obaczyć. Powinien ted;y czło- 
wiek 
hrześo18:tl.8kl ozuć o Bobie naprz6d na pierwszym stopniu, po't;ęż- 
nie 8_ę llU'ślom sprzeoiwiać, upewnia nBa I2£] Pismo św., 8 nie zawie- 
dzie, 
ćre to rozkBz
je i upewnia, te uoiecze nieprz3jeciel z podu- 
Bzczen1.em Bw:Ym od na8, jeŚli mu sl
 sprzeciwiem [sic] od początku męt- 
nie, a jaślim aię nie obaczyli a nieprzyjaciela'" dom puścieli [sic] 

pr8wdzie ju
 go ci
tko i trudno w,gnać, kied3 w nas pOBe93j
 
eźm1e. 
Jednak póki t"1(! domu ukochania nie zbuduje i zlega nałogu. co 3 stop- 
nie [m] ZOW1.6 m, koniecznie w;ygnać go12 powinien obrzydzeniem i uwa
8- 
niem kr6tkośclę [slc] dni t,wota swego i oDJtch sł6w Pańskich, 
8k.1by 
je do mnie mowiuł [8ic J I Byś zY8kał w8zyte" [eic] świat i wSZ:istko 
he niem [sic], c6t ci po tem, kie
 stracisz duszę .wOję70 

 4. A gdzleb,y nieprzy jaciel ne 3 stopieć zawi6dł i na tem powi- 
nien się poczuwać, ba acz jut dom ukocbania 1 nałogu Bobie 
budował 1 
[w]zmaon!a się ta[kJ it 00 dali, to on s11nlesz;y B ja sł.eb.sz;y zosts.- 
'Wam, koniecznie pomocy szukać powinien z pokorą i gorąc3 m pragnieniem 
postępku w cnotach św., naprzód od B[08a] przez częstą i 
et'decZJlą 
modlitwę i sprawę. Cnota b
dzie nieolltYlne pomoc ł jeno się tych dwu 
eposobow w szukaniu wiernie trzymać: nleo
lna t.e poku
 prec ucieką, 
a ja.ko wiernie i eerdsozn:!.e zaczną, tak r,yohlo POkU88 od;ydzie, 8 jeś- 
li słabo, niedbale, ollD'lnle 
 byle Bit co czY
ieło dla siebie, nie 
rus
 eię niepr
jaolelt będzie się z nas tylko naś
ewał. 
5. Kto by się i na 'tjm 3 Btiopniu nie obec;QwflZY a zawieŚć się nie- 
prz;yjacielo"'l swemu dopuśoi ał; na 4 s't;opień, ked3 [sIc] bli:t;sz.,y zguby, 
je", [eic] ei, widzi [w] więts'Vm niebezpieczyństwie, ty.. ryonli ra- 
dziĆ o Bobie powinien na tym stopIJ..lu, jako po rozbiciu okrętu deski 
się ohW3tać, tak święci doktorowie sk.ruoh3 i pokuty trzy"!l.['ć się ra- 
dzą. Przeto do uwał;enia p
zeszlego 

ote się uciec. [W] wielkim jest 


70 
Mt 16,26. 
12 Skr. "potrzeb" a 


..411
>>>
- 50 - 


nlebezplecze"ń.a
wie czlcw1ek grzechom poddun:y, oc go [za] zapł.ata (;
e- 
ks, co utraci & o:z;ego nab
d
!.e c1&śli I2Ii nie naw!".;.
l a Jb:teło....'B'f'SZJ' 
:i przez pokutę .EM. sair.n.me[n Jt6w dOBYĆ ucz,oniw.:,4.V zacząć jak.o .z
.OVlU 

J'wot f:ootn.Y i "trwac w t3m s1iatecznJ.o,. będąc potem ostrotnt.eSp.ch gd, 
z czymtolwiak nlóprzyjaciel do doiJIU Ói16
. $sk.olacze, 8 'tak się 1 upad- 
ki m2 VI dobre obraoają.. 
!!ą- !łą.. 
ZŁn.! ć_ 

.9


 


 _n.
 J'2..z.!ł'_


1J1_1_ m£!J.!
!e.!. 
Powi.nna w;ynn jdow&Ć, eposob3 takie, kt6ram1 h3 8
ę jfJ.k.o ze snu obudzle- 
la l do .i
zbud:Lel.t.;'o 6
ektu vr
w1od.la, :Jako na pxo2'.,k.ł.ad iErtoI'JI ją jaką 
albo przskladf'l'\ rzpcZj' p!'J'Zwiers
DJ'ch jakie tu prz.:".
:2 
 spos6b aię 
ne przykiad p"ł0
 na spuEi"toazenia SI o narZtJIf.:f
jąC I 0, n1este'tyt du 
jBki
gożt() [81eJ apu*,'to8zeni.a dom tw6j przyazeGt, .£'anio, ta:.t :te ka- 
mieA De. kamieniu. w całośai BWej nie zoS't6.l?' dkądb;v wzdam [?] ltie
' 
bJ'ło z.cat, 
e to buł [aicJ dom, w ktĆ1"'3DU'J '1" n:lekisO\? przebywal J. 00- 
pocz:ywal, gdz1eł. C1.ę tera:'. pr
'Nę. itacQź9ś [Et1cJ uam odpoc.znlenle, o 
ws
s"[:;ko dobro moje
 A (tu f.lie masz miejucR. gazit:Dyś skłon1.uł [elo] 
?i!. 
u muie głowę Sv.oję' . O DJ.eazozęBne eie.roo'two moje, jeśli do IDD...l.e nie 
pr
d
iesz, a dl- obr
cłDśc1 apuetoHzania 
go mnie opuścisz. O ci
- 
6zozłStl.1 pua'tki, ao czego się pr
6odz1('le. O DLl
s2:kanle 1 odpocznie- 
nie Pana GleO:o, w 
ekąteś 100 oidę [sicJ pr"Jezło. l22J Nis ma drzwi 
OD' 8W1ę--:\, J pilQJ' ochron,., nie masz HtrE
 pl.1.noŚcj. nad eOfl'" ue'tawi- 
cz
, nie maez okian wnętrzny Swlatłośct, nie UB6
 ognia on
go, kt6
ś 
T3 sam ośwleoiuł [sic J. "te masz krzasł.a [sicJ Bomnlenia dobrego, na 
którerneś '.l) .Jled.z:lał, ucv.ąc .1 lit'ro.t"ująo, gt];y tego !:ędz:fo potrzeba. 
N
e DaSZ łoźka DB.boż:'łńs-twa, ne którymeś T:y ",.,K.1 UdpO:1ZJ"lać. Nie 
masz on::J śliczny ViOnnc.to:;. modlltw;y, w ktox:)'S Si.ę Ty zawsze ukoord.wBł 
'W świętych Twoich, nie masz jut 0113 śWięty stopn1ć" prostot,., po ktO- 
ry jem [sic] w kot.dym 'lciśn.1eni.u ł"Woim do C16bie uoie.kała 1 ile. l.Ooial'Jhv 
chodzieła. Jut .nie ma:rz i stoLu r
:1lD3s1aa1.B dobrodzies.tw Two1.ch} v. 
ktćregoś mi poda1l3ł potraw;y f961 zdrowiu ...... słuląoe. ,) nies1;"
1ł 
jut .01 Id .1 łuk wzdyohania serCB strzałami ognletłJlD.i słów odj,"tn, 1 z 
itl:1not6w dar6w pr2\Yrodzon}'oh ad Ciebie dobrodzieja 81i1'OgO dBĄY.d1 je£'- 
tiem [sicJ m1zern.1e obrus i zoste.łam wieoznie niewolnicą nalDgĆw, vo- 
suszona głodem dla 
lesmaku w"2\)'stkict. potraw duch''R:1 słutącyuh. Roz- 
targniona na wiele częśc1 nieoierpliwości, oślepiona własną miłością, 
o, cćł 
a poczn, i gdzie ei, obrćo" rady eobie dać nis mogąc. O Bole 
dobrotl1'JQ', o kt6r:1z nieeł;yow."a, tsb;Yś pr"V'3ąć lIie m1a
 t;yoh, k1Oćr2;y 
lIit do Cie'bitf 11 utrsp1.enlach ucieu.ją., 01iO cię gonią i2f] wBz,.e'tk1.B 


71 lik 1-,,2. 
72 Łk 9,5B. 
012 Skr. 1 l11Oera. 
n2 Urwane zdacie. 


II
>>>
- 51 - 


siły dU6Z6 dl.o;Je
. Statl t obejrzy sl, tlC mia zuoo!ełą, o wodzu !J'c1a 
IlAgo.. 
tł. !B
1'ł!'1fL 
o_ '!.z!'l!.d
e.!1
ą 
 



n_l.!. _
t. C2.. !!.n!!.ti;t,:", 
O drzewie. kt6re nie 
odzl owocu ono
 po długi. 
1aB&Bn
U i co
ekiwa
 
niu, ie go nic ogrodDik porel;""ać nie ""'le, P[anl je ....,oiąć 
. Bpalić 
rozkezeł 7
, a drugie dł.a l;JIi przyczyny pr""kląl? . Te wszystkie z pra- 
oą ogrodnego stol5ować do prao3. kt6rą ok(;lo nas Zbawic1e
 c
1l1. prze- 
rab.ć 8i, s't"r-achem., :te nam nic nie pomaga 'tak w1&
e Środków, kt6r
 
nam podawa. 8 jednak sposobem mcdl:l:t'fiJ' 'to ozynić pot'rzebs, Jrte eie- 
ohce pobudzić ao dobrago. 

. !I
!.
8 0_. 
o


.
 
GdII ...:Jn. ..iódł z niepr
Jec1.elem 12m K1ed;y oi. modlul [sic), wygro- 
wał, kie
 ręce ':;880 na modli1;wie uwiały - 1iIOJ8ko przegra.ało, 9.
 
lisy."n i Ur ręce je/!0 wepieraU 75 . AaroD ..;yklada eię. gó,,'11, 1;0 j8sl; 
ł,aóz,ieja.. UI- ..,kładf. 81'1: UO"i?tJ., 00 zneoZj' miłoŚĆ. 
4. Hi.I;0l'J'ja o Will[D)10;r. którą 'an eobie szozepiuł [sic), na która 
le ... I;arnek i tw"ŚJt1/ob jSbłek naredziBla [sic) przez proroka Pan la- 
ło$nle narzaka 76 . 
ł:;. K:1e
 1irzod, liatr1.ercl\? Jakoba 18gaQ, t.'J woa, do posilenia nie 
miel.;" ebowiem s1:udnice bJoly zawalon8 old] niepr"Y3aoiOl kallW11ami 77 
a 1;rzod;y są nas.... zll\1Bl, wJ1łl;r,.,.e 1 wił, duszy. 
6. S1ow8 Salomonowe: "lI6wi leniwemuł idź, leniwoze, 
o mr6wki. l221 
a MUCZ B1,. jako onI! nie m1eezka czallSa 11"880, do roboty [w] leoi." 
ieb;7 misls o
 ;jeść [w] zimie 78 , al. lilii.., [BioJ Bisdząo za B1;018., 
IIBjąo ręq 
"l sanadrzu'" głodem olrdera" 79 . f') leniwoze, 
c1ągni :....tkę. 
a nie giń 1:ek marnie. 
! E
.ł
!.o
!;i _ d.!'
'l.a
 
Upsdł, 
ea mojs, a sl;ąd 1011l1erll1:wo wD.l;rZII;Yob sil moiob, a .tąd 
tolnie [!z] z plaou us1:.puje pOkuB". s Dieprzy jecioł". naleg.jllc:/m I;JIl 
podaje I gdziei jeB1: Aaron, Iledzieje , i Ur "giń .ilości 1:wy, którzyb.7 
dźwigDłli 
dłe r.C8 moje ku górze mieBzkania !;wego. 
£

-ł!!!'!!
!!'E
_'!!'!9
ć_ą!'!...!!,,
'!'II_C

!!. 2
!!,.!",,'!t!
_cE
 1'00 I 
.!;




lu
!'!.i2_

 ..!

_a.!('!!!!'.!'!'!..1!: 
Bo czaeu pokoju rządzą ..laśni plllloode. ,.ozom [sicJ, pamięć i wo:o.., a 
CzeBU przeci..nego powBl;ają sludz, I;;t.cb pen6w, 8iJ:y ni [t)."". gDiew i 
poiądliw ość z paeyjem1 1 uc
nią pom1.ezanie i zasMUoeDie we ..ezye1:- 
73 Łk 1
,6-9. 
74 II 11,1}-1ł.. 
75 Wj 17,8-U. 
76 
Iz 5,1-7. 
77 
!Id. 26.15. 
76 Pr.. 6,6. 
79 
Pr. 26,15. 


....
>>>
- 52 - 


II 
I 
'I 
I 


kich silach dU9Z
ch, ze ozem te wezmą. a owe ustać muszą, gd3 zsraz o2 
nie mają pomooy. 
;!:

 1,!111",
!.Ć _ t-" 


 .!'
J
l 

._
-"b.l .!!.i-!, J!'!!'t:P£!''!!Q _n!.[
] 
"«'- 
 
DMie (2) rzec
 są, przez które tego dOBtępujem 1. Z daru Bcskiego 
światlo własne, za ktćr;ym jaśnie obu.czą d
bro 1 rozmiłują się 1101 j 
A ta miłość tak ich zmocn1 [sicJ. t;e S8m śmierć ich co !'&Z pojęli od 
niego nie oderwie 80 . 2. Cnota nB
ta pr?ez ćwiczenie usilne i mę
ne w 
rzeczaoh przeciwnyoh, g
t; nie poznać cno
ł tJlko w rzeczach przeciw- 
n;yob. A pr[z]eto wrzoda "nęt;rznego w .obie [nieJ mieć, eni pomoc, dać. 
.ilom ni[I].z,m jeno prze. \ctór" [oJ t,cb d"u .prawO: 1. Abo przez 
&wiel'tlo . daru BoZlklego Jego własne, 2. abo przez cnotę_ 
J5
!:3
_B.EOi'

'E. !.e..8
 !'!.i


_ !!-eg,_"!8.E -P


 !!y_f!...s

 
1. Barzo go pragnąĆ 2. przez prZ3BPosabianle się do n
6go prze
 4 cno- 
ty: (1) prze (Z] powściąg11,"OŚĆ, (2) micrność, (3) mocność, (4) spra- 
wiedliwośĆ 
1102 t Q
o..!i.'t_

bJ.
 p'
Z8Z
 
_
!!E..t_


_i_
a!y

.! 
P,["
8 [z] zaprzenie samego [uiebie] i niesienie K':.'"zy
a swego 8 'to jest 
wyrok Pańsk1 81 . 
o_
'!.lt0__z_a
Y
...!:
&E
8 
!








l_.1.:.!
_
!
!
E_'
-: 
deki 1. Opu8cić wsz J 6tko przaz ślep
 p08łus
ńBtwo czlowiekowi dla 
';i
B2 
!'
ES1_ [Rio] 

 ,,!o_!
 
0E.r;y-, 
1. Z U
8
ani8 
Ekich skąd uznać, te 
rzec slę jej albo umartwić obec- 
nie potrzeba 1 powinność jee (t1 rozomnelm1 z8konnemu
 
2. Pobudka wyrzec
eDla się albo umart....lenla rozulIIL\ [sic], gdJż 
ola 
niczego nie !ąda, czego jej rDzom. [81cJ nie poda, a to jest powinność 
nasza, zebim ozęsto [?J rozsądkiem rozumu [slc] przokładall 1 rozwata- 
li woli wlasD3 11031 stan 1 wS2'Jstko złe, które z ni. poohodzi, aby 

śl przestraszona b
dąo wolą podniosła 1 do zaprzenia Ba
 siebie po- 
krzepieła nie tylko le [człeka ?]p2 rozom [810] prZJ/mu.za, eby .ię 
zaprzał aiebie, Bd;/
 rozumu [81C] zaprzenie wolą wielką pomoc" jeet 
albo podporą, ażeb,m wiedzieli jako wiele na zaprzeniu woli nas3,Y nie 
tylko we z):Jch rzeczaoh, ele 1 " dobl"J'oh patrz,ć na Kr3StUBB elbO'lliem 
nie było.. lIi.. 10011, jedno dobra. a przecie eio w ni I118rtwiuł [aic]. 
gt\7 110'111: "Ja nie szukam 1Ioli D)je3, ale Tego, kto mnie posłal,,8j. 
I czs..U lęki. ftJeś11 chcesz, oddal odem[nle] kielioh, wszak:2:e nie mo- 


II 


II 


BO Rz B,
£.
9. 
B1 III B.
4. 
B2 
ReB. 7.12. 
B
 J 5.
0. 
02 NiecZJ/telne .króty. 
p2 Skrót tlcłe". 


III
>>>
- 5
 - 


ja ale Twoja 84 eto. II Na oetEr.tek potrzeba sl, zaprzeć 'Wo11 clała 1 1łO- 
11 lI\Yś11 11041 to ;jest uozynlt6w o1ała, woli zasi, 1I\Y61i - o"3ob przs- 
II\1sł6w, o kt6r,ycb si, owo mowić nie mole. "sprawiedliwość twoja jest 
rada II.Oj8" 85 . 

e_
!. 
a

-k
an__
fL 
!..a _wl!zJ..s!.Ir4..łł-S
 

 ak 
!...
 -p
z.!.
1!!
.!..E
 
c1e!:p.!i..!'!

 . 
Nit dał on, okwitość ludowi izrsel.kiemu - pierwi gł6d 87 , nil ich z 
B1ptu [aic] W1prowadziuł - pierwi utrepienie od Faraone 88 , nil przysz- 
11 do ziemie obieo&I\1 - pieNi 40 lat po puszcz;y si, tułali 89, ni! do 
rozmowy prz,J'9z1i z Panem. Bogiem - p1.erwi straohem byli barzo straPle- 
ni 90 . 
A pr r z] to nie uet.."ać, ale (1) czekać 11051 cierpliwie, nis ustawać 
w nerl....zi;1ej o la8ce 1 o 1 Lslo] pomocy. 3akob;y ODe Dama wS2i3st'ko we 
lI1!\ie aprawić [.ama ?]q2 miała. (2) Vi praay jakoby m tą sa""lm 1:;11ko 
wazyatkicn cn6t neb;yć miała bez Isd"3 pomoay od łaski, (}) w modlitwie, 
kt6rą czyn
 wesoło, zceszen1e 1 łatwe powśclągnleniel Jako wiele postf- 
pować w miłości Boga i bliźniego b,dziell\1, tak wiele nam ła.ki i pomo- 
cy przybędzie. 
PrzJ'
to)!
!.e_ o
 
V!!
e!!l
_o_ cnat

_


!?.
 
P,:';;;;o 
. powiada, le MOjle.
'r będąc n. puszczy rozpu6ciuł [eic] 
trzody swe na puszczą, a 8am si, przechodzlul po m1escach [SloJ. kt6- 
r:ych nilJ buł świadom ani zDał 1106 t tamie ujrzał kierz goraję.cy ogniem 
nieszkodząoym i rzekł B8m w Bobie. P6jdt a oglądam, 00 to jest, łe 
gora a nie p9uje slę. Ale Pan zawołał: Nie pr
Btępuj, bo masce, na 
któremeś jest, święte jest, ale [z]zuj z n6g swych pierwi boty, dopie- 
ro przystąp, ab,ś skutku tego doznal, na 00 patrZ)'8z a nie znasz. 
1. Krzaki moje zllO'81, wnętrzne i pozwierzchne, przeohadzka moja Jest 
pro
nowanle, nie uznawanie, i:em na aaiescu świętem, przeto siO tu tak 
nie sprawuję, jako m1esoe 'to potrzebuje. Jut widzi 1 .alyslt? Mojt.eB
J 
przeoie nie zna, at; pr2ij'stępić chce, ale ulą7słem n1eporządnJ'm, tylko 
eb;y ai, do"iedz1eł 11071 co to tam jest, bo tego jeszcze nigdJ nie 
wiedziel, eteby umiał dokładnie o tam powiedzieć. Jui: i pr
blii:a, 
przecie nie uznawa. 


84 Lk 22,42. 
85 '5 118,24. 
56 Pa 39,2. 
87 V/j 16. 
88 w; 5. 
89 I.b 14,2B-
5. 
90 .j 20,18-21; 24,9-11. 
91 .Bj 
,1-5. 
q2 !-l1eczytelna, naóp. "sm1" ?
>>>
I I I 
, l 


-54"" 


II 


2. Co .. b310 przeszkodą, :te poznać nie 11681, 00 'to za masce, na któ- 
rem buł (eio] i co ze skutek onego ognia, kt01'3 r2 znieoinl [sio] ale 
zdobinl [sio] i ot,ywiuł ( sio] kierz o", boty [sio] ne nog..oh by 13 III 
przeszkodą. bo hlt:oi 1. doktoro"1.e nogi dusze naZJ'waj
 !ądze 92 , 8 bo- 
t) _ pozwolenie 1. bezpieozne w nich postępowanie. A przeto Pan na6 ja- 
koby z pr,dk.. zawołał. Nie przystępu;i, wozem ai, pokezu;ji Bo
.. lutość 
1. niejaka srogość.. zakazowaniu, sb, nie prz;yettPował, a lu )108j tość 
przestrzege;jąo, aby aź [z] przygotoweniem u"IYsłu pr:rJst,powa:Ł. 
,. Z prostego posluszeń81it1a Majtasz cz;yni to, co mu kałil!l:, nie WB'tępU- 
ją
 ani rozbierająo, 
o rozkazuje 1. 00 rozkazuje. ozem ZBsłutul [slc] 
sobie, ł;e Pan z nim rozmaYfiał, bo z proe1;,y1D1 rozmowa Jego. 
4. Obr¥ si, do eiebie, obeo:rJsz, ze z tob/l p"" tekze ;j..kobi z lIo;jźe- 
Bzem poc
r8, aleć na powolaniu barzo schodz1. bo nałogćw_ w któryoh 
bezpiecznie idziell\Y z.. z/ldzami ewy mi , złot,yĆ 1 [z]zuć nie ouoe"IY, 
ozego dokąd nie ucz;ynie"IY [sio], skutku ognia miłoŚci Boskie;j i inoyou 
onót, które z ni. poobodzą, 11091 nie poznslI\1, ani Pana m6wlącego do 
nas nie u.ełJsZ3l!\7. 
5. Proś P [ane] , abyść gwałt; UO:rJniuł [sio] a ;jako Pawła9
 z koni.. py- 
chy 8trąciuł [sic]. oko dworności rozumu zaślepiuł [sic], zeby na- 
prz6d nic nie widziało, 00 b3 
o zgorszenia 1 utraoenia pokoju wnętrz- 
nago 
ło, potem przez to ćwiozenie jako prostego Anenlasza, nleoh
e 
lIpadną luski zarazy wewnętrzn.yoh oczu moich, abJ'm ujrzała 1 poznała 
mieece świętego ćwiczenia i kierz cnót gora;jący miłością Boską. 
R.P. 161
 w Kapitule. 
Słowa z pieśni, które mowieł.a oblubinica [sic] do oblub1nic.. 
iC] 
swego WZ,"BjąC go do siebie: "PrZJ'dt miły mbj do ogroM IJ W 8go a nie 
mi s2 11101 boć ;juź wi(n]nica nesza zakwitnęła i kwiatki w zill1 [alo] 
nas
 pokazali, głoB 93nogarlloe sLuch&n3 jest 95 1 owoc wydała słodki 
g..rłu [eic] lDQ;jemu,,96. T, ..in [n]ioęt2 doktorowie ŚW. rozom1e;j/lU2 Koś- 
cloł powszec
 1 ws
stkich wie
ch 2. dusze kotdego człowieka 
chrze
ci
sklego, kt6ra zakwitnie przez żądZO gorąoę post,pku fi dosko- 
nałości, krzewi przez W3 k-on:;ywanle t:vch ł.ądz, owoo WJ'daje spraw. cn6t 
słodki dle miłośoi, z który [eio] pochodzą. 
 wykł..d: rozumiebyć 



I 


92 Sw. August;yn, 't
a
t;at 48.3 iD. Joannami PSPl'.. XV. cz.2, s.22. 
9
 Dz 9.4,8,17-18. 
94 Pnp 5, 20. 
95 FDp 2,11-1}. 
96 Pnp 2,
. 
r2 Nlecz;l'telne lł ..... ni ciełe"? 
82 Urwane zdanie. 
t2 Skr. tlsłowa oblubinloze", nadp. "winnice". 
u2 Su. "doktormf1e lł . 


II
>>>
- 55- 


ko!de v2 z ..... 
e W8Z38'tkie rZ8C2\1 ja m1nąwSZ3 w2 'to te też zgrollEdz8- 
nie kotde 3eet win10ą [eio] B [otą] . teł mowię o zgromadzeniu nae",m, 
kt6ra zakwi1in
lB była 122!] .. umartwieniu. w szozerości. w pilności 
rozl\Yślan1e, IIOdlitw.1 1. niewinności, leoz teraz m6wi
t że win[nJica 
nasza sploniala 1. spus1ioBzała prze [z) opuszczenie pilnoŚoi 1. niewinno- 
ści, a miaeto słodkich 3ag6d goretkie [eio] 3agody wydawa 97 oziębłoś- 
ci i nienaw16ci 2. rzeoz: oblubinioa [sic] wapomina: głos eynogarl1oy 
S.Qohan;)l' 3eat, co 3aet dziwna, te oblubinioa [sic] tylko głos syno- 
gerl1cy wspomina, kt6ry 3est tałoen;)l', gdy t wtenozes, gdy win[n]ica 
zakwita, śpiewa3'1 rozmaite ptaoy [sio] daleko piekni, anit eynogarl1- 
oe, e przeoz oblubinica [SiO] nie wabi do eiebie oblubinica [eio] swe- 
go, ;Jedno [głosem. ?]%2 8J'Dogsrlic;y. nic slO mu barzl nie podoba, jako 
dusza niewinna, prosta 1. prBwdzi"B 11 ItprawBcb 1. 'tV slowie, przeto 6ple- 
waj jak ohcesz 1. słowlcz;ym głosem, udatnotlo1.ą swą. w mowie tym nie 
pr",wabiez oblubinlca [sic] awego do siebie i mądry pozna te głoey. 
[Następna etrona 11121 pusta] 
111
 l .!i!!'!!
 
d__,,!,,
e.o! 
r
1O! _"'!.t!i_!_
 [d] E.o.!
!!.z!lgl'a2"'1LK
:I]:1!- [sio], 

2
 _'!' _r
!!.o.!aE;!e.;i_ [sic] .!!.a.!',!!
 !!.al'

 ]
 _ o_
o
łE
Lń!!.

 L 
!!. 
.!!.'!:: 
!..B_Z.! 1
!!

[n]'łł-- .E".!CŁzeE

 Kt6re jest drogą napawnieszą, naprostllzą, 
nałetwieszą kotdeEU i kto nie wie, ozego .iV j'lć bądź [z] ełebości 
rozsądku, bądt z małości światła, taki mB się dzi9r
eć p08łus
ńBtwa 
w prostości c
niąc bez namnleszego rozbieranie i bez odwloki. b3 te
 
rzecz naprzeolwnieBzs. 
11141 !fD2'9.!' [y 31 '!L W _ 


!. .!
 _ć



 .'!"'
'L o.!o,!!!

..:I,. J-: t6JC.. ę- 
'Ł 
.1'.

E.
'!!'
"!!- [sic] 
1. Sterać się, żeb,y belo ochotne, choć eię nleoheć poczuje. jednak 
tak w eobie tłomić [.iO] i martwić, teby i n.mniee",m znakiem tadĄy 
niecn[ę]oi nie pokazała (2) Naboźne, a nabotyństwo w tym nale
' c"'- 
nić wezystko na chwałę B [otą]. (
) Zbudowaniem. 
2. Co przeło
onB rozkaże, mieć to za rzecz nalepszą. napewnleszą. na- 
świętszą. nedoskonalazą. nie patrząo ne to. kto rozkazuje, ele na te- 
go, od kogo rozkazuje, upatrując w przełożoI13ch B[oge] 1 upe v1 n1ć 
11151 się w 't3m. że Bóg przez niob rozkazuje 1 tak jem wierz3ć więC)' 
nit aniołowi albo świętym, kt6re"", gdyby zstąpiuł [sio] z niebe a 
przeciwną rzecz go uczuł [510] nauce albo rozkazował przeciwną rzecz 
rozkeze.niu przeło
on]oh [...J. 

. Gd,]I co rozkaz'l, mieć to zawdy [eic] w lI\Yśl1: tak Bóg ohce, tak się 
Mu podobało. On tam rozkazał. 


97 Iz 5,2. 
v2 Skr.12 liter i popr. słowo nlec2\1telne.: jakby "zakonu.kozch ll albo 
"zgromaazenie" . 
w2 Skr. 8-10 liter, zap. "GaĆwię"? 
x2 
Cbybs. brek "głosem". Następna strona wolna. 


..
>>>
-56. 


II 


4. Gqy cO clt!klego a1bo trudDsgo rozkat't ozynić 
ako nawlorni, a 
gd;!r na aile aohodzi, w serou wołe6 do Pans, 
eby mooy przyoz 1!1nial. 
A g
 rzecz 't'rudne., daĆ raz o sobie sprawę. a jeślit przeoie kał;4. 
ju
 wi90Y nio nie l116wid, ale ozyn:1.ć z ohtoi" i wszyatllk [eio] prze"l1al 
obracajl\o. Ae'b3m rozk8staniu e"tars2'J! :loa;yć uoz:ynlela 95. 
1116\ 5. Jeśli w ozel! pot,
ne zdanie [aio] "",m albo o1t
koś6 wielką 
czuj.,. 
wlĆ sobieł 0, wlem:ke ja, komum uwlerz,yła 99 , jui ani Św1a't, 
ąnl szatan, ani clało od niago nie odwiedzie; "tego! 1 na insze pokus,y 
ut,wać, ile SetY od przedsitwz1,cia dobl'(i
o albo uOZJ'nku odwieść ohoe. 
6. Bez wiadomości 8"t&rsz.yoh nic nie oZJnlć, szozeroŚć onym jako naj- 
,,1, [t]szą ZBohowując nie 'tylko w rzeczach pozwlerzchn3oh, ale 1 wew- 
nttrzoyoh 100, 
'l. Powinność y2 przelo
01l30hy2 miloweć jako v;łeane IIBtki (2) bronić 
ich przed lnsZ3m1, azellr8D.la przeciw nim nie t,lko samB tego nie 07;3- 
nić, ale i gd;!r inai m6wi", nie słuohad, uoiekeć 11171 i zganić 1n- 
S"iVm, brQdz"o ei, tem jako grzeohem blotnieretwa [sio] przeoiw 
B rogu ]101 (
) Uozo1wość wezele"" przeoiw jem zeohować a namn1eszego 
rozkazania 1 postanowienia lekoe nie wa:tyć" oZJ'nląo 1I8
8tko ze wsze- 
la"" oohotą i wiernośoi". 
s. Do p08łu8
ĆS
B nale
 wiernie ozasóW przestrzegać nie ustępując 
i na jeden mo_nt, zaraz za daniem. znaku iŚĆ do naznaczol13 zabaw, 102. 
9. Jakie me być poełUSzyi1stwOI (1) oierpliwe w rzeczeoh przeoiwnyoh1O
, 
(2) pokorne rozomiej"o [eio] si, być napodleu'l ze wszystkioh 104, na- 
mizerniesz" i nic nie umie [
ą] O", prawdv sobie azoserą zeznewaj"a i 
upewniając, śe nie 1naoą jest 11181 a prawda to jest zeznać to sobie, 

e niozem nie jest. (
) Weeołe, które wdz1 [91 o zne i przyjemne 105 me 
c
nić posluezyńa
woZ2. 
10. 

!'L0-"

 J

u

 _ 


ł-
E!ca!.

 
Przykład Kristusza mieć przed oc
me, któr.y bul [sio] posluszny Ojou 
s
'eDl w rzeozaoh trudny oh i oię
kich: czyniul [sio] z weselem, ooho1;- 
nie bul [eio] poełusBnY nie tylko Ojcu Niebieskiemu, sle i ludziom, 
.1;oe s W) 1 -!ćzef'OW1 106 : nu! jaka wierność "BQs'tkich ustaw staro za- 
98 Reg. 68. 
99 2 Tm 1,12. 
100 ReI!. 4,51; 7,14. 
101 Reg. 4,"9; 
,4; 40,5 1 in. 
102 Reg. 5,2. 
10
 Reg. 7,1}. 
104 Reg 7,16. 
105 Reg. 5,5-6. 
106 Łk 2,51. 
3'2 Nadp. "powinnoŚĆ przełozo", a" tekśoie "ł"l'zełotonych miłować". 
z2 Skr. "tak" przed łlposłu8
6.etwołl. 


I 
I 


, 
I 
 


IIII 
I 
III 


III 


I 
I 
I
>>>
- 57 - 


konIl3'oh, choć tego buł [eic;] nie powinien; godzin t;)'ch, !t6re nazna- 
Qzono z woli Ojoowski tak wiernie zacb

Bł, 
e ani r1
 umr.ieszul. 
[aic] , sni prr,yor;;nit:ł [sic], ani w.ypr""dziu [sio], ani upoUedziuł 
[sic] "",...ntu jednego nie przeetępuj'lO, buł [eic] posłuszny n
e tylko 
BrogU] Ojcu, Ms[t]oe ....:/ ale i pueło!on;ym złym, niepobo!D;Ym, ustawy 
ich ZBoh
Y.Błl a nie c.ylko przelatanym, ale 1 katom, 1 ludziom zło611- 
111m, nleucllciw;ym, crj,y.lięc wszystko, co kazsl1, we \"t8z:yetkim 1Iialką po- 
wclność zaohowuj'lo: biją wią!'I, depczą, On nic nie m6wi, a mag'lo się 
obronić - nie obroniu} [sloJ; gdzie prowadzą, idzie, kB!ą r&:I el, zewIe 
do biozowania - ze"locz:,.. po on.y'2l tak srogim sKatowaniu piszą, te MJ 
e.aty Jego kazano zbierać i oblccz;yć - o
ni wS'IYstko; kr'IY[!] on sro- 
gi i Oię!kia
 ka!ą nieść - niesie; na krz;ył ka!'I i6ćb
 - idzie; k
!'I 
podać ręk,o
 b20 I do przybioie - podawa; wS'IYetko o'IYni, 0.0 ka!". 
O kt6rym 8:1ostoł ŚW. 1116"i. 8tał się po
luszD;Y ał do śmierci kr'IY!OWJ' 
i wyni.zozuł [sio] siebie 107 przez posłl!e'IYtI8two a nie 1.";1110 z
 !ywo- 
ta, ale i po śmieroi buł [sicJ posłuszny, bo nie choiał, !eby oiało 
Jego było pogrzebione jeno z poałuBz;ytl8twal tak buł [a10J i wielkim 
miłośnikiem. .P?_ .Q
!!p.Q.ś..Q!.1!.0.E,!-d!.,!-,! .l'.
_:ę.

'!.
.!'
u!.
 -ł

_s_!r

_ 
..Q.:!:!'!'!. !e S".. buł [sio] oz,ysty i i z [i] ."li] e [1] t, ohciał mieć O'IYst" 
i wS'IYa1;kioh świ,t;ych oh.iał takimi mieć wedle dus'IY, zasi, !edLa zu- 
ze " Ni.. ni. znaluła [Bi,] ani pr'IYgana, tak !e sędzia niespr_iedli- 
wy niewin[nJość 11211 Jego WY"""ł 108 i ńieprzyjacieloll swym dewał si, 
na rozs'ld.k, gq m6"i. Kto z waB na men] i. dow1adzie grz.ohu 109. 
!'.o_


..!''!.._zJ';:

!!.
.!. [1J !!t!!
!"7_s.!,!!!,!!-ł'!!!'.!. !..
'!!I!. 
Za .ię ze wS'IYBtk1ego zgołooiuł [Bio] i rozdal wS'IYstko, Bobi. nic 
ni. zoet:aw1Jjąc. 03cu dUBz,. oi810 na męki. krew na okup, wod. z boku 
pohi,oiws'IY na oblllYoie grzecMw, wlOgard;1, pośmiewiaka za tych, kt6- 
r'IY Go l!yli, aromoo1li, cfiaruje, gq m6wi. O:Ipuść jem, a to ja za 
nich Tobie pl.ao,110; BBaty krB;/!ownikom, któl'J'mi Bi, pOdzielali [sic;], 
łotrowi raj 1 ze 1Isz,stk1ego zgoloo1uł w nam'-lsl'J rzeolV 1łn1l1zoQul 
[
ic] si" opuśoiuł [aio] ohwal, niebi.s"", tu w ub6Btwi. doskonałym 
!yć choial. 
if.ą!.Q..!l

 _o
..!!!.1.!
 
1122) Bap';z6d zm6w11sz;y 5 paciar'IY porachować. Bi" jełlim l c'IYm ni. 
wy.tąpieła [!IicJ przeoiw lt1:6r.... ślubowi, jeśli ,,,dZl lIł11eBze albo 


107 Pip 2, '7-8. 
108 J 18,
8. 
109 J 8,46. 
110 Łk 2
.34. 
.3 Skr. "okru.t:IV". Jl8dp. "oi,łld n. 
b
 Powt. "16ć". 
03 Skr. "pod". 


..
>>>
- 58 - 



 


mnlsza d3 1. zaraz pokr6tku ,C)rZJ'PomnleĆ BObie, ozego ślub kt6r, po mn1e 
chce, potem ob!alow&ć niedbalstwa dopuszczone, tędzę 
ę. kt6rąm miala 
pr7;J pro1'esyjej przypomnieće
 i z t'l
 
ądzą i chęoią prze [d] obecnoś- 
oią B[o
ą] tak właśnie, jekobym dopiero pro1'esyją c7;Jnjeła i jakobym 
dopiero zaczęła. PO'tBI!I. ucZ]'n1wslij' to WBZ;YAtko m6wlć sąm ślub jako z 
najwiętszą gorąoości
. 
.QY.E!.





!...It
_s'p-!:a.!
.!:
 
1. Pr7;Jgotowenie pilne c2;Ynić. na kt6rym wiele nale
y pomaga [sicJ do 
dobrego roz
ślanla. 8 pr
gotowanle jest to (1) dobrze przejrzeć 
112
1 rzecz, materyją i ,omnieć; (2) pereony materyjej ału
ąc;y wyra- 
zić w iac.enec;yjej [sio] i m1eeca tak właśnie, jakbym na to patr7;Jła i 
tam była (
) Modlitwę gorącą uC7;J
ić proaząc c pojtcie i światło we- 
dług'woli awy śeby dal. (4) Intenoyją sproatować, 
eb;y eemago B[oga] 
szukałe i wolą wzbudzieła [eic] do pos1;ępku (5)1'} [Z] eom1edem eię 
poraohować (6) W rozlllYślaniu nie tak ełów, jeko oall\)l materyjej p
l- 
[n] ować pokr6tku przebieśeć rozomem [sio] wszyotkie pąkt.a [sic] a nad 
Kt6r:ym się afekt wzrua2;y, nad 'tym się bawić. choć 1. celą godzinę. 
! 
...P!J'..!'
 z:.o
'!IY!l_aJ:l
_,!cE 
!'!Y !!.łg._ F:rN_
!!-
!'-, 
1. [w] wo\elemu e;yUA E [otegoJ al;'o narod....niu ine7;Jch tajemnioach w 
st;ą,nie :1Zieoińskim ł 1241 2. W sprawaoh Qwota Jego. 3. 'ił męce K.r:Ystu- 
tize Pana w u"a
8niu mąk piekieln30h 1. sądu, a Vi tJ'm nie wfl2'\Ystklch. 
t,lko widzenie i sQszenie. 
ę._k.Q_

b.!e_
[óg] 9
't
w"pw_

e.!.2
!.z.!! 
tadnego, Vi obrazie tadn3m B [oga ] sobie oDJ'ch W3stawowBĆ nie godzi, 
ale t,lko 
 rzeozach ws
stk1ch stworzo
oh do doskonałości Jego naj- 

!8Zą upatrująo doskonałość Jego B pokazujesz je w mądrośoi stworze- 
niu [sic] oD3oh, wszechmocność w zachowywaniu onych w tymże porządku 
jek1m w onym mme[n]oie [sio] ota13 ej.ę, gd.'! rzekł. Stei. eitg
 i sta- 
lo oi,h} 111 w Jego najw[y
] ezy dobroci, z kt6ry eit nam udziela choj- 
nie [sio] bez brakui
 nie t;]/lko \1251 dobrych opatruje, ale i z13ch, 
nle
dz1,oZD1ob, bo Da pOQtek zł:ych 1 dobr,ch 8pra
uj., Ae zimie [a10J 
O_ilU swego pof;J''tek vr.Jda;1e 1 de8mom 118 pomnol.en1e jej IIPU8Z0za 112. 111- 
10ść z kt6r,m darował. 8;Jna 8".gO 1 dla kt6regQ I18S rozlloztQ'1I1 dobro- 
dz1eal;w;y obdarze na koAI1;I dzi [e] i. i k [o] Ad" a1nutt. Tak
e iD.... doako- 
nałośoi B[ośe] upatrowaĆ,kt6ryoh je.t 21j
 ,
adnak w t;]/oh 1
,kt6re WJ
 
111 Rdz 1,
 naat. 
112 r.łt; 5,45. 
d3 Znlekeztałoone. 
e3 Skr. "ob!alo1lsć". 
f3 Skr. "VI rozGO'ślenlu nie tak łask"? 
83 Skr. "Swia'tł n . 
h3 Skr. "dobroć". 
1} Skr. "tak z13m jako o dobrym". 
;13 Albo "121". 


III 


"I
>>>
- 59 - 


BII,wBz;JBtkie 81, zal\Yke
lI. Upatro1iBĆ i w aw1Q
cb z lIia królu
lIcycb, 
który obacn;y w nicb 
BBti wBQatkQ piQkn06ć,ozdob, i inne prz;y:l1oty i 
doe1!:onalo Ś oi tak dUBQ 
ako i wadle o1ala z B[oga] "311.ktÓl"1k
 w niob 
obec'lJ 
eet i w niob a1aB.kal
. !r..!
t!l.a.!A_

.!
o:'!.a

._!
'I""'
_ 
[sio] 11261 w tya o1.e1e uw1.elb1.on;ya, [w] któr,a aiQ ukazowd apoetoloa 
po z""rt..,cbwetsniu i którym [w]atllPiul [810] do nisba, to 
aet w nj;!- 
cierpli",a, auptaln;ya [810]. które... ładna 1lUr;y 1 ..mk1 prześoia ni. 
brc-łt,11" w ;!88
.. .
1CZ6g0 nIe potrzebu
lłc,lD.. 
E
!!.ę-!r.!

8

W!ł 
!.
.5? 


_

 -.!-


!.ć_ 
 n..!
_ID1

z!.




_t.l1!..- 




.! 
1. Wzrost,u miernego, nie rJ.azb;yt małego ani Dazb3t w.ielkiego
 
2. CZQle 

nloBłego abo 
sokiego. 

. Oczu """.1r.ycb nieb]etr;ych lll3 w pol1e trZYll8jllc [1] zawd;y, któren
 
dziwną wdzięczność w Bobie mająoo3, na którego po;jrzał. P3 i nakaminle- 
sza f12? , serca ;1ako Q3 m1ękczał;y a jako wosk o
 słońca miękczeli i 
topnieć musieli, jako on Mateusz [elc]1"3, którego ewaniel.1B zowie ar- 
oJ'colnikieD1, jako Fan wejrzel, zaraz wBZJ'stko opuścluł [slc]. szedł 
za PSD.em 1i4 , tak!e Ze.cheU8z 115 . Piotr ih. 116 l1nal. 
4. Ib\
a dz.l.w!.11e prZJ'jemc8 1 krusz,oa eeree ludzkie, umarłych w grze- 
obu oływia;jlj?a i taki pot,łn06ci 1 łaskawości b,la, łe sallll. nieprzy
s- 
oiels którzy na to prz;Jszli, łeb] Go po
...U s
, zadQkozeni siQ etali 
i zeznawali, Ae ładnego z ludzi tak DÓwilloego nie słyszeli t
 117. 
Glos byl [sic] nieglośD.1 ale ciob;y. .. któr;y oicbośo1. prorok IzaJeez 
powiedział: Glosu Jego ni.e bodzie słyszeć na ulic;y 1
8 2. Powatna 
1 126 1 3.. Pokoma 4-. Łellka....II. przeoi" 1I'8Qstkia, tak przeoi1l' prZ3jac1s- 
10m [sio] 
ako i r.iepro;yjaoielom. ruri[i] ładny ani gniewu ani pOPQd- 
liwości nie pokazowal próoz tego, gd;y o ohwalł o
o.. Niebieakiego za- 


11
 J 20,19. 
114 lit 9.9. 
115 Łk 19.5-9. 
116 lik 1.18. 
117 J '7.46. 
118 Im 42.2. 
k3- Po "kt6r:y" jakby skr. "d". 
13 Skr. "Sprawując 11' nil. 
16 Skr. "nie" i nedp. "niebistrich". Mole ". polie n = "w pol, ;Je"? 
n, Skr. "dz". 
03 Skr. IlzBtwardz". 
p3 Skr. ",,1nni"? 
q, KuetoB z '''osk''. 
r3- Skr. "ali. 
83 Skr. "dla dziwnie p". 
1;' Skr. "Mowa to dzwie". 


....
>>>
- 60- 


li 
I 
l 
I11 I 
m 


Eita.VloVłal, jako g
 z kośoioła ...,rzuoał 119. Kotdemu prawde 'bez roepek- 
tu m,,'oiuł [610]. 6. S"rofow""te sw. zawcJ;1 z łask.owymi elow,y zł,.zał. 
7. Krótki w m6wieniu. 
Twarz Jego nie olcrągły &ni podługO'llaty, ale lI1er
 nie blad;7 ..ni 
barzo czerw0l1J'. kt"6ra jest' 'taki 'IIdz1łcznoś:l, POW8śna U3 z laskąU3. Pi- 
ezą t.e dlatego prZ3 uęoe twarz zekr.Ywano 120. to ale ,d. elki wdzleozno'- 
cI. tw!\rZ3 Jego, gcVOb3 b311.. D9. ni.o: pe.'trzeli 11.!91 okruolustwa s..Sc 
nie mogliby dokazać. Dlatego IW ;ją zalcr;}lw.U, o kt617 pięknośoi pro 
rok. ''Najpiękniesz;y urodą m,d..,. ,"s..,.stUIIi eYLaIli lUdzk1l11. n121 .. 
o- 
Ba w3 pociągłego, Wł
5S n1
 bBrdZO ozarnogo ani x3 .8 '118
8tk1oh spra- 
waoh pO\Yatł13 skromny. ukladĄ"f. pOkorny. 
Q!;l_t
s!90!
,,
Ć Y.!
 .J.!.
i
..E
 £
!'1!'


!!.__;!! ko -!lAIL SJl

!..o:!!.",Ć-, 
Porzuoić się u nów [eio] Krys1:usze i'ana abo Waświęts..,. PallllJ' na- 
rwkając sama na się przed niem, 02:.t901ą. moJ.lltw.ą rozlDjiŚlenle przepla- 
tająo, częsoią od Niego "
III00J' tądajllo, prz;ycPJXI;jI NaświętsZJ' POJI
 i 
insz;yoh święt;;yohl aposoby do ,"zbudzenia wyna;j6.ujllc z prz;ytland', [sioJ 
i z i.torl [i] 1130 I g
 oziębła, ma sobie pomagać nie tylko sprze- 
ciwianiem wewn
trznym czło\d.eku [aloJ al.e i. po2wJ.orzcr4Ymi. aktan1, 
krZ3śem padaniem. biciem w pierai. umartwieniem oiała, b4dt to przez 
twarde klęczenie elbo dyeoyplinę i 1nez8 aposob,1, s ;jeśli taka ozięb- 
łośĆ prPJdzie. te tego nie ""t,"3
, t8
 pr2,JI1l8",,1 z1:ęks.Ć, " pr[z]eoie 
się modlić nie przestać. 
Q J'Ee..!'
o

i_ !lJoga] la
'L j-'l_,"!e
 -ł'
!'.d_ '!!'

, 
Do rozproszenia ducha ta pr
c
na: nieatrat z
Bł6w, nieupa
row8nle 1 
zapamiętanie obecności B [0:1::1] . I upewnić si, w tym, t.e B[óg] na lilię 
na kot
m mi [e] eou patrz;y 122, ten \ct;ór,y przenika do drzenia [sio] 
11311 dU8Jij' mo;łej Skl'"3'toścl WBZ3s"tkie 1 2 3, "teni:e s-:dzią molll 3es't, od.- 
dawe;Jąc według zasług ko
deso 124 a Upewn1118Q s1, w 'tJ'aI. 1 1Iierząo 'te- 
mu, te B6g na mnie patrzy, ch06 przełołona nie 'Widzi; skąd wierność 
będzie we WSZ3stkim, bojat
, pilnośĆ. 
.! .!:!b.!
£M_-!!s..o_ł!P
.!:.

_w
2'.!!.
!.!i
l
łL

_c"!'ą-cl
 !...two-!' 
ro!ł
.1. w rr.ę- 
dzenlu. w zachowaniu onych. w udzielaniu ait 3em
 
edne sprawując 
119 J 2,1'-1'7. 
120 Łk 22,64. 
121 Ps. 44,
. 
122 Prz 15,
; Reg. 7, por. prz:vp.45. 
12
 Hbr 4,12. 
124 Mt 16.27. por. prz3p.46. 
u3 Nadpisane. 
v3 Nad
isane. 
w3 Skr: "to.,". 
x, Brak słowa. 
y' Skr. tl e tawiw82'.\Y się". 


"11 
II 
I 
I 
I, 
illl 
I 


11 


, I 
, I 


I 
II 
II 
I 
,III
>>>
- 61 - 


pit kn8 do w1
zenlB, drugie wdz1,ozne ku uSl,ezeniu, niektóre wonnoś- 
oią swą rozw\!s&lają, niektóre poel1ają, mocy przydają i wdzltczne BIIIa- 
k09l1.. Drugie prz;yodz1.ewa;]ę-. drugie plugastwa zury'wają., a t;ym rzeoząlll. 
prZ3pa'trowanle otJJ' m sąz3 jako stopnie, po których przycbodzlem do u,pa- 
tr:JfVenia Boga. 
r32J !! _1iLo
 
!-q8-P1!-='-

 
z

!..o
 

1;!:.0!.
 ...!
8!..n.£

 
!.k.!ł!. 

b
J

e_ 
t;r!\t' ." kt6r;ych si, inne wez;yst;kie. zallll'ka;!,! 1. dobro6, kt6ra jest; 
!r-6dłem wsz;y.t;kiego, !e bez prz;yoz;y11O' !adn;y eS"IYm ohoeninm [.. J 
2. I!ądroś6, !e umiels potrsf16 t;o ro[bi6] 
3. WszeohmocnoŚć, te 
gła. 
E
!'
t;!'.r;.1'
![a] -'! _'Il
Jl] !!.OE_'.!'.- bra6 sobie zawdJ z 
ki P[aiJ.aki] al- 
bo "cielenia, !ywota Jego 1;ajelIlllc
 k't6rą albo z rozlllYślanla, kt6rę- 
b;ym si, przez cał;y dzieiJ. bawiełe [eio] , s !e ust;swioznie się bewi6 
nie podobno, jedno ooraz wraoać sl, do onegoć, wystawiając sobie ta- 
jemnice ons )1'31 pr2i,Ytem modlitwy krótk1e cZ3nić. cześcią pro8ząc 
czego od Niego, ozęścią dziękując, częśoią talując za Bwe n
edbalstwa 
a4 kt 
elbo usker
ejąo na swe ,elbo taś ef'e wdziocznośoi pokazując albo 
miłośoi. Jł

!


!.. .!l..J--ł'ł_t.! .!

_
w!..C
E
.! zamierzać Bobie l1dzbt 
[SiC]; a gdJ przeet;'lPię, t;edJ jeezcze więc;y prz;ycz;yni6 aobie i st;ara6 
się oetrze z tego. 
E.!!...!'!'.-z
.!
 _ "Ii
!. Er-Y.l'
.!!.j.!!
_n.!':e!'

_ 
1. Jeśli boja
 wzbudza albo wątpliwośoią 1 małością aerOB trapi o 
poe1;ępku, mów16 eobia. O, wiem.za [eic] ja komum uw1erzuł 125 [eio] , 
jut. mię ani rzec'l)' t;ers!niesze [eio] ani prz;yszłe 126, ani ci[alło 
ew;ym1 pieezozot;sm1, ani świat; aw;ymi pooł-Jt;rośchmi [eic] , 11}4\ ani 
szatan swymi zl:ośll'R.}'m1 sztukami od niego nie odwiedzie. 
2. Gd:,r pooznie turbować o to, te nie dle Brosa] ozynię odwodząo od 
u02\1nku dobrego, m6wić z Bernadem [Bl
 św.: Id!te. nie dla oiebiem 
poozął, nie dla oiebie koiJ.oz;y6 choę12 . 
3. Gdy przydzie 8zatan z jaką. inszą złośoią, nie z tą, ktćrąm przed- 
się wzięła i mie b4 t;urbowa6, m6wi6 mUl Poczekaj, at. oię pierwu [sic] 
ZV1Yolęśę w jedD3m. 
4. Częścią t;e
 z niego neśmia6, jako gdJ prz;ydzie na modlit;w, m6w16. 
Poczeka;! s! się pieNi odmodlę, t;edJ eię z t;ob'! będę bawi6. Jeśli! 
prz;y insz;y zabawie - t;akM go zb;ywa6 wez;yst;ko odPraWU ją o 1 prędkośoi,! 
one zabawę. 8 
6w1ć: łi:1ąm teraz pilną zabawę. inszego 135 ozasU btdt 


125 
2 Tm 2,12 por. prz;vp.99. 
126 Hdz B,
8-
9. 
127 Nie odnalezione. 
z3 Napisane IIOZą.1I i popr. na "Sąłl. 
a4 Brak sło"'8. 
b4 Skr. "ch....!al". 


-1
>>>
- 62- 


II 
I 
I 


to rozbierać, a 
śl św. zaraz przed s1, wziąć ozośc1ą 81, teł siebie 
salllll na6m1ać. 
5. Jeśli spodobąm sit sobie z jakiego dobrego uc:r;ynku, kt6r;? rozom1em 
b,jlć dobr;ym, m6wić sobie: Łaska B[o!a] 1:0 we mnie sprawiels [Sio] oze- 
go bym ja złego nie 
c:r;ynieła [81
], by mę one nie re1:owała [aio] 
6. A g [d];!' co złego uo:r;ynit, sobie pr:r;ypi.owBĆ a B[ogU] wszelkie do- 
bro 128 . 
7. Gd3' pOch....lą z ozego e kooham si, z 1:egc:., łll6wić: A 1:ot 1:11 msz po- 
j, zapła1:ę, jut się ine:r;y nie spodzie... aj 129. 
8. Gd3 ohwalą, mieć za 'to, fie to z p08Qdzenia o!l\1 nią o4, 1 milozeniem 
z 1:ą E?] lII'Iślą, tem 1:ego nie godna° 4 . 
9. Gd3' lII1ę ohwelą, znikać [1] Ol\j/ i nie słuohBĆ, a jeśli odn1ść nie 
mog" .ło...., odpowiedzieć 1:e11m1, teby drugie [sio] raz nie cb...alono, 
albo z prZ}'kładu ŚIł. mówiĆ. Jeszcze dosyć czasu. mogę wiele złego u- 
o:r;ynić. 
10. Pr:r;ykładem 
[uezaJ Pana budzić, k1:6ram iii b,jlłe pr"i)lo:r;yną one- 
go pos:r;ydzen1s 
 getr przed Nim poklękali, pośm1e...ająo .i, z Niego 
a mb...ią: Bądt pozdro...iljll m1strzu 1
O i pol1ozkowBli Gol nie insza 
złość byle 1:ego pr:r;yQ:r;yną, jedno getr oh..Blą, e ja się podobąm i znowu 
one bol8ŚOi One... odnowiąml prze1:o ...zbudzić ... .obie tal i chęć do po- 
pra1llJl. 
11. Gd3' III'IfIl pr:r;ydzie o krewn;yoh, k1;61')' [.ioJ UIII'I.ł turbuje, niepokój 
czuje z nlepowodnyob doczesnego 1. Uoz;yn1ć statecmą. DIOdlitw
 raz a 
na ..01'1 B[otą] zupełnie eię oddać rozom1ejąo 1:0 i upe""ić [eię ?]. te 
C1J f" qom DOŚ lepszego upatruje i do o4 dobrego końca przyneAf mote. 
A S
 drugie raz [.icJ pr:r;ydz1e 1:aka lII'Iśl, do on:! modlit;w;y raz uc:r;y- 
niol\j/ od.dawać, ... kt6r,jljem się na wCl, B[otą] oddala i 1:'1 .ię .alllll cie- 
e:r;yć; w modli1:wi8 być pilną pro.ząc p[anaJ, teby 1:akie II\j'śli i niepo- 
k6j oddalul. Uoiekać przed takim1 II\j'śl.m1 1 oke:r;y [sioJ ;Jako są w.po- 
m1nan1a o kre'Wn,yoh, bo3ąc s.'.ę takicb lVś11, bo ducha pustoszeją 1 do 
wiele złego drogę ście 1'1. Ba...ić się c :r;y1:anie m pil.t\1 m i uwdl\j/ m i na- 
tenozae, getr 1:akie II\j'śli pr2ó]ldą. 
11371 12. 
_c.Y.E!!I
-"o_
l!..re.!l
 
i
p


! 
c!zE'.!![nieJ !.!!
!-
 



,!!,:t;.ren1:] 
",,-;j
 

o
-,,-j3.0_ te naderem[n]o oz;yni, n1ec:r;yniąo. 
M6w16 do Pena' A com ja ;jeB1: przed TObą, Panie mbj 1 00 za godność 
e " 
moje, tebym jaki pocieoltY i naOl1ie.2ó]I m1ałe b,jlć godna, getrt i nam- 


I 


I 
II 
I 


I 
III 
IIII 
I II 
I, 
III 


I 
: I 


128 Reg. 4,42-4
. 
129 'At 6,2.5.16. 
1
0 MI 1ił,
5. 
04 NieWJ're'ne nadp. "z bu" i poprawki. 
d4 Pow't. "ClO". 
e4 Skr. "lab1". 


II 
.,
>>>
- 6
 - 


nieszego s
o»n1a laski Twy nie 3es
 godna t4 i powinne rzeo: żebym Ci 
b$O nelllDiee2;Y pooi$o
 słułJla dle 
ego sa...
o, te6 
ego godzin [sioJ 
seJ!4 prze [zJ Bię abytJ b4 bul [sio] mI.ław"", 4 od "B
e
kiob bez pr2;Y- 
0"YD3 inB"Y (2) WBt;Jdzić BiO przed Panam "akie[3] bnp'.eoznotJoi Bw,}'. 
(
) \/Wstać JGgo JlBd 80bll opa
rznotJć, kt6ry tam ..iotBzemu [? ]3 4 ""mu 
zła"" zabiei\a, bo gdyby.. 3aką gorl100M .. sobie ozuła, podobałabym siO 
F
 " sonie. 
138 13. POIIt':IC do zat:t"ZJ'mania duoha - częa1;.y rachunek 8oa;.lenia, Dam- 
nleszą rzeoz z pilnością roztrząsająo, uznawa3ąo siebie zawsze B
Ugą 
n18polJ'teczną!s:4 jako 8am Pan powiedział: "QI:\y ucz3nlc1e W8Z3stko, co 
węm. rOZK6.:HDO, 1IIĆ1IIoie, tell 10' łfłudQ n1epoż
teoznl 1113 1 , bo f..adne. spra- 
we nasza nie jest 'tak doskonflłe, teby
1ItP aię nie m,eli uzn9.wać nlepo- 
t;yteozn;ym1. bo wiele nledbBlswa Vi nas si, zne
d!J.je14, przez kt6re 
wlele dobt"ego opuazozall(f. a je.tl1 [sic] nie niedbals"tWo, 'tBdJ lnten
- 
.111 [sic] e!c-""wiolial a JetJlU 00 dobrz
 uc""n:l.e.. [sicJ, zaraz się tet 
Bobie spodeohsllt}'. Przeto jest :r.zeOfi. potrzebna częsty raohunek flomnlenla 
upokarz8oJąJ alę zawsze pr?..ed Panem :1 niedbia1et;wo Bwe ob
ałowA:oĆ 11391 
a Jaś' iż uprz\ykrzenie w 1;.ym ćwiczeniu, te wsz.ys'tko 
ednc się niedbal- 
Bt...
 widzi. z teg:t samego 
rać oka7l33;, do 
alu i do l)ClIJl:i.tiy nad sobą. 
,4. !ie
_
.J. :!!_c9JE -1'
!

 -!,!!.

a .J!!,.e6.
 d
i.!!I

 
Iłspomn1.eć sobie Da one ':u.atoryją o łonla m4 A01."SBIIt'" 
 I s1t:J m£ł., AarBb 132 , 
k1;órą Pan rozkazał Abramow1 [Bie] t.::! je
 kaz.ł iść 2recz z dom [z] 
synem daj Izme.alitą.. irt6J'Y "J
ę W eudzoloatwle urod2:!ul i uczul Izaaka 
bałwochwalatwe, a będąc
 [.o.1oJ "'Y,Y8DBlC' ?; dow t 8 dzieoię on to] ju
 
.napoI, um1era
o od pragn.i.el'Jle. \";ielkiego. 'i18
ke. nie mająo go ozym na- 
poić, 00 !alu same umierając słu
haj
cy onego wrzasku dz1eoiennego 
[sic], polo.t;y 1.a @O 8 sama od niego o.1e.szła nie chcą.c3 patrZ3ć na S;YDa 
swego umier8jącego
 z
ełuwBł 8i
 Ła8ka
 a miełosierny B[6g] zasłał 
[sioJ anioła sO/ego. 11401 zeb,yn4 go nap03uł [aio] i ma
ce 3ego do nie- 
go kazal wteno2as, gqy go04 wszyścitk1ch 04 [1J 
puszczony i od matki 


1}1 Łk 17.10. 
132 Rdz 21 , 9-21 (Hager nazwana Arab por. Gal 4,24-5).. 
fą. Powt. "godna". 
g4 SJr.r. "zebim".. 
h4 Skr. "chwal". 
14 Skr. "i
ebyć słu:tono". 
j4 Popr. z "wleczsmu". 
k4 
Skr. "ko:td8fO czasu przspat". 
14 Skr. _"d jeśli!; nie n1adb-els"tWo". 
m4 Popr. "
onę" na .':tonie". 
n4 Kus tOE z '1 s by 'I. 
04 N1ecZJ'talne. 


..
>>>
-64- 


'I 
II 


" 
I 
I 
II' 
I 
II 


włeeny. B[68] 80 przecie nie opuśc1uł sio p4. otom jezdem [eic] B[o- 
fis] mój 'tym Izmaelltą, urodzona" cudzołost'wle. zdaniu nem 1. kt6ra 
sił dla
e80 oczam [sicJ Twym B[oskimJ przebrzydłą eta"'im, zasługujł 
to, teb3m z domu wybrsJ:l.Ych Twoich była W3rzuCJoDe 1 z pocztu s;yn6w 
dzledzlczD3ch. (Wejrzy Panie majestatu, us
sz glos ż8łobll
 tego 
Izmael1ty. kt6r,y m .l4 wołąm do Ciebie 
 ty oolętaloŚcl ducha mego, oto 
jut nspoł.y umiera od pragn1enie, po tr6dł.o 
ywo'te prZ3dze [sic]. IEL na- 
poi mi, tam ł;r6dle.r''''. zebym 'Więcy i.ns7Jch wód nie pregnoła, zmeluj 
sił B[ote] m6j, oto Jut opuezczona jezdem sic i od metki mojej. do- 

I.':Y 11'011. 11411 Pro5z0, l'lejr2\)' na mię Ty aąm, jeł;em Ci dziecinna [slc] 
Twoje. pr""dzł [sic] a nep6j mił Tobą. ealIlYm, tebym Tobie .. pr
stości, 
" 651:.ozeroścl ducha BLut:ył.a 1 w mieło.6c11 aC2\Yń mię sobie jed.ro'm nlemo- 
w1ątk1em, ktOrabym [?}Slj. prZ3znawała b;Yć Dslepazą rzeozą 1. nape w ni8azą 
przt:!z e'ter8ze moje. kał; siO Ty matoe dobl'J' wol1 t4 mojej wróoić, łeby 
we mnie pomnatela coraz 
o więtsza igorotsza. 
O ..olności ducha [Z]U4 sł6w tych z Mvk1 Pańak1 WolI1ośĆ ducha wit- 
zał u4 Do wolności ducha pr7Qohodz1em przez pOSłU5ZJ'fls"t'Wo 1 ten praw- 
6zillie wolnego duchs. kto pra"d1.1.wie v4 i ten, ktOł"3 jest POS1U8ZD3, 
citłaru nie ozuje" tych witzaoh, ale słodkość. gd3 to c2'4.1nl. co kalą, 
z ochotą, z wesołośoią. przez C
 pr
ahodzi do wolności i złączenia 
11 42 1 z B[ogiem]. pogarc\Y \'IIIszystkioh rz.eozy doozesn;yob. a zaaie prze- 
ciVIID3m obJ'ozajem [sic] kto wdawBZ3 się w to nlewolatwo przez Ślub, 8 
temu dosyć nie ozyni, przec
.:Vł.QJ' " koidJ rzecZ3' i oczie1ini [sic]W4 nie 
obcą dobrowolnie w tyoh rzeczach iść, jeno ai za pooiągnieniem, to 
jest z pr7i1muszenia takiego, te w1łZ3 urałają. i cl,ikie, prZJkre mu 
są, pragnąc się z nioh rozwiązać. A wolnoŚĆ ducha jest to, te go ani 
8zczoścle nejwit'tsze uWB8eli. ani utrapiać [slo] najwlętaza przeciw- 
noŚĆ, ani pod....,łszyć, ani poni
ć. ani zbogaoiA, ani zoboł:3ć. bo on 11 
B[oguJ ma we""etko. Takiego duoh b;y nabarzi ponUał, nie obleci go, 
\1431 8dyt on ei, ;jeszcze nity podta. Daj mu ..s""et[e]k [aic] dosta- 
tek _ nie lakomi 81, na 'to, bo "sZJ'8tko porzuolul, podwył;szaj go - nie 
podn18sie siO, bo tym 1I.II%i,)'8tkilll wzgsrdzlul, zeliy8z X4 go - on to Bobie 
pOC7ij''ta 208 ala.Q' ohaBazli gu [s1.0] te! zabić - o'to! dopiero wrota do 
wleoZD3 radośoi o
tworzuł 1. odpooli7nek "ieoz.Q3 zjednał, g\JA on tego 


I. 
,I 


I 
I 
II 


, I' I 


p4 Skr. liDo siebie". 
q4 Skr. "obli przed "kt617111". 
r4 Skr. "tobie 8.memu". 
84 Skr. "ne.be". 
t4 Skr. "WIDO". 
u4 Dopisane p6tn1.e
, słowo "wi,..l" D1epęwne
 
v.q. Brak slowe. 

 Oc.tlU 7 ....a."" 7 
.»ł Wap1aaD8 "aelz1.lIsgo". 


I 
I
>>>
- 65 - 


nejwi;cy pragnie. łel;y jako n..jwi;cy dla 5@S!!! udorpioć. Do dostą- 
pionie taki wolnośoi. (1) gorąco IIIOdlitwII o ni; proo1ć, (2) ...obaw.ć 
1 pełnić W8ZJ' St:k18 powJ.nnoścl z taką wlernośclą" jekoIO' m 'II' kot.d3 spra- 
wie ocelale Dale:ł.ć ozego 8zukąm, B to 11,,181,1 do posłuezytJ.atwa. (3) 
llieć 5[oga] zawdy przytomnego w oczaob awyob. (4) Przeszkody oddalić, 
ktÓre przeazkadzejll 11441 do doatllPienie tego dobra. (5) Wyniazczyl: 
H81aą. siebie 1". Wyni8zczanle 1I1ebie ma wielką spoleoznoś6 z wolnośoią 
ducha tak własnośoią., jako 1 urZfdem. 
Dr
ga do 
nlezozeniB siebie jest: umartwienie siebie, afektów 
swych, ..,e WBZ38tk1m Bobie przeciwno o
nląc 11 ko:t
 zabawie 1 sprawie 
azukając okezyjej i sobie jll wynajdająo [sio] do wyniszozenia siebie. 
D18
zego tJ' 't31ko onet;y szatan ztIij'ślić nie mote, ponieweł; inne W82i)'st- 
k1e może zlltYślil:. (1) Dle prawdy i dla pokoryy4 z kt6ry mi wyniszcze- 
nie siebie ma 'towarz:j's't"i'lo, a 8?zie 8I-ołecznośc1 nie ma z tJ'm1. cnotami, 
nie jest wyniszczeniem siebie, a prawda ma b,yć zachowane w 
rBWie. w 
mowie, w uc
nkUt 11451 w lI\Yślaoh 1 we wSZJ'stkich poatęIkach: przez 
wyniszc

nie siebie pr
chodziem do prBwdzl
 pooiec
, nie obłudD3, 
ale prawdziwy, !t6ra poohodzi od sa"'go B [oga] , B żaden jej mieć nie 
może, jeno !to się z grontQ [sic] siebie wyniee"",. 
A z gro[n]tu 'W:Ynlszozenie uznać siebie nam1zernieszą, niepot3tecz- 
ną B[ogu] ni VI czym, kt6ry [z] ezozery dobrocJ. a miełośo1 etv.orzuł, 
nie [z] żadny potrzeb,11 mnie all;o pożytku i na wszystko stworzenie 
uznaĆ Bi
 b:vć napodle;Jszą, z prawd;y prZ3znawająo Bobie prawd,:, le tak 
jest, a nie in,ecz;y, a nie t:Ylko uznać eię b;yć napodlejazą nad W9i'JS't- 
ko stworzenie, ale iem niozem nie jeBt 1 jeszoze mnlesze [sic] nit 
nic. kt6re przemianek [1] ma nio 
 i tego niegodnB. a to względem 
wielkośoi 5[oga] i doskonałośoi 
 Jego a wzgl;dem podłośoi IIY 
przeoiw Jego lIielkościi a pr1JZDBwsz\y Bobie jasną prawdę 6 nie Zllt1ś1ę- 
ną, lem jest niezem, ze tem idzie wzgarda eiebie, br
dząo się 8ama. 
sobą jako rzeczą nabrZ3dliwszą, Dagodn1essą wszelaki wzsard3 nie t;.yl- 
ko od ludzi, ale od wszelkiego 8two
zenia, sądząo siebie niegodną 
tadny pooieoby namnies"", od B[oga] 1 łaski. Przeto gdy niell wzgardza- 
ją, porzuozią [sio], sromocą - nie gniewa eit, bo go tak wzgardzić 
nikt nie IOOle, jako Bobie tyczy. O obwR.łę nie dba en!. jej ezUka, ele 
przed nią uoieka, jako przed rzeozą sobie niegodną. Utrapienie tedne 
nie sturbuje ale raozy rozweseli, a (ri z takie wyniszozenie 8[6sJ da- 
wa samego siebie kosztować i duszę 147 napełnia pociechę. kt6ra z 
Niego samego poohodzi. 
.9
 R

e

a _ 

.! 


"
j!. 
a_ d
B.3Y_ o

1!!-
k
!.-

 _


_
-2- 
_
!.z_
 
1. Sprawuje, !e afekty i pasy je stawają si; w nim ełabe :I. uśpione. 


1

 Flp 2.7. 
y4 Skr. 6 litar Dieozytslnyob. 


-
>>>
- 66 - 


!I I 
II 
II 


2. Ządzę gorącł., de. do'br8St), do postępku LHuart\,ien":"s 'W sohia cz.uJe. 
,. Co mt przed tyli.. było t....udno. cietkCl nat'.:.11e62i8 u!DBrt.wlen1.e, zg:tam 
we;Y8tko mu 8ię łatwo z".!a, le[k]ks r o1c]. b,y "to b.1'ła rzecz natrudnio- 
sza, ne.pr2C'krzelsze. 
4. WSZJ'8tko cZJ'ni jako ze Zw,yOZBjU i znalogu śy.,'., je:kby to dobro, () 
kt6re się etare, wrodzor.e b3łc, tak mu w
zystko ł6twle pr
chodzl
}4. 
.r;-
ę_s_z
o!!ę- .Qo_. o

z!....
n! B _p
c.!ęp
 _ 4.!.J
_ł
F
.nJ... 
11481 Międ2\1 wlelą ts n.aviiętszB mnie [? J wielkie o sobie rozomle- 
nie albo podobania. W t.aką duszę B[6gJ por.iachą swą nie nfl.rełni, bo 
jeot ta złość jako [Ten] AU", k"t6ra DuchQ.d ł... pri1;.J'stępu t1'oni i d1'o- 
gę: zagradza, :teb,y dus
 nie napelnluł 1. ::1bo
aoe.l darem. 81'13ad 1. 8am 
Pan powiedział, :te Duch Jeg? nte odpoo2:r'YJ& t:11
o T.tR!!. tymi, kt6rz;y o 
Bobie jako napadli r030m1eją135, jest jako kaidA drzwi zawalająo 
B[ogu} do due'\)l ozłndeka, teO,y do ni [sic] nie ..szedl i ony nie p.- 
cieazuł przez obeonoś
 swoją. 
Szkodz
 mędi1;.J' wie!e "te csobiśoie [1]. 
(1) BBgr';odiitw -t;;:k;;W3.h -;;1; -;,y-
łu
hi.a (2) Rez;r
tld.e spre.w;y. b.1' 
bsł,y nalepsze, pnom1erv.łe S[ogu] aą ,,) rąd i OZięb:Ł"Oti6, oso
.

6, 
gnuśnojć,. ni.e
_k, w dunho""D3ch rzeczaoh 149. uprz;{krze.:::tle (4) Prze,z 
tę złość nar.ychll pr
ohodz1 do 2atw8r
z1alości seroa, 
e go ani 
łaskawość., ani srogoŚć, anl miałość , ani karar.d.e, ani upomi11anl'! ani 
źac1:ce dobroJ.z1eatwe B[ot;e], ani ć.dc'?An1.a nie WZl'rt8zą, ani żadne. 
rzecz. (6) [aio] Ze do "aki ślepot;? pri1;.J'c"odz1,. żeby to b,yła rzecz 
ne.gorazB, za dobrą ma i ony bron!. 
!I


!:.

i
I,!
'!..
"L .!e

,,!,!!. (1
 LIodli"twa gorąca, pilna, częc"ta 
(2) Postanowienie lIłQźnEi, stateczne, żadny oks2i;1 jej D9.mni38:i\Y nie opu- 
.zczając, bez aprzeciwienia. (,) PCkuty tądsć za n1edbałe sprzeoiwie- 
nie albo opuszczenie (4) Cw1.czyć się pilnie w pokorze i .....,n1ezcze.c1.u 
siebia. 
O. !!ą

ł;l.i!,ę.p..!e.... _c£ J!!.!IJ!.l!@'łI;3'
o p.o 
11501 Jeet podnieeienie aeroa do B[oga] i obr60enie ze wSi1;.J'atkim1 
ekłcnnośoiam1 1. afektami wn
'tl'zJ\}' mi 1 pozw18!"'zchnymi. 

ł:!_ !!.e.N..C!
!!I!!£I.!'
8!!.
 
(1) 
ądać, jeśli tądi1;.J' nia mam, ted;y pregnljĆ tądać (2) Jeśli i tego z4 
nie masz, teb,ym pragnęła - 
ądBĆ, udać ai
 na piinę, usilną 1 gorącą 
modlitwę o to prosząc, teb,y dał tądać. (
) Na pilne rozll!Yślenie i po- 
znanie tego daru nsbot.1'ilstwa (4) 
wicZ.J'ć ei, [w] 8prawach naboł.,J'iI- 
s
eoh [aic] gwałt eobie cz,yniąc. 

..!"!.
_n.!
!eE.!t.:!!.

!
 (1) Modlitwa pilne, .i
rn8, nie ustają- 
ca choć się nie chce i ci
tko i oho[ć]b,y i ta ci,tkość 6o&i..roi "ówna- 


II 
II 
II 
I 
III 
I I 
III 
II 
'III 
I 
'I 
II 
I, 
I 
II 


1
4 Rog. 7,22. 
1
5 Nie odnalezione. 
z4 Skr. 1'1" nadpisane "t". 


l, 
lIiI 
II 


- 


-
>>>
- 57 - 


h - nie ustawać. (2) 

k e.llia 1IIY'11 jako l1apilni ad!;BI1iajęo .. jelĄy 
r
ce meoz 'trs;yma3ęc 151 bljlłc z nlepr
jłicielellt a drugę budo'YJać 
dOlll Pański przez sprawy c.not. CF.e80 figura w ludZ1. r e] 1.zraelsk1m, 
którya5 gd;1"
 [o] k'.;ó",.. Pismo ponad.., !
 e
.. abo -prz;yb1tok B[oga1 
bucO'IIsl jedną rQkąb5. a .. drugi a1euz tr2\7mał ugenlająo sił z niep
Z3- 
jacj.ele,,1
6 (
) ROZIIIYBlenie. (4) C'If"tenie UVlaine. (5) 
iozenie w o- 
beol1ośoi lI[og..]. (6) P"atenowiel1ie mool1e, ::!:e Jlac\D;J' oke.z;yjej prv.eetę- 
p.1Ó nie chce. uOZ3n

 [p,] lEIo1ą prZJ'c5.erze 'tak 8tateczne, tebyel, 'tei 
i we'lfstko piekło oburz;yla, przecie nie ustawać, .a gd;1 się trafi lR3- 
atąp1.ć 1 " mały oh rzecz83h - os'trH Bl, karać za nBl!D1ieSZ8L m] prze- 
stępstwem, obchdzęo się [z] sobą 11 [i] e serce.. maoierz;yilsJl'im, ale 
sędziego sprawiedliwego. 
i!
k£ E

';
f1'!
!:'. 

z:.z.l'!'!'£. gd,y je da B[6g1 w oz;ymkol..iek 115G I 
starBĆ st
 o to, żebym 1;0 nil pam1ęol, na lIIerou Y(1l'J'scwała elbo w1epie- 
cz
t;owałB [u1aJ takt jako si, IDIiLIa zacnowaĆ c.z.aSLi przeciwnollc1 '11bc 

zlłblo6cl, na 
1 nio aie u8t;łPo3
o od 
eso postan


en18,a g
r.1eb,ym 
co z tego postanowienie uBtąpldla. oatrze i 8urowie w sobie ekar8Ć. 
E
 
z!..g
 !,_a
ł_a
1
 E

_.t
ń


 
 
!.d.! 
n
t
._k!.6

 y::
 dz !..."..!!... Do 
wzgarL
 śwista i siebie 1 wS
Btk1cb rzec
 & przez w
gsrdę przyr.ho- 
dziern do zupełnego się oddania na wolą B[O:lą]. 

P.!'!.Vll'_c!'.0.!:l_ 
!..
._j
IE.'!..
!
!!'_ 
[ogu], 
r

i
-ł'E

i.! ::'
!
 
t_rp..E
 J.! 
c..l!! -!!. "--ŹI!!.I!...n;L 
1. Przeciw Bo
u - pełnić wolą Jego, pr
kazanie pełnić, natchnieniu 
Jego u,yć posłuszne 
2. Przeciw blHniemu. (1) znosić, (2) -etować, (
) utel1ć, (4) .łuJlyć. 

. Przeciv;ko aobie. (1) martwić się, (2) C'lfł;ać, (}) rozlJ\VlIleć. 
11531 !'!...
'ł!
_
_
_r


e.£Yj
t [sic] 


z
n!ć-.!.




'ł.!

!.n!.e_

 

k


p!
!ł
o
ł
1-...!'_n..!
 !!.1!...B!.t..!ł
..! 
Afekt;y, które są por,ywcze do złsBo mleć na piln.-y pieczy, teb;y się 
oknami z:qysłOw jako nie zmartwione Die ukazował;y I ele w zawarciu je 
nz;ymaJąc, oiłą rozomną [sicJ je sporz'td[Z]5j'lC, prostując je i do 
końca c5 , do kt6reEo wSZ3scy ci[i]gnie!:\y: A to jest przygo1
owa.n13 do 
po.e-:;ępku przez w,yn1szczen:f.e saat? 91e";)1e, które w 'tym na
\,lęc;y zaYli:::iło 
(2) Przysposabiać eię do 'teco, ab3 B[oCa] we wszystkich 1154-1 r
,Bcz6Ch 
90znawa!a, b

le
 jem [sic] Go ja
ni poznawa
, tym GO jaśni, 
ięcy 
[?] mił.ować będzIe m 3lUsleli, a tym się dusza nasza nic t.-yllm posila, 
ale i rozwesele., że to nadoslmnalsze dobro, któreGo 6zuka wsz
k i \';8 
wszystkim r.ajduja nleornylnle: kied:Y na S'zkodę swą lasce B[o
l3.j] \'I 50- 
b19 nie prze5
kadza [z] zaniedbywaniem jakQy z&
słu nic

ętnie po
tę- 


1}6 Neb 4,15 nast. 
85 Tekst znjek8ztalcoD3. skr. "przib" przed "kt:6rym". 
b5 IJo1ltt. "b1Ido'lłsł". 
05 Skr. "de", powt. "do kadca". 


..
>>>
\ - 68- 
....... 


III 



ąc i z upadk6w niedbale powsta
ąc. 
3) Co do 
niszozen1a eiebie 1 
do postępku Daskutecznl pomaga: prawda; bez ty nic dobrego nie UC
- 
niem, w nl d5 wSZ;Y5tkiego dokatem; bez [ni] nic nie możem, " ni wSQst- 
ko zwyclęt3t!ł.V; Ta j9B'C droga do 
ywotB wiecznego: chodzić" pra w - 
dzie1
7 przed .B[ogiem] w alowie i w aprewie. Prędko t;en poet;ępuJe, 
kt;o w prawdzie t;o Jee [t;] VI B[ogu], kt;6ry jee
 11551 prawda chodzić 
stara Blę uei1nle. 


 
oE
I!9;r.;1
;L !!.

 _c
 
ł!.. 
!n

 _j,!.s,!; _1__\!!i

!.. -.ae
!-
u..£
!.n
_WJ.=- 
!.o

m1

l!.._ 
 k.E

 E..
l e] !..e
n.!
 
Duchowne to jest, sd3 rzecz jaką obao
. pozna e5 rozomem [1110] 60- 
bl.J potrzebną do zba.....1snia i te przez 'to więtsza ma bJ6 ohwała B[ata]. 
choćbcr to rzecz ta z najw1.ętezą tru
noaciąt c1ęt.Brem miała b,yć na b 3 ta : 
nieo [slc] aię nie lęka ani tadny trudnośoi DIG daw3 eię odwodzić ale 
y.j naj'Yl'lętsZ6 nlebezpiecz:l
5twB \'I'dawe. Bam jem w OC7i;j 'Zabiega niewB.!ąc 
za nic i zdrowia swego dla więt".., c'1Waly B[oży] i ni. 'Zl1kając 
561 
na mni 
8dnego pozytku ani pocieszki ewy. ani dlatego ustawa, że nie 
ma. smaku. ale oQnl przeoie rs seroem męłłl)Jm 1 "ielltl;a 'te rzeo", 
gorszkle nIe opuszczająo !edn3 okaz,i jako 1 slodKie prz'yllUje od 
B [ogaJ wdzięcznie i taj jest. -JgrontC'#fsny [tiic] w i'ojęciu i .. postsno- 
"ien [i] U Bw.,ym, :teby !Ii, tetr; wbz;yetek 3wiat 1 piekło 881M) wssrastkc obu- 
rz..l o na ..w;y
iężen1e lnego [1] g5 - 
",oięŻJ'Ć e1ę nie da. g!.e
'!.e

 K1e- 
d;/ 3eno to ozyni, co pr..,rodzeniu Jego II1lego i .. oz.1m ellB[k] ozu3e, 
ale sd3 pr
dzle opu
zczałość, oachloŚć. oziębłość abo przeoiwność. 
ws
etko ćwiczenie 0PUBZCZ8 8 idzie za t,m. do czego go wiodą :tądza i 
efekty nie umartVlione. 
11571 £0_ 
.'!-t_p.£
a
£a-, 
Proetova jest duszą zakonJ')J'obl kto 1;.y dusZJ' nie ma, nie mota bJ'ć do- 
bry m zakonnlkle m. 
2. Kto prostoty nie _. 3eet obłudOJ', cłVtl'3. zdradli., . kłemliwiem 
[sic] . 
,. Jako Deb3 ć prostoty. Apostoł św. mó...i: "Kto klamał. ju
 nIech bę- 
dzie prawdzi
m. kto buł gniewll
, 3ut niecb bOdzie cicb,m. k
o posą- 
d.zał, niecb nie posąd.za. kto buł obłudl1Jm., nieoh bodzie Bzozer;ym,,1'8. 
115B I 
 


ś
;.. 
l.!
!.e1i"-. 
Miłość blitniego jeet dwojaka: p
erw8za jest uozciwa h5 i po
otna. Po- 
botna miłość lituje się nądze bl
tnlego. znosi krewkości jego. rad b;,y 
w9 z 'y!!Itki ch zawarł VIS 1inetrznościcb [slO] dUsZJ' SYlJ'. 
1'7 Częste u św. Jana np. 2 J 4. 
1,a 8o
e reminiscencja Bf 2,28. 
d5 Skr. "s" albo przerobione na Ila": mote "a VI ni". 
85 Nadp. lipozna". 
f5 Przed Ilprzecie" napisane "se". 
85 Napisane .I yno " 1 skrót na lIgo" . 
h5 Popr. "u" z "p". 


i 


I 
'I 
I 


1111 
I 


..... 


-
>>>
- 69- 


2. Uozoi"a 15 BJ.lość b11tniego nia 1;.. 3ee1;.0.. co z nia cbodz1.6.z lIi[a] 
.6wlć. z n:f.K W81t9'IItko oboować. T.tewa B1Łołć n'iA ;)esto uczol1ł8. ale o1e- 
lUllo. Uozoba lI1ło6ć 3ee1;. k1;6ra aię t; Cinr6w blUn1.ogo ciur;}', t;yor;}' 
aby jeazaze dto)' Illial. depo...ga do 1;ego 3ako 1II06a ..dl"c sit zaA. 
1 1 591 
,!!
_!!"j!:0!.i
.lI\1lo!6_D!
J
'!.
 
6;.roetowaniaa u...,elu

 
". J. pr_z sprostowanie UIQ' elu. _rt1lit ew. aklonnoAcl złe.. a Dl5Obll- 
.1$ do gnlewu, ,,"o l,o_lłdzanla. do ObllOW1air.a, do .łe80 rozollienla o 
b11*II1.. sw;, a. 
4. A "ovel wcenozaa oit dobr;!' proetu3.. 1I:1e
 eit obce tle a6wi6. abo 
rozolł1e6 o blitllia - " dobre Bobie obraoa6. A lI:1edy 111 aił o lIia obce 
ne 
i6. 1;

 .. ni. dobrza a6wi6. 
1 160 I 5. 

L

 oś 
i_,!o.!k:0!!89'_ o.!!o-!, _1:,Y

u.!z_!
 J

,,-i!. .!!J.
n.!.,!, 
'reJd. ubym :tamDiee""m elowea go lIie obrazili. ani z lak[kloeoi uove- 
lu przezw1ek1ea [eioJ ... ..ie dawaU lIi3all:1cb. A daleko wiooy z ogoraz- 
ozonago aerca i lIiellaw1śol. nie gardai6 IIi.. ani go ..ie6 za głupiego. 
Pokaaal 1;0 w .wanie1181 [Kr;ve1;uez ran] el""JI .....,81, lI:1edy 1IIbwi. Kto 
81t' gniewa Da brata swo.łeso, blendzie [eie] winien eąOu, a kto rE.8C2\)'e 
f&10 1 raka - bodz!,a winien rady 1
9. !.!!
"-.!:"-.!._
E

0ł.
el [eie] . 
161 
o_
 -R
"'l.0-31-E
_t.! .!'.i.! 

 
'5!'
.
 [ele] .!'.'!P"-.od.E

 _P

!-
 
nie odnoszę. h:rt;Yc!l\1D8 ta nie jest z teg
5 przeszkoda, kt6rl upomina 
elli 15 zepła1;y e"'3' przed B[ogiem] nie traoi, gcJJ czyni, 00 pO"inie[n] 
.i. wittszą Bobie zasluguje. Przeszkoda te pochodzi z tego. kt61"E180 upo- 
III1I18
ą (1) 6e złe prz;yg01;o"an1e oz;yni m5 (2) b zlym eerc.." upolll1nanie 
prZ;Y3'"'3e "'3ąc w nienawiśoi 1;ego. kt6l'J' upomina elbo gnie". a 1;0 

eet na;1w1,tsza pr&esskoda 1 potytla.a nie odniesie. b.J 'tel 1 
am 8n.ll01 
e
rot01lałD5 3e6li tego [z] seroa nle "1rzuoi (
) te Dieezczerze ezuka 
WJ'lIiezoz;yć eiebie i poe1;opku duohownego, przello gdy05 
2J w O"". 
prawdł pokatą. obrała eit 1 z podobania eio Bobie 01lJ' lIie oboa prz;y- 
snać;. 
!,!::q


ani!- 
o _II

I'!_,,!!,
-ł. .!
1z- 'p

1;!
 
d.
l

.!.. 
1. Btara6 P 5" eił 3ako o 1183wię1;ezą poko.... k1;óra ..a...
61;k1e'"' w16rz;y, 
00 i [eh] być zlem pokazu3ą. rozolll1e6 [&1oJ 1;0. te m!.t inei lepi zna- 
3ą lIit 3e eiebie. 


H9 111; 5.22. 
15 Skr. "m1e" 1 "ta 3881;". 
35 Brak puok1;6w 1 i 2. 
k5 Skr. "ktog". 
15 l'I1epe1llle. 
., SkI. "i baz praga". 
", Skr. "po.. 
05 Skr. 1 .....maDe 14 lit:er i "kier". 
1'5 Skr. ....... 


..
>>>
- 70 - 


III 
II I 
: III 


2. O prostot,. która ni na. 00 nie pBtl'I'J ani Bobie rozbiera slów etar- 
eF;3, ale od Ylszyetkiob jednakO'flo napominanie prF;3l11J;le ne B[oga] t;/lko 
wzgląd l18;1ąo. 
,. Szczerość zacbować bez ocbroD3 1 VlJ'm6wki. 
4. Z ohęcią. i z miłością upom1n8II1a słuchać, poprawę '1163.1 w ;ym cr,y- 
nląc ozego upomnią 
[Reszta etroo;y pueta, równie! .. \16'1-1 pusta]. 
11651 ł
 [n] 
 _ 

!,i_16..!
 ..!1E.0E1.E

 J'!!'!'1_ 

,!i_"_ 
l'.i

!-, 



ł!.. 
1! 
r


t
w
ć _ n
_pE-zł-g
t



 E..0
o
a!.


g
 


[ z] .!.ł_Ó! 
!
!:.o

 
1. Prz;ydzi, Panie, a nle mieszkaj. 
2. PrF;3będt tle oZJniąoemu ludowi Twsmu. 

. A rozproezone agromadt .. zim1 [sio] .wo;l ej 140. 
1. Itbdlltwa z przypatrzenia się wieli nędze ;::;wojej, że bez Pana, pomo- 
0'1 Jego, nic nie mo
em CZJ'Dlć 141 dobrego 

 przeto gorąco pragnąć, 
ab,y przyszedł, 8 z pomocą swą nie omieazkawBl, bo dobro moje tylko od 
Ciebie. 
2. We wtór, prosi. aby tego nle poc.3J'tał ?',a 6r7.e.:h ludo"l BWemu, ł;e z 
n1eoatroł;noścl cad flobą 
,le c Zj'nlą.,,:: , dCl la!iki Tw.y sobie prze8zkadza
lh 
8 to 
 u7.nanie własDJ 
ędze 6
. z modlitwą uBl1n
 prosi
 odpusz- 
czania. 
3. UZQBwez;y oom jest bez Pana 1. prędkość swą 
o 
1.enia przyznaWB, 
łe to rozproszenie 
ego 8
r8"uje, przeto :proBi. 
 aby go zgroma- 
dziul do zimi [sio] eeroa ....go, gdJt zimia Leio] ;lego ;le.t seroe na- 
sze. W zim! [elc] nasz;? Vlielkie i częste spuB'toszenie dla rozprosze- 
nia po rozmaitości. A c
m się rozum [sic] i pamięć bawi. to wola do 
ukochanie pr
muje. Sk4d wielkie pustki. ziemi n88
, łe q5 " ni właŚ- 
ni obywatele nie mieszkają, zgro"",dzell\\' [ei"j .ię katrl;1 do .WY ziemie. 
A prZJ'patrzEq1 się t;y prawdzie, k:libra wyszła z ziemie: ziemią tet ca- 
BZą je et B[łogoflławiona 1 p[anna]. 11661 kt6ra nem zrodziła prawdę, 
jako Pismo mm.!: Prawda Yr,Yszła [z] ziemie i eprawiedliwość z nieba 
wejrzeła 142 . Pr
patrz si, t,y prawdzie, w ktOr, wSZJstko najdzieoie 
prawdziwie i doskonale I Jeśli chcesz poznać B[oga] 1 własności Jego, 
nlgd3 doskonale nie poznasz, jako w 't3 prawdzie, w kt6r,y w8ZJ.atke r5 
doekoDsłość EWą zawarł; 3eśli śądaBZ pokoju, 11 "Q pra.[dzie] niewątp- 
l1wi[eJ nejrlzieezl 
eśl1 pooieob szukasz .. t
 praw[dzie], ni(jg"J ni 0- 
o
l
 prawdziwy pociechy znajdziesz: jeel1 się !ądasz nauczyĆ chodmlć 
drogami 

 Pai.[.k1I11]. oto droga pra..[CU], kt6r;y JSŚll eit t..
...ć 
140 RespoDeorium z liturgii III niedzieli Adwen-::'LI. 
111-1 J 15.5. 
142 P. 6",12. 
q5 Przed "ze"l napisane "z". 
.
5 Skr. "znajdziecie prswdziw1e". 


II I 


I' 


I[ 


- 


-
>>>
- 71 - 


bfCZ188Z, 
at błądzić rie dopuściJ jeśli iądB8
 epra.ledliwoecl, 
8 z 
nieba na nas prawdziwie wejrzala, 8 jako na nas pog14da p
lnle [m]u 
oi, pr"Ype
ru;J1II}' a uwda;JlII}'. 
,!!
_-!![l
II!'
!,wl,on..] I'['!"E!'] 
o!
_
 
'!.-:. 
:!.OE
r




P
łr':2I!

O
'I!!'!!. 
O!!
u
t.
[l



w.!
!,] 
[

] 
dE!::. 
....ałE. Panu. 
1
 K;r-;;.1eła [eic], 2. noeieła [eic] d urćel ,. powi;Jałe, eby proe
o 
rĆ8
. 4. rozwijała, 5. kąpała, 6. zagrzewała, 7. płaczącego tułeła 
[eic]. Ty poaługi Pean] naaz czlowieozyńetwu owe... od B[łogoeławiollY] 
P[anny] potrzebował, kt6rą !lu oddawałe z wielką chęcią, oddawała, bo 
barw miłowałe, przoto .łutełe [sic] nie 
lkl wedle ciała, ale i du- 
cbem "e
8tkie siQ dUEI%i;1 9WJ do posługi 170 Jego obróciwBru' 1nsze 
;Je;J ...zyo"kie rzeczy ;jakby nie był;y wedle ś... Pawla. Tak mi [;J]cie - 
14
 
powiada - jakb3ścle nie mieli . A 'to doskonała miłość: i skuteozne 
zeprz8rrl-e Sc1
 lIiebie sprawuje, kt6ry do takiego ueługo.ania bylo po- 
trzeba. B[łogoeławiollY] P[annie] i na" do naśladowania ;Je;J w ty oied- 
mioraki posłudze, kt6rąm [sic] tak ;Jekom powinni oddawaĆ, tak ze pomo- 
cą laekl B[ot;y] ""te oddaĆ, ;Jeśli ei, o to będzi[e] ataraĆ, a to przez 
2 Sp08ot
J jeden S&-ł przez Bl
. a drugi przez blitniego slu
ć Panu. 
Duchem .ł.utc
e Ilu i ciałem, to. ;Je8t cnotami i 8pr8wall1 cn6t. 1 rO-1 
B6b usługowBnlB jest, kied3 8zUkaaw sposobu przez ćwiczenie n. 171 
ao poznani8 i .ypełnienla woli B!4
]' bowiem to Jego ;Jest ulubiony 
pokarm o
n1ł wolą B[oga] O;Jca 1 . To, powiada, ...tka lIO;Ja, kto pał- 
ni 
olę Oj06 niebleBk1eso 145 . 
2. Z wielkim polytkiem 1Ir;y [atu8za] i ewą pocieohą n08iem [Sic] kied;y 
obycz8je Jago na Bobie w,yrdallY. Noście, powiada ap08toł, 1Ir;y [a
u- 
8za]146 abyście bJ'li naślBdowc..mi J"g01 4 7. 

. Btdzieoz miłował B[ogs] ze wszY8tkich 811 dU8Z[Y! two;Je;J148, a te 
są pielu8zki duoze neezy, .. kt6re Go [8icJ pod;Jać t w ni ;Ja[k]t 5 pa_ 
Be. u.martwienia, 
e do Niego przywilłzująO, 8bJ' ulVsł proato r6s.L. 
4. Rozwi;Ja;J1IY Go św[i
t..:J szczerością, otworzyatością eomnienia [810] 
niewinnośoią 11721 a ;Jeśli 8i
 takimi nie 8tan1ell;y, do kr61estwa n1e- 
bi"eki8go nie wnidZiall;y14 9 , oąm P[an
 po..i"dział. 
5. Kąplll}'t Go we lzach okricb.Y [81c] u , w pokucia za grzeob.Y dopuezczc- 
De, a cno
 o'pUl!zozone. bow1el1 powledziął: Jeśli pokutować nie btdzle- 


14
 1 Kor 7,29.
1. 
144 J 4,
4. 
145 lit 12,50. 
146 1 Kor 6,20. 
147 Et 5,1. 
148 Pp 6,5, Łk 10,27. 
149 lit 18,
. 
115 "paDu" " nawiaIl6ob.. 
t5 Poprawki. 
u.5 Wyratnie "l" zamiast "u". 


..
>>>
- '12 - 


I 


cie, 1Isr;yso, p081111.eo1e150. A blogo81a1lie[ni] którZ1 pleoz.., bo 1łd" 
pocieszenie 151 [sio]. 
6. W tym (k, nś zagrzewali? gd,y się o pos'tłpek przez h. ćwiczenie 
etararv. bo elę mbrZJ'dz1. seroell. oz10błam., APOB't'O) powiElisz "PrZfł'tO 
3ako 1Iięunka lilie.., [s1c]V 5 m1ł;y mó3 llliłdZ;J pieraiom 1I03ellli nie
b 
zawsze b,azie 15 2 , 1!.6wl o"blublenlca". 
- 1 17 31 7. Uspokojeniem. BYi'J'm 1 zgroD1&dzenlem. alę do 8v:1eraa swego tulem 
[!lic] placz4cego, g
, 81ł z Nim i okolo sp-a1l Jego dzi"nyob zaba"1all\Y 
w m11czeD1u .
płćw wnętrzu.ych 1 zw1erzohn
cŁ. 


,,-i_sj
e_6

ó!!-

[
EJ 
6.!'O.
Ć._:t'.!'J!!.,!!,!n.!, o któr,m" 5 tak p
"ie- 
dz:l8ł
 IłCoście uOZ3niJl 3edn9
 z nf.l3a:1.1()

łch moich, D11ećole ucZ3- 
'niU; b!nulell [eic] z nakarmiliście lllił. :;ragn',Je:n reio] a napoil1ś- 
c1e m1".153, B Z8 jeden kubek zllDt1J' wod3 'Iii l
ę J6S[' J.!i:IIV. to jeat z 
1D110ści Jelllll ku X5 Nielll!i daIO' ,peli i w 1;;ym wolą Jego 03ea [1]; tell to 
króles.....eOi pŁaoie obiecuje 154 17'1 A którzy łakną i prago.. 6pra w ied- 
li"oBci, nakerllli gu 155 [aio] św. po"odam, nauką i pr..,kładel'l do c"'
t 
św.,. 8 "etll1eez zapłato ol13oh, kt6rZJ' tak 02\1111ą, :lako uozą. 
2. !1oei6 
 [atu.a
 w bliźnili ai; urośoie " członeka doskoJl..lego kt6- 
.., 3eet X,", [s1:uez] 56 w cno1:ach ",soki dOell:ODalośoi okwitujl\oel!o pr....z 
spra"1 cnót, przeto znoś 3eden drugieso, a 1:..k "J'p"lnicie zakon Pat.- 
eki 157 , 

. Powi3s6 " bl1linim, ..bJ ród proeto do rdebe, bowiem kelidelll zleoo- 
no o bl1lini.. Jego 157 a . Duch p"t..eki w Piślllie św. !lÓd, ab.7 jeden dr'J- 
g1.e
 ku dobrellł ,był powodt'm IItrzegąo lIie. onego przekl,o'twa, kt6re 
;jest 
 ..,dana na 'tloh, ktob3 jedne£o s Da 
lIIu.eszych Jego zgor82iYC 
1Ii..ł.1
 
4. Z"i".""" Kr;yet;uez 11163 uc1ekiem blUn1ego, a poro1:owaniem r siC] no- 
dze Jego 1:ak zw1rzohni 3ako i wnł1:rZ11Y zll1"zanego rozoi"liallZ. Bele..- 
powiada _ wiO linia.., e na"iedziliścis 81ł 159 , 


, 


III 


II 
I 
I I I 
Iii I 


. 


II 


150 Łk 1
,
. 
151 lit; 5,5. 
152 Pnp 1,12. 
15
 Ut 25,
5.40. 
154 lik 9,40 por, przyp. 8. 
155 1ft 5,6. 
156 Et 4,U. 
157 Gal 6,2. 
157.. IVr 17,14. 
158 ŁI 17,1-2. 
159 1ft 25,
6. 
v5 Zall1u1: "1I1r..,". 
w5 8kreślone i poprawione. 
x5 Skr. "dan B". nadpisane 1 poprawione "kD.1". !łieekrelllone "Jellt n ? 


I 
II 
I 


II 


, 
I 
.... 


....
>>>
- 7
- 


. 


5. Jako ła-,paDie nie 1;ylko oohtdola, ale i do z[d]rowia pomega, tak mi- 
łość porządna nie 't31ko bez zgorszenia "aZJstko VI' dobre obraca 1 od 
blitnlego prz"mu3e. ale z politowania i o zdrowie się jego 8
arat 
nlemnl o duszne jsko o alelesne. 
6. Zagrzewa Gu [sioJ uelugu;j..o Ilu w bl1tni.. sprawami on6t i usilną 
modlitw.. w ozifbłoś01 ;jegn. 
7. Tule. [sio] płaozllo..go nad grzeohami 11'761 naez.ymi, gd3 z pol1towa- 
nia bl1tniego oiee.... [s10] w utrapieniu ;jego wedle o"-Yoh sł6w Jego. 
b;yłem smęt"-Y'" .. ciesz.yl1ście mit, wr6ćciel do kr61estwa wa.. zgotowa- 
160 . 
nego . 
Q _m!.ł_

! 


..!!!S!t5. 
MiłośĆ blitn1ego ;je.t drogą do postOPku ku doskonF
ości nepewniesZlj, 
Bogu napr
jemnle"zą 1. nałaonieszą. 
(1) Napewr.ieesa dle wielkiego i ozostego prz.yku.anie i obowi..zku do 
",pełnienia I wielka zapłata za .,pelnlenle 1 Odpu8zcze
le karania. 
(2) A z 1;yoh trzeoh rzecz.y te naprzy;jemniesza Łatwo oe..dzi. 

 UtOZ neleoniesza to ""..4, 110 niewidomemu B[ogu] w bl1tnim tak 

 prz.y;jemnie usłut;yc motelltl dla onych sł6w. coście ;jem ucz.ynlli, 
amieśoie uoz.ynil1 161 (-'ł) Pros1;y n[ogu] niewidomemu nie umie ałut;yć, 
nie wie ;jako miłowa6. Cz.yńte to dla linia, 1;y, kt6ry nie umiesz, bl1t- 
nie.... (5) Chory nie mota słut;yć, ale IIIOte oz [oJ i6, tyoz.yć i zań 
p[ana] B[oga] prodć i oi..zy6. (6) Ubogi nie ma oz.ym retować [doJ, 
ala IIIOte usłut;y6 i 1neza '"-t;y mianowaDe powinnoAo1. odda6. 
7. Jest i et..d nełaoniesza, 110 dla takiego około ni sporzlldzania po- 
sttPku (1) zaohowa;j prz.ykazenie boś powinien, (2) ohoi "J'pełni6, (
) 
i pragni, gd3t powiedziel. "Jeśli mi, mi[łu;jecie] zaohowa;j01et"162, a 
to z miłośoi B[Oga
 b,dlllie (
) z5 A 110 ea.. [zJ sieb'.e nic o1e IIOteoie 
ozego III.chce[cie?J 6
 11761 proAoie! e etaDia s1, 10...164, (4) A ;j. 
tel bod, pro.1."ł [s10] O;jc. .. w.IIi,tem [1] .... da Pooiuz.yC1.la165. 
I ;jaśl1ć mi, kto miłu;je, tećl;1 te .łow. lIIO;je zachowa (6) A ;Joiec 116;j 
umi[łu;jeJ i do o1.go prz.ydz1a i mieazkall1. II niego ucz.yniem 166 a llie- 
alllkanie Jego ... cno1;y prawdziwe". (8) Ulaoniuł [.1.oJ t, drogO "J'Blugll 
sw.., gćl;1 powiedzial rozlralllu;j... te. "Przeze lII1ie nic nie motecie 16 7, 


, 


160 lit 25,}4, 
161 lit 25,40, por. przyp. 153. 
162 J 14.23. 
16
 J 15,51 ąz 7,16 na.t. 
164 J 16,24. 
165 J 14,16, 
166 
J 14,2
. 
167 J 15,5 por. przyp. 16
. 
75. adP . "50 Ros". 
., Po..,lons D.uMraoc1a dw. raz, ",n, brak nsn 1 n7 ft . 


-
>>>
- 74 - 


I 


prościeł. Ojca" iadę lI.oje. a "82'Jetko otr2\Ymacle Il168 . (ł..ł) Ulacnluł 
[ele J ją 1 prz;ykładem, te ma b3Ć wierna at i do pOłoynle. t3wn'ta 169, 
a tak niski pokor;y at do UlIIYcia n6g 170 . (10) A a6 to wai}'etko te Z8- 
'Warl 8 stąd zowląc m6wi, f.e "'te rZ8c
 wleole. Błogoa18 w lonemi a6 
11791 będziecie jeśli ucz.ynlcie,,1?1. A tu spytać, co kto ze trudność 
ma do wypełnienia tego prZ3lrszanla, bo Plan] za "II'J'pełnlente obie
ał 
prócz tego, 00 się jut Dam1neło, .za jeden kubek zillDy wody !11tnlemu 
da
, gd, tego potrzebe, oał,m kr61estwem za to obiecuje 172 . (2) T,ob 
sBqych ma ze 8we wybrane, kt61711 kr61eetwo nleb1sskle b6 zgotCVJSDO 1 
na to jem jut dekret aW6J dał: P6d.t;cle - powleda - "J'branl IIOjej [81e] 
o8 q dcle [slc] królestwo wam zgotowane. bo cośoie jem uc
nl1i. mnleś- 
cia uCZ:YDl11,,173. (3) Jaśnie aię deklaI"O'9Isł, dlaczego tek. berze') pilnie 
to przykazanie chować r"zkazował: tak powledzlu.ł.: 1
r J "8QY wesele 
moje [w] "8B trwało. a w8Sze we mnie zupełne l3ło" ; w 'tJ'cb .9łowleob 
zawarł 'Wsz:J'stko. co do pra...dziwy ucieoł:o' tak 'oN t,lI jako i Wf pr,."szQm 
t3 wo oie.. 
Co za karanie 'tJ'l1t kt'6rZJ tego prll\Yk.azanie nie chowają i chować ZB- 
niedb,,,ają. 
1. Utra1i8 t;ych wSi}'nkicb łask, ..,eJ.uło
ob i obiece.D;ycb, (2) oddale- 
nie od B [ogaJ , gd, mówi. "Idtcie przeklęci " ogi
 "iecz
 ode mnie" 
(
) Męki naerohze, kt6re są w t;ya ogniu, kt6r;y diabłu jest zgoto"a
 
i aniołom jego"175. (4) Ze ai, ubłagać nie da, bez mi[łości] blHnis- 
go modlltw;y nie wyalucha t ne ofiar;? nie pOjr2',Y. darćw rłJ. nie prQlloś 
[f] at miłoŚĆ blitniego uliozona [aic] i obła [eiol[?] będzie 176 
(5)c6 Ani odpuszozenia proś at BU pierwi OdPuściaz 1 '7, a na oatatek 
cokolwiek uc.,nisz blitniemu złego albo dobrego, toś samemu B[ogu] 
uc.,niuł 178 [sic] 09ądtłe, jeśli ei, godzi tego złorzecz,ć, sZkalOłlać, 
nienawidzieć i jem pogardzać d6 . Jako i kt6r;ym ulIIYałem tę drogę zacząć 


168 J 16,
 neet. 
169 1 J 
,16. 
170 J n,4-15. 
171 J n,17. 
172 
l4k 9.40. por. prZ3p. 8. 
17} Ut 25,
4 por. prz,p. 160. 
174 J 15,11. 
175 lit 25,41. 
176 lit 6,2
 neat. 
177 1ft 6,15. 
178 lit 25,40.45. 
aG Po "10 1 ' kreseczka. potem "błogoaławienell i kr

k. Ślat\y poprawek.. 
b6 Skr.. "obiec". 
c6 Błąd numeracji. 
d6 Jakb,y "1". 



I 


III 


I III 


- 


. 


-
>>>
- 75- 


1 'Ił ni POS1;łPować 86 1 do doskonałości prz,y6ć. Jut do 'tego IIBI8. Zbawi- 
oiel tr:l\1 epo8ob3 podal, " cZ1Iar't1m zasługą 8wlł dopolRÓC chce, . pią- 
10311 ab3 inaoz3 nia o;3ni11 na 1II110ść ew" obowiązuje. (6) Sa", dOli kona- 
łość przez zjednoozenia ono z B[og1ell] obieouje, którą Paweł oN" opi- 
flał onemi Błoę: "Jut. nie ja, ale Kr,[S"tUBZ] ł.,je we 1II11e,,179. A jako 
"e t
cb 
 s1oopniaob 11821 uII\Ysł owój proe1oować "'II\Y, jaAnie Pan znać 
daje: 1. Dla uczoi....oilol Pański, ił. On tak chce 1.f6 prZ3kazał, sb, za- 
chowali to p
z3kazan1e Jego. 2. Dla bojatnl. aby OQ3 
8łutoQ3 1 obie- 
can, łaski ojoowski nie utraoali 1 od nl przez to oddaleni nIe byli. 
bowiem powiedział, te takie ja"o eucbe drzewo odetną 1 preoz w og1ń 
wrzuoą 160" 
. Dla przyaługi, bo ookolwiek eobie od B[oga] o1orz.ymać 
cbcell\Y, 100 b11tnie.... uoz;yniell\Y [eic] , gd;jot pean] 10ak powiedział. "Ja_ 
ką miarą mier
ć btdzlecle, t8
 we. odmierzą, 1 owsza. wierzobowatą, 
na'tłoozą.ną. 1 op13wającą dadzą w łono wsszs,,181 11831 Co W;Yl!llugą 8Wą 
zjednać nam obieouje. Dla aDamien!a 1 zDaku pewni mi [101l01J? - abo 
pogard3 D
tej], gd;jot 10ak powiedział: "Po tem ludzie poznaj", teście 
eą oojej1 [aio] , bo 1oen, któI'J' nie miłuje, 10eD prz3kazania 108go nie 
zaohowa. ,183 

!
J
d!t

 !.
L.\!J

E.ł::!.- 
.!
'łI
Ć_ 

 
Nauczuł [eio] nu i prz.ykładem, eb,y hk jako On nu umiłował, hk 
zł30li, jeko jej [eio] dobI'J'ob 184 nie brakuj,!o ni.. oze,.r.6 [1] at i 
nieprzyjaoioloml "A to - powiada - oZ3nit. ił ad. Ooleo to rozkaza1 185 
1 trwali!; w miłości Jegol ohowajclet W3 teł; prZJ'kazanle moje. ab3śole 
1orwa11 w lII1łośoi mojej,,186. 
2. Oeob11wa zaś miłość onót iderów B[oekiob], jako P[an] Jana dle 
jLWi1 1oej] oz.ya1oośoi, Magdalenie dla tak gorąoego poe1oępku w oDo1oaob 
184 doakoDał3ob, eb,y nam 100 prz.ykłedem zaleciuł [aio] , teb3. jeko 
dziełe B[oak1e] onot;;y w b11tnim lII1[łowa11] oz[oz] ąo w nicb B[oaką] 
miłoŚĆ oeob11wą. 

. Jeś11 B11tniego dla jakion cieleaD30b pr
miot;6.., 1!WJ'0b dogM lII1łu- 
jeDtY poł;ytek. tego Apostol opisałl "Ciałemeście zaBieli. oiełem [sio] 
zaś tąć będzieoie 187 . 


179 Gal 2,20. 
180 J 15,6. 
181 Łk 6,
8. 
182 J 1},
5. 
18
 J 14,24. 
184 lit 5,45. 
185 J 14,
1. 
186 J 15,10. 
187 Gal 6,8. 
e6 Nadp. lIowa". zapevme 0liWłkoVio. 
£6 Skr. lIobieoał". 
g6 Popr. z "niczemIl albo ".nikogo"? 


I' 


1
>>>
-76- 


1 1 


!_z
t.1
łL
y
!.kl:C?!t_r.!8...E'51_ł


 08'łdz1Ć ao:l:elltf. 00 za przeezkod, IE- 
1117 do niepo.t,pku (1) U
ohalll7 b.z luki j..ko l..tor061 bez .oku 1IIi[10- 
60i] B[oga]. (2) PomoOJ' od prana] nie zaalugujelllJ, przeto oi,te.r ozu- 
j e lll7. P). Prośb ne.a..,.oh pean] nie prz;y...je, bo je bez Illil06ci blH- 
l1iego h odprawuje[aJiej C?] (4) .Saku w rzeozaoh duohowCJ'oh nie 1D811\Y, 
bOli pooie...,.c1el.. niagodni (5) " oiellZ1ości..ch oit nie ZI1O.I1\Y bo lllieoz- 
kaniu Boga .. 8o
ie nleoh01łanlem Je8oi6 prz,kazsn1a przelllzkadzslO'_ 
(6) W.z,etk1ej oZi,blości i "iepowodu naszego 11851 1;a same jeot prz;y- 
oz,n.., ie 1;ego pr..,.keza..1a nie zaohowujelll7, prze1;o .. lIIi[lości] Jego 
niell00nie trwelllJ, bo ja6nie o ty. powiadzial. "Jeśli - powiada - Z8- 
ohowaoie pr..,kazanie IIIOje, 1;rwać btdzieo1e " lI1[lośoi] IIIOji [.ioJ, 
jekom j.. ....ohował przykazanie Ojoa _go i trwale.. w lI1[łośoiJ Jego" 
A to [II] waa dla1;ego powi8dziuł [eio], ab,y "eoele IIOje 
"
 wae trwało, 
.. we.aza zupełne b,yło we.ele n188 . B[ćgJ jeot lI1[łośo1,u 8 i pr..wdlj, 
kt6r, OD pelen, s.wesele DaRze w Panie, św1a
łośo1 1 pokoju onego, 
ktćre niat dać nie 1IIOte.. . 


.£

o
u_ ["'6

]j6 _m!.8.!1-,,
[a] 
la_.
!.a_'l! ['!.
!\Y] !!,[:\,!I!.I
] !!I1.0_1II.!,
5!.I!! 
w kapitule We'Vs1;kie "aloll;Y _jll ewe etepnie [.io] do wykorzenienia 
;'loŚ.;1-i-::do .zczepienia ono1;. A je'li obeOIl;Y przałdoll;Y w 1;e k6 z Itć- 
....,Iolwiek lilia...., podołać 11861 nie ade, ....jll ucieozk, jedni do ""oioh 
kap11;ul wielkioh, drud'V do prowi [n] ",.160 ""oioh, drudz;y do jenera- 
160, jadnek we..,..OJ' do 1;ego 106oa, ab,y zło66 wylorzenili a onoty n. 
i dobro zakonne, kt6re złość w3n1szoz&, znowu; oł.ywil1 1 rozkrzew111. 
Wie oboiał Pan Mg zakon D88 ubogioh 1 .. 't:1m os1eroolĆ, dal nam 1 .po- 
r"ljdziuł [.ioJ .1;opnie do 1;ego dziwDie l6 pOI11;eoz[ne] dla ..ielki 0- 
ohroOJ', j..lde w .Dbie ID8jll, tak " uozonowaniu [oio] peraon zalon- 
[lI;YolI]? j..ko i w oohronie alawy z..ko[nnej] i dobrego prz,kledu bez 
ładnego zgorezenla, a z pomno:l:snlem dobra 1 onót. 
1. Stopi..ń DllII\Y w kapitul..oh p....,w..tCJ'oh 2. Odd..nie st..rez, ab,y to u- 
oz.ynleła, OzellU przeorJ'lIZ& podołać nie .,t;e ,. kapit:ula wBZ3st:k1ef!jO 
z
"dzania, " ktćr, obierajll eioe1;r 4 i de....jll jem moo i wł..dzę 

 .ne 1II'IIzelq sprawę. tak do karania i złości w;ykorzen1enla, 3ako 
i dobr.. z..kon[llego] pOllUloeel1ia. Co gd:1 rozsljdnie i wiernie pragnljc 
dobra pOBpolit:ego odpra
L4. dziwnie wielki poł.1tek pr
nos1 i uszsno- 
wanie [.io] per.on. 1. Ze ei, eall1 w e
1;ośoi slari, z 1I110śoi zobo- 
p6ln..j, 1;al te, It6re karanie da"";!II, jako i 1;.., ktĆre j.. prz,IIUjlll 


IIII 


I, 
II i 


188 J 12,10 n...t. por. prz,p. 186 i 174. 
189 J 4,8. 
b6 Jakby 2 lit:e17 nadpisane, "na". lIOt;e zam.. "naszego"? 
16 Przelltswione. 
j6 !i.ozwiljzuję dat, n.. 1616 r., p..trz wst,p. 
k6 Skr. ""temu". 
16 
Skr. "potrzebne". 


- 


-
>>>
- 77 - 


waziQozul tego bOdąo, te iob nie insza płeć, anI lns
 stan karze, 
ele "łasna matka zako[Dna]. kt6ra adłośclą. BWą wS2'V'stko pokl"J'je 1. 
oobroni. 2. Nie oetawl nie tylko persol13. ale 1. zakonu śwladolq)'m 
[sio] tego dobrze, U gdzie 1188 I właeq,yob _wyob oz [o] ić ani słuobać 
nle chcą, prZJ'cb.odzłI na kare.n1D mnIohom, proboszczom 8 biskupom 
z wielką swą 1. 1If8Z3st:klego zako[nul osławą. 00 ze W8
stk1ch stron 
wielkie zgorozenie prz;ynosi i oidę [sic] _tanu zekonnego. 
. Ubiją 
a18 nie utulą, karzą, śe błądzą, a Da drogę pokoju n1.e naprowadzłł, ka- 
rzą jako panowie a nie ulutują [sio] się ned 11181utkiemi i scborzały mi 
jakO powinni dobrz, pasterze. MaIr(Y tiedJ' za co PaDu Bogu dZiękowaĆ, !e 
tak jeko nas
cb defekt6w nikt pr6cz matki zakonu nie wie, tak się 
te! 1. karanIem nad nam! dotąd nikt paśĆ nie mo!e, dokąd powolność z 
miłości zobop61
 i dobra zakonnego m1
d
 nami kwitnąć będzie. A it 
się nlekti6rz, na te urzędniozki sło'WJ' 11891 nlenele!3t;yml rzucili, 
nie daj Bóg, sb, się to mimo tak pu
olć miało, bo kto prawa swego 
złem u!3wa b3 było nalepsze, ted,y je zlem utJ'wan.1em zepsu3e. !!..
...P
-:. 
!1;


8
_
_3.!ł
!..t_ 

.!
r
z


!!.l_ 

 !.sy
t!
 
 ec 
 z 
ro
 d
E
e.! 
1. Aby tego dn.1a. kt6rego jem to zlecą. nic nie poc
nały. ale eb3 
s.10 na to przygotował,y przez modl1t""ę .1 uwa!en1e, c
 jem zlecEp1o, dla 
czego 1 do którego końca. bo z'Wierzają si
 jem wSZ3stkiego dobra 
e- 
go .1 wsz.ystkiego uskonu, nie dla czego innego. jedno dla napra
 tego 
w czem jest naruszone w BW, właeno6c.1 a własność zako[nna] jest W8ze- 
leką świątobliwośoią, przeto ab;y ją do 
ego koilce pr'l'l'wiedl1 1190 I 
pilnie się o to eterać maj
 te, kt6re na to obrane będą. 
2. Aby na ładną rzeoz nie respektowali, aby 81, prywat
 chęo.1 abo 
nieohęci, zdania ewe trz,yma.jąo, abo za skłonnośoią swą iść mia13 Bo!e 
ur.howej: tak w karaniu, jako .1 w politowaniu, na 
6dną rzecz względu 
nie mając jeno ne to. aby naprawa była, gdy t się inac
 złość napra- 
wić nie dała; przez wiele czasów .1 sposobów. Da których nam z łaski 
S[oski] nie Eichodzi, a nic nie poms.gało. 
3. Jeko z t;ymi postępoweć mają, k
6re prz;yo'l'l'q,y w;ys
ępk6w ew;ycb 
a- 
jamo mieć chcą., a złość !adna ustać nie mo:t.e, e
 pr2\1cz,ona zniss[i]o- 
na precz będzie: przeto naplerw.1 się tego 11911 doro't3W8
 co za pr7\)'- 
czyna nlepoe1iępku, skąd niespokojność i ta złoŚĆ vr,yrasta . A je61i 
szczerze i prawdziwie powie, spólną radą o naprawę jej pilność uozJ'- 
nią wedle jej sposobności. złości przeszłe ś[wlętym] karaniem na ni 
8karaws
. A jeśli powiedzieć nie ohoe, miniąo [sic], 
e to nle wam, 
ale spowiednikowi wiedzieć nale
, to głupi a pyszny up6r, kt6ry we 
złem trweć cbce. Bo gdJb;y mio kto biuł [sic] albo 
rapiuł [sic]. do- 
wiadowalabj'm się pr2ijlcZYDJ. a on by odpowiedział: liNie należ;)' to to- 
bie wiedzieć pr
c2Q'Qj', jedno spowiednikowi" i dlatego złośoi 8W1J' 
przestać b3 nie chciał. Takiego po prostu wsadzić, atcr się obac
uł 


uf! Skr. "A te". 


- 


-
>>>
- 78 - 


I 
II 


[eic], bo \19;; I tego in"""" nie poz,ncze, k1e
 dę 
ut nslotul b,yć 
hardzie zlośliwe [eic] , Jeśli b, tet na ine""ch pr""c",,"ę kłsdłs i 
1;.7 trzeba obaczenia, bo powinna b1ła znoAlć. (4) Sprawa 'takowa nie 
... b,yć prZJI ws""stldch, sle t;ylko pr"" t,cb ster.ch [sicJ [5]n6, t.. 
o 't3cb rzeczach ma b3ć wielttie 1I..\.t'czeni" :5 obu s'tron dla wielu prZJ'- 
c2\Yn, bo to blekotanie nasze wiale nam zł:ego prZ]'l1os1 (6) 'l'rzeba na 
to wzgląd mleć, ab;y środków nie insZ3oh, ele ł:;ycb, kt6re są zwyoza3ne 
1 do nepraW1 sporzedzone ut;;ywali, Scbło€ karenie aoz grooch wypłaca 
pr""szl;y [sic] i pr'l'/czł.go broni, ale oo1[łości] nie budu
e przeto 
zawsze po dOSJ'ćoZJl'nlenlu potrzeba i CZB8U z taką zabawą, kt6ra b1 ich 
i do postępku.. cnotsch n. bud""ale i 119
 I .. oo1[łośoi] Broga] ukon- 
ter."towBłe, wszystkie przeat9'slem s\fy:n do tego 
om c10pOme.g8Ć powinno 
[sio:;. (1) Ab,y to, w cz.,m ..,stępne b,l;y, "szelsKi grzooh sobie obrz,- 
dzieli [sic] s'"srsć się usilnie (2) Okaz;y
. sbo aię strzec, bo precz 
znieŚĆ sto ich dobrze ut,..ać I pil", ch do tego z oo1łot.ill nsuczać. (
) 
Ab,y poznać i ekoazto..sć pot,tku cn6t dopomogsć [aic] 
... uailnie. (4) 
Niedbsl;ym dać oo1etrr.ynię, kt6re [sio] b,y ich na drodze p6 P[af1ski] 
w8z,etk1m1 środkami i dozoreJl. sowr.1lD. zatrZJ'łqywał l, a!q£, 8i, za pomocą 
łssld B Lot,] Obocz" i poprawią. A tsks t,czli..s pilność i doz6r za pa- 
rOli r [sfl.ak,,] cnot;y n. i "3z,atko dobro poapolite pOOllstać będzio 
194 



r
'!.I3
e_ 
z.ł

 E
_a
1?- _ 
 E_ą



! E
_e__d
EB

.!ł
 
rozom [sio] zsci..[n]ia, ..0111 przs..rot,," cz,ni, .. niepok6
 i zasmuoe- 
nie wprowadza, 8 stąd slV ogcruzcz8nie serca stawa, kt6relll.t Vl8z;ystko 
br""dnie (1) U cnot;y ell dzieła B[o
e], te
ć nam tego potrzeba, Bb,y.. 
się starali u"ilnie o to, śeb3 ... DSS mieszkał 1 dzieła 8"6 .sprawowa); , 
g
! bez Niego nic r..ie mote.. 190 , 
ako BSII powiedział. Przeto gdzie 
P[sn] nie llieuka, tem i cnoty b;vć nie mogą, gdzie cnot nie masz, tam 
częete upadki i ..e""atld.e złe prz,001ot;y nieolllVlnie btdą. (2) A H 
B[6g] podedziel, !e. "W duuę kłsllli
,grzechom poddeną duch m6
 
nie "niedzie [dc] ..191, kt6rBl duua 
 więc, i oięt, eklsmać mo- 
.e jako ta. która IIIJ, tego nie oddawa, 00 obieoała 1 pr2iYs1fgą. sit na 
to Obo..iązswa""r6 ab;v oddale, nio nie II\}'tl1, ani aię etare. kie
t 
ukcdli.., duszo.. grzechy poddBws
, 
eno [r] ..tenoZ8B, Ide
 
ą zl,.. 
nalogom dOPUBZCZSlIIV, gniewli..,[m] i potądliw.vm afektBm nieuIIIBrtwio- 
",001 
ak powrozsoo1 nllzać i .. grzechu tr""...ć. (
) Kt6t o t,.. "ątpi, 
te ten dueZf e"II " grzech poddał. Kto cię o ..,bswieni[e] i przez 


,I'I 


III 


III 
I 
I 
I 


190 J 15,5. 
191 li!r 1,4 neat. 
.116 Zape1ule opuszczone "[5]". 
06 Po..t. "g
!". 
p6 Napisane "na drog," i nsdp. "dz". 
q6 Skr. 
 lite..,. 
r6 Poprawione. 


-.. 


,
>>>
- 79 - 


umartwienie, modlitw, 
 św. ćw1cze
le wiernie nie B
ara: czego 81, 
spodziewaĆ inszego IB jeno klame
& gdzie prawdy n1e masz, 8 
am 
gdzis psnu3e B[6g] niewiele e6 
11961 Jako 1;s
 rozomie3/ł [sio} 1:e obie1;nioe ewe B[ogu] uozynione. i 
oblec

e nawróoenie obycza
ćw 1 takle Ćwiczenia zako
Dh obyczajów. 
Jeśli 3eno 
e
 '3e wied
iać o
li pełnić. i 3eśli 1;,ylko p6ki e/ł w no- 
w1oy3aoie 0
11 do 'mieroi ohować abo pełniĆ reguł, winni. Osądzić sa- 
mi musielllY, 
em pos1;,po..ać i do s1:lU"J'ob 0
o"'a36w nigdy si, nazad nie 
wraoać powinni, bom nie do ,-,zaDu. ale do śmercl B[ogu] D8wr6oenle 0- 
byozajów swoioh obiecali. Weporm.loie 8ob:!.e, jako wsm 1;0 wS:l\Y8'tko częs- 
1;0 przekładano, c
ego w..:u do 1IJ'pełnien1s ślubów i obietnic e1lJ'0b B[ogu] 
pę""niol)3ch 
ło potrze!a. C
e....
 d
iwować [si,J, 
e B[ogu] kłemacie 
[sic]. kiedy środki 11971 do 1IJ'pełnlenia opus
ozaoie. ubow, z Bogiem 
i 81irai DBd 8obą_ 
!,
mi..Jc?_ _

 
o _S
O.!.i.!d
i_

ł.i!,- 



_

!.
o!.
_
 .¥an.! e_ ei,_ 
..::_ 

'!! "'p!:,,,!o!.,__k
 
cb e
 _ oę.b_!.i....J
l-
!.a
 R0.!

b!.. 
1. lII'śli "azel..ld.e u 6"" prz;yobodzą 
 poduszczeni.. 2. Z ok..
 3e3 3akikol- 
wiek. 
. Z nałogu. 
Tyob potrzeba się pO"ierze6 192 dlatego (1) A
 podus
ozenie 
stało 
..bo dIOoy nie miało (2) a
 01, oke.z;y 3e od3,ła a IIIY śli nie naldąoe 
ustał;, (
) v6 
e
 nał6g 
ł 1198 , zw,yoi,
ol)3 prze
 rad3 i środld. od 
starszy oh pOdane. 
2. Jeśli6 os,sto nabiel!a3/ł sbo długo 1;rws3ą. sbo si, przymu3ą a odpo- 
w' 
ru IIlę jem nic ds;-a o nic abo lIQ.lo bez Itarllwośol. T'.,yoh slO koniecz- 
nie .powiadać po
rzeba i z okolicznośoiami. A to dlatego. 
e to pew- 
nIe s h88z.y .ła8
 pr
o

, że 81, abo pOdu8zozen1u nie 8przeo1wia- 
IIIY. abo 
 okaz;y [sic]. kt6rycb si, nie ohronielllY [do]. abo 
 nałogu. 
kt6rego nie 
oi96a poobodzi. Pr
ato i okolioznośoi.powied
ieć po- 
tr
eba. to 3e.t ozss. mi..os [eioJ. oeo
 abo sten iob. ale 6e
 kr6t- 
ko umieć%6 1IJ'prewiaĆ pilńie si, to "..ica3ać [aioJ potrzeba. 


1 1 991 



 


1. Z oka"" [sio] 2. Z nałogu 
. Z okw1tości eerca. 1. lI:t6ra nie oz;yni 
poł,y1;ku ani w m6willCY". eni " słucba3ąoy m 1;0 pr6
na. 
2. Kt6ra i a6wiąoemu i ołuoba3ącemu ...kodzt. 


192 Reg. 4,51. 
86 Urwane zdanie. 
t6 Bapisane 'facczo". 
u6 Skr. "h" 1 poprawione 
v6 Brak "r
)". 
w6 Popr. z "daje". 
xG N1ewyrdne poprawId. 


"e'. ZBm. "c". 


Bkr. 4 li ter;y przed IłU mieć II . 


- 


.....
>>>
I 
li 


- BO - 


, 
I 


,. Nie Daletęca 1 zakazana. 
W pieI'1I!8
ą 1 wt6rną jeśli się z pr,dka obacZJ'wsZJ' przestanie. obł.alui 
[eio] z dosyć c!Qnieniem zaraz i pokuty tlIdaniem, nie potrzeba się 
spowiadać, jednak jeś11 powtarza często ju eię [eio] powinna spowia- 
dać 1. skąd to pochodzi .,tars%\ym swym objawić. Trze
W1.nn8 się po- 
wier!Qć, eby trćdło, eby z ktćrego tak złe potoki 
 pło'nll było' wy- 
suszone. Drugie: koniecznie się ioh spowiadać powinna i z okoliczDo6- 
('iemi do tego naleł;ęcyC11. 


!1
zz
k.!. 


I 
I 
'I 


o'IH:!lzozone 
obre a dOPU6zczone złe 
1. Z nleobaozenla, 2. z niedbalstwa, 3. z u
słu. 1. Przez tądanle po- 
kut, zgłedzići 2. powinna się spowiadać i powierZJ'Ć, aby procb3 n18- 
dbelstwa strąenąws!Q [sic] now,! e1łę do C!QS1;OŚCi Y6 wzięła z6 ; 
. ko- 
nieoznie slO spowiadać ze wszystkimi okolicznościami, B z-

 
o 
ducha poszło, aby etareQ [sic] rozeznała po"ier2'.\Yć Bl, powilU18 dla 
swojego lepezego B7 De pr
8z1e potem nlepr
jacle18kie napady 
12011 


.!

E

_

 _e!ę_sR

o.!! sć ,--

b
!:

m_[sio] 
h
!- 
!aj!!.ą.i
!!. !!


 -1'


!. 
k

y
c.!. -"
-.!
w.!. 


n!
 ...;1!-k
 
!.1;_ 
 
= 
jeDlicy Tr6jcy św., tskte słowa niekt6re Kristuezowe jako ""'j'l być ro- 



;-[-;;i-;'f---------------------------- ---- 
1. staraĆ ei, o gł,boką pokor,!, rozom [eio] sw6j pod posłuez;yń.""'o 
Kościoła powezeohnlego C ? wierząc temu tak, jako d7 Kościół powszechQY 
podal do wiary. 
2. W 'takim rozom1enlu [81e] s'trzec Bit dworności. po prostu rzeoz Yf]- 
rozomiejllc [sic] nie ezukej,!o tylko tebym się wi,ts!Q miłości B[oga] 
12021 i wzgardy eiebie zapale la [sio], 

. Poomie6 na one słowa Agu[styna] św.. Tajemnic B[otyoh] nie bedaj 
się, bo od nejwytszago I4ajeeta1;u będzieez potłomion;y [eio] 19
. 
4. CZUĆ ucieoh, stąd, tem jee1; e 7 sługą takiego B[oga], kt6rego nie 

lko ja słabQśoią rozumu ewago r ? pojąć nie mogO, ale anl aniołowie, 


I, 
I I 
I 
I 


1 1 '1 


.1 
III 

I 
I 
I 


IIII 
III 


19
 Św. Augustyn IIIOte Contra Ads""'ntuIR IX albo De 
ad Simplic. II, 2,1 PL 4O,1
B. 
:7 6 .Albo lido czułości"? 
z6 
Skr. 2 11 tery nadpisane. 
.7 Brak słowa. 
b? Poprawione. 
07 Brak orzeczenia. 
d? Skr. "on 1Iot". 
87 N1.e 8kr. błvdnle "Sil. 
f? Skr. "nad". 


d1v. qU88stlonlbu8 


lo... 


-
>>>
- 81 - 


kt6r7(j' 8" ezozerymi duohsmi zaonośoi i wi[eJlkośoi Jego [i] 1ns7(j'ob 
doskor£łoŚci 
pow19dzleć nie mogąg7 
IIowa !U".!
tuezowab7 dwo.


 [s!o] ."!"_
2"
0_m1.!"'
 [s!o] wz 
,
e
d

_ 
j
jci_ n.'!"-,,ł-ł':?_ 

 


[ '!i

] .! -ł'a.!',,--ry_!![0l!!'J. Raz t;ell;r m6wi 
ak 
człowiek, aby się bJ'ć pokazał prawdziwie o zło [wiek1em] , 
Bko na prz.y- 
kład" owych slowieoh .'Liszki mają jslltY, 
a8ZkOWle gniazda, SJn Czło- 
wieozy nie ma gdzie sklonl[ć] głoy\y BVIJ',,1 I 'takie 1 " owyoh ałowleoh. 
sd,y Go jeden UCzoD,y w zakonle j7 mistrzem dobr;ym nazwał,On IlU odpowie- 
dzieł. "Cze01Ut mię eubrym zowiesz k7 , 
edenoi 
est B[6gJ17 dObry"19
. 
Takte C2',ęs1io Daz.ywslm'7 tam co b310 podl
Bze80 B3nell. Człowieozym, aby 
pokaz&ł, te był prawdziw;y ozlowlek 1 we w8ZJ'stkim podobl]J' pr60z grze- 
chu 196. bo 
a" prswdziw;y człowiek łaknU[ł] [sio], cierpiał jako czło- 
"'
ek. potrzebo" [a]l opatrzenia ;jako ozłowiek '204 ( s:tektom .1ę dawsl D ? 
jako czlowiek. wzruszał jako człowiek jedna nie pierw! Bl, wzruszałn? 
1 ał. n ? on rozkazał. Nic przeoiwnego '11'011 Ojcovudc1 B[og81] prze1;o 'b.Y n ? 
"się 1 J.ęka jako ozłov.iek, smęci, t:ąda, płacze. weseli, o kt6r,ob afek- 
taob doeze
e [Sio?]07 DaSZ] pr7(j'
ął, dOll]ć w;'Iratnie wspominaj" ewenie- 
listowie, jednak K[rys,;uszoi] pea]
ep7 nie b;ył.Y tald.e, jako" zł;yob lu- 
dzi[a]cb, ale Jako b;ył;y w pierwezym ozłowiscze, gll;r był w st;eni[e] 
niewinności I tądać jako człowiek, ale ta tądza q ? iądała tego, a
 00 
najwi,o] dobrze c07(j'nić człowiekowi dla r7 B[osa]r7. Weseli si" te 

ut ona potęd a na godz1ua Jego od wiekĆII pr7(j'szła, kt6rą Człowiecz.j's7 
dobrego [eio] miał U07(j'ni
ć], 12051 gniewa si. o nieoześć Ojcs swego 
1 znie.otenie domu Jego 19 . 


194 Łk 9,58. 
195 lik 10,18. 
196 Hbr 5,15. 
197 J 2,14-17. 
g7 Skr. "Sło\'la j(l1. 
b7 lIadp. i skr. 4-5 lit;er. 
i7 Skr. "kt6ry ozłow1eo7(j'Astwa i natury b6st;wa resz l16wi? 
ako ozło- 
wiek. jako naprz3kład". 
;1'7 NIe skreślone błtdnle " sp lt". 
k7 Skr. "zali". 
17 Skr. "jestu. 
m7 Skr. "co belo polt. 
n? Poprawione. 
07 C2\Y1I :na b3ć "dusz,"? 
p? Skr. Ilaf" przed "pas3 je II . 
q? Skr. "beła ll . 
r7 lIadpisane. 
87 Mote brak IIS 3n tl. 


I 


- 


"1
>>>
II 
II 


-82- 


I 
II 
I 
II 
 II 


2. Ze 
l pr.wdaiWJ'1;7 B[6g] i "1n.. Bro"..] na wi.lu llie.oaob t;o polra- 
a"
. w nBUO. [7]u7 rIWJ' :I. h[417] g41 uoSlli.. [.io] 8WJ'il o 611i.roi ł..- 
zer.. powi[.]daial. Rz.kl. "Cboro
 t;a ni. 
.8£t;]Oi na 61111er6, al. n. 
obwal, B[ og.], ..
 
l uwielbio1\? przez ni,,,19 . Taki. do 1!artIy. g41 
[
]i powiedzial. "Brat; 1;w6
 ...r1:WJ' [01iJ w8taD1.[.]", ona odpowi.dai.la. 
"Wia., te z..r1:WJ' [ob]w81;ani. n. dai[tI.
 o'1;atDi". On 
.
 odpowiedzial. 
"Ja. 
e8t z..r1:WJ'[obJwet;anie i "wot" 99, pokazu311', łe tleDłe 1t617 

ea1; prawd.i..,. o.lowiet1.., t;.nł. 3.st; i prawdziw;y. Bogi.. 1;061 
waze.b&Oo1\? i &00"'. P[aDe.] ślI1eroi i "wota, i ł. na1;ura ODa ni. 
IDU ni. 
est; u3'" [sio] n.tu17 o1\?oh boskiob i [doJ dOllonal060i. g1;ył 
w t;;p doekonal06ci, 1t617 
l s O
o.. eWJ'm od wieku, w t;;pia doekoDalo6- 
oi soeta3e w prQ3't;;p. ozlowieoQtl.etwiev'l i nic mu U
II\Y ni. oQnill 
ani on. wzgard;y .ni kr"i:'''d,;y .ni 6mierć t;ak okru1;na i s. t;o dal ... 
B[6g] imi,w7 ab;y ... ai, w.zelki. ,1;worzon[e] obwale lo [Iio] i na imi, 
Jego kl,kało niebielIde , Iti [e] ..Ide i piet1elne 2OO . O t;y łe obwale i 
W;YWJ'łlzaD1u nat;u17 o.low1eo"\)1t1.etwa. k1;617 Iliala dOlta6 od b61twa za 
on. ..zgard;y Sa. pow1edaiał 12071 w ""oe sWJ' przed s,dzill niesprnied- 
l1w;ym Ka3faszam. gd;y Go poprr;y si'll!l, sb;y powiedzial, 
ełel1 On b;ył 
"1ne. B [0"11]. Odpowiedział. 04tlld u3rz,yoie S;yna Cltlow1eo
o na pra- 
wi", "0100;Y B[o.ki] i pro;;yobodz/jcego w oblokaob n1ebieskiob 2 . Z. hl- 
łe na1;ura OZło..i[eo...]z'J nio nie roz17wał od 0"3 społeozn06ci s 030e. 
niebieski. Samże o 1;;111 powiedzial, g"" I116wi. "Słowa, k1;6re 3s .... ..6- 
wi" nie .a. od siebie I116wi" al. Ooieo 1111 [e] szkB3110;Y we lIDie" i za- 
alt: "Nle wierZJ'c1e. &e ;1a w Ojcu . 001.80 we mnle?tt 202 Takłe 1 w oOJ'ob 
slow1eob [aio]. "Kt06 lIDie nienawidzi, i 030a IIogo ni [
nawidzi n20
 
l ne ..ielu ineo;;yob lliesoaob;y7 Su dos;y6 w;yrat!lłl nauqz 
[n.S1;,pDS strona 12081 pn.t;a. Od s.202, na ktl6re3 U dolu skrełlo- 
ne 4 wiereze, pismo ata3e si, lIllie
 w,yratns i 3s.1; dUło popr....k] 
12091 .!1
=-1

 .!'i

c
 J!r
 is 


 .!
ł!!l
 .!!a
o
 lten 
"'p


a:. 
nie 


I 
III 
:I! 
I 
III 


I' 
II 


19B J 11.4. 
199 J 11,2
-25. 
200 Flp 2,9 neat;. 
201 lit; 26,64. 
202 J 14,10. 
20
 J 15,2
. 
t7 akr. "ozło choiał. to p". 
u7 Popr. ze slowa o 7-8 literach. 
v7 Skr. "azerze? o tam 8wojem łl . 
-7 Luka De p61tora wiersza. 
x7 OpU8ZCZOn;y t;ek.1;. 
'37 Skr. "szukać". 
z7 Brek orzeczenia. 


. 


i,' 


-. 


-
>>>
- B
 - 


)[06016ł n. w ant;yton.ob i reapo[n]a"r;y3aob pilnie naa " trI\'!' 
rzeol\'!' upo
na dnia dziaie3azeso 
1. Gotu301. dl, bo Pean] prl\'!'dzie. 
2. .yni [3dl] oie przeoiw \l1ellU. 
J. PoilwiłĆ. ail dz16 204 . 
4. a o""...t" pr'lJ'da3e, dlaozeso to ol\'!'nić -11\1, b,yŚII7 nio iD.zeso 
nie lI1ell do uw.kn1s" 1;J'lko 'to Bemo przez ..S Q_tek cza. Q.ata, 1118- 
lib.1611\'/ 00 robić, Ć"ic"'lo 81, w t;yob rzeoz.ob. Przez 061 ai, 1;edJ' 11&_ 
1111' I,rl\'!'gotować na prz;yAo1.. P[ana]? przez pobudkO ob,oi ni,t;yoh i 1,,- 
dz;y do post,pku 121°1 Yt',ynidtll7 z nałog6w naa'lJ'oh, z t;;ych, kt6re naa 
ozęsto więś
 1 od dobrego zatr

.ają, bo nle masz nikogo z nas, kt6- 
r:J by nie miał ozegokolw1ek, co IlU trzeba zw;ycilłać i gruba by to b,y_ 
ła ślepot.a, gdJ'b.1 kto do aiebie nic nie baczuł [s10] 

. PoAwi,ćlll1' sił aprawalll1 cn6t. boby nam mało pomogło lI1ć [aic] dobrą 
cbłĆ i w;ynUć z nałogów, gdJ'b,y611\)' si, aprawalll1 cn6t nie pollwi,oali, 
" gdJ' te trz;y rzecz;y ucz;yniell\)' [810], pewnie łe Za t;ym i. tł o...art" 
otrz;y...II\)', 1t Pean] prz;ydzie a nie omieazlca 205 i ogl"dall\)' ohwał, Jego 
w naa, bo jeat doa ",onalo66 B [oaka] , kt6ra jest lII1ło66. 
[Teket atron 1211-2H I zgodnie z ohroaologi" Dzaau umie8Zozo
 
j8Bt 
 et;ronie rkp.
05 - patrz strona 111]. 
214 



 _P.'!

..

 !6.!S_ 

""...!"'- "- 
!.e.!'?
'!..t::t. [
E] 
 P!
::. 
.!
r
6. [a 
h_ di' .i'''-''!liC
' trzy wieklie [sio] apostoł opia uje, 1ct6ra d, 
właanośoi".. [sio] B[oski.] aprzeoiwi" i proai, aby je [z] a1ebie zło- 
ł.J.i. 
1. z[dr&] da i wszelaka obłudność 
2. Nienewi66na [aiD] zazdro66 

. Wazenie plotki, ob"""ieka 206 . 
Bowie. gdzie kt.6ra złość z t;ych lII1uzka, ta. B[6g] 
eszkać nie moła 
przez łeek,. gdzieł wieozna prawda Lz] zdrad" i obłudn060i" ladnego 
apolku [810] lII1eć nie obce. Dobrotliw06ć B[oeka]. 1ct6ra aił kałdelDU 
uj\ycza. A nieJIB"UOi, za [z] dro60i barzo r jr t przeciwno, przeto do- 
broć B[oła] z ni" nie ""łe poapolitować 215 tiłośDi Bałoj L?] aprze- 
oiwiaj" aił obmowiska, plotki, bo il lII1ło66 niszoz" i targaj". Jakol 
B [6g] , 1ct6r:J 3eat 1I110śDi", Sa. Sob" oieal\'!'ć ...te, Ict6ra to, oze. j" 
DzitśDi [aic] .. [eio?] niszcz;y i rozr;ywa w eobie 1 w drugim, a co 
B[6g] do pooieDIu po[l]ieca jej zgromadza i przez Arodki podeje, to 
wSz;)'stko j'2V'k nie UmartiW10IO' rozprasza I prze'to apo8toł Jakub 6w. po- 


204 AntJ'foDe Da Ieudesl Dominu. v.Diet... Responsorium na jutrzni: 
Sanotlficam1nl hodle.. 
205 Antytona z III niedzieli Adwentu. Veniee Do
nua... 
206 I P 2,1. 
aS 
Odtąd rtka II (8.214-218). Litera lik" ozasem podobna do "bil. Przed- 
ee.. ręką III wpiaane r.1619 i 16
O, oraz r,ką II r.161S. Roku 
1617 nie .... 


- 


...
>>>
,( 
1 
:
 
III 
II
 


-84- 


I 
I 
I 
I 


"i.
zia
, łe p6ki ;jtz,yka tego nie ukr60ić [oio] , p6t;y oą daremne ne- 
boł.'!t.o'tw. ;jeg0 207 1 kto u"ał;y ozkodt [1] ty złości, zaprewilę letwi ;je 
[oio] .obie obrz.ydzi
 i [z] eJ.ebie złoł;y6 "",łe. 

!:.
k! -2
 !'.o-".


 
Po złotaniu tyoh zło'Sol jako zaoząć mająl tak: ucz,y: ste'-5Z3 się 
juł po"ieoie [1] ;jako dopiero narodzone dzieteczki bez zdraa1, jednek 
roztropnie pragn1cieł 12161 mloka, aby6cie .. nim 1'0śl1,jdl1Acie ;jeno 
208 
akoaztowali,ił ałodki ;jeat Pan ;jakoby rzekł. tedJć r066 btdzieoie. 
Vi plerwsZj'm ucz:y pllno
ol od tego, który ozego pragnie, jak.ą pilnoś- 
ną zabiega azwei [1]blJ o apoeobaoh, a czy nebyl prz''''I'Iśla, choć wie 
[ 1 J r.e 1"wl\1 połyt.k. 
We "t-"'1\1111 ukazuje słodkość i w;yrozolll1enia [&1c] i poznawania [&10] 
w roz
ślanlu 1 uW8*e
iu spraw i porad Pańskioh. 
W trzecim o po!ytk6oh-l pewna, !e pewnie je611 jeno ezkoezuu3ę, !e 
rość btdąl przeto ć"iozenia duohownego powinni m [oic] buzo pragnąć i 
o nie oit przel'l'/ślnia [eic] pilnością starać, abym przez nie poznawa- 
lI, k08ztowali 1. rośli w 
oskon8łośclaoh cn6t 
1217 t W 'trzeoim stopniu o uEts'Wlcz!l3 zabawoe nasViY 1. dlaczego tak opi- 
sujeJ 
1. hBudu;jcie Bit domami duchoWIlJ'III1 " kapla6stwc św., 2.Abyście of1ero- 
"a11 odar, duchowną, ,...Prz,y;jellle B[ogu] przez Jezusa Kriatu8Za',209. 
W pierwaz,ym od budu;jącego ucz,y6 ait kałe, abym poo,",woz,y kończyli do 
ty dookonałośoi, ;jakli "';1ą mi [e] ć kepłani h. bo tym była ne;jwięteze 
doekonalość zamierzona, budując oalll1 oiebie nieuetajnie [eio l i kałd4 
okazyjll do zbu49wania eiebie biorąc, abym zbudowal1qikte [aic] lII1ea
 
kanię przez laekę,tać jest w kałdJm,ale nie we .s
B
kioh przez laskę. 
2. O:f:1
Ucbowne są ono"tJ' Św., prBwdz:1we z modl:1'twą. bo te same Bo- 
gu [?]
 przyjemne. Przeto w trzecim jaśnie pokazuje, 00 to za o- 
fiary duchowne pr2Jjemne B[ogu] i dlaczego: te dla Jazueza 
lstusza, 
;jekoby rzekł, U to jeat nabl
łeze naśladowanie Krietuaze Prana] tako- 
we stopnie do on6t :1 wypełnienia jej bez krz;ywości do 8amego B[oga] 
proste. Ted3 dla taki bliskoścI naśladowania Kr1StU6Z8 przyjemne są 
B[ogu] dla c8 Niego C8 , bo tak i eam obiecał: Kto mnie ;naśledu;je, tam 
b,dzie kadJ [aic] i ;ja j"z[d]em 210 . to jeet w laoc[e] Ojc[a] Il!ego d8 
1619 Jako e8 aię do nowonarodzonego PraneJ prz,ygotować. Baz,yli św. to 


II! 
III 
1'1 


207 1 P 2,2 naet. 
208 1 P 2,2 nast. 
209 1 P 2,5. 
210 J 12,26. 
bB N1ecf'J1ielne. 
oB łłlecZJ1ielne. 
d8 Koniec ręki II. 
e8 R,ka V ze e.210-211. 


- 


-
>>>
- B5 - 


uczniom 8wo:1m podal, ł.e snadn18.sze, lep6z8 prz,801;cwanie b,ć nie mote, 
Jako wierae powin[n]ośoi 8
ch zachowanle 211 . To pr
gotowante ten 
wielki doktor na nawięce [aic] święte jako na Narodzenie P[ańskie], 
na Wielką Noc poda" upewniająo, te ekutk6w łaski B[ot;;y?] doznają i po- 
koju P[ańskiego] pr!\)'jęcie. otot i Kasy jan upom1ne onego, który wetę- 
pował do zakonu, te inec!\)' przyść [dol doskonałości 
nie mote fB ] ino 
przez wierne zachowanie UB
aw i powlnno6cl zakoDU3oh 12. ot6t :1 ja 
proszę i 
pom1nąm. BQyście powinności swe zaobowały OZ8e cza80wi odda- 
3
c. kiedy czas oierpienia - cierpieć, k1e
 czas poko
 - upokorzyć 
się wiernie, szozerze, z miłością "Ykol\Yweją[c] , a tak pean] w poko- 
'[zJe n
rodzi się" nee g8 
1'" !:
!"'!\1!'


" 
_

dn..1
["1
] 


 "."


!.e
z.'!.1\!! .!
 .!'.b
 .!n
eE
;t'L 
j"ko podano 
1:Ał3;.p';-
nałe to, co jeet woli B[otyJ przeoiwnego [2?] i co ins!\)'ch 
gorsz:y, co za term], jeka ezkods te te [Sic] 12191 i niebe7.piecz:yństwo 
pOZD8WB
 obżało.a
 o 1 nallez6 [
icJ
8 tyoie starać siO; do tego po- 
znania jako prz.yść 1 cZJ'm dep0lDB.gać. 1. Pr
gotowanie:D. prv..ez łiądzą te- 
go ćwiczenie. 2. Uspokojenie niepokoju skądkolw16k. A w 8a
m ćwicze- 
niu dopomagać plll\Ym c"ytenie.., co o tym powiadajl\ mąd[r]z:y i święcI. 
ludzie. 
[2?1 Duch B[oty] ..
łni rozlllYśląo [eic] o tem te 00 we mnie poznanie 
aprawieło[?] J. IIod11ć eię gorąoy. efektem do B[ogs] 4. Na to ewoje 
dyskur
y imaioeoyją obrócić, pr "jPsti ująo siV eobie SBIIIY i poznawsjl\o 
gd;yl\ mądrość w tym się pokazuje 220 znać siebie nie w tym roz[u]mem 
robi dwornie coś wskomo [sic] jB duchowni ro.zoml"jI\C [aic] .. ono to 
jafJł; głupstwo, olD8mlenie szatańskie "lodq
 do pyoĄy. zatem pogera, 
lnsąch. uporu rozumu i "oJi. 8«\'1 kto nie zna aalij sIebie. Do tegoś 
poznania pobudzać s1.
 prllV'kładam1. 
Jeko eiv 10011 uporny sprzeoiwia [ć], która e.,i za rozom.m [sic] iść 
nie ohca. ani karanie nie u8tras
, ani o zgor8zen1.e 1.n8
ob. ani 
etrof01llanie i płsoz przełotoIl3oh, ano o obrazą B[oską.] ani nawet salDO 
pieklo. 
1. Powinien koniecznio rozom [eioJ pera
sdoweć, bo póki (ac 1 j emi od 
rozumu nie będ&le z""J'civśona, pót, jako głupia 1. ślepa 221 trz;yma. 
2. Powinien razom. 11' eWJ'11 powładaniu mieć 1 koniecznie przymusić do 
tego, eby zs tym, 00 pawinn.. c!\)'nić, ezłsl jatU [eic] rozomowi [sic] 
211 SW. Ba!\)'11 _ nie odneleziono. 
212 . 
Kaejen, mo
e Rozmów dwadzieście cztery POK t. VII, s.2
9-240. 
.f S Brak orzeczenie. 
g8 Począ
ek ręki V r.16
0. 
hB Poozątek ręki III k1:6re zapiesła e.21B-258. 
i8 Niec!\)'telne. 
je'Zape
ne "wrzkomo lf . 


...
>>>
- 


..... 


-86- 


D.lepollłuazna 1 konieoznie cboćb;J ohoiał ł 'tedJ .111. Mł.. Natenozaa u- 
daĆ ai, do gwaUOWII;I' "dli
 wOla3"0 1 lIt,g.3'1O [.io] do B[og.], 
01106 ,i. ..a""3e i .za1.an roaaa1t;r1l1 0061ell1 d...pa...okiell1 odwodzi i 
ni. u [.] 1;aw.ć w IIOdl11:Wi. a. pean] oawałno66 t, .fuka 2U [.io] i IlÓlli6 
ta" do B[og.1. "11"1. od3.d, [.10] 1It'ł'l, b;r' 111, lI1al aabić, a. tu wole 
prs;r 'lobie .giD,,6, u1& na pl'llewro1;o" wola aw" po_oUć". 
2, Ollwia [d] os_oie prae'l B[ogiea] 0s;rni6 z........3"0 ai, 3a3 i 00' ,"u- 
pałD1e oddać B[ ogu) i odP"
1"O ai, 3a[3] Die 0110,,6 81, ZD.6 do t.ki 
woll pruwrotrq - wo11 Jego . 
,. PrZJ'ka.ra6 81, olało 0"'. OlltrJ'. 12221 . konl.ocat. oz,on:!.ć co prze- 
01wn'8°. 

. Opue....ć w.s;r.tll:o .w03e, bo do 1;.ki woli 18 to 3e.t pr
os;ro". 
lias;r.tkie re.pakt;, opu6ai6,oool'1 [sio] . prs;r....1Ć 01, da tego, 00 
B[ogu] prs;r3el101ego i [in].z;ra potJ'teo,",o 1 od gl,bold. po"01'J' ..oa-ć i 
.,n1azczen1a zao.
ć. 
Pru. 00 do taki 810"041 wielki p"s;rolloda1. 1. Pr.... le[..]lt1e waleDie 
_qoll defektÓ!l 11e w po.lu.II\Yd.1:W1e, 01106 upoaloa3", _i", p!,kaau3", 
a OD ...03_ Irzeoie dzier.y pog...dsa3,,0 1;;1a, 00 iDlI1 pokazu311. 2. Zło 
2q Dałóg a.,oDiul [.ic] 81, we zl.., dl.t880 ad. OlI .i, to oiepodoł- 
oa 01u6ci6. 
. Przez p;,oll" ktO... oślePCie] ozłe[ka] cI\!'. 81e wtenoza. 
IItaje oZłek llB i 'IW jaki. nlebezpieoz.1óllt'Wle 12231 natenczas ;1811t w lMJC' 
..at.deki i tollDieni. ta..iego 3..10 "ollDieolo ..atadekie, ta.. 80 oateo- 
oza. _ lw] ."1. powl.dan1u ....tu 1 .. .,,,, i dlat.80 Die poa[w]oli 
o",DiO, 00 by olIciel. Je.t [w] widMa o1abezpieo",de1:Wie .101'001 aba- 
wieDi., 00 to 3e
t, .. ro.o. [.io] widu, .e lI1e t... _ b;rć . przeo1e 
.a[d]"" 1I1a1'1l oia 110". 'fo św. A8ue1;;1n "J'raaiul, o 0",.10.11: _iI 
"I b;rq we ..ie dwie wo11 [.ic] eprzeoiwie311oe 81, .obie, 3eclaa D8 
oboiała dobrego oB a '11'''30 
 .io] '0 .i, .p....oiwia wo11 B[ 06;1'] i Hill- 
zal. 111[,1 l,ozu.lla.. [81cJ zid.ZIIJ'. [.io] "":10_3,,8 ta80 1 01_1. 
ti,. :lie ni 1;0, 00 b1a obcial, oQDi,. ale 't8SC, ozego b:1a nIe obciał 
1 00 si, eprzeclwla duobow1 roZU-ł ".80"214. O te._ apolItel h.1 
"Hie to, 00 bJ'a ob
1ał, oZJ'nl,. ale to, ozego b;Jm nie chciał, ozu34:0 
w .obie ....on .przec1w103I1c;, ei, zakonow! B[o.el8ij "215 12241 i w1;en- 


I 
21
 Lk 8,24. 
21'ł 6w. AU8ue1;;10 IIJzcaDi. Vll1.10, POI 'f.U, ..189-190. 
215 R. 7,19.2
. 
18 Nadpie.ne. 
18 Str. "noje". 
118 Str6t "omle", o
t.11 "ozłek". 
nB Powt. "3edns". 
08 SIr. 2 lite1'1. 
p8 R1.o
t.111.. Su. "10" prud "o:roaaju".
>>>
...... 


- B7- 


cHe [Bio] Bsa1:an webod..l at Da dno duBII;1 wBBJ'B1:ek por""dak ezlo1l1e- 
k[a] PBUjąO i llianaj"o i do wielB grsaobbw prll;1wod""e, z kt;6r;yob 81e 
w;1wikla6 nie IIOAe, jd11 [810] BOli BaB *wiaUa .., nie pośle. !1:1'Z!I_d_o_ 
.'!.

i

!!. zloić obrBĆ IlitdBJ' "1111 
, wOl", rezollłm [alo], webą, po- 
niewal w.IIZ3IJt:łde są PO't,łiD8 do u_rt"lenia. lI1,dllU' 'tym trze_ rozoll. 
obrać, poniawa! gd;? roBOB [BioJ bedzie ull&l"1:wio
, 1lU8i wola za nim 
iś6 Jako ślepa i na umartwieniu rozulb w811;181:ak pOB1:0pek nale
 i 
u..r1:[w]ienie, jdU [Bie] bodzie proB1:y ku Bogu i z wol'l B(OBkIj] b,- 
dzi
 Bi, zgad,al i pozna j" - i wol'l do zall11ewania pr

aa.-A znak 
1:y wo11 B [oBki] , po o..,a J'I pozna6, jeB1: pOaluBBJ'.il81:wo q . P,ybba 1:ak- 
Ae ,.& 1:ya la1:wle rB b,dz1a umr1:wioDB, kied;? rozo,; [..1oJ uzna prawd" 
f2251 oc 8B Jea1: BaB [zJ a1ebie ozlek BlaDoś6 awoj" pr,dk066 do zlego, 
Bwoje upadki, lI1ulia1:ak, podlelllo80i "8I1;1a1:k1e... zle.., a Jako 1:rud
 
do dobrego 1. 1n8" SkłOWlOAo1 awe słe poznawa 1..... .teb!e 8trot'u:;Je. 
karze lIIentencl.;Jall1 1. pers..du3e.. 'e 0.10... ai. 
e8't 1 to, 00 ;Jeet: " 
nlB dObrego, nie eaB [z] debie ma, 81e od l\[ogaJ, kt;6r;y ki"11 oboe, 
wolno lI.t to 1Iz1'ł6. Z. uznaniem pr.w
 od rozu.... :I. pernedowanlelł so- 
bie łatwie 8aR .Ilob, wzgardz1. ałeb, ten rozoa zawa, poznawał prawdo, 
w oiBlln06oi 6lepo1:y nie zaobodziul. !rrMba ab
 w 1:ym 6wioaoniu b;yl 
ust."lczn,. nie u8
.wałt tak .1, [a] 8ob, ust..ni. " ok8
3aoh uma- 
wial [l]1:B, ab;y zawdJo b;:rluB ozuly, a 1:0 61110zania jU1: dZiwnie
oz- 
ne' dueM wielkiago pokoju zaA;r1!a, eaM [ziI awego zw;yoioa1:wa 
 a 
1:0 nab;yć z wuol060i" duoba i duobea [1] wolD;y a odprawowaniem, bo ja- 
ke 1:ello nie bOdzie, pr,dko el, QJrz;ykrll;1. A ob06 Bi, bodzie oboialo 
śo1aka6, z proB1:ku [81oJ jed[nol] prll;1auaza6. Bi, do 1:allo, abl duobam 
wOlJV., weaoq_" ł..7a .ćw1oHn1u poe't,pek b;rl aie usta.B3110. ale 00- 
dZi[B]fI Hby za 1:alo." o"alośoi, ab;ywalo slego. A kied;? d, tran 
U8t
1.Ć przec1w te.... me 'Crao16 1184.1_;1_. zar.. -łAn1.. przeo1w Bobi_ 
pow81:a6, Ja611 gd;? w jaki ol&lI;1jaj wola peozn1a lI1eobt6 ozu6, pOW.1:BĆ 
ma zaraz ro.om vB przeoiw ni .&o1"owB i pobmLewaj,o Bi, z ni a6w16, 
nA jui 1:0 1:y zl061iwa j
dZO powBtaje.., jU. Bi, aw;1111 BzoMni,1:y zlo6- 
11w;10b pa...., [i] eziwa.z'" , iHa oi, 61I1ado_, 00. jaB1: i 00 ze aZkod, 
zlo61tw" jadew11:060i, sprawuj..z , juA wi,o'y 1I00.y nade...'I mLe6 niB 


qB Bkr. nna 1:e n 1 przed "poBlu8Z1U1:won. 
1"8 Badp188De 1 skr. "...zl"7 
.B Skr. "I posna" -przed "co". 
U RaoMj "u_l"'twiel". 
uB Po.t. "zaw
". 
YB Powt. "pow.t." . 
wB Skr. 4 111:&r;y. 
zB Cib16, oi1l16 _ rzuoać .i, Da .1:arBlIJ'ob, krlewioz, Słownik par 
pOlBk10b, Erakbw 1900 a.226,24
. 


-
>>>
" 


II 

 
II 
I
 


- 88- 


1111 


btlClz1es
 1. musisz to kon1eoZDie oz.ynlć, coŚ pow1.nna 1. 00. B[ ogU] obie- 
ce.ł.". 
J 
2. Potrzcba DS Pana oierpliwie ozekać, at prz,dzle, wtlll!jflv do Niego 
z nadzieją, z pokorą, oczek1wająo. ,. Jef,li [eicJ razom J:0cznle błą- 
dziĆ, zaraz się do mod.litvi3 ł..dat. prosząc aby w clemct'Jbć rozolDU n1e 
Yłodziuł [sic]. aby światło swe posyłe.ł, lIOW[i] liC te.k do praną] ewago. 
.'0 Panie m6j, św1a1;ło3cl prawdziwa, k'tór,yś na to prz:,;szedł, a'b,yś Dasze 
TOZ01ltl [elc] ciemne t)1:"wLi] eoluł, błędne na tl:w1atlo naprowadziuł [sioj. 
nie odetępu
że ode mal.,'. 1 z Agust
nem św. proe.Lćł "M1eezkaj w :pamięci 
- 2 6 . 
JD Jej 1. bąd.t jej u116B:1, mieszkaj w rozomie ! slo] mole" 1 . C 
o, Go 
często prosić 1. na N
go 
ołać, aby seroe moje 
ło w sercu Jego, a
 
w nim mieszkał Z8.wdJ przcz tądzt św., wolą dobr'ł. aby slł nic- pr:i.801łV- 
nego woli Jego nie d
iBło. 8 ono zupełnie odzier!al. W 
rud
ościach 
zaś. 
t6re od rozu
 pochodz
 przeciw POS jU5:i Aatwu, 3et11 łąda. te 
nlemąd[r] ze rO.likazu;1e. sema JSobie mlnvić. 228 BaIl8.Ć ;1881; Slupie.. kt6- 
re. się neC B[oge.] mądrąyB CZJIn1sz, kt6rąć p[e.n) pokszu
e przez ."1'1 
a1iarsZJ'oh. 6 t;y tamil, ooś obIecała. n1[e] czynisz d083Ć. Jet11 [sic] 
będzie ude1'Jsł niesłuszną uełuohsć, w t;y m 00 [nieJ za jes
 grzecaem - 
m6..1ć: "Wolę błądzić oł'\Yniąc " proB't(!ści, eli nie o,ć posłuszna 11' 
mądrości, jut mi się lnE.loZ3 o2\1n
ć :lle godzili. Pr2iYPoamleć sobie prliY- 
kłady podobn:ym tym okaZJI
e.. [eio] 
blt" &.i, kt6ra.D\U ZJlne. ,"zilll C?] 
stars2;J 1 utopić kazał zaraz uozyniu Lł]89. e przecie ..a
i 1 zapłaty 
posłuaz;yilstwa nie straollJl [eio]. c
1Jiąc "Ilprostości 1 cł1'11118.łę [? J 
przed B [ogiem] i ludźmi ma za swe proste poSłuS
t18t."O. Także w ..'zoo
:! 
:'.Iiepodob
 ono któremu ze ni.tkę 1wioę kazał przywieść i doka
al rze..;z;y 
niepodobn,y moclI poełusz.?:'J.stwa. Tyob prz.ykle.de.mi rozomow1 [eic]b9 trze- 
ba perswBdować. 9.b;y nimi będąc zWJ'c.ię
olJ3 buł podd8IO' I przec1.w DWor- 
ności rozumu przykłe.d Abre.aIDS. kt6remu B[60;] obi /e] cr az.y syne. i te 
[z] nasienie. jego mie.ł dać Mesy
esze, tego ZJlne 229 de."sz.y mu go 
rozkazu
e, e.by go [wziął]C9 i azedł na g6rę Oreb i tam [M]u gu [sic] 
ofiarował. Jakim spoGobem t'a ofiara miala był:, zaraz mu powiada. ab;y 
drwe. i ogiń w[z]iął do apalanie., mić [eic]d9 do zebiois. A przecie 
choć tak bposób trudn3, 5traez

 1 przeciwn, temu, co mu pierw! B[óg] 
obiecał, 
e Mesyjasz obiecB:)J' miał da
 z plemienia jego. Miał wiele 
prz:ycZ:YD do 'll}"m6wkl Abram [aic], Q przecie nic nie d;yaputując aię 


216 Św. Augu5
n 

znenla X,20.29. POK T.IX. 8.257. 
yB Napisane "metrą".. 
zB Zapewne opuszczone "nie". 
a9 Przed "LtcZjni ł1 skr. lipO II. 
b9 Zapewne ma być lIrozomowi ".. 
c9 Brak słowa tego por. Rodz.22,2. 
d.j Może ma być "mlecz"? 


I 


- 


-
>>>
t 


I 


- 


- 89 - 


łł.t301 mo
,nle .. prosto6cl, wier
,ąc -!lło",u Boskiemu, 18 IlU 'to z160ić 
..'-al i nie miel"ł [sic] el,217 ł 1Ct61')' prz31ład jeet doekonałego .ekon- 
DOg":) POSłU8QU£l1;;WB. 
Co czynić 19 niepokoju 1 pomlsz8lil& 
8ioJ p
8,1. 'ID, co Pan OZJl'DIlJł " 
OgrĆ,-lOU. gd,. si., [z] zasmuoeniem bledzluł. T10b tipollob6w uQwaĆ, po- 
"iew8
 t;8 t;8koW;f niepok6
 zosOlUcenia a 118;1wic3 do modl1t:w,)' udarć] ei, 
,.watt c.Q'Diąc. 2. To "sQs'tko n. ei, obrRoać, OZEtgo komu 1.n8zeau iJ'- 
OZł' li. niEQanścl 12}OI abo gniewu. ,.. Zaraz" oksZ3jej trlij'oć lch 
J'OZ"R'
 
ID.
. :ł.tJ
 aię nie zm.oc [ni] all, nie rozblera.jq,o tych rzecZ1. co 
-"ek! '1:..e";'Drząilel sprBwu3e [ele] I .. jaki onoo1.8 ćwlc:QĆ do ćwiczenia 
1;JI "łnooi. gdJ1t " poozątltu do t;;y b31 w;yn1ezcz;yść [.io] a1ebie, ... " 
Bosie!!: s"Ó.t ;'iska naśolśli 3
ąO:::'3Ć. Te rzecZ} 8ą dobre 1 doskonale, jed- 
nek środkG.mi do nioh pr'Qść e9 p01ir......eba. Wedle Berr.::11'da h.1 E:t6t: 'to 
sani 
.bluo1II1o[,], która "'J'lazłBz.y II bło'ta obloc:oD£l. zaraz 111, peie 
.:io ust ol:l11binica pooałowanle 21B . PaJlllie 
e oblubinleo niebieski 
Zbl
dzi si, Da nią 1 jej bezpieo
6st
e
& 7rzeba poznać, obśało.sć, 

zna6, 
br
o
ićf9
 8 potem moono po
tanow1ć 
ięc:, nie wracać 89 . 
.141!li [ei'::] lIra!'i upaść, wrócić IIi,. A potell. " c:rmcie postępować. [11] 
sprawach J
Q1 
ę ć
lcząo. [wJ 

i8zczenlu aieble
 A 

iazozenia 
[sJ.O'] włe.au...' ...!tno'ty [filc] jest ten: Gać B[ogu] W5Z.}'Btko, (2'11 a dfJ1'- 
BZY "'5
l3tk.C. nIc. IistJć 801)1'3 tego, łebJ'm co dfILła 1 w8f1eli
 się z t:EI- 
i3o, gd, 3e£
(.'
 jeb p?garda stąd 1 t, pogard, sobie nie wa
ć.. tq
 
Czaili była. .).1 'tJ onot:Y przos to prz:yść: przez proste posł.uSZj1ls1łW(I, 
s'.JS Wf kotdJ' okaz, 
ę
 przeciv.no '12ij'nl
 aob1.e do ze:trzYl!Janis się w totaa 
1. r.tt
 B[ogaJ or"'cne
o VI parelęci i. rozomie [sieJ sw;ym 1 o 'to Gu 
[sl::1 
staw!.li.e 
"osi(. 2
 I!/k)dl.ltVfa. 3. By
 pilna s.!.ebie 1 cetra, tł 1n- 
8ZJch sprawy nl&oe".-
8 8ąd1',
"ćb3 1 ni
 leKcewatyĆ, ,(Il"Z3pom1nają.: P()- 
gr6tkę P[ana
 na 'takC'#"J'ob i ja
o 
o Ou [e1c] bar20 ł.olalo i k...rslJle 
takoWJch [a 
 te choć mają defek..", jeanak prostota 
 ch pr2'{'"i a[tglf!ii» l 
'to zBsłanie. ł;'" laska""m QJt.iem na to patr74Y
 !?r2i8'J
\II p.:)kuilie 'tJ', te
 
nie jest; B[ota ?J i B[óg] tobą wzgardz1ul Leic] midI!. 
8k dQ B[og..j. 
Acz jan [810J tego Diegodnq, Bo!9 mtJj, ab:m n.lała byt ....'stana [.!I1oJ 1 
SłUBznB, ab;yś mnę ¥l'zga!:"ciul [sic], k't6l-em ';lę tak Qzęe:..,o \fzgardzela 
i do mnie się nie znai. 
';2! nie zn.ajł.L::ję JJ10 \1 Bobie !t skąd by m to 
zasługowała, jednak ja T.ł-o"i; 9 e}ut.3ć będO 1 znać Cie ha P
ana] swego, 


217 Hdz 22. 
218 Sw. Bernard. SermoIle.e in GBfitico, 
89 Skr.2 l1tel"J' przed "prlij'śo!:". 
f9 Ski.. "p" przed Itcbrzydzić". 
g9 JKr. "a po'tem"
 
h9 
i9 


Ioc,cit, Vol.L aol.1}
iO. 


Skr. tl pr ZJ'pom1n". 
PO'ł/t. "jednak". 


I 
I 


..
>>>
-90- 


I 
'I 


nbOĆ ei, T:J do ..ie ..ie ud, 1 z do,,", Twego nie "dnid,. lItdOĆ odd.... 
wała 1;0, 00 pa,,!.n.aa. obo
 rńwM w la8ce [e] ełu@am1 nl. bo
o, pr
lla!ll- 
ni a niewoln1ItaIl1, \;:t6r.., a
pł..t, 810 za po. ługi zwe IIle apodzlda3ę. 
1feds1e;!e .".. dodłłĆ ?D. obietnica J')80, kt617 powi.dz1al, te :sokol"iek 
do ..ie 39 prz.ydZla3
, złali, dobr.yl1 [aio] , b, 30"0 miał dobrę, wollł, 
togo IIi. odrzuo,219. b3 
ono prz.ynedl, 3a prz,mi, 1 'rodU takio pc- 
da3e, ",ne3du3e II:
Me.., "ra
""Ć w3",s
l:iob zbewić, ohoć wie, 3&10 ta- 
go lIiewdzi,oZII;1k9 i te i. to _ b;yĆ Iw wieoz[n].... złe..., przeoi. 81, 
011 ni. [lilie] IIk1"1I 19 , . s1;ara o lI:ołoego z ne
 i dewa dobrą wolą 12

 I 
ab,śll1l' .i, dobrego H,]U i tak długa [IIi
 biega [t] i nara 3i" at 
kledJ lItY 1I1e wzg,p.rdz!.ellY 1 6rodkBm1, kt6r.;, nelł 'podlij_, dopl'B
o tet On 
wolł\ na3
' z.hardzi 1 po-.oc-y oa,lde.. A 00 r..ł.i""'o,OJ' tego, 00 o nae B[ĆS) 
1IT'11 119 i co prze3rz..ł ll9 , niebezpieoz30 1I1I'.11ć i w to "dawać. O to 
.i, starać, ab;y'OV "u wierlli [el słuł,., 11 , e ze paoi [
I!a"i B[oŻJ'ei] 
nQ .łucba
ę,c tego, co do nae p[..n] " na. IIa",ob 116w1, 3 [a] 11:0 Pi.... 
.6w1: "B,d, lIłuchał, 00 do lIl1.l8 P[a
J 1163 we .ue 'D6,,16 b
dzle220 ł 
gdJ'f:. do koMego 1lÓW1. bJ jenoś'O' .3Luohall gloBU Jego". Bo to 8
ras
ua. 
gd;, Go nie lJluobe'V. Jako 81, .tew1Ć po Ćw1ozolliu. WOlloq po.ta..., b;yĆ, 
nia za8"",00ne, 3anl [aic] kto .wta, oze..." 9 tak "e.ołego, odpow1[e]- 
dzi[a]ć, 
e lIi 

 iO] 111 pr'IJo"i1'lIJ Ilie... do "81ltlN i 30Ui [aicJ 
rosmew, 
atl0 234 zadaĆ 
rudność 80bie abo powiedzieć na 1n8
 
ZBE 
sobować abo 3all:l11 ine",.. IIpoeobee zn:!.Iw"Ć tego, -Tdli [sic] widz, ko- 
go grzeez,oegD a boj, 81" te
 roz
ar81 nie uczyni.ła 1 poch_el" 
teb;/ 01, anio ni. atr[z]ag1 ...tOIlCza. uoze.[t)lIiczll:" si, grzeobu 
ego 
e'ta;J,09, przet:o lepi, jat b;,ym uie bacz.la tak CZ3I1\Ć, iii n.1e pocbwbllłć 
złego. 
!I!.. £O!u-ł!ę- J?!!. !J

e

 _d


!. 

!!o..!'
e.JC!- 

 _


.!1.!
 naprzf)Q do IIOd- 
lit.., ai, udlĆ, aby P[an] prz.ycz.ylliul [sto] dar6w .....,ob t;., II:t6., 3a 
nie ",O"" .6wi"o do Iliego taki "Jdli si, Tobie, B[ołe] 1IIĆ3 podoba 
i baoz,ez to, łe Tobie wi,t,," cbwala .... b;yĆ i po
tell: duaze. [.io] 
POz.yBil:all;1 [ t], uo",ń 3ę, do tego sposobną i daj 3e3 12
51 dar.y do tego 
epolloblle, a 3eUi [aic] bac",sz, żeb;y Tobia p9 wi,tsZ8 obwała by1a 
anit ze anie, od;rm1 mnie 'ten dar a oDY daj dla wlętsZJ' chwaQ Twojej, 


I 
I 


219 J 6,
7. 
220 PB 84,9. 
39 Fowt. "TobIe". 
k9 Skr. "przecie".. 
19 Zapewne "m1eezkiwe.". 
1119 Nadpisane.. 
n9 "czemu" [sic]. 
09 Skr.. "aba' I . 
p9 Skr. 6-8 liter na początku, jakby ItsQ..ał'
. 


I
 


- 


-
>>>
- 


- 91 - 


gd;ył ona daru tago b,dzle umala u
ćq9 a
ił j
". T" modlitwa ma być 
i'0korne a w,yninozanie.. siabie. 6t'ld [7]r3 pokasę clerpUwie e9 o1er- 
plOĆ z pod[d]eno
ci" na ..olą Jego bez poturbow"nia jeśJ1by Ił si, po- 
dobalo, '
by. byla ni, 
rapi[on] a i do "morei - b;;(. powolna na .to. 
Znak 'takiego poturbowan1a p;yob;p 1W82i,Y "n
tr
1J. która oboe WJ'm.6c na 
B [ogl\] . j'kb;y to p01Iin[n]ien uczynić i takow;y znać, te eiv 11& Za 00" 
przed 11[01518_]. Te kt6ry cierpi z powoloo
oi'l Da wolą B[otą] 1 z poko- 
rą, uznawająo siV 1 2 36 J jako jest 6lero", pOlliewat wiele grzeohów 
jest kt6
ob do 31ebie 9 to za tli akier
 dopiero 
w1etla Boskiego 
00" gd;yb;y oall wszyetkiob [slo] Daa SBl\Yob dsl w1dzieć, c0101\7 Sąl prze- 
to słusznie el. pokor
ć prze4 NŁa z powolnnśolą 1 oierpliwośoią, 8 
sd3 tako'". pokusy ..,trwa człek. cizi1l'n, BóS ol!lobll"ą łOSt.\l ds.w. za to
 
jako prz;ygotować do raIłd" 1nszyob. Gdy BabllOo zbudo....ł ko"oi6ł podo- 
balo u9 siV to J!ogu do Diego 1 rozkazał mu 1I6g, sby Go pros1ul [sio] o 
00 by oboiał i pr"eiul [sio] B[ogal nie o bogsotwa, nie" kiejV9 
[?eio] pawod;y doozesne, tylk:o o to, aby m1.I\l mądrość i sprawiedl1"oŚ!, 
aby ums} rządz1ć hd Jego i podob"la [a10] aiv 100 p[""...' do niego, 
te to 12
71 prosiul [sio]"9 ozyi! by p02;!teoz
_ ios...,,, b
ł a Die o 
ładną r
oz p"y"atoą. I dal mu 
dro6ć, jaki tadan n1e lII1a1 221 . O +.ot 
1 Il" 
ro81ć UIIV'. sd3:t 
ellt r
C20 trudna 1 niebezpieczna rządzl
 0.\:1- 
87.8.1 22. PrlSe'to P[ana] prollić ustawnie z upołr.o2"zenlem. utawejąo 
[eio]x9 siV, ts bez Niego n10 nie IIOtell i te to sprawa tylko ea...go 
Boga. 8 nie DaIl.B, je!li [8io] 00 dobN80 sprawiAm t to-bez Niego nic 
Dla motem 8pra.
6. Pros
ć 
e
3f a
 doda..ł -ądrośc1 8
Brać el
 1 o 
mlość B[og..] i bl1iniego, gdy t tego p[..n] ohoin! po Pieerze ŚW., gd:! 
go os urząd ;r""lot;yfl8twa po.t""i
[l] Leio]. Probowal go pierwi '.f ty". 
jeźli 
eic] Go lII1elawał, dopiero urząd prz.lo
tLetwa zleo[l] iul22
 
[.io}l' , bo !edeD z pot;y1ok1.ell urzędu 1oego .prawować !de mote, jatl1. 
[sic] 11110601 B[otej] nie OB 


-21 
, 
 y
 
,5-12. 
-22 
oK::: Reg. 2,11. 
22
 J 21,15-17. 
q9 Napisano 'Iurzyć". 
10 Nieozy1oolne. 
s8 Skr. "pr" przed "czlrpllw1e n . 
t9 Slr.r.. 13 literl "gdilSz za tę 
rn6'1, -potem "sdlez" 1 r:J.sdp. "le pllsz" 
u9 Popr. 
v9 lU.ec;:ętelne. opuszczone "11'1 1 
-9 Skr. "("zo b". 
%9 Nie ndc
tne, por. Król. ',11-12. 
y9 Tu inna ręke "8 B.237 do kodo.. 239, którą OZfiGCZBD'J Jako IV. pj.SZ8 
ona "h" jak. niam.1eckle. oraz 'Ch%'3stuelt a nie "Kr,stua[z],r. 


- 


...
>>>
- 92 - 


II 


1 2 '81 Jeko 510 aprR.Vlr.J'wRĆ r: pocz;rnając:y:n. Staracl [sic] o go:rąoą iar- 
11woŚć miłości po
tępr6
 ioh; b8rzo sobie du
ze ich watqa 1 taduą nie 
pogardzajęc, cboć 1;ępe, pros1;[a](7). (il inne defek1;, mające, byU. 
od Ojoa nlebieskidgo d
n
z9. Starac ęlę. 903 !adna E t
cb nie zg1Dę- 
ł8 224 , z modlitwą usilną Bobie do t9@O dopomagać. ,. Cierpliwie poś,t- 
ku o07.eklwać. n:J.e uprzykrzając Bobie .. pr8
'. 4. LaskB.wosa1.ą więc:? 0D3 
poz.yskać, przeto 3 to się wi
cy starać, ntcr z ufnośoi 1 m1łoeć brał3. 
2.= 
ani się mn1e t3.ł.y c:.
. 5. Często się w ł.askawoBcl z niad UlB!I.ftiać z mi- 
łością. b s10 .. Prosto ćwic
eniłJ podawać sb3 zrczum1aJ:.y 
 prędZJ' elę 
ćwiczą i pe'OJ.ętsć będę. 7. Nsdeez b1C ni.o f.ał1;.m nnBoępowe6, ab[,] 
bOjaźliwi 1 me.lęgo f:loroa jft.rzma Cbr:y LI5"tUB,)W9g0] u10 si, pr
 Jąć nie 
UlękU d10 . U śmialych " bBzpiecovńsno, .. pogBrd
naśm1WiskO jej 
zabiegi nie prz;yjęto [1J. p0ll81uozku. posttPowsĆ t:ł2.l nsml;)vrą.rozwa;2;s- 
nie m i .... t;y m rO'Zfi'6:!aniu .roztropnośoi, ab, pl'oste, kt6t't to i'1ie 'f'I'le- 
działy O takich defę
ta
b a ze wiadososGlą pCK
se 
 oka
ją 
u8iĆ. 
Tak pOIl'tępO"ljSĆ, ab3' tl'!.ę samI z chęo; Aw:J porą,oo ja2"EIIIa ChI"J' [s'tu8o w ep,o] 
lmowft13 a nie z prZJClu9z.)ule j zfJwd.r [.] Vle1iołnL
ci d
ohu 'ił' drodz.e 
P[ena] post;ęPQwsq etr[z]"I;"O tego, "ł., oj." by.,]' o"elRUc.,nie [aioJ, 
osłabione. Salta Zę;Wó3'7.8 tok a1e - 'rtewi 
, e.bJ' uclaczirę 1Ile.ł3 
8k...) male 
d
1I11t
1 poe10 j;'o}r'1::"m. d.o I'atki, ohęć do uSlogow&n1e [sio] ich pokaz.:J- 
wa
 n1c:zem nleodm1mo [?] te, kt6re miłości nIe mają tym wiOtsz4 poka- 
zO'IIać f10 . [W] upom.\mlDiu 00 Z8obo,"ać 1. Defektów mlyob za wblk1e 
nie UdS'WBĆ g10 , tuz:ye.oznego [siQ] upominania Bt.r[z]l!rc slł. carzekM.u 
na 
o. 
E odm1a
 nie 
sz, 
łos znitoDcr w upominaniu, nie 8łoś
, 
boć Cbr, [s1;usl l'[an] ucz,yt się jako grob,yob [?], niepoję1:;)lob zno.i.....ł. 
l 1:;)Im pOde"ał nSQkę proeto ab, pojąć mogli Pismo C?], przy os1;eeo [./] 
strofował, niecierpliwe cierpll
ie 3nosiwal m1ło6ć pokGzująo, klelką 
się eł6w [u]pomiJ1nją.o ich ze h10 aby si.. obsczuł [?] kie [?J Jude- 
eza 226 , 1!:81uczkicb b,.oni
ł Leio] z.wsze i... !lar,y jej MaBdaJ.on;yb10 227. 


I 
II 


II 


l! 


224 J 1'7,12. 
225 a.g 64,7. 
226 Łk 22.48
 
227 J 12,7. 
z9 Skr. "poe1ą" przed "d9na". 
a10 Skr. "tak". 
b10 Nie odo z:ytal1e. Ik:1te ma byc "Na dUSZ6
? 
010 Skr. "P[ana] je[zua8J". 
d10 Skr. .. li1er,y ..j...... 
e10 Nadpisane. 
f10 N
wi.s zemknię1;y. 
8 10 Skr. "zas" przed "udawać". 
b10 Ni.o.,1;elne. 


-- 


....
>>>
- 9
 - 


12

 1620. PrzLgotowanie De. dziń Nsro
zenla Fańsk
e80' na kt6re- 
go tłO z rozom1
;- [SlcJ -

- -;;i
 -;';
 dz1 
 bO- 
h ;;';;1-; - u
ą - rozmaiaie, 
lecz epostoł Paweł św. UCZJ' te
 1 poda39 pięć epoeobćw. Człowiek wiel- 
ki, Duoha Ś1I. pełl\7_ 3 spoBobJ' la'twe, 2 dziwnie WJ'SOkl
 ,Które 'to spo- 
sob;l;j10 ..zięt;e eą z lekoy;je;j 2 niedziele [siC] sdwent;u 8. 
1. wI!Iifisle; m6wiąc: "Weseloie sił' zawsze w Panu. 1 powt6re m6wio: we- 
selcie się ł.:r Panu", któl'3m powtarzaniem 12411 uczJ', e.bJfślqy 'tak czasu 
po
od
 jako 1 przeoiwnośoi jednoetajnoŚć zachowali nie dewając el, 
ani " po
odZlek10 'i"ynosić, ant" nlepo1lodzle 110 zaslllUCać, zaweze za- 
ohowująC jednostajność przez umartwienie. 
2. .'Skromność wasza a03 była w1adoma wS!Zi1s1ikim ludziom, p[8II.] b09!lem 
_ powiada _ blisko ;jest;". Wielkie t;o prZ3got;owan:le na prz,ście p[ena] 
pokazuje d.:.bl"111. prz;ykladem z budowaniem blitniego B1I'ą skromności" 
która bez UDlrt1lienla 
le małe. Ta cnota, doktorowie św. powiada- 
ję. te nie 
eet insze 
 cno1;.y prz8'¥1'J'łiszaj,oe, ale zatrZ3DtYWa m1O 
insze ono
3 1 l)okatiuje one. bo sdJ' oale n10 onot,n10 skromności zaoho- 
'IIIeć 11 chodzi6:. .. o
ozajecb, .. jeatach, . IIzaci.ob. " ;jedzeniu 1 po 
tam POZIiiUI U.mu.rt:wlonegc. 1 zabawnego w dus%J n01. Kt6ra cnota bez 
umartwien1.e ",Qka 
ć nie Bot.e, bo i kt;o nleuErt'wionngc j,
ka, 
choć pLacze ns ",,
li1;wie, długo 81, modli, pr6tne 010 t;e.kowego ;jest;P10 
nsbołyi!etwo229. Takt... i.en spos6b mote nsi! nie być t;rudn;y i łe.tw;y ;jest 
do w;;pełnie"
1łoniewe.ł, uet;..wicznie się t;ego UOI\}'''I1' i w [nle.ł6!'; św. 
IIOgłob;y nam 
 prz;y&\. Do t;ego Q10 a t;o ozęe1:e st;roforanie [eio] , 
pokut;)'. zaw8t:vdze:nia ade'WalltY, przet:o IIOgło
 nam nie być trudna 1 
811t 
bardzo pot;rr.ebne., gd,t r10 przez nie blitniemu zbudowanie i prZ3kło.d e10 
&18 bJ'6. Takowe. EJkromnośĆ ab3 b3ła "awna "s
stk111. 1 przez to poznawa- 

 nabot.nego t10 . oirpllw8g0 , pokornego. 


228 l'lp 4,4-7 (Lekcja z III niedzieli Adwentu). 
229 
Jk 1,26 por. prz,p.207. 
i10 Skr. "ich wiele UC
 rozmaioie". Odtll,d zn6w r
ka III. 
j10 Poprawione. 
k10 
Skr. IIW szczQŚOiU II . nadpisane "" powodzie". 
110 
Skr. "w zasil ? przed ''vi nlepowoez1e lt . 
1010 
Skr. "ejącą." ne ko!lou słowa. 
n10 
Nadpisane 1 nleczytelne. 
010 
Ba końou oaulko'Wo "g". 
p10 Po "jest" akr. "moeli't l1 . 
q 10 . 
Po "do tego" akr. "8obi dOpOlllag811O'". 
r10 Po "gdyś" skr.. "jest". 
810 Nadpisane. Pr
ed "ma" n18skr. '7". 
t;10 
Przed "nabot;nego" litera "n". Odtłłd rtką III. 


. 


- 


..
>>>
,II 


-94- 


!I 


,. JUe t:rns:r.ozr.:1e elę nj.oc [81"]. jakob1 rzeo onolełl aby wolność du- 
oha nie n8s.ycale prze
 n1eumertwienle, 
r
BkRD1e woli - nlemała prze- 
szkoda na u10 prQśQ1
to.10 i :frasunek nlepn:.rzebz:0229a. 
4. lidl1t;wa, kt;óraby w sobie m1ala dzięko""nie, protbt i tądanie 12441 
u Boga oznim1one [oic], któro jut w;yool1, 11;0 uoh1lJ'0i - ozcZf611w;y. 
v10 
Wiele się tch IIIOdl1 i łęda, lecz nie koUa ""dlitw8 jeet; oznajmio- 
na u Boga i nie kołda włołoD8 j6
t w k[
1dzilnice, aby wonieła przed 
....jest;ate.. Jego. bo nlepiękn.Y zapeoh Uw.O I kond3cljp dookonal1 110- 
d11tw;y w dzi[ę]kowaniu nleoh będzie wdzięcznotJó i uo.zciwuść. w proźbie 
pokora 1%10 wyznanloi *fłaan1e fłl".i...Z ŚVł14'tJ:ltrllw;ych gorąoe"bo ozlębqoh 
i gnuśn;,oh nie zna ani 10h do przY I
t
 prz.putJoić chce. co jaśnie w 
on;,oh p&Dneoh głupich pokaZ&ł2
0. 245 Kt';re "znaj.....
a anioł atróź 
IIIOd11t;wy i tędze naoza dobre i porz'ldne,_ iil\:."ii
H. wo11 Bof;7 !Iw.. 
I 
ale które l!I1łOśc1,\ wlesn'l pecbn." tych .o.ie 0""",,,\ ani o nioh u Boga 
oZDillienia [.io] źadnego nie ozyni. 
5. Pokój przewyłezaJllc;r w...elak! z'IYeł. który tylko sam Plan] d"wa.. 
świet g nie 118 ani go dać lICźe. W !:Jom pokoj
 B[óg] odpoczywa. kt6ry 
otrzde 8erc i 111\'611 naozyoh w zaoludze Krhtue-" J8zuu[a] p[anaJ na- 
ozego. Tan to 3e8t pokó3. o IctÓr;!'B P[",,] powiedział. źe kt;o go ...y10. 
"1 do tego Ja 1 00180 ID6j prZ3c:1z1ellJ 1 miaskanie .I!Iob1.e u takiego uCQ- 
niell\Y,,2
1. I ten na. w;yełuźuł [eio] ..ą 011'1. 12% I "rze:;o po zBlBr- 
tw,ch.15tanlu 8WY
 prz.3lzedłsZJ 
o ""oh apoe1;ołćw. Z 'te. 
ak:o z pewttrID. 
upolllinkie. do nich pr2i.1uedl a t6n pokój w ..jec!noo..a"iu ..oli z Bogiem 
naleźy. Kto ten pok6j BIB nic go 8turbowa
 nie IIIOle, pogard[ź] nim. 
ub1 go - on zawt'oJ spokojn;.yll. A8Bt. 
Ro[zlI\Yślanis] du"b01l110 z1 
Dlaozego Plan] upedki dopnezcza 1 kt6re na dobro obraoaJ_ o, cz;rni to 
Pan [z] skr;rtyoh 8"dó.. 6woiob 3edn;,ID. ale nie W8ZY81:118 na pol;rtek w;y- 
chodzłi, drudl4,Y nie obaozą al, za plerws2'i1lD, at za wt6r;vm upadkiell., 
ozego przykled w De.WidZle2
2. e drud2i.1 n1gd3 eię nie obeOZlj. Przato 
kto 81, za trzeoim ni. obao
, pe1lna, Ae li, nlg
 nie obaoz,a11, 


I 


II 


"I 
I 


II! 
i łi 


ILII' 


'n 


II 


229 a Ap B,
. 
2
0 lit 25,1-12. 
2
1 J 14.2
 por. przyp. 166. 
2
2 2 Sm 11-12. 
u10 Nadpisane. 
v10 Skr. "11810 kil. 
..,0 Sk:r. "nieoh b
dzle". 
%10 Po tli" ekr.. "poko"-. 
;r10 Bkr. "ya". 
z10 W skrótach. Mote b;Jć "Rozpoznanie duoha"' 
811 Skr. "a przed", nast. eł01l0 poprawione. 


-- 


-
>>>
\ 


l 


I 


- 


- 95- 


a tym no dobre ..padld. z
 wyobodzić, 11;6rllil' ....tolm1eni.. B[OAe...] 
PDtt
znemu posłuszni 8ą 
 
 prze8

ogl Bt.rs
oh w4
,oBDle p


- 
;III, bl1111 8116;1 poznaw..;!" i zaraz POW8t""". Po oa.... nie 11...,610111 poetł- 
pek i poprawł pOlmaC w pooz]na;l"c)'m. Jdl1 [
1oJ ni.. d ozaall mbo nl. 
z bo;l.ioi ollil'ni. ob11 Gd;J ;leet ;I.dnoat";!D;:o aaw..a, 2. Jdl1 [aio] w 
roz...,śl8111u, IIOdl1t111e 8_ku;!a i pilna ;leat. 
. GdJ' ait do tego ZDa, 
00 ;jeet przeoiwnego prllil'NdHoi.. i w OZaB probu;!e w.8010 to osyn1ć. 
Od ozego pooz"ć nowio)';let. od poakromienia ob30za;lów F.W)'ob pozwierzob- 
1I!'0b, a će ob,yo"";I.. oie btdą poakroll1one, ;!eU1 [a1o] ....ba..,. wnłtr!'Ąl' 
ni. b,dzie i duob nie btdzie zbog.ooll!', przeto trzeb. zab..w1a6 Bi, z 
Bogiem zeWllze. 
Na sloW8 aniele'"lel 
'PILD z tab,". Czemu nie rzekli "Jest" abo "Buł", 
aleo "P8n z tOb,," 121f.81 z pOdziw1eni,,011 8111010'0i[e] podali te elow., 
dziwu;j,," Bi, 10,,11: daiwne [.uj apoaobowi, ;jald. B[ 
g] bul z ą pa""". 
Przeto mówi. "pean] z tOb,," i ;jald.. apoeobam n1gl!;y f!ie 1:/1 &ni błdzie 
[a] ć"dn]" 8tworzeniem na wi[a]Id., takim &po.oba" ;I.at a tOb"d1\ o 
ollil'm IIIDi... wi,cy prZ]8toie;! .it dz1."".ć ...ił o tall lIł6w1ć". Szoz,60ie 
wiellde z kim 56g ;leBt, i 11;0 to "b,y ras _, ;luA IlU to p"mi,tno do 
61111aroi, gl!;y na .ero,,[oh] ioh krwill 81IO;!II piez[aą] o 1 poko;lem 10h 
wieoZD,'/m ;I"ko pieoz,oill pieoZłt.u;le. To oQn1 B[6g] w dU8Z"oh t)'cb, z 
Id.m 1'["0] B[6g] ;leet, ;ledo,,1I: do tego prHZ u_rtw1eoi. wielki8, W3- 
niezozen1e d.bie prsyść i pilne ćwiozeoie 12491 w onotaoh h., ;I." 
[eioJ ai, kto w1,cy o to praea ćw10Hnie pilne i umrt1l1eoie 8t"ra, 
te... teł to B[6gj r;yobl1 da, po etopniach do tago ;lednak p"Z;V6 traeb". 
W Boie N"rodzenie a.D. e11 [1621 ?] 
Jakie afekt)' wzbudzać i akąd. lap1'861 1 nie;\ednako B[6g] d"wa i oie 
we waZJatki", Jedl\Ym, gd)' dt prllil'petru;l" doekonalośc1all [a1o] Jego 
.. 0lJ' 11181060i Jego, wzg"rdzie i ub6etwa [a1c] i ..abadzaj" afekt podzi- 
wienia, pragnąo naśladować w 'talda ub6a'twle. DrUdJQ't11 .1mu 1 łłobo- 
"1 1 wZbudzają e10 do umartwienia. Tralei - plaozu dmlt1'o1nneaw do ta- 
lu za srzec
 4. z pasterz6w do pro8to
, wierności, ozu
nośol 5. a 
aniolów, 1rt6rZ] z dobra naezego radu;!" si, i ....sel" jako 12501 swego 
własnego dobra, choć do niob to .oie naletało. TJm nAa S11 , ab:YśDO' 111V 
z dobre, ktore h11 kOilliu Bóg da, "3eko swego "łeEnego oiesZ3Q i :r. nie- 


II 
I 


I, 
f 
I 


b11 
011 
d11 
e11 
f11 


Po "oz,ni" 1 po "o" newlsSJ' zemkn1ł'te. 
Plerwsz:y wi.ersz skr. I "dlv:tego te apo9o'bem nie ",powiedzieć". 
Bkr. ''w kto". 
Jest to zapewne 1..1621, tu wp1aany. Konoz3 alę !la s.251
 


Skr. Ilonem". 


811 
ak orzeczenie. 
b11 
.t'OVJt. '
kt6re". 


...
>>>
- 96 - 


I 
, 
I 


SD si, rSdO'ftBQ 1 "au.łować w nim. -te dar
. ma3ą.c się za niegodną 1 odro- 
bin epedajEjoyoh [ze] s1;olu Jego i11 . 
Co oz.ynić, kiedy ozłek widząo, te wielkie rzeoz,y 00 II1II siebie [Ido] 
gwałtu uo
nlć nie mołem czasu przeciwnośoi, choć ozas
 pokoju pilnie 
to Bobie stanowiam. 0, bo ozaBU pokoju rządzą wlaśni panowie, razom 
[sio], wola i pamięć. A ozasu przeciwnośoi pcwstają slud:t;!' t;;yoh panćw, 
sidy [sio] nUeze. gnie", i potą,
liwość i pa"3jaa:l i uoz.ynią pomieeza_ 
nie 1 zaćmienie w,yItS2\Y siele dUI!I2tY 12511 zaozsm owe g6rą wezmą, a Owe 
ustać gd3 z nas Ol.ie mają pomooy jako by 
[ReBzta etroc, 251 pueta, dalej puste Btro
 [252 _ 2551 , tekst 
nest
na etr.256]. 

 R.P. 1623. 'Uwetsjąo prorok2

 to dobrodzieetwo woieienie 
Peilskiego, te "uwierzułem [sio] Bogu w zaohwyoeniu j11 moim, bo katdy 
ozlowiek.kł.ulIIOa". Jekob.Y rzec oholał: Sąm 'tylko Bóg prawdą 'WsQs'tko 
mogącą, ktOrą nąm z.yśoiuł [eio] jako obieoał. I rzekl: "(Ot mu ze 1;0 
dfłm?" I stanowlul [elcJ eobl{1l We 'trz.och .rzeczach na oddani'! wd
1łoZ- 
nośoi Bogu uohwalić. 
1. Cierpliwośoią, _ią. I Wetmie przed się ad.nl1cb zbewlen.qy 12571 a 
pijąo go im1e'.2.ia J8£O "'fV\ltłłĆ b
UW". ;:: 
 Slub;1 moje oęł.ę 
 wiernie od- 
dawała pr
d ludem Jego, 3. Jako najmn1ejsz.11D. rozom1tn1sl1. o sobie 
:ragni" uczcić [w]speniełość IIBjeetaw Pa[il]sk:1ego, mówiąo ze drte- 
niem: "O Panie, bom i1a sługa Twć." SJ'Q slułeonlce Twojej. Potargałeś 
okowy BOJ" Tobie or1aruję oriarę ohwał;}', imienie Twego wz.yw.ć btdę w 
oddawaniu ślubOw moiob przed ludem Twoim w si[e]n!eoh dómu Pa[il]skia- 
go w pośrodku Ciebie. o Jeruzalemii. 
Jako...,. nas", 1irudno'ci do dobrego 12581 2. Or1ary B[ogu1 wola dobra i 
seroe skruszone. ,. WIQwać Boga na pomoc do oddawania wiernego ślubów. 
4. Przed ludaB daJąo dobre prz.ykła'l;1. 
5. Sieni, ZBwa[r]1;, dOili Patlakiego są tlau1;ory, w 11;6rych się or1e.r;y 
l![ogu] or1aru3ą od agroGlBdzenie wiernyob. 
6. O Jerozdem [sio] zakony 6'0., w 11;0rym jest prawdziwe widzenie po- 
koju. 
'l. Śrzodek [sic] Jaruzelilll1 [ei.J I roztropnoŚĆ, a około ni rozma11;e 
cno1;y mieszkają 
fStr, "" 1 2 59 i 2601 puste]. 
261 Roku P[aiurkiego] 1624 k11 Nauki o modl11;wia, ne cz.ym ""1st;, 
naprz,jemlesza ozłek[u], napoł:y'teoznlessa i owoo modllt"J' prz.ynoa1.. 
. 
Nie stanowić Bobia wiele modlitw, wiele l16wieniu [sicil modl1twJ nis 


I I 
I 


, I 


2

 Ps 115. 
i11 Dale3 skreślono. W DasttprJ3m wierszu do "wiellde rooo:r;y" pieza 
ręka III, potem r,ka IV na e.250 i 251. 
;111 . słowie "zacb
oeD.:!.U" pcwt. lIniii. 
111 P1eatJa r,ką IV od s.261 do koń.a. 


...... 


-
>>>
- 97 - 


!'tanowlć, wielu ozy'tB11iu [sic], bo te Pan zgenluł. ucz.nląm SYfJf4234. 
uozą[c] ich modlit'RJ kr6tki, afektow i miłości, afektu peln3 tąd'l;! 
chwały Jego w 80bitł 1 W lDBZJ' cb 1 rozmnotenle. 0DJ', oddanie [81cJ zu- 
pelne ne wolą B[otą] i w;yrzeozenia przydawająo prośb3 ohleba laBki Je- 
go. odpuszczenia grzech6w, 
baw18nla od pokus. 
T9got 111 spoecbu modlit;'RJ uozuł [sic] [w] wieczerniku, gd;y sam 
przez ai, afektem miło.oi m6w1 dCo] Ojca Bwego 12621 z uoz[c]iwolloią 
tąda;Jąc,ab;y była chwała Bota wsławiana z oł)J'ch wzgard Jego 1 trzodę 
on\, BWę maluczką dzlwD3m afektem miłoGo:! , oddawa;Jąo dopuszczając afek- 
towi miłośoi goreć bez mia
2
5. 
Toł w Ogrójcu c
ni krótkie ełowa, ale długie afektowi. bo choć po 
trz,itroć jedne! powtarza m11 , a przecie zaba.a długa. Piezę, te za kot- 
d;ym powt6rzeniem 9łowa godzin [n] e [1] modlitwy a w g[w]ałoie wielkim 
n1e opuszcza modli'tVQ' trwająo at do w;ylanla potu, at otrz.;'mał czego 

ądałt pokoju Da woli sW) człowlecz;yństwa236. 
Teka! modlitwa Dasza me. być wZąwflZ3 [sic] przed się bądt z terminu mę- 
ki Jego, bądz C?] !.Ywota ,Jegr abo sł6v, Jego, ab[o] z własności B[o- 

ychJ dobroci, miłości, 263 wdzięczności sąm duch niech m6wi do 
B[oga] i modlitwę nieoh trąbi n11 [1] do B[ogaJ rozom [sic] i wole, tą- 

 011 [ ] 
dza i miłość, wedla po
rzeby oświeoonego rozumu od B oga w QPoko- 
rzeniu ducha. w Boerośoi 1ntencyjej, w proatości w8z
Btkie sieły [sl
 
zabawiająo tym. o 00 prosi. Tak modlitwa skutek i owce odnosi. Brać 
do modlitw;y okazy ją saUlB [z] siebie z n'ld[z][1] dU9ze aW3. O uozoiwoś- 
ci si6str '" usługowaniu 0DJm. Nie mieĆ elę panującą nad nimi i powIa- 
dającą. ale niewolnioą wS2\Y8tk1cb [sicJ, sługą OlU ch, sanować 
lsio]P11 jako niewolnik genuje [sic] ayn6w kr61ewskioh. W rozkezowa- 
niu roztropność 2 '7, ne
sł bez uoi

enlaq11, to
 1 w upominaniu czasu 
patr[.]ąo, nie z pop,dliwośoi ale w łaskawości 12641 z miłośoią poke- 
zUjąc tę łaskawość w słowiecb, w ob,czajach. znosiwając fury jaczce, 
obretsną [eio] od [d] awająo przeoiw!\ymi onot;em [sio], oierpliwośoią, 
nlebaczeniem tego, co o ni m6wl
 abo cZ3nlą, dobrze jem [slc] c7\}łnląc 
i P[ane] B[oge] za nie prosząo, nie bierąo nio ze krzywdę, za [w] td;y 
FaDa swe go mając przed oC2ij'ma. 
2
4 1ft 6,7-8. 
2
5 J 17. 
2
6 ŁY 22,
9-46. 
2
7 
Reg. 64,10. 
111 Nadp. "gos". ale 
m11 Nadp. "trzikrro" 
n11 tiadp. .'trobi II. 
011 Skr. Il y 8"'0". 
p11 Czy "czanowa"? 
q11 Nadpisane. 


- 


lity o gOBz" nie skreślone. 
i nieskreślone. 


-
>>>
'I 


- 98- 


II 


SMnO'fl.Ć r11 zdrowia sióstr a
 robotą. zb3tnill nie b)'ł.,y UClą,łone 2 ,a 1 
nie.posobne, El1now.ć 1183111'0" 1 pierw1 teso, 00 duohownego ani! 
00 clele8nsgG '9, w 80bie wprzód, potem 1 . ln

oh okBZ3jej nie dSWB- 
31\0 do prz8et,ps't1la °11311, do 0pu8zczenie. pc-wln[n] ollel swych i llie8za- 
nis. Qzaeu, tlp61nle wsz;;vetkich [1110] ozcić, m1łowB.
nak01l0 wS24.Y t kim., 
nie wioc;)' 
adn1 nU drugi 240 roni przebec..,weć e11 
 W;)Istępk6w z 
efektu przeoi. ins""m. Jeśli ktćrs bez pr..,c..,
 obr.itene [810J t11 , 
nie dbeć na to. ele co urząd W;)Idąga str[z]eo, B[otsgo] ezuka
"c upo- 
dobania, B[ogu] a nie l
dziom. Kto ludzią. bOdzie choiel dogodzić, 
pObl"dzi. 
O posluezyt\stwle starli'" El oddawaniu nie mieó względu ni na co, ani na 
defekt" ani na pereonę, 
lko Da Boga samego pamitta3ąc, te przez ko- 
go!kolw:lek B[ćg] oi rozkezu
e i rządzi u1 1, roke ci, Boske rządzi. ke- 
rze. Ta nigdJ pobłądziĆ nie mote, a choć oni stron, 1M3 pobłądzą, ale 
prosto poslusznemu p02;)ltek nie ginie i zepleta przed Bo tieml prz;)'c..,nę. 
A nieposłusZ;)'ństwo pod [d] eD;)IOD wez;)'stkiego [sic] zlego 266 pr..,oZ;)'- 
na, zgorszenia 1 niezgody 1 upadkiem zakonu. Poslu82,J6.stwo staraZ3m 
oddawać be
 uporu. 
m6wek. zaraz. choć 1. 00 1.neze@o rozka!e albo 
rzaoz jedną kilkakroć wolno sterezamu odmi[e]nić. A pod[d]enamu 
wie[l]ki proetot;)' .. tJm potrzeba, ab,y po!;!'tku posłus..,t.stwa nie utra- 
duł [sic]. 
Doskonalego pOSłU8

8
& i dobrowolnego z miłości B[o!ej] potrzeba, 
241 
aby ochotne, 'We8ole choć i 'W rzeozach naświętsz;?oh i ne.lepaz:ych, 
przeto słów takich strzec eic. skąd uraz POSłUBZ3ćstwo ma i pokazuje, 
że z niewoli oZ3nl. gdy mowa, kie
.lDBcz:v nie mote b;yć, niech tak 
będzie z wesolości". z Pan
m 
niść prz,ciw przeci
nościąr ml m
 iąc: 
"Nie wola moje. ale ¥lola Twoja niech .się etanie, Ojcze ft242 267 
'ń okaZJI jech przeoiw!\1ch wnętr:?l[lJ'ch i pozwisrzohn3ch mieć prawióio '110- 
li Pane:: B [aGa] swego, uy;eeelając się z woli Jeso, za niegoóną. s1ę mB- 

ąc pociechy jeki od B[oge]. A miłość B[otą] brać zepal [Sici] , eb,y 
zawdy ten ogiń Borzał a taGza i wola dobra nie gasła. Do postępku Z8- 
te'll usllo"anie ["']? i powolnością B[ogu] z w;)'niezczeniem. B[ćg] da
e 
serca swe duszej a 711 ona 
 daje Barce swoje, a za 
em i w8z3tka się 


,II 
II! 


n 
IIIII 


2
8 Heg. 48,15. 
2
9 n.g.2.12. 
2/'0 Rsg.2.'l. 
241"_ _ L 
fU::g
;),u. 
242 Łk 22,42. 
r11 ?r3Bd " 2 :.:.enować" skr. 11jeśli n . 


.;11 
11 
;;.11 


Skr. "jes11 ut". 
Jakb;1 naouisar.e 4 n1ecz;ytelne litel'J' -:nota to jednak plamy. 
Przed "rządzi"i zRtarta 1 litera. 


v11 Skr. 11
etl przed "a". 


-- 


-
>>>
- 


- 99 - 


w.i. odmija [sic] dusze, e eerca czlowiecza w B[ogu 1] odmija [;.!.oJ 
siO. Za t,ob te! pr
s ktOrzyob [eio] oka"i7je pozw
e!'..obne pro
it. P[a- 
na] 8[oga] za nicb a atr[z]eo abym ord] dobrego przedeię"zi[ę]cia nie 
ust;;yp,,,ale [eic]. Ani siO pas,ją mieazeć dal [sic] i turbować, jedno- 
stajność wnotrzc,! i pozwirzcbną zaobowuj,,[c]. 
12661 Ze alę zako
 10y nie godzi cZJ'nlć ś lubu iadnego bez woli 
przełotony 1 !e je8t 
 iew8

 choć w nawl,t8
ch oksz
jachw11 . 
DowOd tego i figura w Stary m Zakonie, gd;/ B Log] zakon przez IIojtesz [a] 
postanodul [sio], dal i to uetewo. psni!lki w&eza [sic] niecb w domu 
mieszkaj" pod władz", poslua"i7nstwell rodzio6w ....oicb, a slcb[u] tadne- 
go nieoh nie cQnię bez 'Woli rodElc6w 1 przelotoD3ch, bo 3est nlewał;- 
",24
. Z ktOr,cb alów Ducba B[otego] św. BenecJ;fk1; "zi,!l to ustswo w 
244 
regule sy,..,. ab3 si, nic bez 11'011 etars2Q' nie dzialo . 
r Pl 
U
O_'!!IJ;

!!.oś'!i_.!l.!"- !!e.!
er_am!;t, 
?69 (1) Usil", DJ
J1h., uQwać [1] a cierpliwie PLana] oczekiwać. 
(2) mi6Ć proste rozom1enle o B[ogai] swym. te się WSZ3stidob X11 1 On 
dlatego środk
w tak 
lele do tego u.\ywa. 8
 w8zystkioh zbawiuł. T
ki 
pokus;}', ktOra przeciw dobrooi B[ot;y] , lękać siO jak samego s[z]atena, 
bo siO kr"i7wda B[ogłiJ wielka dzioje od nee nstenczae (
) C"i7taO i roz- 
lI\7ślBĆ o t,m, co by do milości B[oga] wzbudzi, wdzioczcości 1 ufnolloi. 
A takieg.1 11 c"i7De"ia str [zJeo siO, ktOre do aprawiedliwollc[i] B[ot;y]. 
bojatnl. (4) Taki pokuay powierzać serce, a nie taić, z6chowujęo to, 
co 
Bkatą w proetośol, gdzie jest wątpliwość o grzeohu 
m1ertel
m 
albo upewnienie z takim zaB
pL:l.J ać [?]Z11 eio nie godzi, teb,m zbyć 
nie mi..la za
az DO przez Rpowie [dtJ eakramentaln" [Bio] albo przeloto- 
n"x11 
12701 

k
_n!'!..

!e
zE'!. p
 _.zc 
a.L!'
IB!
!j_'l [aio], oboi: dle wnętrzne- 
go sturbowBI1ia, bo to Bamo pobudkI! "",że by
. Kt.Ot 1110 uBpokojej jeśli 
nie Zbawiciel m6j, kad;/ IlOC, poaielek [Bio':: wez"" , jeśli nie cd Niego. 
Przato taka pokusa od aa...go e[z]etBl1a, aby mieć wiOtszą moc nard] 
taką dusz'!. Więc opuśoiwe"i7 czoste ut:YwBl1ie, za tem ciętki[cb] grze- 
obów epodziewać. 
PrzeBzkodę ułacnić takiego niepokoju jako jeśli [1]a12 js
a obraza 
przęoiw komu wedle nauki Zbawioiola, kt617 m6wl: 111JeIŚli sobie wspom- 
nisz, te brat tw6j ma co przeoiw tobie, idź a zostaw dar tw6j, bo mi 


I' 


2
 Lb 
O,4-6. 
244 
Reg. b7,5. 
w11 Podkreślanie w;ydawa,y. 
1:11 Brak słowa. 
3 11 Poprallione. 
z11 Niec;,;,telne. 
a12 Nieezytelne. 


-
>>>
- 100 - 


nlepr
jemD3 b
dz18, pojednaj się plerwo z bratem twoim, dopiero dar 
twtj będziesz of1arow[ ećJ i pr:oy ja{ ę] dar twÓj,, 24 5. A to Zbawiciel 
nie mówi I lno b12 gdJ'Ś dał przyc
nę, "tylko 
e obaczBaz, te gd Ile. 
co. choć taś nie dałe pr
czyr"y, idź, w,zna[jJ ne się to mniemanie. 
przeproś. To
 1 regul
 rozkazuje 1 zgadza się z Ewangellją, 6d3 m6wi: 
"Jeśli obac2ijl starszą na się rozgniewaną, ma tak długo lete[ć] v r..óg 
etc" 246 . 
Odpowiedź t,m, kt6re 
poBobnoŚcl śpiewania w oh6rze C12 nie mają, ani 
azytenle, potytecznle b;y czas I!Itrawl
13, gd3b3 ezem 1nB7iJm usł
8owały 
ze konowi. Na to wolnośoi ni. dale p[ anną] Ro [ieni] i takim na pobudkę 
te odpowiedź. Kr[Ó] l Salemon [S10J mial na dworza sw;;om J. prll\Y ...jesta- 
cie nie tylko 'tJ'ch. kt6rZ3 śpiewal1. mu.Zj1kę, ale teł; kt6r2'\7 [z J ukło- 
nem stając przed nim, 02\'11 drudZJ' t kt6rZjf się jego mądrości dziwowa- 
li. TekUe [aic] oł1wBlc6w Jezuaz Pan potrzebuje, którll\Y by z afektu 
milości cł1waleli [sic] u [cz] oiwośoią, podziw19niell w due'IY proatoty 
i pr
 

 Stopnie d12 , przez kt6re prz;yść do zjednoczenia z B
leml. 
abc kt6re z B[pglem] jednocząQ1ł::: 
(1) Powolność na ..olą B [ot'l.l , nią się we YJe'IYstkill kontentując tak w 
powodzie jako w nlepowodzie 1 wolą 8
ą z nią 
ednocząc 
(2) Z wyniszczeniem siebie ze wszelkiego stworzenia afektu. tąd
, ze 
wszelki w;;onicsłośoi i py cI;}' i wleaności aw;;o "e wszy stkim na B[ ogu] .a- 
!lij'm przBatawając, pr2;ylD\4jąc wzgardo za wesele 1 ze nlepo
teczną się 
ID8jąłC] sługę we wszystkim. 
(
)e 2 Zjednoczenie z B[ogiem] przez milość oświecejąc i B[oge] zaty- 
Vlająoa, " kt6ry B[!g] ......i[ę]te oejemnice objewia i z nią jedno ataje. 
Jednak do tego rzadko kto w t3m t,ywocie pr
chodzl 1 za długą praoą VI 
plerwsz;yoh 2 I!!Itopn16.oh. Nadeście f12 Br
 po cQm poznać, jeśli 08?U- 
kania 3 [z] atabeklegc nie masz (1 j Gd.Y wied
ie do powolności woli B[o- 
gu] i powiden1B g12 L?] Tego s[z]atan zll\'lślić nie IlOte. (2) Gdy do w;;o- 
niszozenia Si riej pokory niez"t\'ślon;y. (
) Gdy wiedzie, aby B[ogaJ ee- 
mego ezu.ksla 2'73 i strz8 [
e] tego, aby I!Izczera 1nteno;yja była B[o- 
gaJ szukając we ..sz.yetkiem, " tak.t[ej] ne[t]Cł1nien1B ł112 [eic] B[ote- 


2"5 lit 5,23 nast. 
246 
Rog. 71,
1. 
b12 Niec'IYtelne. 
012 'Nadpisane "chwurzell.. 
d12 


I 
I 
I 


Podkreślenie wydawcy. 
e12 Skr.. '.stop". 
f12 Nadp. "Nac1eśn1e tt . Podkr.eśleni
 
!?12 ? 
- I.k:::;c "p31.: 
de.n.J.8tr 


wyaawcy. 


ł11ł 
Nlecz:i te lne. 


.... 


-
>>>
, 
I 
I 


- 


- 101 - 


go]. Jelll1 l12 VI'!tpl1wość pochodzi s[z]st:ane, kt:ÓI'J' jeut: ojce", laemat;wa 
1. z8zdroścl"'"'1 dU82i,Y. podobą.ć S1.f B[ogu] 1 bojać się nie trzeba oszuka- 
nie, bo eObi[e] e[z]st:OJ:I t:ago Zll!j'śl1ć nie mo
o 
igdJ. 
Sł(.)1lla j12 I3s;1aBz8 proroka I l'O'b3t;e' rt3Z'vł niebioea i [z] stąpił.. 
G6r, by siO rozpł3ntły 1 wody ogniem błGą gorzał3. A teraz Pacie. 
jezdaś Ociec nasz 8 lZl7śD:t7 błClt'c. ił, T-..Ćrca nasz 8 IV WB2ij'8C3 sprawa 
rąk Twoioh. Nie gniewajf;e sił do woll f2?4l A jut IPIlęcy nie pamiętaj 
nlepra"ośoi na!l!l4Ych.. oto 'Wejrz,y. urf wsz:;scy lud Twój jes'toślq1. bolo- 
;lem, te dom obwe.ły Two:jej EPQatQs
ł,,2Ił? R.F.'1628 
Do dobrs@:o rządu lne
Qh spoko;jcago 00 zachować s'trOD3 mnie samych 
[sic] i insv;yoh nauka. 
1. Rozumieć sit za sług, 1 niewolnic! .szcrstkiah. gdy! tak w 8a
 
ry..sc2Q' jest. CbrltrtU8 Pan mówił, te tell, który insze usługuje, jest: 
sluSą, ma 
ć jsko sługa2
. 
2.. Ten urztł:d z wielką bo;1aźn1ą, pokorę, oierpliwością apre.wowe.ć, SdJł 
aama reguła 01 na kogo ol.. jaat: grośna, jako na przało!,
 oh [sj o] , 
gro!'Io pot;ępien1am i o
ob obwinuj'lc, 00 b,1 si, kolwiek mitdv;y t:rzodą 
Cbryst:uaową nalazło pr:r;yganoeg0 249 . 

. Yędrośoi do rz'ldu d Ojregj pot:rzeba, rozt:ropnolloi wielki, ot:o prze- 
t:o barzo si, Panu Bolf
 275 podobał [o], gdJ kr61 Eal.. IOOn o to Pane 
prosiuł [eio] , aby... dał mądrość, ab,y umiał rZ'ldzić lud Jego, i dał 
taką, jaki !adAo nie miał przed niem i po 019m 25O . Tet k12 naz[w] ano 
go kr61em epokojnym dla wielki mądrośoi. Z laakawollol'1 ł-o wielki po- 
kój za dni jego buł. Ty mądrośDi potrr.eba, ab,1m ani" prawo ani w le- 
110 "ie ..,stąpleła w karnoŚĆ zat:r:r;y...niu '" uapokoj[e]niem i ukoo[t:en]- 
t:o..ao1.. [aio] koMego, at:[rze] g'lc aię nie ił z atekt:am popedl1..,m 
wi,,,, jeciI!,y1l nU d"ug
m dogadzaj'lc, tolgu;\4o, przebao"Ywaj'lc. A te t;ę 
Pan mądroAć da prC8Zfj,Oemu wi3rs,ć 1 U,pl!wn1.c [B1,], te WJ'Bł.ucba, bo " 
te.., co ka!s l?] do cb1rał;y Jago i zbawienia dusz nalat;y, Bóg dobra 
nie odmawla, .11.e daje. Z nadzieją "1.1
 proB
 w rzeczaoh obojot- 
D30h małe bJ'ć 1;a .,tp11wcś6, 
e Pan odm6wi, bowiem co nam jest po- 
trzebniejszego an1ł IQ' sallO', ;1eko Sq prosie. o pokó
1. pogodO, liro- 
dzaj. Powód t:rzeoi obDjtt:oe, l1eoz O IIIIłdrość do rZł1P\I dobrego proaić 
dla chwały Jego i zbawienia duaz - ni.. 
dm6wi. 
4. Pot:rzeba ab,1m IIBcierv;y6ak'ł ad.łość miała przeDlw waz;yat:kim jednako- 
wfl. 
 a rac:r;y od samego Cb.r;y[et:usza] uDv;y6 si" kC6I'J' wev;yet:k6w 
247 -2 
Iz 64,1 .8-10. 
248 Łk 22,26-7. 
2 4 9 2 
Reg. ,
i 26,9. 
250 
 Kr 
,6-12. 
112 Skr
 "satan". 
j12 CnQ cytat piemam podw;yźezonym. 
k12 lITe mas" _ nie zro
um1aLe. 


-
>>>
- 102 - 


III 


[slc
 ojców 1 matek przechodzi, jako Zllosiwsl oskartonJ'ch, wyme:wlał 
jako ont cudzolo
nlcę osądzoną, ł88ka
ie odprawluł z pobudką E?] do 
251 
dob....ogo :!Jc18 I onego powietrzem zaratonego uzdrowlwsz:y rzekla 
l'Idt:te e wlęCJ' nie grzeJ!ll7.,,2 5 2 1 lns2'\1ch wl,cu [1J.. Od "tego slę uczyć 
miłości, łaskawości, ab, ko:tdy z ukontentowaniem odezsdł, tak z poku
 
jeko i strofowania mego. Z tamCi) ktćra nieapokojne i przeciw mnie są 
obratone a w defekty ozęste 
adają jako PostłPowat. 1. Dobrze c
nlĆ 
tekOY';)Im, 2. P[ana] B[oga] uellnie proaić za nioh, 
. Jakb;ym nie bao'1- 
1:.13. tego, 00 przecivi mus m6wią, czynią abc m6wią [powtJ 4. Nie 8am 
prze slę al1e przez ins2'i,}'ch wlęo[y] do obaczenia naprawiw8ZJ1' siostrę 
kt6rą baczną, sb] s1ę z nią mową taką zabawiała, z kt6r:y by sl, ODa 
ObłiCz;?Ć 100818253.. A grlJ' którą trzeba strofować, dobrze 8taraĆ s1ę o 
to. aby pr
dko 12771 pocieszone b;yła oboć nie przez samę starszą. 
ali [e] przez inszą Deprawując; insze defekty mlejeze nie zaw
dy rjtro- 
fo'ft'enlec, alle postawą, jestam1 [aic] jakimi dać zDać, !e je baczę do 
nich, eb:)' się zBwst;ydzleł3 i obacze13, starająo się, ab:Y bJ'l,y VlSZ)'st- 
kie w uspokojeniu i wolnośoi roztroPD3)112 Szkody jek1e eiv znajdu 
[sic] z nieroz
ropny ostrości 1 nlekontentowanie powołaniem do grze- 
chĆ'N ciV
kich a
 td in5ze m12 zwykłym eiv wi9aić [eic] eam1 0112[7] 


III 


Po 1628 


7 pacierzy mOwi[ć] pr'1gotowaniem do Najśw. Sakramentu. Stawić się na 
Kalweryjej i ime[i]noweć scbie n12 jakob;ym ałyazała Chrystueze mćwi'lce- 
go z krz;Y
B do mnie, B ja mu te
 odpowiadąm 1. Przy pterwsZJ'm slow1eJ 
"Ojcze odpuść jem, bo nie wiedzą, co 0Z3l1i ą Il254 prosić B[ ogaj 03oa, 
eby przez zasługi i modlitwę Syna ewego odpu$oiuł [sic] wezystk1e 
grzechy moje i te ktćryoh do s1ębie nie 012 12781 bo wiele tu grzes'tl'- 
lit? B do siebie tego nie bao%i.YUD'.. zda się I1am na rozbieraniu aomnlenia, 
te nie możem w Bobie nic naletć, a ono pelno defektów rozmaitych w 
nas, przeto prosić o OdpuBzczenie p12 Vlsz;ystkioh. 2. SławoJ "Dziś ze 
!Dną będziesz w raju,,2 55 . PrZJ'dałs, !e to, 
e mi się zda jakb;y się o- 
bejrzał i 9kłoniuł [910] łaskawie i z oziwną milośoląq12, co to za 
251 J 8,3-11. 
252 J 5,1'1. 
25
 2 
Reg. 27. . 
25'1 Łk 2
.
4. 
255 Łk 2
.43. 
112 Ze
knlęty nawias, otwartego nie b;yło. 
!!l12 Nieozytelne. 
n12 Skr.. "Chr". 
012 Opu5zczono zapewne "baczę". 
912 Skr. tlich". 
:::112 Skr. "dz".. 


II 


, 
.... 


ł 


. 


-
>>>
- 10
 - 


I 


dziś tak .zozęśliwe i oto [1] 
e9zoze wtem t;,wooi[e] prr;ypuezoza mię 
do raju serca 
VI'e@'o Boskiego, '" kt6rym jest pe2.no rozmalt;yoh drzew 
onót. akt.Jw iCh. Alie Deprzedn1ssze drZ8"O !J'YJo'te 256 miłości, z któryś 
dla mie cierpiał, z kt6r;ym są.m [810J Bobą mię karm1sz, niech1;e m1e8z- 
kąm w 1:;ym ra
u eeroe Twego B[oekiego] karmi'lc ei, tym owooem Bo.1d 111- 
łości Twojej. A Ty j;e
 peanie] prr;yb'ld
 do dUe 
 O
ej i we mnie mie- 
Bzka.j, abym ja w Tobie a T3 wo mnie mieszkał 279 3 słowo, w kt6l'3m 
oddawB Jena" opieko Matce swojej a onV jemu sic za IDatkę25? Prosić 
Go. sb;}' te! 1. o mnie staranie mBl 1. oddał mnie 11' opieke tam umiłowa- 
niem swoim, 8 mianowicie N[ aśw.1ęt8
J Matce swojej. którą ze. matkę da- 
je 1 miet[rz];ynią, ab;}' mię uoz;yłe 
eko miet[r]z;yni moje i opiekę mie- 
le o mnie jako matka 1. prZ3cz;yną ewą ratowała mnie Jana św. daje za 
opikene [sic] 
nko petrone Kośoioła. Fo
mi jako oi[ę] zeo"3!!11 opieką- 
nami [.ic] na testama[n]c1e sw;ym opatrzuł [eio] 
eko ci, wielce umiło- 
wal, gd,;y się t;ym 8""11. um1łOW8Q3ID. zostawluł, eb;yŚ w sieroctwie twym 
pewne obrońce miała. 4 Słowo' B[o
eJ, B[ote], cze....ś mię opuściuł 
2-8 
[sio]" =' On OhIJ [etuez] zastępu
e grzeezniki przed O
cem sw;ym nie- 
bieskim i prosić Go, eb3 tet i moje z8stąpiuł [eieJ, bom ci jest jedna 
z grzesznych najGdzernlejaza. 5 IIITagDę,,2 5 9. Wiem j 'to, Peanie] mój, 
te Ty pr
sz zbawien1e mego, pragniesz cnot moich, dopomo![:2i]e nam 
do nich 
 niLch!e r12 we mnie skutek fietmie to pragnienie Twoje. 
Pragniesz aerca mego, a toć je daję ochotnie, mieszkajte 
 nim jako 11 
swoim wlasr.-3m. 6 Słowo: 'IPragnę" Radabym cię napajała cnotami sw;ym1, 
ele ioh nie ""m. Dopom6t[t]e mi do nich i w te [m] pragnieniu S12 zabe- 
Wi6Ć si, z Niem i iść ao komonlej. 6. Po komoniej uwatać te słowa: 
"Skończ,ło sie,,260 jakobJ' 81ys2'810 mowlącego: czegości jeszcze nie 
dostawa [sic l , o-com ju
 \lj8zystko uOZJ'nl1. odkupilem cię. umarłem za 
nie, dałem samego s19ble za pokarm. Parognele.a [slcJ mię. ot6t mię 
masz, otatem pr
8zedł do serca twego 1 tu dziękować peanu] i z Nim 
elę miIle zabawiać jako nabo
ń8two 1 laska Ducha św. nauc
. 7 Słowo: 
"Ojcze, w ręl;e eto.,,261 1281) Słyszeć m6wiącego "A toć daję krew maję 
na uśmierzenie pragnienia Z
1ch potądliwoścl clało za pokarm i złącze- 

in z tobą wiecznego ducha mago B[oeldegol[1] cotemci więoy uor;ynić 
miał, boć z duche[:n] moim dajęć wszystkie skarb" bogactwa moje i w 
tym od [d ]aweć Zb[e]wicielowi dusz, ewcj, i duoha. Duszę prosz'lo, sb;y 
256 Raz 2.9. 
257 J 19,26-7. 
258 !lit 15,34. 
259 J 19,23. 
260 J 19,}O. 
261 Łk 2},46. 
r12 Powt. "niech
e". 
812 Skr. "iść do komoniej". 


- 


-
>>>
- 104 - 



'I wziął 'II rvue s..o
e i 
ako [ze] noi. 'IIłaeIYII. c""niuł. ;jako si, 1111 
podoba. eby jut ni. 
a, ale On 9'1" tul. [aio] 'Ile mnie. Tu po kr61;k1 
t;ylko ponedział[e]. za \toł;
" punkt"" dokładal.a zaba'll1aĆ si, z Panem 

ako nabot;Jńs1i'll0 i łaska Ducha Im. nalloz;y. 
Drugi sposób.. ŚW. re.naoh Chr:1
1;u8Za p[""s] u"dan1'1 do pierwsz;y rany 
iŚĆ ;jako ohora do lekarn1 [81oJ prosz'l0 1;ego lekarza nieb!.eeldeg r' ef 
On ode nauozul. [eic] 
ako 118m pozbyć obor6b i odzerU [7 J ...ioh 262 
Do 2 jsk? do łajtni [eio] pro.ząc 81y lilie omuł [sią] z z plugas1i'll 
moich a darował 8,...1;8111 [sio] ochedotn;y1l1 sOIln1eaia dobrego 
. Jako do 
lekarza, I!!.bJ' iii On sęm doskonale uzdrowlul (filo]. Do 4 priiYs1ivpu3ą.0 
prosić,aby miV ozdobiuł [eioJ cnotaod tow. i darami ewyni "bogaciul 

9io]. Do 5 I'!'osiĆ aby iii, u.knuł [sj.?] " .erou e'llo1[II11;12 p..wie- 
dzinł u12 . 2 8p08ób 7 pacier"" IIOwienia v12 1 pazze8z [7] pOzdrowienie 
1 gl.owie Cbr;/[s1;usza] PLane]. po1;.m pivć ran Jegc a 7 c1.alo ".""81;10 
CIu'1sti [SioJ P[eIia] pozdra'll1aĆ, g
 8j., do zabA" pozwierzobnyob udać 
prz.ydzl&, 'tek w 80bie lBak, do 8ił zachować. 12 . Mleć serce .swe za ko- 
morf. Vi który ChryStU9E obecD3 ..teszka J283i 11iam 'llr30aĆ ooraz z Nim 
1li11e u..."i['IJj'lOX12. Przydaje 1;0. te te kr6tk1e 8101la 1;ak pos
a'll'lY12 
pokory. uoiecb;y 
,,
ś z l!Loga]. z
ednoczenia z Nim t. za na
'IIivce Ia- 
zanie gor'lo,ob kaznodzi"
6w s1;alo. wypi8ać 1;rudno Nabołeńa1i'llo wie- 
ozorne do N[ajświV1;az;y] P[BDIIJ'] 9 zdr..wyob l!er1i [610] m6wić pozdra- 
wiaj'lo 
'I" boleśoi 81;0
'Io'l pod krz,tell 1;00zz12 dzeWi'l0'lz12 cbor6w 
enieleid.cb jako P[ani'l] ""'I. 1'01:.. relikwiarz pocalO'lla[ć] od[d]"wa;!'I c 

eic] 1;yll PLanu] w opieq i świv1;ym B[ot:lm] i 1;ak pod kr""tem ,""snąć. 
Jakfl wiar" p,,1;rzeć na obeonego Cbrys1;usza P[aM] w naśw1łoem 
[sio] Sakrame[n]cie. S1;a"iĆ eiv obeon" przed ol1;arzem. ciboryj'l [eic] 
"bo moe1;ren",
'I [aioJ. 
akb,ym 1;am obeona oialem byla ozyni"c poklona1
 
i 2£J'1 ducham i cialem upada
'IO na ziemi, a 1;'11 "a""s1;k1m z on;ymi Sera- 
finami Bogu cześć odda
'Io i 00 oni c""ni'l " niebie. 1;0 "IY 1;u na ziemi. 
żeby 1;em "dzivoznoś6 od nas R1 b,la od [d] ana za 1;0. !. z na1o1 odezzka 
et do zkońozenia świa1;a w pr",,1;omcści Nzświtcego Sakra..[n]1;u. Cza- 
sem po"trzeb, swe przek1:ada6 I!Iwoje 1 1ns2'\Yob i insza afekty wed11e 
sposobnośoi. Ueb1m 1;0 snad.ni przyszła 1;a imainacy [
aJ. " kąciczku 
jakim utulić się 1 tak si, stawić obecna przed ołtarzem. 


t12 liaw1.as zs.mknlłt" otwartego nie b3ł.o. 
u12 Skr. ":!.e '00". 
v12 Skr. IIprz
d". 
w12 Skr. "ucz nich". 
x12 Nawlss zamknioty _ otwartego nle b,yło 
y12 
że powinno być "podstawą"? 
z12 Zapewne "tao dziwiąoą.'. 
813 Skr. "upade.
ąo na zim1.' I . 


! l 


..... 


! 


. 


, 


I 


-
>>>
- 105 - 


I 


Co oz;yn1ć, ",,,-, katlan l'łai\w1et"Q <ra"'LnJtb1
. Rio tak potyteozn1e- 
r
gr zda 111 £ił by 
 nie IIOt., 3ako p.. lI1 ł ta 3110 na B
O_ te. które 
285 kap}or. r aio] w oaobi. Chl"J'stuoza repre... [" J tu3110 mć"lI "To 3est 
- 26'" 
cieło [s1c] 1DO
'Ił, 'to jo!"t: uew moja, kt6ra 76 waa będz1
 V"JIle.ną .c... 
I o!t prz;ynto..i\ues""go oz;?n1ć, 3al0 sd3 ad. On Siebie "'"ZJ'otld.ego da3 e 
i a
..b.7" 1" &1, teł "" dała ..e."st[ka] ofiarujlIc Ilu alę 3..ko Bił On 
o.tle.rował. dz1
k:ująo 1 pr081',ąc. 
S.,oa6b o1'1arowania, jako Bię otiar.o[ ....ć] 
[Routa s.2e5 i s. 

 i'us
..] 
f2871 Od3 fi6g ośw:fec1. rozum. przez b3tność poję, wol1.e zapali. ':0 
Qz,
lć. E"tarać lIię". aby to WJpieozełowała etbt"cznol!lci.ę, bo te
 B[6g"J 

bleQuje błc808ł8W1


 swe przez proroka 1. błogoBławl
n1m na
wa 1. 
PaD
 do 
t:"an18 n łSlJkt' pro!tlć: gdy obaczę Clef'ek."'t7 jb,kiu " 'tyon. 
kt6rzy llił ..10' [810] doskonałości eH, nie 
raoić dobrego rozumienie 
o takioh, gd3t i naświftsi m.e sil be'- brodawek nn twa.'z;? 
ttrJcb 
szpaoll i pokazuj... te all lUdł...i, a1, Bię upokarzeli. 
Jako w rozlVślenlu Noki FaJiskie:j złą.oH.ć wcielenie 1. nar.:ld
eDle 1. in- 
sza ć.wiozen1e 08 Adwea:t. O p3.erws!'Ja dzwonieniu 1M do domku 'Naśw[ięt- 
sQ] P[an.o;y] pozdraw1a3110 
II 1 Pana .. ł-Ywooie 3e3 bodęcego [i] .bawie.! 
s1ę 1;et 1;am, pok
oQ;/ od [d] "wajllo 12881 oiałem i duszą otr.ałę, dzięko- 
wania, pod [dJa1iotwo, wdziłczność i "8
eledH s łeski ;!53 dalU, 01:1.... 
ru3ąc sił n. wszelkie pan ługi. 2. Potem koło onot 39;1 zabawiać się u- 
patru3ąc ooz;y r II] sltrollDoAoi, llilozan1u, nabo
.;yil.twu [810] o""rt-..ie- 
ulu.. modlitwie gorąCJ'. u.nll(? nle"1n[n]ośc1.,. 870Z8rQŚOJ_ i prostolIc! 
3ej, w szukaniu B [oga] , a nade wa"8tko [w] lI1ł06ci 1 pokorze, którą 
B[oga] znie..oleła i tak wbAnie, 3akob,.. patrzeła " .m 3e;! ulI\Ysł proe- 
t:Y, zjednoozony z B[og1em] i zabewięny B[ogiem]. Taka zabawa 3eat 
"d
..10czna pof;J'tecz[n] a. z po
udką do Daślsd(Wlleu1a. cnót jej. CZ8fłom 
koronkę mote mówić. 
Koronka o tywooie J[ezuoa] Chr:1[,1;uesa] na 
 
zęAoi rozdzielona 1. 
Ode1
 "I01elen1a P[a60k1
 at do 12 le1; Jago 2 ozęść 01 1.i! ::'a1; et do 
WieczerQ OS1;atnie3 [?] 
 
 ozęść od Wieo"er.., aż do przebioie bo- 
ku tH ,,",wil\O illię Jezu£z 10 razo [aio] zebsw1ać się takim uważaniem. 
126
. Jezusz m6w1l1c uważać, 3eko e1ę B[óg] e1;ał ozłowiekiem wcieliwsQ 
się w żywot N[as'WiętaQ] ł'[BI1Ą1]. Tu sobie u..ażeć, z ;![aki] m110śoi 


! 


I 


262 lit 26,26.28. 
26:1 Łk 1 i 2. 
b
' Zapewne brek płowa 
c1
 Brak orzeczenie. 
d13- Ski:"... "seroe". 
e"i
 Fowt. "od". 
f13 N1-;,cQtelne "wl'
? 


",tJodnosi". 


- 


.. 
-
>>>
- "'06 - 


prz.7C2'Jn człowiekowi 1;0 ucz,yniuL [sic] 1. wzbudzać [w) sobie wdzięcz- 
noŚć. 2 J[ezuBzl JaKo nqw16
zluŁ [aicJ dom Zacharleszów i 00 tam spra- 
wiul [sic], .Jan:3 poświęc1ul [sicJ w .t.Ywocia matki, ocz,y6ciwezy go od 
pierworodnego grzech [u]. Prosić, ac, też mie nawledzluł [91c J i tB- 
kl-a błogoslawieńst'łłem udarowal. 
.3. J [ezusz] u [Yia.tać] jako szedł na popis do Betlejem, aby m1 v,ysłuzuł 
[slcJ to, .teb;ym była w księdze :tywota W3plssna. :ąvć \1' 1;0warz
8twie 
N[eświętazy] Planr",] w t;y drodze, aby" do Eetlejol!l przyszła za!,wa"h 
cnót jej i naślaaowania 
12901 U[ważać] jako tam n1.e nalazłszy go!:pod] de s
8jnl olę ubogi. i 
podły 6kłor.iuł [sic] :t 'tam się narodziul [sic]. Mówi!: do NieBo: li. 'toć 
otworzam je skiną [slcJ serca mego, aby się Vi nim n
rodziuł [eicJ, acz 
plugawa te stajna [eicJ, je1nek przez obecność swoją poświęć Bob
.£', 
O tot N[aś'''iętszą] P[annę] proeić, sby u:1;yo,,-\,ła IlIdło"aner,o ewego do 
oddania p05łu
i 1 chwały. 5- Jako 8Dlołowle chY8ł
 [tJ Narodzonemug1
 
oddev1ały. śpiewając chwałę na 'ł':\'sokości oto. Y, dosk
l18
OŚGi 
Tep;o śpie- 
wać przez Wdzięczno6l.: h 12 i miłość Jego 0'1""81:1. łego -..;eraI1iałośol ap61- 
nie z t;.y'lli duchsmi. 6. Jałto alę obju'J4'
.uł [a.1.cJ peato!rr,o!n. pro3ząc abJ 
się te
 
r!a objawiu.ł [stoJ, 
Ognnw8
ąc prz,ez rozom [sic], w:vra!ając 
w pem1ęr.l.. c:z..:jąc zew8ze [w] woli obecnoś,
 Jego 7. Ohrzazanie Jef';o, 
pr?J' k'tórJ':D prz.yjął t;'C' imię Jes,J9z prosząc i prosić, ab;y skutki na 
!Dnie tt180 imienia sprawić raozuł r B1.CJ 3. Jako trzej królowie 1']8w1e- 
r::;;;:J 264 - 
dzl1i t d
r1 
 ofiarowali . Prosić, a
m Go przez wiarę zna... 
n8 113 i rozom1ałe [Iliel. miłością. i t.ądzami św. czula i chwalę oodawa- 
łe 
eki godzin [sio] a je pawin [n] a, z ślubów upominki od [d]ać ..aty- 
dząc si" .te tak podłe, prosząc a
 wdzięcznie pr
jęć rac
ł. 9. Ja- 
ko choial b;yć 1'f kościele ofiarowany 1 na rękach ąymeonow,ob pias'towa- 
".,. Proeić N[aświęts..,] P
anny], aby mi td poz..oleła [eio] i dała 
pisstować tego nam118zago 8,yne Bwego na łokcie dusZJl' mojej. A są te: 
pokora i miłos!:. A jako się dał pozna
 S,meono....i, ab;y te! i mnie tę 
łaokę uoz;ynieł [10]. Jako Go N[aświęteze] P[anna] przez 
 dni ezuka- 

ąo " kośoisl1e [sio] nele'zła mi
dzy doktory. 00 to ze 
 dni i te " 
kośoiele [eio] między doktory neleźć się dał z protbą o tęZ łeokę szu- 
kanie takim 8Poaobem j13 1 znalezienia, e osobliwie w pr
tomn
tci 
Neświętezego Sokrs... [n] tu. Tu 01, do"e znal1dć [aio] i tu uozy, 
rozmawia z dU8Zą. 


I 


264 
lit 2,1-12. 
813 Powt. "chwalo". 
b13 Skr. "chwalić". 
i1
 Urwany róg karty. 

U Nadpisane. 


..... 


-
>>>
- 107 - 


1 2 9 2 i 


!.6


!,_1
d.!i
1' Nauka. Foczątek '1. pr7\1gotcwBnle, 2. 
S
ow1eat. 3. Pokutp.. 4. Skrucna, 5. P08
e.no'Wlf1n.1ef 6. Starać elę o 
p?prawę113. Przeci'W Bogu Wi&re Nadzieja :.!ilość .Pami
ć Dziękc
n1enle 
O}e
no6ć B[o
a] Uczoiwość U
sł i w aprRwBch intenc,ja Natchnienia W 
postacb stateczność NBbo
wrtwo do św1ętych Słuchsl1j e m9ZJ jakie 
Mod] i't1lJ' Oflera m13 Kazanie Naboł..)'ństwo zW3czajne l(yśli n13 sromotne 
Slv
 Poalus2Jństwo niecbętllwe Dla siebie 8a
 Dla pot,tk
 Dla prót
 
oh
ałJ .Dla sławy. 


Ub6stwo 

J Ub6etwa ai, bojać. Zbyt oblq7śliwanie. Chroniełe się podłJcb. 
y,d potr
bo odzlen:a etc, W pokarm1e 
rzy niedostatku zasmuoenie. 
Z. nlecozoru szkoda, Szarunek nie oc bron [n]". nie poz,,"olon;y. Przywłasz- 
czenia ałowy265. 


c 
 .tość 
Z 
śli 

ierzchne. Strat sercs. Ima1nBc3je. Sen. b3toŚĆ. Pr6tno
anie. 
t(yśll śWieok1.e. d1lorne. pluga.... 2. ohłOi mienia 'tego. 1nDJ'oh. Z dwoI'- 
nośoi rzeoz 
iałta. Zlt.1l1lnoś6 11 pokarllie, piciu. 11 apanlu 'f4'e wozs.
le. 
Do p18ezczcty 1294' Do usłu!en1a 013 Cbronlełs al,taru. podlo'ci, 
wzgar d 3. 


I(yśli 


Blu
nlerBkle. 
szn8. P
dobaj
ce 8ię Bobie. Pogardzające. Podejrz
e 
Posądzejące. Frótae. Złe. 


Atekt;y 
Gniew. Niecierpliwość. Po..stJ. Za [z] drość, Odwrócenie eer,a. Nien.- 
wiść. Lek[k]ie wdenie. Nieultalenie. Nieratowsni... 
Owiczenie w cnotaoh. W okaz3J8ch przeoiw
oh. % umartwieniu. 
W cierpUwośc1. W cichości. W ..Uczeniu. W proatocie 12951 wiernoś- 
oi P1 } W stateoznośoi, wdzięozno6ci, w ZQoezenlu b11tnlch. VI m11oŚ01 
ich. W powodzie [wJ WJ'nlezozenlu. W dziQkoz,onlenlu. W pckorze
 


265 Reg. 

.
. 
k1
 N"dpisan;y kr
lt'yk. 
113 Na.ieB z8mkni
t], otwartego nie było
 
m13 "OfieiaralJ. 
ni3 Skr. tltnvl,te'l. 
01
 Nedpise
v krZJltJk. 
p1
 Nedpieal1J kr
 ltJ k. 


.. 
-
>>>
- 106 - 


'\10",0;0 


l! 
I 


Uporna. DrBtn1ąca
 Njeftkromna. ?C8ąaza


8. Kłamll
ft. Pochlebu
ąo8 
Szemrząca. UWłaoza;JąCb. N1ezgod
 siejąoa. Nleprz;ykładns. N.1oZ'ozut'61na. 
Chełpliwe. Harda. Urągaj
te. 
dawająca. Od..wiająoa. Prawdę .zpacąca. 
Pr?
kllnc-jąo8. Szatftna. W1alomowstwo. U11cZ9
ie z respektu. z gniewu 
f2%l Z oziębl:ośc1 m11czen1a Q13 .. Powinn-e. milczen1e. 
UO
.[I.k1r13 
Czas sp
rządz;:)ll:J 00 IłOdl.Lt'wy, ro
:D3ślan1a. do chwał: Bo
Y. de sluo.'a- 
nis M8
. do cpra;w pc-wiI1nycb 5 do pokarmu... do r?bo":J'. do odpoozni'8nia, 
do pokoju, do m1::C"eeniD. !teg
łJ nie :;)słnił;!łn (&l
J p Cr.9.a:y' mieszala. 
Jrzą.d
 Duzór około dusz. ZftriedbeJ"..ie E1óatr" czelad
.i.. P"ddar..ych. Do
. 
z6r zBD.iedban;1. W tl.8Uce. W p"raó;r.1.o li 
 pobudce. "'Prz;ylr:łedzie. ¥r ?a- 
b1e8łoś
i z ree:uł:;.. W IIOd11i:;w1.l!ih Do rz
du :aięd
3 ei
3tra!Di. Do po- 

KU 

 2 "P"8Ó
 
O L 
 [r"IIC'J mówiania ill1eni.. J[a].uo z p_z;ygo
wa- 
niem do Xromoniej J " śr"i
t;y ] ą13 
 rru,1 po kOllOuie[J'rs1.- l t 13. 
wate- 
" 
66 c - - IJ - - 
niem u13 ta
lm 
abawić . 
Miłość Jego przed"L""'ą u...teć, k1;t,rą zn""" oćM..ia [eicJ proeząc, 
ekutk1 ty ';dłości cZU
& '" f:lobie, tędaj..c ,t)rQ'śc1a J&(;O ;otrzeb
1 z po- 
korą i uczciwością pr.ekładając fID.Idrość [sLo) Jego "....teją.. 2. W dom 

8che
1
az6w nawtedz16. 
ądBją
 pr
Śr.1e, pro8ząo a
 
kutki swa po- 
lr'3zel \'I -1U8ZJ' D\Y, kt6r(; fi domu Ze:.oharisiizs. abj' oOZJ'ś
luł [sieJ, po- 
święciuł [sioJ dychem Ew;ym, 1.1(181"0,,&1. ubłcgosłe.....iuł. [sic] 3. N&1 popi
 
idzie. eh, ....olnością S'lłoją udar
ał .. ",obie El81Eł711. v1 , znak 8"Nó;1 1H1o!uł 
[.ic J na mię ze prz;yściem owym 
12981 4. Narodzenie. £?oarb 
odzenia w stajni emrcdl1"Y międlIC' bydlę- 
ty. do nadziei wzbuclze.Ją.[ł:-], pragnąo obeonoilci Jego, zacnoilć, j,obr:;)
 
uważaJąo, wzbodzenle [sioJ :tąl1ZJ: Ob;ytem Cię mieć mogł.a, uczcić. Uee- 
nOVląć [oio], uełu
ć, oz
etować i miłować, potrzebę przekłed[ać] 
5. Vl13 N [aswiętslIC'J p[=] prosiĆ, abJ TsS", kt6I'OgO [w] doakonaq 
obwale zrodz1eła 1 88ma do:
kone.łlł została [w J nal!lx1
 zrodzieła [sic] 
pokój on, kt6r, naa pr
z miłość do tywata w1ec'ZD.ogo prz,yapo8sbia. 


, 


I!I 


266 z,,, 1-2 i Mt 2,1-12. 
q1} NadpisoQ,v krZ3t
k. 
r1... Prze'-
 "uczJ'ntd." ekr.JlN". 
813 Napisane "C.S" zę skr6te:n. 
t1:3 NauiEsno "co:nonie". 
u13 s
.. "pir ll przed "u\."a
anlem". 
v13 Skr. Iti "a::::,zuciuł". 
w13 Skr. "niebicskie". 
x13 Skr. "p:t'zy.1 pr;:;6d " z rodz1eł8 11 ". 


I' 


""- 


-
>>>
, 


, 


- 


- 109 - 


7
Y13 Pasterza [m] zjawia. Prosić, Eb;1 przez pl'1.eZ światło łaski sw, 
z1ewiuł za prz;yśclem, aby co o Tobie o
tąm, m6wię, cZj'nlę zawsze o- 
becnego czuła i POzDswRłe przez 3
lBtło Twoje. 
6. Anloło
le chwałą B[ogaJ, pok6j opowiadają. Prosić o ten pOk6j, w 
którym On mieszka 1 pragnie mieszkać 1 wolność, teb;ym. m6wlć z13 "Zyję 
jg, 
uł; nie ja, ale !,je 
e mnie CbryetuBz n25 ? O nle8końozo
 Dobroci, 
prz::ys903óbie nBS do tego pOkoju, sb;yś Ty we mnie ł)ł a ja w Tobie 
l29i] Im, Zbawioiela wziąl, aby mi, zbewiul [8ioJ imi, milości. imi, 
'l'wOjd olejak ....ODl1J' i. pOBielając,., o wdzlęczn, won[n]o'ci owoou. niech 
mię wo
[r.]ość Twoja owocu tego 1 skutek imienia Zbawiciela nleoh ozu- 
ję . bobi,-. 
8. krOlOw pr
jazd. Pr08ić przewodnika. światlo Jego, kt6raby mi, do- 
prowaczieła [alc] do cajeatatu JG
O, abym Go [u]czciła. pO
8ł8, po- 
win[n]ość 8woj, oddal8. [9J a14 s,y...on pragnie Prane] p1estowaĆ, wi- 
dzieć, Pragnąć mieĆ Go w sobie 1 o to pr
elć 
[10]e1 1 1 ')al 8ię neletĆ lO kościele. Tu i j8 zn81dć [Teg] oa1 4 IIIIjm, kt6- 
regom zeualele [sicl. A t01 m1 b14 8p080b b14 podaje znelezlenie i ka
 
jest. O D..I.estc:ou:zo!'J3 dobroci B [oła], niech Cię znejdł} a z Tobą mesz- 
ką.m zaWsze. 
Pacierz do nowonarodzonego Pena. 
"Ojcze". Dziękuję Ojcu niebieelde... za darowanie Cb.., [etuez el p )BD a J 
8 c14 .e...mu Chr;y [atu8zowi] P[anu], te Bił etal Ojcem naaZ;Y1I 
OO do- 
bro'tliW3'm, łaskawym, 
o to S10wo urodzone [z] serca Ojcowskiego od 8a- 
mego środka dobroci, miłości 
 in8
ch świętobliwośoi pochodzi. Wesz, 
Dąm dany za bre'tB, etał się bratem, pr2;yjąw8Z3 czło\lłleczyństwo naSze 
i epowinow80 [i] ul leicJ ei, z nami przez miloŚĆ, Yl8z.yecy pćdtllll' do 
Niego, bo Dam w8ZJ'stklm dan, DBSZ jest, dziękując ze. teq miłośĆ, kt6- 
..,Ś je8t w doakon810ściacb świątobli"ośoi b;yl, je8t i b,dzie8z d14 . 
YI niebie człowieo
ń.two PraneJ na8zego rozomiejęo [8ic], o ktO..,m 
prorok: Niebiosa nad niebiosy cbwaliĆ Cif b
dą 1 rozpowiadać ohwałę 
Jego 268 . O doskonałe chwalB, o Dajw;ytez8 ohwała, ktOre6 od [d]awsna 
jes" w t;ycb niebiosacb przez Niego. B [Og] poznaw'ID:I i w Nim doekona- 
Ue chwalen;'/ [eicJ. w Nim d08konełę cbwal, [eic] ną[m]e14 [1] ozn8j- 


267 Gal 2,20 por. przyp. 179. 
268 Kompilacje Ps.18.2 i 148.4. 
,13 Ue 'tęp om;yłkowo przeatawlon,y przed p.6. 
z13 Brek słowa. zapewne '.mogła". 
814 Wklejone przJ opr8wla. 
b14 Po .1m1" nlecz;ytelr.e liter,y. .'sposób" skr6conJ' jako "spob". 
c14 Skr. 2 litery. 
d14 
NB
ia9 zBmknl
tJ't otwartego brak. 
e14 Nadpisane nie"
retnle.
>>>
II 


- 110 - 


'I 
'I 


m10na i dz1eła. A swąd nieoo św1t01 1aił Twoje 
e mn1e 1 we . 
 .
- 
1:111 
kicb, abyś 
ł pO
Dan;y ,cb1lalony, lI1ło1l.n;y, 3ei\11 nie tak 
01 3s- 
koś gOj:zloD. prZj'uaaml ;,akom pow1nnc., n1ec.b, Cię llił...;),. bo te [d]n6 
stworzenie tak, j8"-06 god1&l[
]n lD!.łować nie DJAe. "Praydt .Kr6lestwo". 
Prz;j1szedłeś de. na. pod [d]..n;ycb or1loicb. " Kr61u p"
'1,l[an]y 1Izi!jć moc 
8pokojnego Kr61eetwa . pokorze 1 wzgardzi
t nl
oh
e pr
d
'e Krćleetwo 
Twoj.a. 1RD.ljóf; do lIDie 1 weim! penowanie :91108, .abJ'm moc Królee't'l1la Twego 
czula [..] sobie anokojnego. la'm 1100 Kr61ollłt..-wa Twego prl.ez 11110.66 
Twoje. ab:Pm lI'fJzys'tiek afekt, 1It161) 88roe... Tob:le u'topię1;.s [1910]. Kr61uj 
przez naśled....ani. Ciebie. cnc
 T1I03' [sic]. 1. 3e Ciebie ..a 1Iłasnegu 
P[ana] przyznawąm.. Tu dłu
sz.eg1.ą. 0, m1ł()8D3 Kr61u, £ara z i wspaniały, 
dzlWDJ' pałaou kr6lewski, dziwfij' tron Kr6ta t:ego, 
8 który III. siedząc m1- 
ly, łaskaYf;Y, 8pokojn.;y rz
d swój odprswlIjeBY t dzlw.:1." Dworzan! [8] z 
nieba pr
chol!zą. zoeteĆ aię nie mogli ,l bo ad ;U.6g0 poszli i przez 
13021 Niego s
. ZQflteĆ bez Niego nie mog!:!.. O dzi
e dellcy
e prZ3 
t:Ym kr6lu ZJleble6kim. Patrz znaku, kady .:00 b3'ć 3Br WJ1tJ prZJ"da.ła, tr
 
dIs zabawa [sic] mote t.,ć.: Bądt wola 
ojs." kr).le.s!ce. i njcowska., bo
 
Da to pl"
szedł, abyś mi, 3e
 nauczJ.ł. Przeto ne t
 ka:tedr:r08 QOZ:Y9Z 
mię o jęj doskonełJ', ochotl\1, powolD;J', pokot"n.J. Oznajmujesz przykła- 
dem, nauką, 
B;t!!Iługą nadro
szą, flby'.D poż,ytku fA ni pełniąo ją z..ty"sła. 
NiecQ jut nie moja 
nl
 złośliwa, allę Twoja b
dzle, kt6rą
 C
ł 
ftk 
częoto ci

ko obrdeła Tobie P[allu] me... .1Ia3
 odda3ę, " Tw"j
 prZJ'W- 
jęh1
. Jsko w niebie najwytsz3 tr
 doskonałośoi, która się na niebie 
uradziełe [eic], ollę-.
icłowie cbwalą, 
ak 
e zimi [sic] boś u. to 
przyszedł, abylllltJ, ją p:Jznali, pełnili. 
"Chleba n8szeEo daj ną.m dzls(11a lt . O ohl
bie preVoldz1WJ'. 1rt6rJ'Ś Z n1e- 
be ze
''piął [sic], ab.Yś i nae De zimi [sicJ naa;ycuł [Sic]. NssyHe 
mi[ę) tym cblebem, Tobą .u3m 1
0
1 sb.Ym ins,\!,cb nie ezUkał6 eni łak- 
n
ła. afektu swego nIe sk10nlałs t ty'k do Ciebie samego 1 szozerze 
Ciebie szukałs. Chlebiem 
1Io
a iezdeś [eicj, 0
1"!e mi" aby.. 
'yła " 
Tobie 1 mówić ".08łal Z.Y3ę nie ja, ale 
"ie Cbr,y[s
usz] 1Ie mni. 269 , 
naśladując w cnotach Twoioh. Ju dLU:tSza zabawa być DOże Doszego [sic]. 
Opstrzności TI".Y 0300weki, z kt6r,y pron, [łaeki ?] trz;j1, abyś mię z 
ni nie w;ypuGzozał bo tednego dnie :tyć bez ni nie mogęh14. "0dpuśĆ- 1 
Ojcze na dobrotliwośoi win3 moje olężk:te 1 grzecby, prz;ymi do laskJ.. 
boś dla grzesznych prz,szedł, ab,6 nalazł8
.doprowadzlel [sic] do 
owczarni Tw3 a dal Ojcu swemu ni [e] t;ylko dług za nas alle !I1Die samą. 
Weseli mię nawracanie moje Ta [m] dusza z we [selem]i14 13 04 1 "Jako 
269 Gal 2,20 por. przyp. 179. 
.f14 Skr. "chwe". 
g14 Skr. "zabawić moł.e. Bądź wola 'I'woja Kr61eetwo" 
h14 Nawisa v.
mkD1ęty. otwa

e80 nię bSło. 
"14 
1. Niew;yrazne 10 liter lit ...UBza zab.". 


, 


....
>>>
ł 


( 


I 


I 


- 


- 111 - 


1 IV.'; od.pu8ZCII!im weC7a:'tlt1. w81\f'tko [e1e] odpuszozą_ 1 proez" a'b.yŚ 
ioh udarawał d(a]J.."8mi 
Id "Alie !lnie zbaw 
dę WBZes(' 'ZLe[goJ", Bb:11l 
81, nie od [d).wa18 sa zlQ'ślnoiloią ma3ę. We:rz: na Bł..bojć moją, dnda3 
pomoc, laaki fW1 1 "i8
łe Twego. A 
ut nlc ja nie chcę, ale Ty we 
mie, a 
8 "Toble. A l!I'tewlć a1, tam obecną. " OI1J' stajDt. klęozącą 
przed ..a
z
.ie.. peoieru. 'ozdrowienie N[.
,,:!.,tszyJ P[aDIQJ "!ląd! po- 
..drc.w1o"a .tko 111[10601], łuki pel""". Uwal skąd Fi, _"tę stała 
,,'oeząo a1y i lIDie. obronie £.., !la [cierzyi16kiej?] d.ale. 6kąd laski 
pełna, abJ' ""'i[e] z t;y pełnośoi udzielała. Skąd "p[anl Bóg .. Tobą, 
ab;y m i ..,ie laskie [.ic] uproeiele [eic], aby obecność Jeg

ność 
czuła w Bobie. Skąd ''bło30s1aw1oną'l stałe, z Owocu. który 
 nasie- 
la [1I1.0J t 1IJ'dale z uoiechą oną Da zbawienie DB.ZS, aby .rDl łasltę I.lpro- 
siela i udzieliela [sioJ do cd [d] anie poeługi ob.eq. 
(Ueute s"r0"3 
05 puete. Puste stron:! 
-:212J . N" e. 1 ,10! 110110- 
gram. "lIar1s"a Tu zam1eezcz811O' tekst z roku 1630 ze l!I'tron 211-21', pl- 
aan." (' ki IV]. 
211 "R.P. 16
0 Kości6ł św. 
pom1na nes w Po [śloie:14 n.s tym 
słowy. jutro og
ądaoie Cbry [stu..a] p[allaJ 2 7b. Rczum. to o ko!d;y [m] 
z waa ze s [i] ebie11
. 
12121 Na słowa pieśni Salemonow;ycb' Kt6ry się pe.iesz międz..'l li- 
118m1
 i zb:l.eraBz je na nizanie [slc] rostące". Na te sło\'l8 netr8- 
'fielam. cvś1ęc 00 by "am podać, gCl,y! rozumiem tel!1U, 
e 
CZ3ci8 sobie 
ko!do .. .ae jakobyśoie Planu] ewa.... poderonek [.io] oddaq. Przeto 00 
by ..a podarODek [!lic]? Ten mi ei, zda naełu.zn1eez;y, abyśll!'l "" del1 
1111311, bo tell red prze\r.Ywa, uclachJ' swe rr.a :I. karmi się nl-.3. a lili- 
j" kt6ra na lIizenie [aicJ rośc:l.e 272 . We.mij! to eobie do uwdanla. 
PrBJ'patrzll!'l si" kad;y roAoie. na nizenie r.io]. na pokorną duez, łas- 
ka Ducha !nr. [zlet,puje (2). Jako prz.y ziemi tylko OB (
) kwiatki oa- 
gIast;} farby [sioj. (4) Pr,t jej ro"cie ku górze (5) listki zostawu3ąo 
B sam pręt ku górze pnie. U
8ł i tsdza ku Bogu coraz witey goręca 
..,nieaiona. (2) listki dobry przykład zoetawuj,c in....m i ucz;yoki (
) 
Kwiatki 
 _ śluby na.ze, w tyob aię On kooba, tymi się pasie stam 
si, [sio] nerodZ1.uł [eic], jaśnie widzell\Y [eic] ub6etwo 12u[ za ulu- 
bioną sobie obrał z cZJ'stoŚc1, Bo2e uchowa", 00 1nacZJ rozumie, jeno 
Berce CZ3sto6ć sprawa Ducha św. POał!l87i}1D.stwo ZEt. pokarm swój miał, za 
pociech,. Podobno [sic] te kwiatki znejl1z1em;y zwiędłe od robska napso- 


I 


270 Prawdopodobnie Antyfona z filgill1 Botego N8rod
eulal Rodie 8018- 
tis quia veniet Dom1nus por. V:j 16.6-7. 
271 FDp 6,1-2. 
27 2 Pn 21 
P I. 
k14 Po
t. "upol.a.1na' l . 
114 N1eozytellle.
>>>
- 112 - 


W&De, czart"''' [t]o oazUkał [.]"1" i jeat a1ę czego wstydzić. Có! 
o
nlć? PospolicIe wodą ziola ot,wa3ą: tak 1 
 wodę te
 skruchy, ta- 
lem te kwiatki otywlwE
. oflaruj
, sterająo slO w c
m osobliwym 1 
now;ym prz.ysłu
yć się UI.t, 8 Oc. to od nes wdzi.ęozuie prz3i111e 1 wez'yat- 
k1[e] [z] tą l:.11ją pódtll\Y do pr:r;ywitania n14 
13161 Famięó 014 
Upominanie moje [jJ drogi ...tU po śmierci u ciała jej ś[więtego] 
1.. Ab,m lIię o zjednoczenie z B[oglem] ati&.J'"ała przez obracanie afekt:u 
tąd
 l ws
stkich sił dusza i ciała Prze
 ćwiczenie obecności Jego 
i p08tr[z]ał6w częstych 'Jt;ywe.ni[e]. przez prostość ir.tencyjej. Tego z 
początku UC
łB 1 wpo.1Ć uslłv1Vsła l"ozmaltymi spoDobami. 
2. A'b,' czule koło siebie b3ła w umartwieniu i niepo:?:wo19nlu, choć 
c1ętko, nie ustawPojąo elle mętQym uqysłem zwyaittając z ufnością w 
B [ogu]. 
3. Nlewlrmośoi dU5Zj' i cZY6toścl etr[z]et .{,31.C] ze wszelaką ł)11no.scią.. 
Kt6r3 je wszelaką pl1Dością. z
bietłoscląP 4 ok8
je u

8kaJą[cl z to- 
bą odymowaLa i atr[z]eglB, a
 j nsll:l't1.F,ls7-;)' prO:"n na nit{ nie padł, 6.b.J' 
do uclecĄy z Brogiem] była flf)o6obnq 
 wIcz8nits][?] 
4. Aby we wS
Jstklm pc
clność, p08łu8
ńBtwo proste odda
a!a w poko- 
rze 1
1?1 w .:1110śol 1 prz;:;kładzle 1.nsz..vm li wszJ's"':;ek afekt do BoGa 
obróciełe l sic] . 
5. Ab]m b]ła powolna 10011 B[ot]]. aby B[óg] cz]niuł [oic] i ze [sic] 
mną i z tobą, co MU się podoba, a twoja pociecna, twoje delicyje w 
B[osUej] Męce Jego, jut to twoja zabewa w t]m ogrodzie tamt [e], do 
kt6rego na po
egnlan1.u [sic] s
m, atcrś szła do niego radzi
ła [sioJ. 
Zadsn ozas nieoh nie będzie, aby się tam nie na]szła, w kt6
m robić 
a nie pró
nować, by cię nie wypędzono dla pr6
nowani8. 
b. Do tego pr2\Yd8
 czułości, pilno6ci kolo 80mnlenia Da q14 spraw, 
m6w, uoz.ynk6..", ob,j'czajĆ'#ll, okaz, [1] z baczeniem, z rozllij'slem, z poradą 
zdrowego rozsądku, częstego raohunku u
wa3ąo. 
". Tobie ta nauka moja nalety na skoilczenlu bYle
o [!l...!¥WOti8 mego 
dle ciebie najwięc], a
ś byłe liliją ne dolinie 7
 
 rostącą w 
pOkorze, w ponlten1u, a z ozys't3m złączeniu z B[ogiem] twoim. Tak cię 
B[ÓB] tw6j ohce mieć r14 \II' ponl:tenlu, w zatajeniu, abyś eię z nim 611- 


27
 Pnp 2,1 por. prz]p. 272. 
1114 Nadpisane. 
n14 Reszta 8.213 p
at8. 
014 Odtqd tekst ze a.}16 1. Jl5.st. 
p14 Bkr. Iloka II ? przed " za bleglością,". 
q14 Nadpisane. 
r14 Skr. "chceII. 


.... 


-
>>>
. 


- 11
 - 


nie złąc
łB. mając wo
nośł od wBZ,yatkich przB8zk60, idąc drogą posłu- 
27 4 
sz,ństwa pro9
o, która cię do ź
wotB wi ecznego doprowadzi . 
[Konie o rękopieu.Strony 1319 i 
201 pusteJ. 


274 Zako6ozenie Reguły 72,10.
>>>
'I 


Translitera.cja 


!ę
_ 
 -!._!.6
8...!. 

6
_ 


Sktorą złoBczlę F. .eIczul wo/gro3czu ,ktorą zwieleżu I o ZB8muCZ8- 
nieme) F. (yakiem epo/szobem zwicieznł (o) powlerze/nie
 apostołom 
prozbe b ) omodll/twe 2 odeśclem na uspoko1enle I , Modlitwa do oycza 
trzlkroQ I powtarzaiąc 4 Zupełna reaie/nacz!a nA wolą olo
wską / 5 
trwalo8o aB
 ÓD potu k
Bwe/go 6 An£oetBte
 tich epoeobuw I P. uzl
8 
yaklch uzlwaią nawalnie / epotlkaniem znieprziYB
lołl 


ej Nadpisane 
bJ Nadpieane 


" m U 
lir" 


III 


.!Ię-
 l!._ 9-,

 
R.P. 1618 RozmowA) I w b ) m1eszoPo8tl
) o prz8atrogoh dopo/stepku: 
trzl 
ieklye apostol opy/azule ktore8z1e wł8snosCląd) Bz sprze/czlwi- 
'81 ,proszl eb! led) ezlebie złozell I 1. zdrada ,..szelak€: obłudnoac / 
2 nienawlsczna zadr08C 3 wszelkie plo/tki obmowiska I Bow1e d ) gdzie 
ktora złoeo z tloh / Mieska te d ) B. m1eskao nlemoze I przesz łaska 
gdzisz wieczna pr8
dB / zdradą yobłudnosolą zadneo 8 ) spałku / m1eo 
nieohoz81 Dobrotliwoec B: ktora / 8
e kazdemu uziczic: A nienswlsznl 
/ zadroscl ber
o 
o yeet przecl
ko / przeto dobroc B. znlą nlemo!e 
pOl!lpol1/towac 


B) Urwane 
b J Nadpieane 
c) Nadpisane tle 11 
d) Skr6t na "mil 
e} "011 _ IIkr6t na " go " 


I 
1:1 
I 


... 


-
>>>
- 115 - 


.!łę-
 .!:g '- 
.
!I! 
naroz
81Blllu tigodnto s ) I 1620 nalllU dlBczeo b ) ,sc I abc YD.tencz
'yą 
Y8 ko podano / 1. Abim poznała to czo ysst wo/li B. przaciwneo b ) yozo 

 ynezlcb I gorsz1 czozate ,ska skoda zete / ynlebespleczins
wo poznaw 
szi / obzałowac 3 o lnaks?8 ziote starac I się de 
ego poznania 
ako 
przisc I 30ze C ) dvpomegec 1. przlgotowanle c } przesz ządza tego czwlcze 
nia 2 I uspokolenie nlepokoiu skętkol/wlek AW8zamem czw.1czeniu do/po- 
magec pilne cj czlten1e c ) czo o tac) I powladE1ą mqdzl y 8wieczl ludzie 
duch B. pelni. 2. rozm1s1so o tac) ze czo we mnie poznanie sprawieło d ) 
I 3 modlic aie gorącze e ) afekto cj do B. 4 nato nole aiskurszi ymaJ 
ineozi yą obroDzie rrZiPstrulęC I sie szable Bzami 
poznBweląc I 
gdisz mądrosc w taC Bzie pokazuie 


a) Urwane slowo 
b) Skrót na IIBOII 
o) Skrót' na 'Im" 
d) Nadpisane "10" 


.!I
k
 -.!!.'_ .

Z 
Famiec / 
Upominanie mole drog, matki / posIlierei ucials leJ' s: I 
1. Ab
m S18 ozlednoczenie z B 
tarałB / przesz obroczenie Afektu zą- 
dzl , wazistkioh siel dusze 
c18ła 2 przez8z czwiozenle / oOecznoś- 
oi 8 ) 1800) ypostra1ow czeet,yoh uzlwa/ni przesz prostosc yntenci

 
teo b ) s poezą/tkU uczeła ywpolo uslełowała rozmaite/mi sposobami / 
2 Aby°) czułe koło siebie bela wumart/wi8niu yniepozwoleniu choc cies- 
ko n1e/uet:awaląc a11e mazne e ) um1s1e C ) zWiclez/aląc zu.fnośclą 'IN BI 
3. Nlewinoścl dusz! yclstośol .strasz ze/wszelaką pilnością ktori Y8 
wszelak/ą pilnośoią zab
egłoścląd) okazie / m1eskaląo etobą odimowa1a 
ystregła I a
c) ynamniesz1 prooh na nie nie padł eb1 / do uciechi z 
BI b
ła sposobna ,widzenia / 4 Abi wewsziatkie c ) powolnoBo poslusin/- 
.stwo pro ste oddawała w pokorze 
a) Rt ka IV czasem kresku
e "ś l ' 
b) Skr6t na liSO" 
c) SJao6t na umil 
d) Skr. "oka" przed "zabieeloBol1". 


-
>>>
Doda'tek 


NC1rATY SANDOMIERSKIE 


II 


K8z
ał'towen
u charakterów 11 nowicjacie ałutył, 'tet pOdręczniki, 
których parę zaohowało si
 w Biblioteoe Seminarium Duohownego w Sando- 
mierzu. Pochodzą one z tamtejszego klasztoru DEtned;yk
nek, dokąd prZJ'- 
wieziono te! _ XIX w. zakonnioe ze skasowanego klasztoru 11 Radomiu. 
'aIogą wi
c tu b3ć dwie odmienne trB
cje - 
ednf.l. wywodząoa Bię z Cheł...... 
na, skąd prZj'był konwent do Sandomierza, druga z Torunia. skąd "Yala-- 
no zakonnice do Radomia. 
gą te! "8tępowa
 r6tnlce W,ywodz
ce siC od 
spowiednik6w, np. jezuitów 11 Sandomierzu. Najl'ełniajB
t.4 i najstar8z,m 
wydaje się rkp. A.21? pt. "Ks3.ąłki 6"i.cZ6nia dl1chownego dla postępltlJ. 
duchownego z rozma.i.tJ'cb "ł1ej8c PiSM św. 1 św. doktorÓW kościoła zsu- 
mowane krótko". P1S8D3 
3St przez k1.1ka rąk, pierwsza pocbodzi z koń- 
oa XVI lub początków XVII w.. Autorka pisze "widzamIt zam "widzę". łI11e- 
sza "i" oraz "y". co, "Bkazuje na poohodzenie z p6łnoonej Polski. Na 
Y.arc1e t;ytułowej zapisk.. "To ćwiczenie wielki grzesz[nic];y Ceo;yliej 
Zygmuntowskiej Z.R.O.S.B.,,1. Jee't 'to po8iedaozka rękopisu, kt6ry skła- 
da się z kilku razem oprawiol]J'ch z8szJ't6w. Ksi,ga I zawiera stron 121, 
dot'yci1J ona cnćt. NUej podsje", epis podt;;ytuł6w. Ksioga druga obej....- 
je 45 stron i dot;.YcZJ' DIOdlitw;y. To w...;ystko pisała roka I. ROka II do- 
dała zapiski rekolekc,jne. roks III nepi8ale raz jeszcze czę6ć I, rł- 
ka IV pisała o prz,gotowaniU do tunerai oraz rozlltYślanis. Po części 
II najduje s10 nauka ksieni' "A.D.1640 
 kwietnia w wielki czwartok 
oo"1łe P.Kaieni do ei6str". YlJ'daje siO, te ten tekat został wpiean;y 
p6źniej. 
Z inn;ych rękopis6" o podobnej treści "J'm1eniĆ trzebe rkp. A 226 
"Summariu9z ć.iczenia nowicjuszek przez 6 lI1eBi
CJ''' pote. przez 4 llie- 
siące. Są to odcł]J'lenia w stoBunku do rkp. A.217. Całość 1;.ych IDBterie.- 
ł6" -..ymagełeb;y dokłednego prze badenia (rkp. A 55, A 10}, A 2;19, 
A 299}. Podaje", " trenstr,pcji w.ykaz pOdt;;ytuł6w, zaznaczon;yoh pi.
m 


I 


l' 


I 


1 Skr6t "ZRSOB" oznacza "Zakonu reforlllOwanego Aw. Ojoa Bened3kta". Ce- 
c,lie Z;ygmuntowska, c6rka Adama i llarielln;y Cielii1akioj ur. " 1726, 
wstąpiła do klasztoru eandom1erl!lkiego w r. 1742 z siotrę Salomeą. 
kt6ra zmarłe w nowicjacie. Frofesję złot,ła w 1?4Jt b3ła kantorką o 

ielkich talentach muzycz
ob. Z
olniono ją z wszelkich in
ch prao 
b3le t,ylko kul'tJ'wowala śpiew. W l.. 1'766-1784 prz.eb,wala w Radomiu. 
po powrooie do Sandomierza zmarła w 1789 r. (informaoje od S.A.U. 
BorKowskiej z 2arnowoa).
>>>
- 117 - 


podDlesion3m. Z.Oha_aDO oeob1 gwarowe 1 ronetyczne z tekstu. . nawis- 
aaoh okr'l8Qch uwagi w,ydaw...., i CJ'tat;y z tekstu. 
K8ięłk1 ćwiozen1a duobownego dla poattPu ducbownego z rozma1t;yob 
lI1e380 hau św., św. doktorÓW Kościoła zlIumowane 
Rkp. A 21'7 w Biblioteoe SeminariulI Duobownego w Sandomierzu, w,ymiar6w 
12.3 JE: 15,2 oa opr81ll)J' 11' deski 1 IIk6r" bardzo znlazozol]J'. 
Pismo 4 rąk, najll'tBrSZB z przelomu XVI 1 XVII w. 


Wyksz podt;ytuł6w pismem podnie8ionym 


I 


Keitg8 I 
8.1 Fundament naprz6d *,WO
& duohownego ka!dy panny zakon
 
8.4 O sprostowaniu zły 1ntencyl 11' postępku 
ft'BprzÓd 00 158 pokuS3 1 00 za 
1I11 przychodzą Da tych, kt6rz:y b.Y 
radzi w cnotach 
ohło postępiały 
8.5 Na 'te 'trz.y ulJIYs13 pierwsze pospolicie prZJ'pada turbacyja z t;ycb 
pr
oQn. Naprzód ta po maIki części e1eble I!IZUka;Jął przeto się 
o ewe prz.yc

 1 strofowania prędko obra!aj
 
8.10 Tych kt6rZ3 na niepeWIl3It fundamencie ZBOZJ'DSją budOVlanle duchow- 
ne ćwiczenie swego takie są śałosne posttpkil (1 "Umnie
8zenle 
serca 1 chęci do praa,y w staraniu się o postępek, a to pochodzi 
z częetego strofowania serca i pr
gan od Btars
oh abo od sie- 
bie r6wnych, takte z gnQśności ducha, kt6r, siO prace lęka, skąd 
się nazad często ogląda, z częstego n1epowodu w roz
śl8niu i w 
modlitwie a " ćwiozeniu z ttPości ") 
8.13 O inten [o];Yi 
Inteno;yja proeta je8t 
e.14 6 8p08ob6w pow1eda u,yć Bernard św. 
8.17 Jak ut;ywać inten....,i dobI'J' 
8.18 Naw;ytsza doskonałość intenc.3i nasz, zawiała i 00 jam [sioJ od 
zma7iY i podobietl.stwa zmazy wolną czyni. 
e.19 Pot;ytk1 
ab:;' m 1ntency jąm nienaruBzoną mieli 
8.20 Prl\Yc2\YO;Y opuBci8łości c8p.
9 (powołenie e1ę na Ke.jana) 
Co z nikczemności na8%U' 
Co z poduszczenia szata
Bklego 
8.21 Co z rządzenia boskiego 
8.22 Co cz;ynić i jako eię ratować w ozitbłości (1. Pilnie rozbierać 
skąd pr$Y5zła epustałość [sic], Qjeśll z niedbalstwa naszego 
2. Jeśli 8zeteń.kie, 
. Modlić [eię] za IIIQS1;WO jeśli Pan B6g 
dopuśoi ") 
Co uwałeć w post08załoBci [8ic] 
8.2
 D kt6I'J'cb eię ł8eke Bołe wreC8
>>>
II 


- 118 - 


II 


e.26 Po c...,m poznesz w sobie przeskod;y [81c] do post\,pku ducbownego 
s.28 Któr..., oSł:,gli ne ducbu 
e.
1 Lekarstwe ne oZi,błOŚć 
8.33 Znaki po ktć1"3cb poznesz oziębłego z Pisma św. zebrane 
e.
 Jeśli o [s] obłość i roze....anie [sio] ustewiczne nie przeetejna 
abc ne czas pr
p80a3ące. 
e. 
9 Próbe kt:óram [sic] poznać łecno lIO!em, kt:óre sil dobre pobudki du- 
sze n88
 a które złe, f;eb;ychEqy dobre t,lko przyjmowali. 
a.47 Lekarstwa ne nabiegające POKUSY 8kąakol
lek 
s.52 Do stateoznego trwania" stanie zakonI13m cz.ym się pobudzać 
e.54 A jeśli pokuee co na świecie obiecuje, c..., II jsm [810] zbijeć 
s.55 A któr..., !ełujem [eic]. !e co opuścil3, mjell [eicJ uwe!eć 
Pomocy do utwierdzenia eię w miŁośoi zakonru 1 trwania w nim 
8.60 Lekarstwa De poku8J': Nie wJ'trwasz w zakonie (pierwsza pokusa) 
8.61 2 pokusa: Pójdziesz do piekłe w zakonie 
s.6
 [)] pokuee: bendell [sic] ei\, tobem [sicJ br...,dzić po,w1nni. 
[4] pokusa: nie msz onet św., 00 po tob1e w zakonie 
e.64 5 pokuee. Kiedy ci, t,sknice nepednie, bądź dle tego !e nie msz 
powlnl\Ych elbo to..,er
st;Wa 'tobie miłego, albo kogo lnsv'ego w kt6- 
r;y1D elę koohala Da świeoie, bądt te! z jęki lnsz.y przyc2iYDJ'. Tak 
odp,dz, t\' pOkus\,. 
e.65 O złośoi m1łoŚoi włesDy 
Jeko! jam [sic] naprewić 
Po c...,m poznesz, kiedy dueza prewdziwlI miłośoiell [sio] pełe 
s.66 Jeka! miłoŚć włeene. 
A1'ekł:, z ł:, złości tekie 
Skłonnośoi jako pozDawać z tej złości 
e.67 Jako to martwić co do ozoi Daleś.Y. 
Jekich !e środków 
e.68 Co za znek, kto jem [sic] w ł:,1I umrtwi 
s.b9 O złości pychy. 
..'10 11 Zakonie pycbe. 
Owoce py chy 
Stopnie ebo znaki pychy, 1. DwornoŚć. 2. LekkoŚĆ (w;ype1ir,ywanie 
wed), 
. Głupia redość . 4. Cbełpliwość, 5. Oeobliwość (przeobwe- 
lanie si, - ze św. Bernerdem), 6. I!edość erdośoi [sic], 7. Dum, 
8. Obrone grzeohu, 9. Z
ślona spowiedt, 10. Sprzeciwianie się 
(bezpieozne i niewsł:,dliwe), 11. 1I0lnoŚć grzeszenie, 12. [sic] 
Z
ozaj grzeszen1a. 
s.7
 Do obrz3dzenia tej złości 
s.74 Lekarstwc ne pyobf; 
0.75 Zneki uzdrowienie tej miłości 
8.76 O złośoi gniewu i o sposobaoh uma
1enlB go. 
s.?8 Jako w BobIe gniew sporzą.dzać: masz. 


, 


. 


II 
II 


...
>>>
. 


, 


t 


t 


I 


- 119 - 


s.79 O zł060i woli własny i zaprzeniu si, jej 
s.BO Lekarstwo na t, oborob,. 
Stan wlasny wo11 i skod;? [sio] z ni. 
8.82 Jaki. sposobem duohowDe ludzie peu3e, do 
ak1.go aeroa jako icb 
prowadzi (za .... .Bernardem - zatrudnienie sprawalll1 zewnftrZJU Id) 
Co ;Jelit za wła8no6ć zatwardziałego aeroa. 
s.B
 O zlości ob!ar.twa, któram [sio] napirw,y trzeba zwyoi,ł;yć. 
s.84 Jako! to leoz;rć 
Jako sobie lIS. poor;ynaĆ idllO do .tołu 
Jako 8ob1e pocę.na6 pr:Qohodzę-c do atolu 
Nit jeŚĆ pooznie 00 lI\Yślić 
a.85 Jako 81 ) zachować prz.y stole 1 w braniu pokarmów 
która rzecz z obtarstwe idzie 
_ Po or;ym poznać (je6li mm 1ntenoJ'jam [sio] dobraa [sio] 
e.S6 Jakie niebezpieozeiletwa pr6!ny IIIOWJ' 
Poniewd [.io) taka skoda [sio] z rID"J' jako si, w mowie zaobowaĆ 
Celi [sio] .i, do tego pobudzeĆ. 
a.87 Kt6re złe serca ludzkie za
az181o. ohoć od wiela zło6cl daleko 
jako! to ...rtwić 
Kt6ry jes1i korzeil ("wrodzona skłonnoŚĆ"), nlenaw1ś6 albo za- 
zdrość, papla [ sio] 
To upatrz;rwer;y 00 or;yniĆ 
_ C",m si, do tego pobudzać 
.88 Kto podobien pllU postrzelonemu ("kt617 tajemnice nie chowali) 
A kie\Jr nio tajsmnego nie wie, mo!e! b;yĆ w t;ym stanie. 
Jako to leor;yć 
Pomocy do obrz:vdzanla kłamstwa 
.B9 K1e\Jr je.t grzecbem 6miertelnym 
Zneki uzdrowieni. j,z;yka 
.90 O z10ści łakomstwa 
Jakie ma poc z"tki 
Jakia ma owoce 
Le karstwa os tę złośĆ 
.91 Znaki uzdrowienis tej złości 
O złości małości 8arCB ("lękliwość nieporządna" z pr6tnowania 
ducha - Grzegorz W.) 
Wlaeność małości duoha kt6ra jest ("1. CZ811U pokusa rozumieć się 
mieć mni [sic] mocJ' nit 11 S81t7 prawdzie, 2. Nie u!J'wać środk6w, 

. TrapiĆ ei, z pokus, 4. SmuoU z prr;yszlJ'cb pr"",gód.) 
e.92 Jakim .poeobem małość eerca post,pujIlOJ'ob prześledujs 
Przeoiw wierze jakle pokus,. z małośo! aeroa. 
Lekarstwo na to. 
e.93 Dlaozego E6g dopuszcza małość seroa 
Jaka r6tność między 1Ją'tpliwośoialll1 a skrupułaad
>>>
- 120 - 


Skrupuł ten jest 
Skąd sit skrupuły rodzem [sio] 
Złość przez ktÓrsm [siO] sit stawa seroe nesze spitarniam [sio] 
rozmait,ych pr6!noścl 1 Da modlitwie roz
8rgnio
a. 
s.9o Mnte(?) wiele wiedzieć potrzeba dla poet,pku. 
Co ze skod;y [SiO] z ty złości. 
Jako to martwić 
8.95 Jako strzeo OOZU. 
Jako oześć dwornośoi martwić (.... ŚW. Jsnem Chryzostomom) 
Jskim prawidłem 1181111' prostowsć lII1'śli nasze ab;y b;yły bez przy- 
gBn;/. 
a.96 O złośoi zazdrośoi 
WłasnoŚĆ które ma zs..is [t]"". 
Dla ktÓry pr7iYozy"" ludzie zazdrośoiwi oam [sio] podobni s,pam 
[sio] ("iz oni obleoisW87iY miejeoa wonne na błota i kałuśe si, 
udajam [ sio] ") 
0.97 Jako si, rodzsm [aio] 1;e owooe. 
Lekarstwo na t, złość ("nie mieć rzeo7iY ludzkiol1 za rzeo [oio] 
wielkam [sio]" aa ŚW. Bazylim) 
a.98 Znaki uzdro..ieJ1ia ty .łośo1 ("zadr060i piotno [.io] jest 01'10..... 
ezozsnia" [.io]. a .łodkość znak1em popra1lJ') 
O złOśc1 lenistwa ducha. 
Jest tet ałość leniotwa, ktÓra zskonne kusi. ktÓry świeoo;y nie 
enajam [sio] 
a.99 Lekarstwa na tt złoŚĆ. 
8.100 O złośoi zasmuoenia. 
OWooe tego zaemuoenia. 
a.101 Jako t, ałość Z1IJ'oi,śać. 
Jako jaj .b;ywać powinian .akonn;y ozłowiak. 
.Jeśli si, ozego boba i st'ld ....łość seroa. 
0.120 Jeśli dla nieryollłego post,pku. 
Jeśli ....Blluoanie. śa Pan opuśo1ł. 
Jeśli dla ałego 1 trudnego przyrodzenia i o",s1:;1ol1 upadkÓw 
s.10
 Pobudzać 81, do pra." śeb;y moa;y nie miało .a....o.nie. 
O pazyjaol1 i &taktaol1 i .poraądzeniu iol1. 
s.104 . s11e gniewliwej. 
T;yol1 wsz;y.tk1ol1 jako tr6dła 
Dlatego 1011 tak .owiam [sio]. 
pow.tajam [sio] nowi. a6wi św, Bonaw.ntur. 
A to osobliwie stąd 
Roda.m si, pazy j. 
s.109 Pazy ja w.s.la albo uoieolv. 
..111 Pa.,3a sa8muoenla 
s.114 GI1iew 



 


.....
>>>
- 121 - 


8.115 Zapeloz.ywoŚć na blltnlego, która poohodzi z rozb
erania defektów 
jego, (Martwić po
ałowaniem go wymawiająo go u aiebie) 
e.116 We wsr;yB1;kim podobne pas;yjam [sio] sprawy woli. 
Te nie eam [aio] pas;yjami sle afektami. 
e.121 apoao
 poskramienia nieporzą
ob skłonnr.śoi. 


Ke1,,
ka wt6ra 


Ćwiczenia duohowne o sposobaoh rozrqyślanla 
Xsi,
a 1:& poświ,oona jee1: modlitwia, na s.8 .... roz""ślaniq jako " 
Panem. Bo8ie. rOli_wiać", 8.44 "O rozDlBlt;yah .po8obBoh modlenia 81,", 
prz, 01\7_ doradza riO zll1en1a6 je. "PienIl., - rozbieranie lIull1enla o- 
koło prr;ykazania Pańskiego. W1:6ry - przez uwa!anle Iałdago slowa a 
pealm6w Daw1d01lJ'oh. z senten0J'31 Pana Chr:Ye'tuBow;ych" 81;0. 


, 


. 


.
>>>
2. DROGA DO POSTIp'OWAllIA W DOOKONAŁOOOlACH Z.
KmNY
1l. 


lI.st tl.. 
Rtkopis wilell.ko
t8rDow1eok1 eygn. 7.25 wymiarów 11 r 18 om oprsw- 
DJ w ek6r
 w;,ytlaozaną 
 XVIII ".. na grzbieoie kartka rłką tegol stu- 
leoia zeplsana. "(Draga duoha] wne". na niej lnJ:a kertka z o3f'rą ,. 
Kart zawiera r
kop18 '1, z8p18
cb ręką I bardzo 8
aranną, drobnym 
pi....m z połowy XVIII w. do k. 22v. Jes1; 1;0 o2\jls1;opi.. Po1;em rtką II 
z polowy XIX w. idą od k. 23 1IR3t:1ij' S1Ił'l,tego p."rntt.rda" poprzedzonE:! 
""agami z 1'1... Hugona Kart;uz
ene. Soi 1;0 Ij;yIllDJ na dni t;;ygodniel 
1) Niedziele - do Nóg Pań.kich. 
2) w poniedziałek do Kolan Pa6skiob, 

) we w1;orek do Rąk Pańak1Ch, 
4) we lIrod, do Boku p.tskiego, 
5) "'8 ozwartek do Piersi Patlsld.oh, 
6) w pią1;.k do t;eroa Pafak1ego, 
7) w eobo1;t do Twar2\jl Pań.k1e
. 
Przekładu. dokonał m,tczyzna. kopistka doda3ąc rodzaj f;eilsk1 c2t1n1- 
la to nlekonłlsk:vlentnle. Na k. ,1v "Modlitwa po w1ZJtscj1" oraz "Po 
nleezporze" tą B81D!ł ręką II. Ostatn1a modlitw. przeohodzi na kart
 
oprawy (
2). Na zekońozenie inwokac
e Jezu.a, Maryi, J6zefa i Benedyk- 
ta ŚW. na godzinę Śmieroi. 
Ns karcie oprewy przed k. 1 zna
du
ą si, wy
ą1;ki z K.J.Gau... "Ze.- 
ssdy i oałość wiary ka1;ol1okie
 Tom ÓSII\Y" pie8ne rtką II, na co do..o- 
du dostarczają wielk1a li't8t'J'. .Ks. JaDa J6ze.ta GaUIDB "Ze8acb wiary II 
ukazały 8i
 " przekładzie polskim w pierwszym wydaniu w 1Iarsz8wie " 
l. 1652-1655, " drugim w r. 1857, w 1;rzeoim w Krakowie w r. 1670. 
R,kopie XVIII w. pieaI\jl jest 
t2\jlk1em poprawI\jIm, wykazu
e wy_ 
kształoenie literaokie, autor makaronizm6w nie utywa. Jest to dzieło 
k8iOdza, kt617 nie posiadał gł.ębszego wykształ.cenia teologlc
nego. ]Je 
uwag, zasluguje 
enlen1l1tow8ki ry80:Ł:7zm np. " med;ytao;Ji 1.1 "066 teł; 
kiedy odwdnego dla zacbowan!.a 1;e
 cnot;;y (=c2\jl.1;ośoi) u0Z1n1ła1 Znsk 
to 
est, to te
 św. cnot;;y 1;ak pi,lme
 przed Jezu.em i przed cBłym 
niebem tak lekko szacujellz..... ..bo gdzie usta w te3 m;terti szpetne, 
tam 111.181 b,ć 1 serce szpetniejsze. Renekt;uj sl, Da to 1 popraw. wo- 


....
>>>
- 12
 - 


ł 


lej umrzeć, nitel! skazł jaq panleil.a'twa Cł'iYlltośol pono81ć". C1\'I'ł;b3 
zakonn1..:e. a 'takie ksieni, zabaw1.sł., 81, nleprz;ys'to;1D;Y1t1 t;&rtall1? Ra- 
czej noldy w to wętpić. 
Autor nie miał pojtcia o oschłośoiaoh 1. oŚWieoeniach, 8koro pisał I 
"Jatal! ozujesz oBobllWJ' smak złączenie el
 li Bogie. prZ'J modlitwie 
elbo pr2'J cZ
8t;ycb Btrzelis'tJ'oh aktach i W8I!1tohn1.en1.Bah do Boga? Jele- 
11 tego nie m8az, pewne, te tet ciebie pokusa, ohoć nleW1.dzialnle od 
Boga za suknią odciąga. Odpęd! ooprtdzej tego nleprzJ' ja01818, nie da- 
jęc IDU ta.. ponę
. 1;0 jest nie bawiąc Bi, jut dlutej i " tYm I;yci8 ze- 
lonnego niedbelstwie... Prcś Ojoa św. BonedJkta i n. llatki Scbolasty- 
ki, ab3ć oni o
d81iws
 tego nieprz,jaclela uproeili dar modll
 1. w 
niej smak 1. pooiecta duohowne, bo je:teli kODl modlitwa nie eukuje. 
temu nie wiele B6g i wieozne rZ807i,Y amakują". ClekaW3 to przykład u- 
padku znejomości teologii m1styoznej w jej eleDOntar
oh zarys60b jut 
VIi polowie XVIII 11. 
Odpieeno tylko ""'dJ1:soj. o n. Bened;ykoie. 


ł 


, 


ł
>>>
Tekllł tródlow,y (frag...nł) 


Droga do poattpowania w doskonBlośoiacb zakono,ab od Ojoa S. BeneQyk- 
1;a i SS. SynóW jego i Córek dobrze u1;urowana, [sic] Uwagami i Reflek- 
eiami w kilku 1led,y1;acjaab Wielebnej w Cbr;ys1;usie Pannie !lar;yi Józefie 
Al

i Pla1;srownie od Ojca Ducbownego Pokazana Roku Pańskiego 1752. 


1led,y1;acjs o S. Bened,ykaie 
GdJr IlU ozar1; i...gineaje zzpe1;ne do lI\Yśl1 nerzuoal, abcąo je odpę- 
dzić sam si, dobrowolnie po oierniu 1;aral [stc]. 


Uwał, te temu kto cbce zostać prz" Q
8tości cnoole ple
olĆ 81, z 
oialem swoim nie potrzeba, bo jaDaozej tej cno..., nIe dotrZJ'ma. Niech 
bowlem kto we 1t'8Z3tkim zlIijIślnośol ciała dogadza, nieoh mu. 81, 1t' nl- 
cz;ym nie prz:1krzy jaśnie tall będzie gotowa pokusa do utrat;y cz.ys'tośc1. 
Bestje nlerozumna, która Da dobr,y1D. obroku 8tol, bryka 1 samego jetdo8 
[aia] z siebie zrzuci i o śmierć pr
prawi. Tek aialo neeze bryka, 
gdy mu we w8ZJ'tk1m dogadz811tY 8 DBprz.ykrz.yć sIę mu w niwc2'i,Y II. nie Ch08- 
lItY 1 prZ3\1'odzl do tego duszę, która 131m rządzi, te upaść ciętko, bo 
śmier1;elnie musi. Uc
r\te ne się refleksją, jako się z oiBlem swym ob- 
ohodz.1ez masz, c
 81
 nie starasz o to, abJ' mu się we wSZ3tk1m lub 
[w] epeniu, w pos1;ach, w d,yscypl1nach nie napr
kr
la. Bój eię, teby 
to oialo dus
 nie zgubilo, gdy aię z nim pieścić będziesz. Zape1;ruj 
się częs1;o na 1;en widok Benedyk1;a św. a lI\Yśl sObie. Mój ooieo św. 1;sk 
clało swoje trapi po glogaoh i oierniu, a ja jako z oiałem swoim po- 
s
ępuję: czy dusza moja Świę
8za, nit 03ca świę
ego, tety nie trzeba 
za co się bić 1 karać? C
m oatro
nlejsza 3ea
em w katdej okazji grze- 
chu, nit ten ociec św.? Wstyd! się teraz, tałuj twego niedbals"twa a 
moono stanów nlgdJ 
wemu cialu nie poblażać. ale tak się z nim. obcho- 
dzić, jakbyś się z nejgl6wniejs
m nieprzyjaoielem paeeowsla [atc]. 
Bo któt oi więoej zsszlpdzić mate na dus
, jetel1 nie 01810. 
Uwał; i to, Da 00 slę to święci bose, odwalali dla maohowanla 0ZJ'8- 
tości i panieilatwe. Dobrowolnie męczeiletwo podejmowali. Nie wspominam 
o\'1ej tJw. panlJ3, która sobie dobrC91olnie 001\1 .,łupiła.. ebJ b,łe mło- 
dzikowi tle na slę patrzącemu wzrok nap
BWila. Wie wspominam OlUoh 


L 


, 


ł 


I 


-
>>>
I 


, 


.ł. 


I 


I 



 


..... 


- 125 - 


św1ę1i;1oh panien zakonu h. Bened3kta, kt6re, g
 Saraoeni na klallztor 
naohoddli, ....z;r1;ki. z ...0311 kBi\!nill no", i uez;y .obie pourz;ynał3 i 
g\!by pokra3eł3, aby .it b.Ył3 prz;y o"".1;ości penieil.twa zo.1;ały. oto 
1118110' i 030a św. Ben8d;yk1;a, kt6ry teby eit przy 1;83 onooie zo.1;ał, ..e 
krwi si, w8z:rtek oblewB, raD3 Bobie głłbokie zadaje. Bądt pewna, te 
.ię nigdzie3 [.ioJ ta lilia pi\!knie3 3ak.. oierniu nie zaohowu3e. 
Za...t;;ydt ei\!, a py1;a3 i eiebie .alll8. Coś 1;e! ki8d;y odwa!nego dla za- 
ohowania 1;e3 onoty uozyniła? Znak 1;0 3e.1;, te 1;e3 św. onot;;y 1;ak pi\!k- 
nej przed Jezusem 1. przed oa:Qm niebem tak lekko szacujesz. Znak to 
3e.1;, td nie 3e.t ullO'słu takiego, kt6rego był św. Kazimierz kr6le..ioz 
polski, kt6ry wolal umrzeć anUeli .kazę 1;e3 cnot;;y z rad;y med;yk6w po- 
norlć. Zaohęć Bi\! do 1;e3 ono1;y, odn6.. ślub ozy.1;060i. Prote.1;u3 się 
przed Bogiem, łebyś ..olała tycie s1;raoić. A 1;a niewinno6ć powinna b.Yć 
w ję
ku, w oczach, uszach i sercu, bo gdzie usta w tej materii szpet- 
ne. tam UlUsi b;yć.1. seroe szpetniejsze. Reflektuj się na to 1. popraw 1 
...ole3 umrzeć, nUeli ekazę 3eką panieil.twa czy.tości ponosiĆ. 
Punkt 2. Bratu zakonnemu, którego czart z chóru za suknię wycią- 
gał, dar modlitwy św. Bened;ykt uprosił. 
Uwat, teby 1;a
 .. czym 3ako do modlitwy i do bogollO'ślnośoi ne3be.r- 
dziej ten nieprZ3
801el zakoD.D3m osobom przeszkad?-B_ Tam bowiem, 
gdzie się ozłm,iek 1 kied3 najbardziej łąc
 z Bogiem, on siły s
oje 
obraca, a
 przeszkodził a zat,m wielkiej w tym o8tro
nośol potrzeba 
Da takie pokuEO'_ Bo owe raoje, "Y1
:rwkl, ekskuzy, kt6re nae albo od 
ohóru albo od ohwał;, Bote3, od med;ytac3i i modlitwy tak ..nę1;rzne3 3a- 
ko 1 pow1erzchowne
 odwodzą, nlb3 to Da poz6r sądzą się być dobrze i 
słu8zne, na przykład te zdrowie nie 1!Iłu!3 i Iliespo8obność jego. 0, 
3ak 1;rzeba wedle Boga 1;e wy mówki roze1;rząsaĆ [sioJ, teb.Y 1;0 nie b.Yła 
pOku1!l8 czartoweka. UOZJ'iL te na etę refleksją, cz.yill tego nie doznała 'II' 
sobie. Wiele oię razy odwiodła pokusa od obwał3 Bo.kie3. Czego t;;yle 
ra
 dokazała pokus8 ozartowska, Ile raz.y dla pr6tnej i niesłusznej 
ra03i śpiewanie, modli1;wy i inne naboteflstwa opuścił3 ei\!. Zału3 za 
to teraz a 0",,6 mocne postanowienie podobne onemu, które święoi 0%3n1- 
11, co się pokusom zw.yoltt8Ć nie dawali, te woleli 
ole tracić, nl!e- 
li modlitw,y i zw;ycze3ne powinnośoi opuściĆ. Bądt te 1;ed;y pilna ne mo- 
dlitwie, a doznasz 3e3 ..ielkioh potytk6w w tyoiu zakonI\l'm. Pewnie 
mnie3 defektÓW przez dzieil będzie, gd;y sit dobrze 1 z refleks3ą mo- 
dUha odpra...i. 
Uwat, te ten zakonnik, do którego czart mieł tek ła
 przystęp, 
lRIeieł b.YĆ bardzo niedbeł3 ... modlinie i słutbie Bote3. Co wznieoa do 
nss nieprzyjaciela dusznego i bawi go prZJ' Dell, jako kiel3;y zakonnik 
albo zakonnica t,je wospalstwie duohownym, kt6rego to ospalebwe nsj- 
oBobllw82'iY skutek, gdy człowiek zekonDJ' cale niedba o ducbowlei1stwo, 
ale .elę "sZJ'tek na powlerzch!Mne pociech3 i rozrywki wylał 1 " powie- 
rzohowl]J'ch zebs.Bob, nie wewnętrzIO'ch duch01lł'3cb, ukontentowanja [sic]
>>>
- 126 - 


8wego szuka. Ucz:yćte na się re£leksją" 0%3 się też ciebie niedbalstwo 
zakonne nie tr
ma. Retlektuj 81
 na ten skutek, je!ell masz smak w 
rzeozach duchow
ob. Jeżeli ochotnie Śluqy zakonne zachowujesz? Ochot- 
nie si, ns słltb, modlin;, i obwsł;, Boską [eio] porywss..? Jetel1 ozu- 
jesz osobliwy s....k złllozenia si, z Bogiem prQ modlitwie albo P"ZY 
ozostyob strzelistyoh aktach 1 westchnieniaoh do Boga? Jatel! tego nie 
masz, pewna, 
e też ciebie pokusa choć niew1dzlelnle od Boge za suknią 
odoillga. Qdp,dt co pr,dzej tego nieprQjeciela nie dajlIc mu tej ponę- 
ty, to jest nie bewillO ei, jut dłutej i w tym tyoie zskonnego niedbal- 
stwie. Otyw si, lII1łości" Boga twego, abJrś dla niego weQtko ochotnie 
w tym zakonie ozyn1ła i cierpiała. Proś ojca św. Bened;!kta i św. ....t- 
ki Scholestyki, abyć oni oddaliwsQ tego nieprQjaciela, uprosili dar 
modlitwy i w niej s....k i pociectc duohowne, bo jeteli ko.., modlitwa 
nie !Imakuje, temu niewiele B6g i neozne rzao2"\Y smakują. 
Punkt ,. GdJ' mu nienawiatni bracia trucIZ1\y 'Ił napoju pOdali, prze- 
żegnBw8
 kr
tem napÓj on zepl!lował. 
Uwał, że złość cudza dobremu ozłowiekowi 1 z Bogiem złączonemu 
nic zaszkodzić nie IDOże, bo tego teki człowiek ne dobre zaty je 1 z 
trucizcy wyś:n1enitll tyrjak 1 zrobi. Na przykład, niech o ki.. tle m6wią 
1 ustawioznie go cenzuruję, pr
mswlB3ą, to nlBdoskonał3 19 truciznę 
sobie obraoa, bo narzeka. bo wet Za wet oddaje, bo alę turbuje 1 des- 
peruje, bo przeklina. Nleoh!e to Bamo na zl,czonego z Bogiem człowie- 
ka padnie, a! on sobie 
śll. albo prawdę ci ludzie tle o mnie gadają- 
oy m6wią, elbo nieprawdę. Jełeli prawdę, to slO nie mam o 00 gniewać, 
ale raczej upokorz3Ć sIę, tę! samę nlss1awę De 
BłU8ę ofiarując 8 
tek się tym krzytykiem eprawiedl1wości boekiej wypłeoa. Jeteli nie- 
prawdę. to się cieozy z tego. te go Bóg m1ędz.y BJlly swoje pOlicza, f;e 
to z nim oZJ'nl, 00 cZJ'nił z B,nem swoim jednorodzonym, z apostołami 
w8
tkim1 1 Najśwlętezą Matką. 53na swego, bo cl wszyscy nieWinnie 
cierpieli, a jaUe eię ty masz ue duszy twojej trapić, gd;! oię kto ts- 
kimi prZJ'smakam1 ozęstuje. 0, jak wielką na dusz.y 8zkodę z c'Jdzej 
złości t, ponosisz, 8ame lepiej UZDać motesz. 2ałuj za to serdecznie, 
a kied;!kolwiek obacz eię, !ebyś dwojakie;! szkod;! nie cierpiała: jednę, 
te clerplć [sic] 'tu !DUsisz, drugą, te sobie przez niecierpliwość nie- 
bo i zasłu8ę tracisz. A c
 nie wielka to szkoda? Wiele nad tobą doka- 
zuje nlepr
jBclelt 8 nie powinno b] mu eię tJle pozwalać, je!ellć 
szkodzi sławie, to mu niebo puszczaj, e
ć dus
 szkodził pr
wcdząc 
się przez slebie Bamą do wielkioh nieoierpliwości 1 narzekania. Bąd
 
pewne, te 'łIszytką. złość cudzej truciZD3 zepsujesz, 3atel! w tym coś 
się traf"1 przykrego ne Boga pom[n] ieć będziesz, abyś Gc w tym by naj- 
mnlojs
m grzechem nie obraziła. 


1 T3 riak + driakiew, lekarstwo. 


..... 


f 


I 


,
>>>
. 


ł 


. 


.... 


- 127 - 


Uwał. wieleś te!. raz, Bened.J'kta św. truoiznę częstowała. Naprz6d 
jeteliś w jego zakonie tyjąc na miejscu święt,m Boge ciętko śmier
el- 
nie obratełe, wtenczas trucizną śm1ertelnę ojca św. 
zę8tował8, ile 
ra
 nledbale ś,ole zakonne prowadzisz, śluby łamiesz, reguł, śwlttą, 
którą on 
obie napieel, us
ew,y za nic sobie meoz, t,lo [sic] razy ojca 
n. truoizną częstujesz. Bo wiedz o tym. te g
b3 teraz tył na świecie 
Benedyk
 św. a widziel 
woje tycie i niedoskonalości, bardziej by się 
zasmucił., nl
 nad owym truclZlJ3 kubkiem, któr, mu podano. I więc cór- 
ko będziesz tak okrutna 1 nlem1łoslerna ne ojca twego? Popraw 
cla 
twego. ty j wedlUJ! opisania 
ego, teby on mial pocieohę i chwelę z cie- 
bie .. niebie. W!d;yt.eś po to prz;yezła 1 wstąpiła do zakonu, ebyś regu- 
1(1 cbowsłe, bo 
a je8
 ie
ota i kondycyja zakonnej oeoby, aby była 
pilna Wf obserwowaniu. Bo kto chce 'b1ć zakonnikiem e.lbo zakonnicą, a 
tego czynić nie ma woli, Da co się obowiązuje, kłamoą. jest 1 tycie je- 
go kłamstwem. Jat.al! zaŚ przychodząc do zakonu nie miałaŚ tej woli, 
!Joś przyszła n1e dla Boga 1 szukania bezpieoznego zbawienia swego, 
ale z inB
oh pr
c
n albo dla respektu, albo hODoru. to teraz ucz,6 
z potrze
 cnotę. Czemut nie lepiej jut to 
cle zakonne Bobie obrać 
i Bogu eię przez 
lub, oddać szczerze, teb3 mieć zapłat, 1 zasługę w 
niebie, enUel1 
u gwal1; cierpieć, choć" t,m ZlD;yślOn,yM u mnie [aio] 
zakonie. a po't1m na wieki pieklo. bo za takie t,cie 'taka nlepoch3bnie 
czeka z6pła
a, jdel1 się B6g nie. zmiluje. O
yw eię temi Irone;yderacy- 
jam! de doskonalszego tycia zakonnego 1 przeproś Boga i ojca 6w., za 
te w8z:vtkie I1i.eemaki 1 truclzDJ'. kt6rell1l1 go t,ją.c, ozęstowała tle w 
zakonie t;yjl\c. 
Punkt 4. Po "mierci dU8za św. Bened;)lkte widziane w pośrodku ogni- 
st:1ob lalrip, okr.7ta bogatJ'Dł płaszczem, ustrojona jak na3plęlmlesza 
[8ic] oblubienica i 
a
 do nieba prowedzona, a gl08 był uslyezany. 
Ta jes
 droga, którą koohanek boeki Benedyk
 Ws
tPuje do nieba. 
Uwał, j8k Bóg nadgradze Benedyk
o"i św. t;ywo
 pus
elniczy, tyVlo
 
wzg8rdzo
. Pokazał to na oko, gqy dUBZ
 
ego Awlętego j
ko oblubieni- 
oę naj8trojniejszą do nieba wprowadza. Wnieś te &!lobie z tego, jak 81ę 
ten święt, cieszyć musiał, te ś"ia
 opu"cll odwatnie, te t;y"ot pue
el- 
n1o
 1 wzgardzony obrał, te slO w onotaoh o8obli
oh duchownych ćwi- 
oz;ył I znalazł tam zapłatę .8
tkioh zasług awoich 1 ulezczenle W8F.J- 
tk1cb obietnio, kt6re B6g obieoał sługom swoim i naśledownikom ewo1m. 
Do ZDał jako błogosławieni ubod
 c
stego seroe, jako błogosławieni 
oierpliwi 1 ci, kt6rz, jakie persekucyje cierpią, bo 1m to 'tam 9owl- 
tem! darami Bóg nadgl'adza. 1'0 uwat,wsZJ' pOlIij'61 sobie naprzód, CZJl' się 

et 
y epodziewaoz 
ak1ej zaplat, od Boge. Spojrzyj na oprawy twoje a 
sama się osądzisz. Nikogo bowiem nie ukontentują tylko tego, kt6ry 
co dla Boga odwaAnie i cierpliwie zniesie. Jetel1 t:1 nie masz odwsś- 
nego ZWJ'olęe"tws s8me3 eiebie, nie obll3cuj sobie koronaoji nieblea- 
kiej. Druga poDtYŚl sobie, te to pewna i n.iJpocb3bna.. co BóB sługom
>>>
- 128 - 


swoim nagotoweł. A za tym t, eię tet 'tą obletn1.cą IIzozęśl1wej wiecz- 
nośoi zachęcaj do doskonałego 
OlB w zakonie swoim. Cokolwiek tu dla 
Boga ł
o.z;yn18z albo WJ'cierplaz, dermoć to cie pójdzie, gotujeć Bóg za 
to pociechJ' wieczne, B lubo to tylko w obietnicy i przez nadzieję te- 
go doohodzie
, upewniaj eię o 
m z tego, co podkało [sioJ ojoa św. 
Benedykta. Naprzód te\y winszuj mu tego Bzczęścia 1. chwały. którą ma 
VI niebie, ciesz si
 ze wez:ytkiego jego szczęścia. "lęka ze to 8ZCZOś- 
cie, nU gd;yb;yś ojca twojego królem oałego świate widziała. A po 
m 
sama się do doskonalszego tycia zakonnego zapele3, g
t podobno 01 0 
zapłat&. czeka, o kt6rej nl'3 desperuj, byleś wedle zakonnej powinności 
tyła. Imaginuj eobie jakob;yć albo Syn Boski, albo anioł dobry regułę 
św. Beneil3k'ta podawał albo pOkaZ3wał, m6wiąc te słowal "Ta jest droga, 
którą koobanek boeki Bened;ykt św. wstępuje do niebe" . Cokolwiak w tej 
keiędze jest punktów albo reguł, 
le stopniów do nieba, udałeś się 
do zakonu BenedJkta św., ooś obieoała słuohać ojoa swego i jego regu- 
łę pełnić, a o
nisz te temu dosyć? Csy jeno tobie reguły i ślub;; w 
nioh opisane nie są stopnie na d61, br06 Boła na zgubę wieozną? Podob- 
no je!eli tak tyć btdzieez, jak 
eraz tyjesz, eob,ybisz drogi ojca swe- 
go, 8 za tym te! i BzoZfśoia tego, k"t6re ten .ojciec św. otrQmał. Po- 
strzeł łe się kie
kolwlek a porqyśl Bobie z "Poniewa! zakon ten w k"t6- 
rym tyję i opisanie to, które mi deł Ber.ed;ykt św. jest droga niepo- 
chybna i nieolltYlna do nieba, a czemuł nią nie id,? Wielkie mnie 9zcZf- 
śoie podkało [sic] od Boga, te mnie na tę drogę naprowadził, e ozemut 
za nią nie dZi,kuj,? Czemu Bię mocno tej drogi pewnej jako bitego goś- 
cif10a nie tr
ma..? Bane
kt św. ohwalebnie do nieba wst,powllł. B6g mi 
pokazuje, te ta jeat droga jego, ale nita11 na 

 obwalebną drogę na- 
padł, wprzód ohodził drogą reguł od siabie napisBltlloh, z tej drogi 
nil;; pr
krej wpadł ten świ,
 na drogę ohwalebn'l i III.ł'l. Toć i ...ia 
tym torem trzeba iść. Na oót się 118m zwa6 o6rką Bened;ykta św., jetel1 
go słuohać, _ sprawach swoioh WJ'rałać nIe 
d,?1ł Z tego W8ZJ'tk18So 
je!eli prewdziwie znajdziesz, teś daleko od drogi ojca twego, nieob 
nastąpi serdeczl!J' ial za grzeobJ 1 Za wSZJ'tko reguł pełamanie 1. ślu- 
bów, a pot;ym mocno postan6w, :te 
ut we w8Z1'tk.im szczerze i zupełnl
 
ohcesz ohować reguły i powinnośoi zakonne, ab:vś tą 1;e! drogą. jako i 
on wesłe [sio] do nieba. 


1 


Postanowienia 
1. Postanów Bobie mocno nigd;y w niczym oiału nie W3gadzać ale 81, 
z nim obobodzić jeko z najgłównieja
m nieprzyjaoielem. Naprzód bę- 
dzie cbciało ciało dłulej 8i, wozasować, nIe pozwalaj mu tego. Będzie 
oboiało tej potrawy ulubief1szej, i tego Jie pozwalaj. Będzie ohciało 
pi,kniej ohodzić i w 
m mu ei, eprzeoiwiaj. 
2. Poatenów tego dnie mooDfł d;ysOJ'Pl1nę i przykrą uozynić, którego 
dnIa ponet, do rzeoz, zakaz8IQ'ob UOZJ'n1, Da to będzie znakiem, te 81,
>>>
- 129 - 


w onooie panloóstwa kochasv.. To nieoh będzie 1 D
 ten czas, kled3 jE- 
kle słówko obojętne ele gorzkie, j9kle szpetne, choć t]l.łco " suanil::.1. 
po"ieaz, bo 81ę z tej kar, od !;ego odYl'ieaz18st.. C
 nie przystoi rB- 
nieńet'Wu, dopieroł; zakonnellLl. 
[
J Tr""oia. Uo",!l moone pOA1;anowienie, 
ebyś tadne
 me ld;yJ 1;ao;yi 
powinnej nie opuśc-:"ła. A je
ellś kteqy ozas na,...naczun,y z reguł,. oPUŚ- 
oila, eb3' to koniecznie nadgrodzlła, tak jł:s.ko owo kleq nledc..jeaz 
albo nledośplez starasz 81.,. abJ to nagrodzić. 
4. P08
anćwł k1ed3 bVdzleBz miała Jakie 1iurbEcY36, abyŚ ultenl
 
ioh nie o
 pow1erzobo

oh pocieoh Bzukał8
 Rle od sa
go Boga. Udaj 
sie r:8jb8t*dz18
 natencZ88 na aodlitwę do Niego. 
5. PrQ't,y1d. pl"Ze01
Le 1 mruczen1a na eię prz;yjmuj.. jak z ręki bo- 
akie
. ".Yl'łaoa
ąc aię nie'IY [eic] z grzecl\)7 awo
a. Bo oboć 
 ty.., w 
oz:ya mroczą na 01,. nlewlnnaś. ale jeJ8t ze. co w pr2\Y8zł;:,1ł t,clu poku- 
1;ować. 
6-to. PoatanÓf 
akie oaobliw. naboMća1;wo do ,.". o
ca Bened;Jkta. 
DBdgr8dza
ą.o mu, łeś. Jde
 'W zakonie 
m od niego t'u.ad,ow6DJm :Boge C'tb- 
raziła 1 jego in'tencyj9 oszukała, bo on nlł' na to ttll.. zairon .fundował. 
7-110. lIoono a1;,,06w, abyś kied;yć al... co ci,tliego 1;ra
i. ""raz 
'IY'1 do tego podnoaiłe. Wazek mi 1;0 Bóg m6
 płeolć będzie aowicie. 
je
ell co d18 Biego ucz,nił elbo zniosI. 
8. Stano.. oz,ato przez dzieć pytać i 1;" al... 'lYślą oł;ywiać I poooś 
do zakonu pr
8z18? Bie .,gadzaĆ cialu, ale rsguł3 1 alułb,y ohowa6. 
c:zemuli koiLoowl PADa swego nie oZJ'nlez. z.";\o.!J'ć I 


RozmowB li 030811 h. Bened3ktslI 
Wa1;;1d IIII:1i., IIĆ
 kocban;y ojcz.. te ai, c6rką 1;wo
" zowę. Popr8;1- 
ai,głam w zakonie t
oi.. Bogu 'luby. Popr'Wsi...g1am 
g
łę 1;wo
ę cbować, 
a 
akta 
" zacbowu
...? O 
ak wielka konruz3e lW
e atraa"".. będzie I 8ta- 
n"ć na a"dz1e bOBkim prz;y tobie, gd;y 1;;1 do ..,ie 81, cala, 06ki. nie 
prz;yznaaz, gd;y 
 na mnie inst;ygować i lkart,ć btdv.1esz, tem 01 słowa 
nie ćo1;rl\Y_ła 1 tego zakonu, kt6r.,yś t, ne aobro dU6Z .ludzkioh, na 
cbwał, bOBką poa1;..nown, 
a na zgubę dUBIi;Y IIOje
 zał;yła. O "'-elki 116
 
c.1erozuIl13. co tam natenczas r2080Z8i11Z du.ze moja? CBegołibJr' Bobie t:t- 
cz:yłf1 " temte
 olJobliwośc1.. 'to 'teraz oZJ'il, be. netenc%al!l ;1u.t nie 17cb- 
ło będzie. lIięc przepraBzam 01, o
c"" kocban;y 116
. 
ełeli.. oi kiellJ w 
!Joiu moim dala ma'terji do KBlDUQenla. .Przeproś 111 JeZt.l88,. uproś ci 
łaaą. kt6rę 1183"0 doakonal.
 zaobo"",a(6J 
"będ,. 
.. 


.. ... 


Dele
 idą. Mod,)r1;.o
e o S. Mourze opacie. ....
tao
e na Sw. Plel;7da, 
1I.d,)rt.c
a na św. Sobolaa1;;1ą. IladJ1;.o
a na ..z;ytkicb św1ęt70h Bene- 
d:ykta Sw.. IledJ1:80
. ne dzieć św. Ger1;r\1d;y (na 1;el101;. oto Oblubienioa 
prz;}'obodzi 11&1;. 29).
>>>
. l'RAGr.!IINTY LISTO. DUCHOWNYCH 


. S t; , J 


Klooek r,kopis6w wlleilsko-!srDowieoki. e;rgn. r 21 w;yllliar6w 15.5 z 
x 19 cm. oprawD3 w p6łak6rek, papier- na okładf"
 tloClzoDJ w D1.at, ba- 
rokoYl'8 !la wz6r kt.trd3bet.u. Są to rraglf
mty 3 .l"6
nyob wzorów. J'G 
rzb1e- 
cie ręką XYIII w. nSfisano lllIe(\,.1;8c3e". Jest to kl(loek rtkop18ói',o. 1:11.8- 
które oboięte 'tak, :te tekst ;Jest Ul!JzkodliolC". Od ....e'fłctt!"z .es okładoe 
g6rnej nalepion,y boYł ct!"azel św1,
. p
 k1;6.'711 zoatsq &ledy ra..ki pa- 
p:'..ercwej. Po!! t..:Y1t. ręką t. k.u:llca .lV1Ir w. "&.rbara Sobolaet1ka Raohel 
St,'u1l:1ńaka Z.
.O.I!. 11:0,"" eił doe.""ie t;a księ!18 po 6merci /IIOjej pro- 
8::'.t pem1,tać na ciUB!::ł moją.". 
Rękopis zawiers 41 181'1; zspieaD:yob przez 6 r61nyob rąk. !!tka VI z 
mn w, zep1.sałe De k.
7-41 v. l1e1l:1. Są t;o kartki obci"e prz;r o- 
prll"ie zarówno z góry jak 1. dołu. K.39 v. araB 41 v. tlą. I'UBte, stąd 
pr
pu8zcza..łe b"ł, to luśr.e kartki. Pbchodzenle jest nieznane. 
Temat "Słu.ohaj córko" zBczerpnl,'tJI' jest z P111118 św.. dialog 11681 
b;Yć \1Z0row&nJ' na pi8mac
 św. Katarz.y!O' S1eneAsk1e3t zlIi8DJch 1. oZJ't'a- 
l130h po klasztorach ;jUŻ 11' XV! w.. albo z pill'D. św. Br.Yg1(1:1t choć brak 
tIu jak sądZI forlllBl1'Job p3dobioi8t;w. Nie wiadomo ClIJ t.ekat; powst;ał w 
I połoWie XVII w. De co wekazuje j,z;rk cz;r te! jest; st;arsz;r. Są t;o 
lls'tJ' k.1eraNn1.ka 
uob.owego do zakonnic,. kt6r4 poolesza i umaonia 11 
oschłościaoh ucząo zarazem 4ialo8U m1et,ycznego z Chrylltusem. Są to 
rzec:Q niezwykle rzadkie a '118rto6ć lch w8wn,trzn.a 3eet dutaz ki"J'!)'W- 
nik jest; w;yt;ra,",y" znawcę dusz .1u1zk1cb i dr6g III1s1l:1czn,ycb. Id.st;! ""e 
dowodzą, te prawdziwa mistykR n
e zanikła w Polsoe " pQłcp.ie XVIII .
 
Joz,k jest' popraillD31 bez makaronlza6w. CałoAć ma oharaktar ,)dp1
u .11J 
00 wSkazuj" bł,
. ("[u] biegł zająoe" zamast; .ub1eg.ją..
"). 
Naletałob:r ustalić pocbodp

ie 1. .utore
*o tekstu, ktb

 
1
le 
81, z bene(b'kt1nkarn1 e prz,na3l11D.lej z osobą poelad-!soz .1. T.
\
 motel 
jest; to przekład lub przeróbka. 


-
>>>
.... 


Teks
 tr6al
 (tragmen
). 


(Jluot,a3 o6rko. 00 dO ciebi. I116wi Pan i Zbawiciel t;w6
. [Le]pi.;j 
si ai, nodoba pokora i oierpliwoŚć w przociw
oh rz.ozaoh, [ni]teli 
wielka podooha i noboteństwo w szoz,lIli"J'ch. Cz.... w[i,c] [zo] .1II1I0a 
małe rzeor. prL.oiwko 'tobie w,rzeczcna, eno ohoćby witce [j] bJ'łQ nie 
II1sła'b,y,t 
tre.pioną 
6. ale te:taz pU8zcza3 mimo [UI5ZU?] nte 
ell!lt to 
pier.zc 
",l n""lno. CFiJ p6...,. 1'.1'lko ;j".
eś IIII?t[ca]. [p]6ld. 01, ni. 
ubt. 00 p't"zEtołwnegol Wllzo.kśe dobrze radzisz 1I1.nJ'm i umie8z lIł01lJ' dru- 
g:l.oh pot; 'i"rG'
. ale Id..
 do twy [oh] [drz]wi prFiJcnodzi nsgle .tra- 
pieni., nct"wan .. radzi. i po [t,tnoJ lIoi. Obaozu wielq t...o;j" Ire.- 
kotll
. ktćroj CZ
6:'tO doświadczasz w -ł7oh zawodach, "'łlzak
. dla zb...:.. 
wiecie twOl\o r"-8"FiJ [ej,] t. dziej". g
 i te i 1'.1''' podobne P"VP"- 
daj". 
"116. po1'.1' II do Psne, 
Aoh. hu. Bote. id.e"-'t ł:.,dt z Tobll w.zJtko zjednoczonft, .. Ci. 
WPO
0I18. B8D;j e1eb1e zupełnie zapomia1fsQ. Ty bą.d.A we mele, a 3e .. 
Tobi. i tak epołecznie nam.. ;jednośoi [doJpu'6 mieezkać. 2. 16ci.ś T3 
jeet mil, 1116;j, o Jezu. elodk06d .eroa ...go z 1'.1'eill06.. w,bl"8Ą'l. ... kt6- 
rym upodobalo 01, dU.FiJ 1IO;j.;j po wezye
k1e dni ty.ota ....go ..u...kaĆ. 
W Tobie jes
 najwi,ka
 pokój mćj t odpoczniecie ml.spzkac. 
Nie mam nic, CObJ'1I IIłOsla daronć m11azego Tobie, B'Ogu '.-ł, nad 
to. te eerce mo;je zup.lnie odd.;j, Tobi. i [....,] lICie zl"......m z Toblj. 
Wtenozas sl
 bIdą radować wesytkle "i.),
rzno'o1 woje 
 s4:1 doskonale z 
Rogiem b
dzle zjednoocona ...aJ 
wtencza8 mi rzecz., Jośli ty choBez b;y6 ze ..,,,, [j
 :hc,?] b;yĆ z 
tobą. [A] ja mu odpowi.... Raoz I116j Panis m[ieez] kać Z$ !Ił1'ło je ohcę 
rada być z Tobę,. Tać juet "a
tka obęć "'
a, by eeroe majo b;ylo z To- 
bij zjednoozo[ne]. Będt t. al milości", Jez\, dobry. elCX:
i i laeka- 
["J']. u!;yoz ubogiej tebraozce Twe;j.;j ol1oć 
roezk, [pod]ov.sa !.oozUĆ 
eerdecznej tądze [s] "Hośni Twojej. teb;y [ei,] ..bra wl
co
 1IzlllOgla, 
naózleja w dobrooi Twoje
 ln'
b

.łB e. m11oś6 raz c1oBt.ateoz.nlQ zapalo- 
Da ni8
 nie ustawele. UOzn
ć milosierdzie 
o
e i łaski mnie tądanej 


a) wiersz następny uoięty Q Qołu. 


- 


.4111
>>>
- 132 - 


ułycz;yć i .. duollu rozpel[l.ć?l ni [II?] . ł!dy dzieil [or...gol upodob....ia 
prz,dzie mie laskaw1'.: nawiedzić, abow[iem] cbo
18". 'tak 1I1.elq !ądzą 
tak oeobJi.","ch 1'1?cb irocb.Q [A?] .a1e pałZJI, wszak.1e łs"k1 Twe onej "1G1- 
kie
 rozpa[leDle] t'ld.
 O!!em Pr-nllc 1 Ż'I:UJp.c, ..bym we
"k1 [clij "ak1cb 
godn;yob .LłośDik6w ucz
e
niozką 
ć mogle i w tat 
ię
. tcwar'
s
ie 
polio zoną. 
Tegoć ,,:rzo3:.te łyozę. Jato f;yczliw;y odetępię [?J...b) 
[u.. J at C6rko. 
Nie rozmD1ej, eb;Ym cI, ca14lt OPLH
'C1.ł. jet('11 jaq prz;ykro6Ć 
apolll1- 
DaIl:1em uC2U'uiłe... 116,,1 Paweł św. l We801ę ai'..ę" :teaele się z6slłllJo:i11, 
ale nie dlatofo, :teście alf zasmucili, 81
 łaście .,1ę z83muo1wsz.y 00 
pokut
 uda11 CJ i uda;; .lit c6rko cał,.ym. 891"C81D. do pO

I.:t:y. a pokornie "ZJ'- 
wa
 [pO]mo01 Bote3, lIbw p,dobf11mi słowy. O ""le i (}
oz. ..63 odą, wi- 
dzisz sam.. jakim 3el!tem 'teraz et.replenlu, 
estell. uc1skBIII1 ogarniona, 
zbew mię od te3 i!odz!.ll;y. [A] lem dlatego pr""ezła ns to god"1LO, sbyll 
'r;y był u..ielblon, gdy 3e będę barze upokorzona i prze" CiO W)'b&w10ne.. 
Hiecb Ci .iO podcba Panie, a
ś liliO wyrwał, "bowiem 3e [ubo] ga co oz;y- 
nić mogO i dctąd p6310 okrc.. Ciebie? Da,; 
eJ cierpliwść P....ie i tego 
razu, dopolll61 mi Bote II1II3. [Hie] będo 810 bała, 3akimkolwiek .....o.obam 
była oboi"t [ooal. lIamei to dobrze zaalutyła, abyll odę frasował i ob- 
ciąLlal
, pot.rzebe 3e""'
k, abym znceila, . Bole da3, by oierp [iala] 
alby pn..minęła mapogod., a co lepszegc bJII si, [?] etale. [1Ic1]na 
3est wezechmccna ręka Two3a wyrwać mię z mocy niepr
3aci6ł moicb. 
Wie""z!e oórko, Ś9 'ten Pan enapll..,. [jestJ na poratowania gr:7.8ezn1ka, 
nieoh 
lo prawd..iwa wia[ra] 
03a bfdzie w cim i nadzie3e.. bt63 
l- 
ko IDOcno 1. trwale... d) 
Bądt cierpliwą, a EDfbą 1 mooną. pr
dzle pocie [ł!!Ize] nIe OZaBU 8we- 
go. Sam Pan m6wi U !!ateusza Swi,,,egol Poczeka3 1li0. poczeka3, prz;ydo 
a. uzdrowiO ciO. POkusa, kt6ra ciO dręc"tY i obci,!!a pr61na, kt6rs oiO 
a'tra8ZJ'_ Co [sa] pof;J'tek prZJnosl .frssQQet o rzeczaoh prZJ'lIzQoL, 
kt6re [810] trafić IIOgą abo Die, 3ednc abyś sIlUtek lliała? Doś [ć] ma 
dziei1 na ...e3 nodz;y. Pr61na 3eat rzecz i nie połyteczna o pr
szł1ob 
rzeozaob ai, smucić, które .iO podobno nigdy nie pr
d8dzo [eic]. 
Hiecble eio tedy Die frasu3e ani stracba [.erce] tw03e, miej ufnoM w 
miłosierdziu boski. i w nim pok[ladaj] nadzie30. Gdy mniemasz, le 
3est oddalof11 od ciebie, częeto [kroć] blisk1 3est tobie, k1edy rozu- 
miesz, :la wS2;J''Cko [jut] stracono natencZ88 jest" ozęsto wl,ksz;y Z3sk 
1 zaslu[ea] 1 nie masz sądziĆ 1IIedle tego, jako teraz c20ujeez ani do 
[ciOI]kollci 3ekiejkolwiek i ekądkolw1ek pochodz/icej tej przy [ats]- 


b) koniec wiersza 1 strony rokopisu, obclę
 brzeg dolqy kartki. 
c) nadpisane 1IRzym1an" ręką pll!arza. 
d) koniec w1.ersz8 1 strony rękop1.e
, "trwale" jako kustosz.
>>>
.. 


- 1j
 - 


ł 


wać [?1 i pr"3'ltłRd
ć 81, 3all:obJ" 3ut wszy1;ą nadzie3, ku [wy] pł,n1e- 

iu z n!ej straoib. Nie mniell8j, abJ" bJ'1. [3ut] cale opuezczone, 
lubo na ozss pr2\J8'J!1ł.O .ł: dopu8zcz3n1a 
bos]k1e80 jakiekolwiek 8'traple- 
nle. abo teł pO:tą..:1.."Ul8 o[djt;]te.poc188zenle, abone. tak 'trzeba prz3'Ść 
kr61estwa niebieskiago. Zgadzaj
o ei, z wolą boską a m6w pos[1uszoie]. 
o Bote i Ojcze mój lUośoiw:1, w r,ku Twoiob jes1; ... a) pod rękę kara- 
nia Twego ai, scJvlea, uderz g.!'zbie1; mój [iJ sZJlj, IIIOj" abJ' naoJvl1- 
łOI ku wo11 Twojej o.rz,woŚĆ IIIOj,. Uczył pcbotną i pokorną ałułebn1o, 
'I'.cj, jakoś rpodn]bne ...,kł cz;yn16, abJ'1I cbodz1ła na katce ekinienie 
Twcje. Tobie się i wszytki. .pr.." IICje ku popra1lie [je?] poruczali, 
lepiej tu bJ'ć kare.,,,,, nU w prz;yszłYII 1Iie[ku). [or,J wieaz, czago je.t; 
potrzeba ku pcst,pkoWi IlI:fllI.I, B jako [w] ielce jeB't pOŻ3tec&n.e u.trapie- 
nie do oc
ezczenla rdza grzeohów 1t01ob. UCQil ze mą po
ąóane upodo- 
banie TPo[ju]. a nie pogal'dZ8
 grz8eznsso ty.ota mego, ładnemu le- 
[p] iej i jaśniej jslw Tobie sa...... wladomeg". 
Oozyść si, ccnajrycblej, w;ypluj z 1Ioakiem L?] jad, pokwap [sięJ 
I'rz;yjąć lekaretwo a poczujesz lspisj. III narycblej [wsJ tajeez [?J z 
1;aratniejszej oCiętało'ci i gnuśności, obrzą1;ni [?] się [boJ nie PODO- 
ie nic długo elę troskać 1 długo z :fra8unkiem 
 zIl.Jnled'ł1..vw
ć s. dla 00- 
dzienD;/cb turbao,j od boskicb si, [rz]ec"" wyłąoz.ć. pr"J'gotuj się te- 
tU 1 spraw 8er(;6 twoje skruszone 1 l!łone de wyznaniA. a pro6 miłosier- 
dzia b08

ego o odpuezczen1e 1 poprawę a Anioł B
ró! n1ecb oię strze- 
ts od wa...,tkiego złego i 1;..j nocy i za[wtJd;y. J....u ci
 w opiek, odda- 
j
. Dobrar.oo. [Jut]ro ea.. będt f ). 
Nie tourbuj 81.
 moja panno 1. nie UpBda
 Da u1Q'61e, choć ci się zda 
ci,tko i przykro. \\ozora nie !IOgłem nio [piJ sal: [?J, bo zabewD;/ bJ'łem. 
Czemu elę trwO!y6Z, 1ł 01 si., nie powodzi jako chcesz 1. pragniesz? 
I16wi Eklezjastyk Pański. [Kt6Jt jest, cc "" wszytlw wsdle ewojej woli, 
ani ja ani ty, [aniJ którykolwiek człowi..k ns z:l.eBli. 
aden nie jest 
na św1e [cieJ bez 
akieGo U1;rapiania abo ucisku, cboćby kr61em bJ'ł 
[abJo papiat.... 1 . Kto jest. co si, lepiej ..., Bez pociJ'bJ' ten [kt]6ry 
dla Boga cokolwiek cierp1.e
 IIOte.. Mówi wiele [lu
 dz1. słab;yoh i małJ'chl 
Oto jako dobry !JI1Iot on czło[w]isk 118, jako bogaty jest, jak szczęśli- 
wy, IIIOtn.1, wyniosły [el] e prz:ył6t lII'Iśl do u1.ebieakicb d6br, ujrzysz, 
it wSZJ't:kie [te] doozesne rz.ec
 nikczemne są.. berzo niepewne 1. wie- 
cej [u]bieg ze
ąoeg), U nigd;y bez wielkiego etaran1a i bojetni nie 
b,wają otr""...ne. RsdzibJ'ślll'l od wszelkisj n,dze Blie [11] odpcozoienie. 


, 


1 2 Kor 7.9. 
e) koniec wiersza 1. stroD3. 
t) koniec wiersza 1. &tro
. potem strana wolna. P1erws
 wiersz stro- 
DJ nBs1;ępne
 przed "Nie turbuj się...1ł uo1.ęt:1. Są widoczne illacU 
pisma. 
g) błąd kcpiaty. 


-
>>>
- 13" - 


ale teśl\'/ przez grzech niewir.ność "traci [11J. [z] agublliś,\\, cet praw- 
dziwe bŁogoeławieilatwo. Dlatego trzeba, [a]byś'l)' .ię o1erp11wości trz;v- 
mali 1 boskiego m1łosierdz1a czekali, at nieprawość 
8 przeminie i 
śmier:ialność po [czę] ta [?] "{Idzie od t;ywota. O tak. uŁoll!loś6 ludzka, 
kt6ra... h ) jest zawtd;y ekłonne lo grzeoh6w. dzida eiQ spo[wiada]1\'/ 
grzechów. nazajutrz EaŚ eię dOPUBZCZBDt? teraz [post8]now1e
 siebie 
strzec się, a po godzinie oz;vnie'l)' jek [o1TyŚIllY] nic nie postanowial1. 
Słusznie tedy nas 581qyCł:1 UD! [kać] maGij', a nlgdJt n1c wie1k1ego o sobie 
trz;vmać, U['I)'] uło_mi i nieskutecznymi jeatell'l)'. i!;yonło tet l""te- 
ary] utraciĆ przez niedbalstwo,co siO wielką pT'80l) led [wie k1e]
v naby- 
ło przez bekę. Nic wielIdego. nio w,yeok1ego, nic [zna] oZDego [1] ani 
prz;v:lemnego niech ci nie będzie. jedno prze [ciwnoścU] abo coby o B0- 
gu b;yło. Y;az;vtko ze marnoŚĆ pocz;vtaj, co [kol]wiek oię poc1ecb;y z ja- 
kiego stworzenia potyka_ Dusza miłująoa wlIZJ'tki. przed Bogiem. gardzi. 
Sam B6g wie [czny?] i niezmiern;y. nepełniejąc;y 'IIsz;vtko jest pociechą 
dusz
 [1] pra

 serca weselem. Miej dobre Bumelenie a będziesz miała 
zswtd;y radość. Dobre cumnienie barzo wiele mo[te] znoeić i barzo :le "t 
wesołe w przeciwnościach. Obr6ć te się do Boga a mówI O niezbrodzone 
m.orze dobrooi w[lecz]nej Bała m6j,n18godnsm uS'CJ' maml szkaradJ' grzesz- 
nej peł
mi w;ym6wić hk straoznego i czcigodnego [imie]nia Twego. ala 
;!eko b,dę mogła zapolIDieć Ciebie, [Kt6r,y] na mnie rac'IYł wepo""ieć. 
nawet mencZBc. gd;ym je byłe.. .i) gniła i zginQła. uCZ;VI11łeś nad 
wezelk4 nadzieje miłoeierdzie [?]j) z .łutebnicą Twoją i ned .ezelką 
zaeługę laskę i pr
jatń okazale6, mlosząc 1 cierpiąc zbrodnie moje. 
C6t Ci oddam za tę łaskę. Azat to wielka, ab;ym Ci .łut;yła. kt6remu 
w8ZJ''tko IItworzeni8 slUŻ3 1 slu*,ć powinno? Nie ma Bi, wlelka rzecz m1 
widzieć alut;1ć Tobie, ale 'to rzeoz raczej wielka [i] dziVlIls rzeoz, te 
tak ubogą i nedzną raoz;vsz za słutebnio, brać i miŁ;ym sługom Twoill 
prz;yłącza6. 01;0 wsz;vtlde erze] cz;v Twoje są. kt6re IIBm i ekąd Ci słutQ. 
Ale obyczaje[lIl [poo!Jienio
m T;y amie więoej słut;yez anU ja 'I'obie. 
01;0 niebo i ziemia, kt6reś lIa poaług, ludzką .nor..,ł gotowe [aą] i 
na katd,y dzleil. o2\Ynlą, cośkolwiek rozkazal 1 to jeszcze [.J810, OW8ze- 
meś anioł;y na po"ług, ludzką zrządził, lecz [prz]echodzi to wsz;ytko, 
1teś T;y Bam ozŁowiekowi słut;yć racz;vł i siebie eamego je muś dać obie- 
cał. C6t Ci dali [za] te waz;ytk1e t;;yai,czne dobra? Ob;ych IIOgła ełuty[ćJ 
po ..z;vtlde dni t;ywota mego. Ob;yoh aby jednego dnie godną C [i] usług, 
ucz;vni6 była dostateczna. Prawdziwie T;y jeste6 godn;y wszelkiej poełu- 
gi, wllzelk1ej ozoi i obwaly wleoZDe3. Prawdziwie Panaa 1DO:iD. jesteś, 


. 


h) konieo wiersza i lI'troQJ'. PierwllZ1 1IlerllZ nallt;
pnej strOlt3 uoi9'tJ' , 
al. .ołe 'tekst ooa1ał. 
1) konieo wiereza i 81;roll3, "była" jako kue'tollz. P1erwsl\7 wiersz Da- 
.tępne;! etroJU od "8ol1a"c"",60i01Oo uOi,t;;y. 
j) obci,te.
>>>
- 1
5 - 


ja uboga slutebn1ca Twoja, k1;6[r]a Ci ze weZJ'1;ldcb aił powinna slu- 
łr,ć, 1;ak obCł, 1;ak pra[gcł] a czegokolwiek mi nie dns1;aje, T;y racz 
dopełnić Bote... k) Dobro 010 je 1) . 


I 


ł 


k) tu uoirooh około '0 liter 'tak, te .nic odc2\Vt.ć nie IIOAna,potel1 
dWB ostatnie S}.;::IWB dolnego wiersza odQQ'tać' waGa. . 
1) kollJ.eo Wi.r...... i e1;roltY, Das1;Qpn6 ..1;rone r,kopisu (o..b1mia) 
Wolna. 


-
>>>
II 


li 


I 


4. PORZo\I'EK ROZLO
EI1IA CZASU NA 
WICZEN1ACH 


We 1; ę p . 
Rękopis "lleńeko-b"",,ooiecki pod pow,ytPQm t;yt;ułem bez kar", 1;;1tu- 
ł""ej B;Ygn. F 2
. YlymJer] wynoez'l 16 " 20 Cli., opra"." p6łek6rak sta- 
ra. E8 grzbieoie kartka :II napisem r
ką XVIIIw. I. [RozlltY ś1a ]nlstl j na 
niej inne kartka z "11"r'l "278". Rękopis licZ] 
5 kar1; zapisa

h " oa- 
ł06ci rękę z końca XVII ". z uwagami i dopiskemi trzeoh 
oh rąk. 
R,ka II li .xvII ". zamieszozała uwagi dotyoząoe rozł.otenla med;ytl'l,c, 
 
na poszczeg6lne dni r.kolekoJ'
. Ręka III z :nrIll w. dodawała gorące 
...agi religijne, "idoomie " czasie odprawiania rekolekcyj, Ręb IV 
a- 
lII1aŚ01ła na karci. '3v (rozlII.29) u.8Si ironiozne I "niezgorsza to po- 
trawka od r.b3 teoZDego apet1tll zgCJt9Wenli", "to to ZI!IIiOZQJ' k¥ek'''". 
'to 
ellzolie 8lJ8oznle3sQ". wreslioie g
 IDO"'. o do
śolu do v.lebel 
"dziękuj, za obietnio,". Przez ile rąk £usiał tell r,kopis przaohodzić, 
!Ikara dotarl Dawet do BosP't3 k6w . 
Na k.1 znajduje 810 "porządek rozłołeJli.a OZB8P' ne czwiozeniu lt , na 
k.1v .'nauki b(la.ąoym na owiozeniu duobowQJ'm", na k:.2v 3es't t;abela roz- 
łotania ozasU. Od k.3 do '3v umie8zozono 29 rozGt1'lań" zako6.c-zoD3oh 
elowem "amen". Na k.34 zDajJu;1e 8ił zapisana mo". rvq II "Modlitwa 
przed zacztJDoiem _
tac3tl 1. I'Druga modlina" t na k.34v tąt: ręką "Akt, 
przed zao
oiem 
d;yta"1", n
 k.
5 tąt r,kę "lIodlitwa po sączeni.. 
Med

ttaoJl'tI, k.35v 3ell't wolDa. 
Jest to ozyat
pis rekolako
i zakonnych. Mod;ytacje składają siV z 
"zadzialu l' 1 1 2 (prZJ'go'to'fl'.eo.nla)" trzech punktów i nROZIDO"JI' z Pane. 
}jogiemIII zakoi1czone;1 "dli1.1Ifł.. Jedna z rąk poprawiałR 'tekst, bJ' 1.10""- 
1116 go prOI!'tIlQm, IJeuwa
,o aroha1zutV. np. "łepak" (lI8q'tao3a 18). Ten 
ostatni welm::.u
.." te autor korZ3's'tał z tekstów XVI w. " opraoo",,,aniu 
dzlHla. Teoc,x' ms.l:Jtao,
 jest bardzo surowy, 1I0łe jest 
ułi 3en8en1z. 
l...d;ytao
e 12, 18, 19, 22, 26). Całość ;jelit ba!'dzo ciekawym doku_n- 
tetG IiflceZ31 nie 1I3łączająo uwB8 r.ki tlI 1 IV. Słowo "lepek" przema- 
w1a raczej za przerabianie. star8Qoh tekstów. Obok: forłIiY "Bernard l' 
wy.t"pu
'e IIBerna't I' . Jest teł od8s1anilif do lektur, ''Baśladowu1a ll (me- 
"-1tao ja 20). 


-
>>>
. 


, 


- 


.... 


- '
7 - 


Pod ""zględsIt 3'ZJ'kows. .w:;:óclĆ na.le" uwagt na :torlQ " ozw iczen1a n , 
'
art'ooJ''' (k.11v _ 12). "l.adzial".. Z.D8oZflDlu "p"
8otowa:o.1e". Rota II 
u2".a "rozII\YBzlanie". "Z!!I.dz1ał" utJrwanJ jest .. I'Aac:zen:!.
 "nrzy@:otowa- 
rJ::'B 10 .. L10zne znleks2'i'tałcenia 'tekstu, 8}.1O'WOaOwane ,prHz epusltczenla 
eł.6V\' wskazują, te t1S1D3 do cZJ'n1en1a z odpl!1eR. W rofSa. 17 akre'lono 
Bło".: ił ",ki cZJIMcow. BI\ aię
e... od IItki Chr:/e1;uBa. Zachodzi 1;U py- 
tani" 
z:J to ekt"eś1.enle przenieslon
 z 1'1eJ"«owzoru CZ3 dok.onano go 
pćł.rł:ie
? 
tntorsB nie je.1; benedykt;yn, chat cy1;uje św. Benedykta i ŚW. 6cho- 
18stj'ł!.f. t!!J\ła zwrotów tltefJ. z6kon" nisC\}' zaIJ "nasz I:.a"=oo." t .cle naź.Tw8 
'list h. &nec1J'kta "ns8z;y1II. ojcem!' I cboć przeznaoza rozlqyślanla dla be- 
Ded,ykt.;ycek.. Nie powołuje się teł na ta
nego innego ZBK.Onnego patriar- 
chę. C je.

tBch pi8
e " a
086b psrridnie kąśli
, np. o świątobli
m 
ojcu Ortiz(\Dle, którego piC/run t.sblł, bo vr,ymewie.ł s1,: od ""l!Io1dego 
urztdu, !:I h!ątobl1w;y ojo1eo Jan FeJ"'Danae3 podlegał karze za t,oie .. 
rąk dia
;_
. bo przlłrwał roSItlDW, lntIYch '..ai.t,. 
Aut"or 'był kapłan". ..,,-kBztalcoI"J'lI, nawet 81"tl(b'tIł, 
et811 ozerpał 
pa c,taq 
 C1

1nlLł6w. Raozej kor2\Ysto.ł II c.bOJ'ob pier'ł"owzor6w, ZQ- 
pewno c,e't6-r-s'.:1c..h, :fn.nousk1:ch czy belgl
8kieb - ",lI1eDia aD Cezariu- 
Elza, Gil..:
ertd.. Jue !lgł.c.
. lIo:t:.e 'tO OWOC studiów 
a sranie,. Autor 
obrał &;tod, 


bud3euia l
ku u zak
nn1a. m6wiąc u pOtępięD1
. oz.yA
eu 
i nze.
anle. Wit! WprOW8f:.oz,a'ł rozwa!a'6. teologiozl!,J'-:Jh, ale wpla'ta1 'i1'l 
gdo- 
t:1czne opm:i.e.ac.i t
kte o tJb
Bwieniach dusz cz;yUoo",,"oh, kt6re O
...
 al 
z ;!a,'iohś zbJ.'r6w [C,rillu8]. Dlatego prz;ypU8zcZBII\7, !e był 1:0 janae- 
nista tzw. .'trzeciej pt:.rt11." (tiers parti;. która prZJ'3mowe1a pOBor- 
nie orzeczenia papies1rjo, ale nBd'9.1 flZE:rl\J'la swe Basa'" przez 'tuie 
właśt'.1.e Megdo't1czne opowieści.. Autor pisze np. :Ile " dniu ze:oru II.. 
Bernarda zmarło 
O.OOO ludzi, z kt6r;roh Zba..ienia dos1;rulli b. I!f.r- 
r.ard 1. dziekan z Longon1um {Langreat'"1 ł trze oh posłenC' Co "ZJ'&ćca, . 
'W1!ZJ'scy inni zO!l
all 8'tr..cen1 do p' .Kła (rr.:.2'1I1.12). 
16 bez zł:-śl1wo,"- 
oi pisze teł w rozm.11: "Pr2'enikaj OO
l'ma wnttr
43111:i. zieli."1ę. e pt'ZJ'- 
pat'ruj się 
ako tel1l. w lochu .1edn.yc podz1elllJ,J' m. Dnra.o .,trB.8ZI:rJ m i otEllm- 
n,m, dusze zakonników Z zukonu św. Bancd.ykta od CZQI1;l1f' ea ro
naClh ja- 
ko Sęsi pr
 ogniu oz.yśće
.,m O
r
O&l1& i t
ustojol
 gor
c
 pole
ane. 
do ciebie !ałoan;ym głoeem "ołają. "Zmiłujcie się tJ"i :ad u....r13m1, 
co Dem dzlftia, to 
a. jutro". Nie udało 31
 ustalić skąd autor b
8ł 
te opowieści. W:yJ:lik1 roz!!O'ślań moina śledzić... zetplske.oh zIJkonn10 
(rozm.25 i 26 "od..a! Bio Da s;wnedt 'J. Kto oZJIn1ł uw"gi roI... IV - 
nie wie
. wolno sl, do
A18
. 
e był to 

ow1ednlk - scept
k. 
RozlltY{,lania te pCWBte.łJr mo
 .1aJr-o przeróbka nauk reko::"ekoC)'jl1J' ch. 
Są one dOVl'oaem. 2:e ." PolEce łI' k
;r6.ou XVII ". istniał kryptoje.0'3f1snizm, 
k'tć
 poprz9z ne.iW:J.e OpO'fl'1.eE
:" liT.aT"łł 81ę t;r8
1ć do kle..!ztor6'11' kOD- 
templac,j
oll. 


j 
.
>>>
Wsta31\C "ldl do Bosa podDie6. pr"ll'S:Jtu;! siW do lIO""tao,3a3. 
lIo""t80' j... 
Rozb1erllDis po
tkÓW ..""t;
3i. Godzjon \prawowanie. 
lleza hi,ta. IIocUit1la. C:vtllDie 1LB11jS duonowĄVoh z ro""'_. 
O l'I'&śladowaniu Pana J.ZUSOWJII. 
Kwater, prz.d d51.....1"t" pr...,gotuj sl, do ..""tllo,3.j. 
lIo""ta03 3s. 
ao.bi.r....i. pol;ytków _ĄJtaoY;!ej przaz kwlldrans. 
Sza_n Bulll11enia przez kWadrana. Ott.d. 
Abo 81, r,oZD., robotą IIICIle8z ubawić\) abc koronk, abo rota- 
D1so odprawownć. 
Trzeba oi spowi.dzi. do nlej .i, sotowa6. 
lI1uto -ĄJtIl0)'3.;I ,. uO"ll'niez raohun.k 1 roz.trz"śnien1. 
spraw t1ro.1Gb B . 
Ni..zpor, lIDoplete i inne nabo&eilatwa. 
C"II't....i. duohowne pr"ll'gotowanie do "'411080)'3.;1. 
IIoĄJtaO)' ja. 
Rozblaranle ID8cvtaoJ3e3 przez kwa'tGrt. a p
t,m w1eozerH. 
a,o"".. robota albo ..dl1twa. 
Jutrznia. 
Rachun.k .UlIIIlienia i nawiedzi"a.., Na3hi,tB"II' SakralD8nt. 
pok6;1. 
1Il.wadzl t,ch c Z8116w pr2'\7dać umar'twlenla, l&O:te8z przeto oodz.18:6. 
dwie godz1n;y pBsek noBil. 2. lIcieBZ d;yBclPlin, przez SBlv. Regina c...,- 
niĆ. twara.goć legania zgola ni.dopuBzoza... 
. W oBtro!no'oi .te3 
weZ3tk1e z\II1B1;1. aby' Ue IRCh b,yĆ nio t.ras nie "idiala en1 ..lY80- 
la. Ku "l,kBzaj cbwale Bołej. 


[Godz
J 
4. 
5. 
6. 


7. 


8. 
9. 
10. 


I' 


1:1. 


12. 


1. 


2. 



. 
ą. 


5, 
6. 
7. 
8. 


T.ket bMl_l_ 


Porq4ek rozłoten1a 02.8\1, D
_. 
1c2"en11:1 


a Wp1Bane r,!I:ą, II m1
d"1 wierezall11 "c...,ni"c r.n.ksJ" po lI:a
dej tue- 
ciej me41tac;li op18a"" nitej".
>>>
, 


.... 


- 1
9 - 


lI'aui1 btd,,0l!' 'II 6..io"":J.1
 . ll.:ohOW..5! :!!.. 
1. A.b:vś lednego ""..,,1m. i 1d.I111t;: oms" tet ,,"obregf) dar.., nie oJu6- 
eile.i bez rok.Ytku, .tele ..tee. 
Btat, 3eteli i 3eden d
onet do- 
brzę :g('\gu od.jSBIo. B'apr
6d te"" ookolw1ek cmaau od rozlD'61ania abo IM)- 
dl1t'ę zb,d!l1e, p..tra eb:vś ...",,1;et ebo na oll']I;anlu liIi,gi duchowne3. 
..bo na reohuntu BUlll1i.}n1a .tre..U" (o k1;6l'JII ni&.3). pot;y.. 1I11cBOnie 
3"kna3&oihl"3 zechowu3. ob:vś i w rzeozeoh potrzebĄ1ob niemi nie .6- 
wl1e. 
2. Cz,oto oi, podnoś ar.k1;.1I tu Panll Bogu. tr6tk1....i ele z gor,,- 
cego Beroe 1IJ'peda3ęcem1 elc1lJ' do Niel!o "olej"o, eb. telr. Bo!e 11163 i 
w.""tko dobro OI03e, lI1łu3v Ci, 3al0 Ty obceo". Abol !'10l,! Ullll'zeć Bole 
..63, n1l..11 Ci, obrazić Abol Nadzie3G 11030, de opuezoze3 1111,. Abc: . 
Bole m
;!, Tyś 11163 Bbg i dobra, " 38 "B
tka Tw03e. 
3. Rano wst:a1ł8Q' oaly dziab of'1a1."U.;J na eh.alt Bołiłl,. 1IIsi:3t:kle spra- 
1IJ' oboęc oz,yni6 dla miłośoi Jel!o. Pot;:. """&d" z o.obna ofisru3 Bol!u 
na c
&6 :I. n. uh..al, i z mUośol Jego, a po .p.......ie poracbu3 Bi, ;!e6- 
116 ;!ę dOBton.le odpr."UIII 3dU dobrz" dzi,t.3 logu, ;!dli tle - 1.- 
łu;!, obieou3 popraw,. 
4. Rachunek btd'lieBz zlyob rzeo"", [lt6ro'] c
nlla. Jakie two;!e 
me,,""..oy 3e i racb....ki sUlll1ienia by....ł;" dlaozego tleć .i, powodziq. 
Jakie spowiedzi, ko.unle eto., ozamuś z niob po

ka nie brała. Jakle 
obcowanie z 8io
trBm1. obaoz 38611 jakiej Dapra
 nio trzeba. 
Bk1e 
poołuoze6atwo i uczciwośo ku przelololl1l1, 3e'11 w kalde3 1 na;!oi,loze3 
rrl,ecZJ' bez ęm6wek pOllłuszna.b;,Jla. J-aki. ub6st1lo. OZY8'tOŚĆ, uazu 1. 
oozu karność. Jak-1e roz&DW1 na rekrlJaa.1
ech. bo 'te tylko o SBfIł1. Bogu 
1183ę być. Jakie milczellie. Jek1a czaa', trawienia, joślU go dar"" nie 
tirawila eto. 
5. Przed kaid" "'dJtaoy
" da;! oał,., kwadrano n8 I'r:o:yo\otow8llie roz- 
pamiłt;ywa3ęo Bobie punkta, o k1;6r,ych mBBZ l\Vśl1Ć, 11;.... w
budzaj"c w 
80bie gorąooa\ć ducha. ab3Ś Fsnu 'twemu. C1gnio.i, . 0f.niavm sercu al, 
OIOdlUa. lIa IIOd11I101. tak oit epre"u3, 3alw przed obac",. Bogie., t.y- 
W" wiar4 obeon06ć i prz;y1;olll1ość Jat;o pr""poll1na3ęo, Po modl11;wie uc:r,;y6 
raohunek, 3aloć Bi, w kaldy. punku1e IIIOdl1twa powiodła, 3eśl1 co obe- 
cli38z zdrotnes:o. pyta3 111, dlaozego, obieou
 popraw" obiecuj mSl.ować 
[810] si, t;ych pr""c
n, 3eśl1 dobrze-dziłlu3 Bogu. 
6. W tYli ćwio....niu Bzulra3 1;ego. ab;/Ś Sługę Bolą zoeoab, atano..i'l0 
mocno, te nie obceez ładnej rzecQ opuśoiĆ, kt6re.ć b;y do d08konałosQl 
pomagala. 
'l. Uo
tl oBob", racbullek 
II apoBobe". 


b Na ...rl\ineeie rtkę II "1;e 'l liozb lI!1wjo" (bł'l'd.ia przepu
n.).
>>>
- '1/10- 


I 


Rano wata.1l1iJ' I pOltaubw 80bie wlaro".ć [8101 81, 3_"880 1IfJ'st,pku abo 
81, ć.io...,ć . 
a:r.1a;j cnooie. T;o ei, arsa .. ty. o&1licz, eb;y6 przed 
Itd"4 epra.4 twoj" 1;..k: ;j4 Pacu BoB" onare.ela. 
Ra cześć i ob.el, Two;!4 z llilo".i Two1e;! oho" too a 1;0 o...,n1.ć dealtoDR- 
leo Po1;,y.. pr...d ob1.łdall u.at ;!eslU 1;0 ...,pelniła przed katdą s};rs"'I 
3e.AU nie? napis. lIob.l.a 't)'llJ spcaobell. 
8k1 'tu ;Jest, 
ot 1 po obiedzie 
uCZ3'nill
O a 
1) Dnie ;jak:1e by
 s
""iedzi i ko.....r.'e two;!e Z jaki.. pr3801;owenie". 
2) Dnis ;!akie "",cJ;y1oso;jft i examłlB. 

) Jakoś reguq ..aobowała "ako""". 
4) Jakie było z£lk.onł.u'ob ślob6w, ubóstwa, oz..'"7stości. poslu8zetL3twe pe
- 
nienie . 
S) Jakie tiWo3e rekre.g,03e, rozamr.1. obcc.wara1e z al"
)'tralZd. 
6) Jakie poddai1s1iWo, uuzCiWOllć, miłoŚć ku przełoJtcrsm. 
7) Jakie powierzohno obyooa;j6, 38'11" n10h niemaaa nOc plo"htgo, nio 
IIl"Ukllwogo, nic łnrla1;oweso d . 
'rot uCQn18z n8Z8;1atrz, toł -erzeaiago dn

a. & at.:I..t'F.d 81ę, abyL co- 
dzleil mle,j nlf'o.oll!:o.ca}t)4c:!: wl
\zi.uae_ 


. 


, 
l. 


Rozl!U'$!.aule ple.1"'lfsze f 
" końou 8twot"'Z6nla ozłowieka 
Uoal11.-w.. prz'Bo1;u;!"ca 


Proś Pana Boga o po"". i laek" aby' rOZ"lj'IIlBn1e 1;0 na wiOk:szą 
Jego oze'ć i cbwal, IIIOglł\ odpra1lOl'lać, tak ;jak. si, wo11 Jego Beek:1e;! 
najlepie;j podobe. A 1;0 Bi, prZJ' ka
cJ;ym 1'Ozll!7ślaniu ....cbo.uje. 


Zadzial pisrłlsZJ' 
Wspooani sobi. jsko Pan Bóg " piertls...,ch k:si,gaoh Rodzaju w roz- 
dziale sz6etJ'm prZJOpa1;ru;j"c si" niewdzi,ozności ludzk:1e;! k:u sObie, 
.ielce !alu;!e, !e ozlowieka k:1ed, na świst st:worZJ'l. Zj!ladą pra.i z 
tego świata ozłowieka, kt6rego. stworzył, 1 wBI'ij'tk1e rzec2i1 11;1ą.08, 
bo mi. Aal, :tam one 8tworZ1ł. ZgładzI, prawi, z "teeo ilwiata os10- 
1I'1ekB 1 . 


Zadzial .1;6r;y 
Proś Pana Boga, abyś mogla poznać koniec stworzenia twego 1 ..dle 
niego si , w oczach Pansklob 
rBwo.ać. 
1 
Rodz 6,7. 
c Dopisane rtką 11:1: "to". 
d Dopisane rokłł II: "stokroć". 
e Dopisane rtką. III "to skączyws'Q, pisać upć".....lenl0 przed czwicze- 
niem Z8CZ;YDBj". 
f Doplssnł:l ręką 111 'Ina dzleil I".
>>>
ł 


1 


.... 


- 141 - 


Punkt I 
 Uwał, ił. kaśdego ozlowieka, cen a nie 1D82\1 koniec::: .3est. 
na kt6ry od Boga e1:worzoIIJI 
eat; aby na 1;Jr" IIwieoie Boge obWal"o i Je- 
mu "iernie elut.ąo, na wieczne sobie zbawienie zarobili Gdzie lISiO pl1- 
nie
 prz,ypat;ru
 zacnośoi naprzód kotlca t;ego ost;at;niego, kt;61'] 
est; 
b.łogosla1l1eńatwo 'Wieozne, dobro na31r.7AIIZ8, wi,uze nad wBZ1'tkie 1J1D.e 
dobra ływot;a tego. o kt;61']1I Pawel h. _i, te ani oko widzielo. ani 
ucho Sł,8za
O, ani serce ludzkie po
ęt mole, 00 Bóg " niebie nagoto- 
wal m11u
"oYII Bi,2. Powt;órs Bit prz,ypat;ru
 zaon060i koiloa 1:wegD śrzDd- 
li:owegc, kt;ó1'] ;ieet; aby6 Boga na 1;Jr1l IIwieoie obwalUa i Je... sluł;:,la. 
Tak wlelka to ;jes1; godność, IItąd poz.na8z. te tą! a nie inszą zabawą 
aniolowie i lnri,oi w niebie si, zab8wia
ę na wieki wiekO. Boga wiel- 
bi"c i ..yslaw18
".. "zbudza
 t;ed;v w sobie wielkę. j"d", Bogu 
ako n8
- 
lepie
 na 1;Jr1l świecie sluł;:,ć, abyś pr,dko Boskie
 naprzód 1I11060i ku 
t;obie zswdzi,oz,yla, te oi, na t;ak wysok1 konieo s1:worqć raol\}'l. Paw- 
1ićre a'b.JłI prawą uoz8e1in1ozq zoet:ala IIZGzoścla anlelsk1ego Bosa ohwa- 
lęo prAz kr6tk1. oza" na z1ell1, a pot,- za to " niebie na wieki wle- 
ków królu
ą.. 
Pqnkt 2. Uwał ooś 
 Boga prZJ' lI'tWor,...enlu uo1. wZl,l& na o'trl'i1_- 
nie ko6.ce przerzeo&onego, aaprl\1klad brala' dusZO nle6m1ertelną, ro- 
ZUII a Fall1toi". z w01ll eposobn" do prqBOWanis niezl1ozotO'ob dóbr od 
Stworl\}'ciela 1:wego. Brela6 powt6re 01810 z pitOl" z'I'/slów, a ozlonka- 
mi zupelnami i zdrowell1, ozsgo wi.lo. ludz1o. l1ia dost;a
e, kt;6rq abo 
nie widz" 
ako 1;Jr, abo nie słys"" 
ako 1;Jr. abo IIdrowia nie "3" 
ako 
1;Jr. Uwa:ta
 t;ed;y. jell na pOlDOoy 1 Rzodkowi w 1;obie sa"3 nie sObodz1, 
przez kt6reby6 laono .,gła za laskę. Boj" zbawion" być, byleś 
e 1;Jrlko 
obciale na cbwalt i elutbt Bot" w1erl1ie obraoać. Dzi,ku
 Bo8U za nie 
1 pozna.a;!, te6 w8Z1tkie dane., Da ni. ale, ale D8 dobre uŚJ'1ł8D1e, 
do ot;r;7 mania koiloa 1:w.go. 
Punlct 
 . Ra.bu
 si, sa_ z sob". 
ako6 t;ell1 darami t;ak dusze 3ako 
i oiala nego do1:yobozss szafowała. 
ak06 w niob szukala obwały Bot.
 
i zbawienia 1:we80, 3e611 dobrza, Boski.
 1;0 Opat;rm0601 prqpieu
. a 
pr06 Boga o dalBZII pOIlOO na doskonalsze i leps,"" u
wanie. Je611 ile, 
eerd.osaie ..lu
, . uo
A moone przedBl,wzi,ole BoBU za takow, nle- 
w4zi,ozność dollJ'Ć UOI\}'n1ć, ... s1;arać si, o nagrod, szk6d wszyt;kiCh. 
Ictóreś stlljd poniosla, 1ttóre wit""'" S" nad wII\}'t;kie inne szkody do- 
OHSIl8. bo na
..ie
BZa oZIl8t;ka lask1 Iiote
, kt;6r'" przsz lada
akie 
wyznanie (7) dóbr 1:yob ,,1;raoU., wit""za i 1IB0nie
.1IB 
ell1; nad W81\}'t;- 
ki. dobra aiauki.. Dlat;ego w.
rl\}'
 w osobl1we defelcty 1:wo
e prF;J uł;:,- 
waniu dóbr od Boga 1;obie u
ozotO'ob na dU8F;J i na oiele, aby6 Bi, w 
l1iob poprawU.. J. t;o na3baraie3 w Pl8l11t6 sobie wbi3a
. te na
..ie
- 
8qll lIt1niel1lell oka n.go na las'" Boi" sobie zarobiez. byl.ś 
e 1:yl- 


2 1 KOr 2.9 Dast!.
>>>
-142- 


11:0 na ChwalV Boską obraoała. O 
all:a 1;ed1 szkoda 1;wo
.. teł 1;ak wiele 
raoJę d.o 'li880 czasu darmo o:on11., a lIla.to Q.ku na w1.tlr.SI58 karan!.. 
lIobie 
aroblła. 
Roz""'a z Panem Bog:l.ell dziłku
ąo mu za "s'lJ'tkie dobrodzie
lI1iwa, 
talu
'ło oa grzeoło i za leda
akis'utywanis dusze :I. oiela 1;wego, proś 
o odpuszosenIe 
 o popra.., prsez na
drots"'ł Krew i "s'lJ'tl1e saslusi 
CbrJoB1;ullowe. Na końou sDl6w Ojcu Dasz 1. Zdrowaś eto. 


Ros
ślanie Wt61
g 
O końou 8normen1.a ozłowieka 


Modli1;wa proyg
1;u
ąoa i "S1;fp tente.pierwszego roz
ślante. 
Fu.ull:t 1. Uwat, ił. wS'lJ'tkie rze0"J. kt6rekolwiek si, na Riaoie 
opr6oz srzechu n.
du
" dla lIa_go ozłowieka st1Vorzone J!lą-. aby IILI pc
- 
1;eosne i moone (1) były do os1'łgnienie lI:oloe swego. Gdzie si, przypa- 
1;ru
 ho
no'oi Boskie
 ku 1;obi., te tak wiele rze0'lJ' B6g dla oiebie 
na1;wor"Jf rao"Jł. Nietylko OJ potrzeby 1;wo
e3. ale i nad potrzebt. tyl- 
11:0 dla uoiaoło :I. rekrea03i 1;w03s3. aby8 ..obie nie t,stn11a .. s
ulaniu 
1I:06oa 1;wego. to 
es1; oh..ały :I. słutby 1;wo
e3. tak obewiania twego. 
Dzi,ku3 h03nie Bogu za tall: w:l.elkie opa1;rzenie. a patrz 3.k08 si, z 
inten03'ł Boską w t.
 Illierze dO"'łd zgadzała. 
eł11 ze wS"Jtkiego ser- 
oa pragn,ła Bogu. 111, samemu podobać we w8z,tk1cb rzeczaoh etworzo- 
ZO'oh, talu3 ze to, te' tall: ho
namu Panu. 1;ak skąpo slut;;yla. 
Punkt 2. Uwat. 
akoś rzeozy s1;worzoZO'oh ut;;y..ala na chwal, Bot'ł :I. 
zba..ienie 1;w03e., czego ze trzeoh miar d03dzieez. Naprząd 3e'li tak 
"",1;rsne 
ś11 i t'łdze 1;w03e 3ako i po..ierzohowne sprawy z
sł6w 
1;woioh bnrze3 [sioJ i oh,1;n1e
 s:l., pr'lJ' rzeozaoh .1;worzoZO'oh. nUe11 
pr"J ohwala Boski.3 i szulaniu zb....ieni. 1;w.go zabawiał;? Powt6re. 
3.'li' wol.ł. Boga. nitel:l. ozłowieka obrat.ć. Po 1;rzeol8, 3e'li' .i, 
barzie3 trasowala o u1;ra1;, rzeozy 3al1e3 s1;worBOne
 anUe11 o utra1;, 
łeSki Bosk1s3. abo 01l:a"J3e3 Jak1e3 dobre3 do pozyskania oh..aq ..iecz.... 
ne;!. Tu si, dobrze poraobu3. pozna
 ślspo1;, i głups1;wo 1;w03e. a lału;! 
oZf6oią. za utr800ne dobra wieozne, OZf601ą. .za popełnione .10601, god- 
ne srogiego, 8 boda3 nIe wiecznego karania. 
Punkt 
. Uwd. s ;!aq pra0'ł i pilno'c:l." ludzie si, piatowi .. 
rosll8ityoh ..tanaoh o konieo sobie zalll1erŻoZO' stara;!". to ;!est z 3al1m 
u81ł.owan:1ell. z 3akim. kOllztell, .. 3akilll1 odwagami l 111ebellp1eczetJ.a'twa- 
iii. z 3akill n1adoopaniem :I. 1I:10pot.m. drud"J bogast.... drudzy honor.., 
drud"J rozł.:oazy ezuka3'11 lubo o",sto .. 1;03 Illierze darao praou3'ł, lubo 
doLrze wiedz"" .e 'to rZ8Cz:y są .niepewne, ul.trwałe ani d1ugow1ecza8, 
do ..ego duszom ludzki. 1I1eloe szko.d11w8. Z drugie;! strony obaoz 
.611 
si, ty hk s1;ar.sz o konieo od sa18go Bogs tobie salliuz0ZO'. kt6ry 


g Dopisane r'kIł II. "na d.isl I". 


lIiL
>>>
l 



 


.. 


- 14
 - 


1 pewQ1 i t....ał' i na wieki wiek"" poł,t.ozn;y jest. A poznawszy len1w- 
atllo tIIoje. za_etyd..j eił przed lIogiem i łaluj za nie, a lI\Yśl o popr.... 

le w rzeozaoh nlekt6ryob o8obll-,ch, . ktćryoh najbardziej 
kr8oz8B.. 
Nakonleo postanów u lIiebls jako najdosk.onalej BZukać we wsz;ytk1ch 
.prawaob twoich obWały Boee
 1 zbawienia 
e80. 
Rozll101la z Bogiea tak jako 1 pie....aza. 


Roz"" Uaoi. 
b 
Zadr.ieł pie....ezy 
O końou po.ołanla do zakonu 


Jako
. S11szała Cbr1atusa m6wi,cego do kałdego zakonnika .. tego. 
00 Id.ed;rA ....11 do Jud..aza pow1erzobown1e " babit zakonn;y i apostol- 
ski, a wewftq;trll .... skórf wilczą obleomonego. Prz33aolelu, prawi, po 
008 pl'..,szedł (to jest do zskonu IIOgo) cQ na to, a
A za sł"g, Bołe- 
go lI1aQ1 od ludż1. w rz.o'l/' sallOj Bosa zdradził? 


Zadzial wt6r.1 
Pro' Pana Boga, s
Ć dal obao..,C dlaozego o1ł z śdata do zakonu 
pcwolał. 
Uwał. ił p1ar..., konieo jest. dla kt6rego ci, Pan Bóg do zekonu 
powolał. a
 ci, z wiela n1ebesp1aozei1stlla i od roz....ityob gueob6w 
....,bawił. Jako AbraballO ....,wi6dł z ojcQZD;'/ jego. 11 kt6rej było bałwo- 
obwalst".vo. jeko Lot. z 8odoll1. gdzia .pro.ni lI1es.kaU grzsszn1o,. 

,lDo1e I116w1 o bazpieczei1stwie zakonn;y8 Bemat. ... zakonie. prawi. 
ozłoo1.k ł;,je bu z_Q. rs.dko qpada, Pl'tdko .powst.je. post,puje .0- 
bia oet;ro.n1e. rOllłł Dieble.q oZO.to bJ''' ooh'::odzoD3. odpooQwa bez- 
pieozn1.. ull1er. z u
noAoilh prłdko 
.... od j!'.l.zeoh611 OO"i:Y"o"1ony [sio]. 
11101"" bierze 11 niebie z.platł
' Bądt t.d;r 1IdziłOZ". Bogu s. powola- 
nlo tIIoja. . patrz j.ko aił w toblo QśoU1 ruo"" przer...osone. 
Punkt 2, U..ł. 11 drugi koni.o 
l powolania twago, aby" Panu Bo- 
gu sa 8110 grze oby do.,ćuoQn1ła .zazerze poklltujllc w zakonie. eby" 
sle nalog1 ew. ....,korzen1l.. ab,. w. .iQtkie onoty była ozdobiona. 
.byś widk1e skar
 dobr;yob uo",nkow z.brała. e se to wi,ksBlj _ nie- 
bie koron, odn1oała po Amierci ewe3. Zgoła uw.ł. i! 'tobie rzeozono, 
00 Cbr.1.tua rzokł ODe.. lIłodzi.
ow1.. kt6r.1 n. *"1001. zaobo....,wal tro- 
j. prQkazaDio. je"11 pr.wi. ob...z bJ'ć do.koDal1a, p6dt. przedaj 
....Qtko. . id! .. PIli,"'. Przeto koni.. ..konni... 3o.t nie tylko ...bo- 
wać prQkazan1a Pwkie. ale teł pragn,ć 1 .tBrBć Bił 
Ć doskoDal1. 
puaz ZRobow.nlo rad 
.kiob. kt6re .11 ub6stllo. o..,.to6ć, p.sluuetJ.- 



 Paoudo-IlerDBrd, Holl1l1a in ...ttbaeu. H.45. PL. 184. 11
1. 
Ił 1IIB1; 19.21. 
b Dopisano rł"" II. "na ds1.ii I".
>>>
- 144;.. 


etwo, z inszymi cnctam1. Rachuj sl, z sobą 
akoŚ do tego Cza8U w zako- 
nie t;y
ąc 1;;7" kot.com 008,yoc'}'n1ła, 
e6116 na I11R pami,
ala. 
eśl1ś 
e 
uwatela, 
e61iś P8nu Bogu za powolanie 
la wdzi,cznę, 
eśli6 ei, o 
cno'ty !lterałe, uCIVi1!e mocne postanowienie na po'tJ'm wedlug 't;7'oh 1I::06.06w 
łi,ywot prowadzić. 
Pun
 Uwał, iA kto po'WolaQJ' do zakonu, nie stara Bi, o doekoDe- 
łoś
, ten nie jest zakonnikiem przed Bogiem, oboc1aA przed ludźmi zda 
si, b
ć zakonnikiem dla sukienki zekonnej, kt6rą n08i, Jako nie 3eet 
1D81arzem ten, kt6ry nic nie umie malowa6, nie 3est krawoem który lIuk- 
ni nie umie us
ć. Takie 1 zakonnik, kt6
 nie pragnie ani 81, stara 
być d08konalym, nie 
e£
 zakonnikiem rzeczą aa"'l, ale 1;;71ko uda
e ai, 
za takiego. Własne to barwI! judaszowska, pełna z,drad,y I petna zło.6oi, 
pelns przakl,at;wa. Przekl,1;;7 
en (lI6wi P:l.amo świ,
e), kt6ry sprawy 
Boakie leniwie odprawu
e5. O 
eko barzie
 1 daleko ten, w 11;6'7" nio 
8i, BoeUego nie na
du
e. O kt6ry" ai, w;yborn1e l116w1ć mote, 00 Jare_ 
m1aez Prorok VI Trenaoh Bwolch m6wi o c6rce syoi1akle\'ł. plU8B'W8twO jej 
na nogaob 
e
, nie pam1,
ała na konieo aw6
6, 
akoby rzekł. glowa 
e
 
pozorna. ram10ne i rtoe powierzchownie p1tkne, bo s1ł na nich świeci 
habit Boski, eza
a zakonna, ale na nogach jej. to 3est na arektaeh 1 
na tędzaob po e
"relDU plugBwat1ro i złe nałogi. a
ara
 siQ 
ed,y, abyś 
w oozaob Bot;yob 
akowę ...azkerll l11e była, l11e pam1,
a
ąo na kol11eo 
t1r6
. dla kt6rego do zakonu przyszla. talu
 za przeazle w;ye
,pk1, El 
chcie
 się poprawić. 
Rozmowa 
ako i piarwia
. 


Roz"IYlanie 4 i 
O śrzodkBoh 1 pobudkaoh do końoa zakonnogo 
Zadział 
enu 00 i pie....ie 
 
Punkt 1. Prz,ypa
ru
 ai, Arzodkom 
obie od Boge w zakonie, nada- ( 
.lJJ'm. pr""ez które prędko mo!eez być doskonalą. 8 te są trojak1e. P1erw- 
eze. U
wsnie ozęa
e Sekra...n
6w apowiedzi i Na
świ'
8zego Ciala Jezu- 
80wego. Kt6re dwoje sakramsnta l!Ialle do8J'ć skuteoznie 'VI naB to IIprawić 
mogly, abyś"IY pr,dko świ,
em1 zoe
al1, k1ed;y b,y6"IY 1;;71ko godnie do 
niob prz,ye
,powal1. Ubwi Dawid w duobu prorookim o Przena
świ'
8zym 
Sakrameneier "Postawiłeś PBnle 7 przed obliczem moim st6ł przeciw t:'rm. 
którZ3 na mi, nast,pujll". to 3est przeoiw nałogom złym 1 pokusom sza- 
tailski". A św. Cbryz08
om. "Jako lwi ogień z 8iebie w;ybuoba
ęc odcbo- 


5 Ma
 25,26, Etoli 
7.14. 
6 TreUJI 1,9. 
7 , 
Ps 22,5. 
i Dopisane r,ką II: "1 dnia 2".
>>>
"'II 


- 145 - 


ćallQ od IJto.łu at:rall2'.nl d1f\błola 1. pokusotl:."e. Drugie 6rzodkl BEJ: okazy- 
j4!l g,at"G do on1az.nla !I:t., 'Ił oDot'aoh Iłwi.t:fob, . wierze, l'Iadziei, m- 
108c1 ku Bosu 1 blltnlm, w pokorze, o1.rpl
wo.
1, u
rap
eDlu 01ała l 
..r,,1rt61l zł;yob i .. inelli10b ty. 
odobn;yoh. 3. Po""", i natobnieni.. bos- 
kie, tak lI'nttrl'.ne, które daleko 'W1,kIM b.Tw.ją, 11 zakonie. anlf1ell Da 
h-lecie, jaKo i mewn,t'rzne od samego zakonu podane. 8 te RIi, med zka- 
!ile oi! ludzi hleokiob odłąo
one. etarel5,yoh czujność i st1."a! nad tob4. 
ras,,};", prryklad;y do""...e, dobre IDOdli""J' druLiob za ciabie do Boga, 
uoze"łtc.lo'tWo 1łBzelałd.ch dóbr 1. zBsług zakonu w8ra'1ikiego. ł.l'u (\w1e rze- 
oz, uwalaj. 
1. tel!! toltiem1 pOlDOoa..i uzbrojona laollie b:!B ""gla b:!ć dDakollBl'l. 

. I1 o

 8trB8
 sąd oz
k&. dla lenll1
a twego, dla kt6re@06 tak 
wiele "rzouk6... maj'lo malo 00 pD9tlUila. 
aluj za to, a oz;ył "",olle 
przedei,wz1\1cie popra..ić ei" m1ano..ioie .. rZ6ozaoh niekt6ryob party- 
kulal.'"lO'Qb. 
Pun)l,.t Ł Uwet 00 ze pobudki a.., k,,6ra oi, p.,budzać ""'E't, abyll 
przez po:usnionu 8r
odid łya1a zakonnego o doek.onaloh6 81." s'tara1:a we 
"azy'tk1a
 lS
r.".oh zakolWJcbł 8 "te ." opr6oz i.ntJlU'o!l1 .a
r:&6dł . 01 4 
Bo
ął ktOl'e a
, do "';e80 końca do zakonu powołała I potJ'. n!..,ZDolma pra- 
ce i 'm1.rć Clu-ya1:aeowa lIa 1:, intencyj, pOdj,1:a, ab:! tob10 to u Boga 
O
ca przez "."a1r !'-wojt Wjslajt;Jł, teby' do zakoDu powołali. b:!lal znowu 
tak wiele prZ3k
ad61l ozt"c1'1 sa...go Chrystu..., c",601'1 1IID,ych tw1,- 
'tych, m1ar£cłn.iOle za.konu twego dla Gleb!.. w Ko6ciele BotJ. zoet;aw!.o- 
n.ych ł tak w1.ele donrooz1ejew '&aldob lub w ISzoJl'.f601.ao.l:1 lub.. n'.eB3- 
CZfśoucb 
oioh. Na ",ollieo dlugi two
e, za kt6NII Bogu po..inna d
lIYć 
u
Z3niĆ dle. grzech6w 1:1łoicb prr.eezlyob. Zdob:!...a
 ei, tet'.y na ,d"..
n. 
serce, a mocno u Bieblł1i przed 00%\1_ Bosk1em1 po"tanĆ'll .18ko 1..jle'p'1
3 
na elu!bie Botej doakonel
ści pcstrzegać. 
Punlrt 
.. U..ał, 00 za przeszkoc;y b:!1:y, dla 1rt6ryoh do koilca od &- 
ga tob1e w zakonie zamierzonego trafić dotłłd nie IilGgłn. C
 l\ie l"OZ- 
( kosz jeu ciele.n.., pr,t.lto przem1ja
ąca? CZ3 nie zle ;lsld... towe.r",-. 
Btwo, oZJ nie in"ze 'tJ'm podobne ",g0d3 do oiała ab
 honoru n:!.sazoz'!I- 
nego prz.yneletęoe? StoBowe.wSZ3 tedJ 'te wsz,ytkie prl',euzkodJ do zaonoś- 
oi końoa i 6rzodk6w aal:on.DJ'oh, ze.w8
dt Iłit przed .-'8Ht.atem BoBkia, 
te6 tak n1kozeam.e a n1sf,odnę rzec
 witoej Bobie wa:t,.ta, n1łe11 Boga 
samego, dla kt6rego poclecbJ' 1. smaku slufJznia s1., lliała S-:;81"8Ć o do- 
skonałoŚć w8zelką. zakonną przez śrsodld pe:e1en1one.. Szukaj na koniec 
sposobu, jBkol1.1ś IIOgła przolSzkoo, wS!qtk.ie na pot,m zn1eść:, ktćrElć 
na drodze duohownej 
o ko608 zamierzonego przoezkadza;łą.. PoCifJ. wzywaj 
na pOOlOO przez prZ3cZ3f1ę Pa,,,,, Przena
świ\l1:ezej, ..sr;ytkic!t hiętyrh 
Holyob, mianowicie Patronów twoioh 1 zakonu nago. 


8 Homilia 61 ad popull!1I'I Anti.ocb1s.e? Brevlarlum ROlDBnum. pars a8E!t.i.va 
Taur1n1-Romae 19
2 s.}22. 


...
>>>
- .'46 .- 


Roz"l!'61anie 53 
O 1150t'o'tll'o6oi 1HV8):'.1 tul. utJwoI\D.ie albo za.n1l!1obenie 
1;.j abo OWIi;! :'ZdC'" st.orzone3 
Zadziak p1erwe
 


Jako
 widzieĆ wielkiego keznodzie3Q Pawla iw. do ludzi w£z.y
kiob 
głosem .1elk1m wcla
ąc
goJ ftPatrzc
.. jakoq,ecie Bobie oe
ro.nle po- 
B"t,po1lal1.. kto !I'tol, niech patrz;?, aby n1e upedl,,9. 


Zedz1al w
6r;' 
Pro' Boga «) 6w18t.lo'Ć, ieb,Ś poznać .'@ła, Jako 8ob.ie os'trot;n1e 1 
'heZ',ł,'iecan1e w zakonie 11181:115 poe
tPow.....ć. 
,?unkt "h Uwal 11 ,prerzeozona @o"towość nawet i l.udzl0. świeckim 
barzo jaet potrzebna, albiJW!ell 3ako to pewna, .ze "l.... wezytkie rzeoZJ' 
Bt"iltC.l'ZOtte od Bogu. dane 8a na otrzymanie przez nIe zbawienia n88ze80
 
jeda.abe oqll"tok..1:-oć nte ..10110' przez kGĆ't"8 oeob11wle B6g naa sbaw16 
oboe, 8
'* nlerzadko wld,l.
. te 
at i jedna rZ80Z 3ednemu pD*,teOB- 
na jeet., a druglell.1 8.kodz1, ;Jednego w.spomaga do Q'wota w1eczneso, 8 
drugiego do zgu
 ..ieezr.ej pr
prB1fuja. Naprzykłal! bano boga1;,y byl 
Job' w Piśmie iw., ..innie;! boga1;,y 
l w 1;,ylllłe Pi6mie 6w begaoz, k1;6r,y 
dzie6.. dzieb. ba"kie
o..al,jednekte przez ;d bogae1ilfs Coio] Job do 
nieba je.t zaprowad?-OI(\'. II bogaoli pogrzeb1oDJ' 11' piekle. przeto kałdJ' 
ozłowiek, lc1;or,y nlebez.pleczeus'twa u"tra
 wiecznej pragnie uOhodzić, 
o to SB si, 8tarB
, eb] do ładne3 rzt)oą, ,.@,ola seroa .nie prz;ykładał, 
ale IIIJzuw"z:J' el0 M zb,)-tnlQj a1łośoi ku stworzeniom. aby zawsze go-c6w 
b,rl do uQwlUlia 
ej abo owe3 rzeozJ' nie iDakez'j, 1;,ylko jaka .. pOlIO - 
na 
Ć "",le do oe1ljgDien1a kot1oa ewego. Gdzie eobie 
o podobie6etwo 
u"ataj, kiec\"!' 
 kogo lak:1ljoego za e
oł i wielkimi i ID8Q mi azklenioa- 
111 r6ł.D3_ napojem napełnloEO'm1 naltryt, p088dzODO, pr
't111. go prZ8- 
e
rzegająQ, te w jednej tylko miOdzy wezyezkiemi szklenicami 
ruoizna 
3e8
, ozy walJ'l 
 eiQ z k
6rej ezklen1eJ' napić naprz6d, nim 
 siQ 
o truolznle, gdzie ze
ajon8 jelit, pewnie dowiedział? To 81, li nam! 
wlaanie na świeoie dzieje, Obeuje"l!' miOd
 rozlD8Uelll. etworzeniami i 
wielkimi i "'Qmi, a nie wiel\1 gdzie 
ruoiZ11a, gdzie J.ekare1ilfo, al
 
nem k
o mądry oznajmił, Nieob tec\"!' u oi.bie 
en pof;;y
ek punktu 
ego 
bOdzie, a
 ei, rozum tw6j konieoZllie na to nskłonił, i "",ono 
l w 
'Q. DaliBY ugruntawaIl1. te ...lelka potrzeba je2ll't tego, ab1 nie 'tJ'lko 
zakonDJ I al& 1 świecki ozłowiek UWSZ8 gotów bJ'ł 1 na 1;t i Da OWO 
8tro
 . ulywaniu rzeo
 s
orzo
ch. 
Punkt 2. Uwaz 1
 111 cekanie przerzeozona go'towołJć na 'tym zawisła, 
atJ'ś sobie 1 z siebie nie obierała [,8ozej tego, n1.!ell owego mieJsoa 


9 
Ef 4,5. 
j Dop1elUle 


r
k.ą. II: "2 dnia 2". 


..... 


-
>>>
"l1li 


- 14'7- 


do lI1ellzkaniB, raozej te;!, lUt. li oae
 z.ba.." raozej te3. n!.:tell owej 
oaob1. raazs3 tego, n1.łe11 ow.go sposobu do w,pelnlen1a epr." 'twoioh, 
raor.e3 'tego, mali 0'.88° urzfdu. Ale pragnąć UII:f I e.
 151, to 1 ta- 
ki.. &pCI101M:Il we wS2Jtk1m 'tobie pr&yt're.ftlo, co 3alri.. epo8obtHt l 01.1 10- 
p1.ej ""łe w.po_g
 do otr",..nlo lI:ońca twego i to nie w.dług ros.'Id- 
ku twego. ale .ad1US Opatrznośoi BoBk1e
. 
Pu.akt ..2! PrZJpatruj e1, 6rzodtom nam od Boga Q8.
 II do poznan1.a 1'0- 
11 &ł.e;1 w nasS!\1a utywan1u rzeclij' stworzorooh, 'tyoh abo oJU'ch, B te 
śrzodki są ab') przykazanie, abo napoll1.D.an1a, abo rac1;y '9tarsSPi1ob 1\8- 
sz:ych. Bo .,rataie nas Bóg Sali Iłbezpleoz&, U lA.1kasza Sw. .. Rcz. 10 
"Kto wall, prawi, ełuoha, 'ten Id, słucba t . 10 . dlatego IroC"DO u ,,1eb1e po- 
.tanów, :te tej a ni. in..ej .i, drogi lISa. tr",II8Ć, je611 bł'ldzić ni. 
ohoelili 1. w nlebezpleczetJ.etwo wdawać zbaWienia 'twego. W :r"Ozm.owie .(ltaj" 
do Pana z Danielem. "Jako ocz" ełułebnej w ręku pan1ej Bftojej, tak 
OOQ ""je do tego c.....u do Ciebie, Panie, b,dą, ot 01, sll1łuje.s nade 
łIIltł" 11 . Takte z August:J'Dem jw. "Rozkat Panie, luoo przez e1,. luba 
przez stars
c
 moioh, co ohcesz, ale da
 oraz 00 rozka
eHz. so
owe 
serce moje 166 :r,a wolą Two
ą,,12. 


Ros'I)'ślanie 611: 
O grseoh.oh Am1artelnyoh 
Z.dzial 1 


Jakobyś patrzała .Da straszne c1omnośc1 po W8Z1t:kicb dOllach egip- 
skich prze z oałe tr2\Y dni 'trwająoe, 8 one ludzie ani sił z llie3eca 
rUI!!ZYć, ani spać, ani rob1ć
 an1_ jeden z drugim roZtllUl.w1al: n1e 110821, 
ale W8ZJ'8CY jako ełup na ;JedIJJ'm II1ej8CU abc Biedzą. abo 1e!ę. abo sto- 
;Ją zdumieni. z wielkim straohem. oczeld'Wsj4c. co 'WIdy za koniec b,dz1e 
plagi tak etrasznej, a n1gd;y nie .Qchanej ani widzianej na 6wiecie. 

mcz8sem ue!J'sz 3ako
 aniola do ciebie m6w1ąc
go: daleko strsBznle3- 
szs rzec
 s1, dzieję na dus
 ozlowieka w grzechU A
ert8
m btdą- 
cego. 


Zadzial wt6r;y 
Proś Boga, abyś lIiO grzeohów ltkać 1. za nie śslować zaWQzasu nau- 
c",ł.. 
Punkt 1. Uwał, jak wielka ai, odm1ane etaje po grzechu 6111.rtel- 
DJ'm ne rozumie grzeszącego. Daleko t:u. strasznlejezo c1elJlD.ośo1 nad e- 
gipskie, straszno 
lo patrzeć na zaćmienie słońca podcz8e liki Chr.Js- 


10 ŁII: 10,16. 
11 Błtdnie Daniel sam. Dawid, P. 
12 Wyznania X, 29. 
II: Dopi.ane r,1I:ą II "
 dnia 2". 


122,2. 



 


.tI
>>>
- 148 - 


tus owe 3. ...1.8 Óa19ko atra5znlej9z8 zaĆmlen:J.e aię pokazu3e na rozl.uD1e 
naszym po grzechu Śi".lerł:"slnJm, prz,ez k.tóry L::hr3l1tuIJ znowu umiera, znl)- 
''''u Ukrzy:tOWM bywa na dU8Q nBszej. tłalq,y zaćmienia l:iego konterfekt w 
CW3cb pięoiu panna oh 8rze8zD3
h. kt6re bez światłcAoi i ognia błąkaj\O 
si, głupielll.J.. a bezrozumnem1 " JI,\1angellej naz,wane być zallluQ
 1'. 
Glupią i 
 jeetea przed Bogiem i aniolami. tak długo 
 grz.ohu jakim 
iŚm1ertelnJm (ozego Bot.a uchowa;1) le!38z, 1 wl!IQtk:le eprsWJ' 1;wo
e do- 
bre 1 
ez,tkie modlitw, jak
 od l!I
alonego człowieka pouhodz
3., w,8łu- 
ohane i pr
jote od Boga ładną miarą nia 
we
ą, s
araj si, teQ1 sby6 
wprzob za grzeo
 sercem skrułl7..oxum p:..-aYi-lzlw:!.e talowala. 
Punk1;;-1 .! Uwa!, co za odmiana się ff'taje po S::-Z8(;!lU śm1erteln3m na 
"cll lud:rtk1ej; przed g!."Z8chem jako wosk eklonnB b31a do nabote:68't;Wa, 
do onót ś"i,
oh. do utrapienia oieła. do pOk"ju z drugJ.emi. a po 
grzeohu titaje aio nardą jako OPQIta. lrnIłbrDlł. t,skli.ą j desperacI'!, 
. serca miłosnego etajP 81, 8er
. ni
n8w1stnet pełne nion
wj
o1 prY-d- 
c1.w Bogu, p.\"Z8cl\1ł 80bie 1. przeciw drugim.. OWo 
olA :z lu,ra. orlowi.- 
czego st8je 81., serce be8

L18k1e jako 
 N
buot
donozora kr61a. Pokar- 
mu zat3w8 
ako t8etia g 1ł\.lf't'1"b. IIiEl3t1o i tą-;:;6w fJBUJ[1;; jako ba.tla ł 0"- 
ludzi dobr;ych uo1
 ka.. Re. lo- '1U91'; .. efJTi18 
Ob:'8eO s'taje 111, seroe 3ado- 

1to, kiedJ' kf'rzell. C1r
e.'5a ;ja't1ego 3ad811 na.P
8zCizOlO' b;y W 8, 00 s1., t.ol- 
'....ak z :;\1e£
 ""..rzsll'a ro..1z1, 'A'sl\Ytko 
ad8. ;Jelit zaratone, kwiaty 
8dow1- 

e, liŚoia t.kte 
 owoce. tak 
 
erca zlego 111.811 moSą dobre 
ś11, 
d..,bre 0510"14'8, abo uez,ouk1 "J'chodzlo? 
!'t;nktJ . Odmienia się po g"zeohu 6mierteJ.n;ym i pami,6. l1:ór6 
przed tym z słodkośoią na Boga 1'3mi,tałs. a tersz z wialką gorzkoŚcią 
zapami,
w. .!obl"J'oh Muk i poozątkÓW. według ktÓl"J'oh sit przed
. uą- 
d£lła, B poe Q'na 8zk.od11... ilo zgub} prowadzqoe usta", kD.01Iać, zapomJ.- 
na bcjBtn1 Bołej. a dotywa 6miałoŚoi na wszelkie zloŚci. zapolZl1na po- 
koju swego wnttrznogo, a pOOB;}'nB ei, z sUlIDieniem swoi [m] WlBBD311 
bieazić. by n.io illJJego nie b,ylo. ". jak oi,łka raecz. kiedi1 kODl ro- 
bak 8U1W11en1a własnego dokuoH po grzeohu popełn10IJ1_. PstrE te
t 
ab,ś SB.... tak srogill ka
ell nad tobą nie b,yla. w rozmowie łałująo za 
grzecby swojs. . jtCZ"C pod 
arz....m grzechow,y... wola
 do Beg.. o miło- 
sierdzie prosząc. I16w Psalm Pokut", 
. 


Rozl\Y61enie '1 1 
O gr.eohaoh 6mierteln;yoh 
Za
z1..l 1 


Jako
' widziała niewolnika 1 o8zarpaAoII 

uu
go pl
daw
go z rt- 
kOlIB 1 nogalll1 oboi,
mi. nad k
Ól"J'II krÓl jllki' w1e
kJ. slll1łowawsB;}' sif 


1
 lit 25.1 nast. 
1 Dopbane rtq II "1 dD.1a 
". 


..... 


-
>>>
- 149 - 


t 


1 sposobu inszego nie mając do uzdrowienia onego niewolnika,sam Bobie 
ł\o
ro"olnle da;Je 1 ręoe ::I. n08i s"e kr6lewskie obciąć, a 011'8II1I.I ułomne- 
mu je pr Qpraw::l.Ć, 1108:3 zy m wnet uzdrowioI\3 jelit:. At ono tente niewolnik 
nlezadługo miasto r.dzlecznoścl pooznie kr6la i dobrodzieja swego tem1t 
rękoma policzkować, tem1ł nogoma po nim dep
ać. 0, jaka to ha6ba, jaka 
obelga. 
a1e złość nie.ł;yotBnal 11 I;J'II 
akob,y glos u.lys....U anioła do 
oiebie w te słowa narzekającego, 
cja to sprawka, nle
oln::l.co czartow- 
ska, twoje 
zala
.twc nad króla m królÓw. uzali! nie pomni.z 
sko6 
przez e;rzecb twój nle'tJ'lko rtae i nogi BVloje na krzyf;u eromotnie za- 
wie.ić. nskonieo i duez, poło!3ć rao....l, 1;J'1ko !eby two
a r,ka po sts- 
remu twoją rtką, "tWoja noga two3ą nogą, twoja dusza two
ą, duszą b3 1s , 
s ty J1B. to nie pamiętając. tet ręoe i nogi Krwill Króla Niebieskiego 
odkupione ::I. tobie pr
ywr6oone ustawioznie na zniewag, i obelgo tegol 
Pana tak laskawegG obraoać nIe przestajesz, jut Go policzkować, juś 
deptać po Krwi. Jego prZt'lz grzech.1 twoje pocz,nalz. Wiedz o t;yłD., te to 
'" zapamittanie nie p63dz
 e. dobrze 3ut wBZ3tk1e eksoes.., i epralll'lr'..1 
two
e eą opi.ane i do k.iąg wnie.ione. 


Zadzial wt6r,y 
Proś Pane Boga eb,y6 poznała. 00 to za ko1,gi tskie. a ..,o....taw..... 
i wyrozumiaws.... mieli [.ioJ .prawy two
e. !ebyś ei, z Panem tak -.riel- 
kim pogodziła. 
Punkt 1. Uwat, U ka!d;/ ozlowiek IIB keiątki s"o
e. to 
eet .umie- 
nie własne, na kt61"3G1 w8ZJ'tk1e 8woje grzecltY pisze, 1rt6r6kolwiek c
- 
ni, małe 1 'łftelk.le. Jako JtiD ŚW. widział" Objswt.en1.u. są.dzeni. prawi. 
00 ..łego b,yło nspieBno w kl'1ą!kaoh 14. Tr.... Sil o,",śoi tej kailltki. na 
jedne
 1IIY6li. na drug1e
 ełewa. "" trzeoie
 uo....nki b,ywa
II pieane. 
Patrz dobrze. 00 z"p1ea;;o w tyoh kai,gaoh i jako wiele w dzle
 na 
nioh piszesz srzeohóil. kt6re wBz,tkle "godzin, śmierci Bumnlen18 
two
e 0....ta6. s będzie według tyob ksiąg .ądo..,oh Bóg. s,dzia tw6
. 
dekret wieozny i nie odmienny na oi, ",da. 
Punkt 2. Uwat, U Sil 1l1ne keięgi Bo.kie, to jeat pami,ć albo wia- 
domość ws....tko przenika
IIoa. 11 te
 k8ill!oe Bóg S811 piaze grzeob] two- 
. je ""....tkie. nio nie opuezozs
IIO. Pi.zeu (m6wi Job Św.) prz80iw mi, 
gorzk060i IIO
S. to jeet grzaob] 

e15. I ZaQbaria8z Prorok widział 
k.ięgi boskie wielkie. w któr,yob b,yły nspieane grzeob;y 16. I według 
tych miał b,yć .IId oQllion;)'. a w tyob lui,gaoh Bo.kicb nie tylko grze- 
ob] sil napi.ana. ala te! i karania takie i tek wiele, 
akie :!. 
ak 
wielkie eą grzeob]. bez !adne
 folgi zgoła. i 
edna pró!lIe .łowo nie 


14 
Ob
 20.11-13. 
15 Job 1
.26. 
16 Zachariasz 5,1. 


-
>>>
... 


- 150 - 


bęczla bez karania słuszncgo. Pa
rz
e. abyś w oczach Bcskj.oh wczas za 
ty
otF twego zmazala z tych ks1ąg grzec
 twe ws
tkle 1. karanIa za 
nie J.orzez pokutę. przez poprawę ś;yvrota prswdziwą, przez nebo!eiLl!ltwo. 
przez dobr& ucz,nkl 1. zako.nrJ.;Yoh powinności p1.lne Odp!"8wowanie, ;Jako 
to meÓJ'tacyjej, egzaminów, pr7..ez godne Sakrament6w .św. L1!)'wanie, przez 
d;1_c;yplin,y i inne eto. 
Punkt 3. Uwal, 
t dug
 nieprzyjaoiel ma 8"6 kslęg
, VI które pi- 
aZ8 1I'szytk1e twe 8rzCJf...bJ', ab3ć ja w godzinę śmierci zarzuoał, onemi 
cię straszył i do dSf..;.').srsCj' j1 przywodził. Jako pieze o .1edn3 m wl'31eb- 
ny doktor Beda,i! ko.ającemu przynieśli wielkie księgi czarci, na któ- 
rych ohor:v wszytkle grzeob;y swoje przec:li)'taw8z\y 1. zdeeperowaws'Zy. 
ulIBrł i był pot,pion 17. 
ału
 ted;1 za grzecb;y 1;wo
e. p6ki cza_ "'8
, 
proŚ o odpuszozenie i o serdeczną pop
awę przez pr
c
nę Panny Prze- 
na
świ,tez.
 i w8z;ytkiob 
w. zakonu twego. Zmów p8alm 2 pokutr::,y. 


I 


Roz"G Ślanie 8 m 
O śm1el"ci 
Zadział 1 


Footaw Bobie przed oczy ono godzinę t kt6rej od lekarz6w OPUSZCZO- 
I1B, Da Śmiertelnej pościeli le
eć i gromnio, zapaloną, u gło'YQ', a kru- 
cyfika na piersiaoh mająca ju
 konać będziesz. 


Zadział 2 
?roś Pans Bogs, abyć łaski uł3c
ł, abJ'ś z uwa!ania śmierci bo- 
leŚĆ poznałe., którą. natenozas uczuj'eaz, i niabezpieczeilltwo wielkie, 
w kt6re wpadniesz, jeśli cię snać śmierć najdzie nlegotowąD. 
Punkt 1. U"a!, i! śm1ert pewna 
e8t. tak i! 
e
 !aden nie u
dzie. 
ka
dsmu Pan Bóg rok, m1sBląo t dzleiJ. t godzinO śmierci naznacz.ył. Albo- 
wiem jako tego dnIa człowiek Bi, na Świat narodził, kt6
 mu B6g 
obrał, tak tei tego dnia z Świa'ts w;ynidzle t kt6ry Ol] DaznacZ3ł, 1 dla- 
'tego godzina śmierci Diepe
na. Wiedząo te
 ozłowiek, lt śmierć pewna,. 
dlatego ma \II1!Iz,ytklmi rzeczami gardzić i nic na tym 6wiecle nie miło- 
waĆ, it godzina niepewna. Dlatego ma być zawsze goto.,m. Albowiem 
prz;y
dzie on dzień jako złodzi"
 (m6wi Pi8mo Sw.) 18. ty patrz jako 
81f w tej DaUce zaohowujesz. 
Punkt 2. Uwat, ii Śmierć pobierze w8zJ'tko co masz 1 00 miłujesz, 
ze wsz,ytkiego Cli, złupi, odejmie rzecz.y ktÓrekolwiek IDBSZ, bąd:t małe, 
bą,d:t wielkie, odejmie zlltYsł;y. ocZJ, ueZJ', sluoh, odejmie siły, zdro- 


r 


1Z Bada Venerabilis. Hi8toria Ecol. Liber V, cap.1
, PL 95. 252-5
. 
18 2 Pictr 
.10. te! 1 Te88 5.2. 
II DQP1sane ręq II 112 dnia 'II. 
n Do.pisBD8 ręką III m1ęd2\Y ",raz8111 Iłnie n . 


.....
>>>
I 


- 151 - 


1I91e, nakonlec t;ywo'" i z nim WBZ1'tko wetm1e, 1 stąd ludziom najbar- 
dziej w rzeczach dOCze9
ch elę koohającJm śmierć prz,kra 
wa 1 gorz- 
ke, te Vlszy"tko w ruomencie jedQ31L opullclć musisz, co przez wIele lat 
i z wielką praoą nab,ywall\?' O smierć (mćwi Pismo Św.), jak gorzka jest 
pamiątka 'tWoja człowiekowi pok6j mającemu VI' 8ubatanCJI;Jej swojej, to 
jest w majętnościaoh, w p

jaclelaoh. VI rozkoszach, VI honorach 19 . 
przeto wolen od takowej gorzkości z08
eje dobr, zakonnik, kt6r, za- 
wczasu dobrowolnie ze w8ZJ''tkich qoh rzeo2\Y dOCZ8I!1J:O'ch dla Cbr;yetua8 
się w;yzul. Patrde te"". ab,1I i t;y woza. b,yła jako ulll8rlą wez;ytk1a 
wkr6tce przemijają.c3m rzeozomo. 
Punkt 3. Uwał, ii ins'Jzej człowiek w godzin, .mierol o wszytkich 
rzec
ach będzie rozumieł, nitli teraz rozumie tyją.c pr
 dobr,ym zdro- 
wiu, inaczej będzie sądził o cZ881e, kt6
 teraz traci darmo, inaczej 
a umariwianlu Jamega slehie 1 a -,korz8nieniu z130b nałogów, inaczej 
a naboteń6t
ie, o kt6rę teraz n1ewlele dba, inacze3 o pokorze, o po- 
sluszellatwie, o utywaniu św. 6akramen:tów, o me
taOJ'jaoh. o egzallinach 
1 innych sprawach zeko
ch, kt6re terBZ l.niwo i ozięble o
rewuje, 
czasem lekcewa:ly, OPUBZO'Z3" bo natenczas cent ioh zrozumie, gdy DIJ na 
pamięć pr¥;:Jdzie Owa prawda Pisma .sw.: "Błogosławieni (prawi) umarli. 
kt6rzy w Panu umiera.ję. albowiem spraW3 ich idą za n1111" 20 . Przeto! 
póki czas mas'Z. s ;araj 8ię abJ6 spraw;, ,,;akcwe wielce 'Ważyła za Qweta 
i z wielką ochotą, pilnośoią. !ądzą, jak najlepiej wsz;ytk1e zabaw,y 
1 powinności zakonne odprawowala. 
W rozmowie z Panem Bogiem o to Go będziesz prosiła, sb, tę prawdę 
tak na sercu twoim w:yraził, teb;y. od tego czaeu tak tywot swój p08ta- 
no
1ła, jakę 
ś chciała w godzinę 6
ercl 
ć nalezioDa. 


RozlI\?ślanie jP 
O śmieroi 
Zadział 1 
Wepomni sobie na owego nlezboinego Hr,zoriU8za 21 , o kt6r,m pisze 
S. Grzegorz, te prę skonaniu swoim, kied;1 go wielka gromada prZJ' ja- 
ci61 i pokrewnych obstąpiła, od czart6w przeklętych mokami piekieln,- 
mi przestraszony. do własnego naprzód syna. zakonnika, po ratunek się 
uciekł, ale darmo: potym elę od [SlcJ czart6w 880tYcb obrOciwsz3, a o 
odwlokę prZJ'najmniej na jeden dziefi prosi, stra6z
m głosem wołając: 


19 Becli 41,1 nast. 
20 Obj 14,1
. 
21 0 Chr,.aoriuszu PL, 77,440 (S,Gregor1i Opera t.III). 
o Dopisane ręką III "bo inaczej 
le bedzie koło ciebie". 
p Dopisane II ręką I', dnia 3". 


J
>>>
- 152 - 


f1';/sztu do 3utn? f1';/szt:u do 3ut:ra, a! oi to ledwo W;Yll8w1a3110 nst;1oh- 
miast bez pokut:;1 sJo:onał Q . 


Zadział 2 


II 


Proś PBne Boga, abJ" Bl, nauoQla WOzall pokutować za grzecb;y. nie 
ozeke
IIo d do, ostat:nie3 godziD;y 'mieroi. 
Punkt 1, Uwd one 010"., kt:6rs Pan Jezus powiedział U Łukasza ŚW. 
. rozdziale 1
 o bogaozu, kt6r,J nie o śmieroi, ale o t,woole 1 rozko- 
szaob "I7śl1ł. llasz,prawi, duezo IIO
S wiele d61:r, zał;,wa
, 3edz, pi
 
na wiele lat:. Ale słuoha
. 00 Zbawioiel l16wi o nim. gł
i, t:e3 nooy 
wez", abo wydr, dusz, twll. c06 zgr
madz1ł. Cz.y
8 bodzie 2. 
Punkt 2. Uwd kaMe słowo. naprzód H Zbawiciel na2\lwa tego, kt6- 
'r3 nie pam1t'ta na Am1erć, Slup!m, bo 8smego siebie zwodzi 1 barzo 
oszuldwa, lIam Bobie wielką IIzkod, oZ3nl. nie w lI8l3oh, ale w wielkich 
rzeozach zbawienia swego. 
Punkt: 
. Uwd. H w nooy dus., wydrll te.... kt61';/ na śmierć nie pa- 
miota, w DOCY. 'to jed't '" grzechach z811tIWle śll1erć tego t którj zapomi- 
Da ślI1ercl, najdzie go w 61epoole duszne;!, " ciemnościach Bumnlsnla, 
kt617 nie w1dzi grzeohów 8W3ob, bo 0.00 lIIf, clemq. na dUBZ3 811e3. albo 
3eś11 co widzi, nie dba o grzec.bJ swe, ze mał.e je pooQts, ladajako 
81., spowiade., bez talu prswdziwego, bez łiBdnej poprawy, ustawioznie w 
t:et grzecb;y "pada. !.dne
 odm1en:p w ob;yoze
.ch nie o2\lni. zawem ;jed- 
naki 8 gnlewli"1, leniwy, upar't1, wielomowny . oll'pa13, prbtnu.jlł c , ł . 

edpak t:sgo nie wid
i. Wielka t:o noo na due2\l przez tak wiele lat ł;,6 
. zakonie, cz,sto się epow1ada
 i komunikować, 8 nlo Bi, nie popra- 
wiać. zaiste muszli te spowiedzi i komunie być 
lkO z nałogu i podob- 
no n1egodnie 't3oh 8skrament6w U.!3W81DJ ł nie na zbawienie, ale na 1I1e1- 
tle nesze potopienie eobie hierze. B6
 si, tedy. teby w t:atle3 nooy 
śmierć nie napadła i nie WJ'darła dusze twej. NaoBta'tek uwał, 1t 'to 
Zbawiciel mówi. w;ydr
 duszę z ciebie. nie lIlOwI wydr, tobie insze rze- 
o
 twoje t, ale dusz, two

, co masz w Bobie najdrotszego, toć 
drą, 
co .iecej wat,:y nlteli ws
tek świat, "to ",drą nad 00 nle IDBSZ nic 
wi,kezego i lepszego w t:obie. A co goraza. W;Yder[ł]sz;y dUsz, twll. 
wrzucą 
II do piekła w og1eil wieczn:p. Pat:rz!e tedy. aby' tego głupiego 
bogacza nie na61edowałs o ty
ocie długim, a nie o śmierci 
śląc, te- 
b3 cie co inszego nie potkało, abyŚ 11 nocy i nagle, to jest w grze- 
chach i niedoskonałoŚciach nie umarła. W rozmowie mb. do Pana Boga, 


ł 


III 


22 ŁJo: 12.
O. 
q Dopisane ręką III "ooh Jeszu ratuj". 
r PrzekreŚl.ony wiersz "Masz prawi duszo moja wiele dóbr, załi3wa;J, 
jedz, pij na wiele latu. 
s 
Dopisane I
I rtk" "" tym punkcie W3ratone grzecb;r własne moje są". 
t Dopisane III ręką mi,dlij' wierszami ..j
ko to skarbJ', złoto, srebro. l . 


. 
II 
ł 


I"
>>>
.... 


- 15
 - 



Bko Ko601ćl Śp1611& 11 godz1.naob Z'I!. 1.1_:01... grzeszącego t!J1, co dzi.tL, 
a nie poku
ująoego, bojet6 'mieroi 
r&s
, bo g
 w plekle łed&ego 
nis ..ez Cdlwl'i
nle2}, Zmiluj siW ned.. IIID" Ech n6j, i zbaw mi, i m- 
0" Twoj" wybaw mi,. 


Roz;qyŚlan1e "IOu 
O 'mieroi 
ZedziAł 1 


I 


P08't.. sobie przed ocz:9 ebor, 81of1trę Da łOtoku 6Iłiert'a1.J:tt Dl lef:,- 
O" v, od lekerz6w oPUSZOZOAO [sio], kona3"o.. 1 n6wi,\oą do oiebie I 
"....ie dz1eia [slo], ju1:r tobis". 


. 


Zadzlał 2 
PrQt Palili Boga o zba1l1snn" b03atil okolo kresu ł,ywc1:e 1:1Ieg
. 
Punlct 1. U1Iał, ił 1iuob ino. rozkazuje n.... pemię\aó ne śm1eró i na 
rzec" on'tatJ11e, D8 sąd, na piekło. na KrOlul!IPo Niebieskie 1 obiecu- 
je, li ten, kt017 ł.-łd:I.le pam10'Csl na n1e, na wleki nie zgrz9ł!1z,_ Je'- 
l1 te
 sila srzs8ZJ'lIz, pewn1e 'to stąd pOChodzi, jak" salD PaD o 't1Di. 

l.rdz1, lł na ostatnie rzecl\Y nie 'ptimiotasz.. Niti paad,tiaez, U. ,.1e- 
le iob po 1:..k01l1Cb grzsohaob, " k1:6re 1:;y wpadasz, nagle bez poku1:;y 
umarlo, 00 si, i 1:oble nlespodz1an!.e pr
1:roaIić lDOł". Rie m6w1 dutam 
.. III1losierdziu Bo.,m, te mi, od tSl!o uobow", boć i 1:....oi, k1:6rz;y 1:..10- 
W" śmierclą elusznie od Bog.. skarani S", takąt si, nadzlej" karmili, 
ale nadaremno. 
Punkt 2. U.Bł, 1:1 v.apam1e1ian1e 61dero1 1 lnECJcb ostatnioh rzec"",, 
poohodzi od nispr
jaoiela dusznego, k1:6
 wiedz"o o ..ielkion pc
1:- 
kaob, k1:6rs pr
noe1 rozl\1ś1..nie śmierci, wybij.. ozlow1e..""i z "..mi,- 
oi .łmierć, a fJwo1: kladzla przed oo
, u..ataj"o jak 1II1ł;y jes1:, i oma- 
mis ozlowieka, jak
 nier,yoblo, po wielu la1: w osta1:nie3 s1:ar060i 
UIll1'....ć lII1a1. ChociaS 1I1d,.ial\1 oodz1e6, 1* wl,ooj alol1oh, nH s"a- 
l'J'oh umiera, ods1:r..s.... jesacze oa rozl\1ślania 'mieroi j..ąś ...lanobo- 
11", 3ak
 1:en 00 na 6mi.rć palll1,ta, ueł;awioznie lII1al 
ć .",tn;r, 
bez ł:adne
 rado601 i. poclec
 fn.rdeł)zTle
. ale 'to zdrada 1 oszukanie 
wlalkie niapr
jaoielslt1s. Gd1t rozl\1śllll11s 1 pami,ć o 'mieroi nie 
melanob.ollk1ea cz10wieka oz;vnl, ale IIkrOlDD;11D 11' ob;1'ozBjaoh. olob3l!1. ł 
potorn;r.., rozpus1:t i nieskroIlIDoM baBlj"o, rado6ć z"si, 1 pok6j ser- 
deozQy. wielki barzo prQDollzą,O, 'tek te Ile luaarć jak na wesela oze- 


. 


I 


2
 Ottloium datuno1:orum. responaoriu.. Ir Roc1:urn1. Breviarium Ramc- 
num Taur1ni-Romae 19:9. 
u Dople8I!8 r'k4 II "1 dnia 4". 
y "letęoą" 1 "IHD1ertelD:Ja n przeeta w lone. 


. 


..III
>>>
II 


- 1
"- 


ka , z Pawle m ŚWiętym m6W1.ęc I "Pragnę być rOi.wiIlZaDJ' 1 b;yć z Cb.l:;'stu- 
som"w 24. 
Punkt 3. Uważ kogo masz słuchać, oZ'J Pana Boga, który jako ła8ka- 

 Ocieo rozkaz
je pamiętać &a 6mierć, [o
 ezatana] zdradliwie oię 
odwodząc 1 marDie od8tra8z8jąc
 Jeśli Pana Bng8 8 nIe szatana zwod?l- 
ciela twego choesz słuohać, wbij sobie 'W pamięć śmierć, Sąd Boł;y. 
piekło, 1 co dzień na nie paru.tęta3, ozęl!!l'te mec3Jt.acy1e o nioh czyń, 0- 
bacz.ysz, te sI, poprawiasz w obyczajaoh 1 Bzczvśllwle w godzinę śmier- 
oi umrzesz. e pswnJ.a zbli'llłlenle "::'eozneo otrZ3mBBz. W rozmowiE: m6" do 
Pana z Danielem św.. "Oddal ode Imie, Panie, drogę nlepraw",śo1.. a wedle 
u8taw TwoIch zm1łu;! sIł ł:.ade mufl:. obrałsa l30bie drOł3ł prawd;y. sądów 
Twoioh nie z9.pomnialam. St:Jję prZJ śwladeoP,"s'ob 'l'wolch, nlech!e nld 
będę Z8\'1Bt:1dzoDa przy śmierci m.ojejll25. 


Roz
ślanle 11% 
O Sądzia Boty m 
Zadzl
 ł 1 


Jakob'8 ps'trzała na 0'f,6 la .
8.konn1.':(f... "" k.t6r311L .,Jiaza Jacobus de Pa- 
2( 
radifll('l ,te .alt .t 
 
!U.e",
1 ó:t'tJg'r:'tO.u zakonnikowi, towe.rZJ'Bz
wi swemu, 
Ir
I:A.i68.ł ber7.o smot.l:lJ' l tełosIlJ", spyt&DJ' eob, flie z nliD działo, "lic in- 
szego nie odpowieJzisL, t.ylko te ełowa: 
aden nie wierz,. taden nie 
'Wierz;y. jek ściśle Bóg sądzi, 1 Jak surowo karzdi " tym zniknął. 


Zadzial 2 
Proś o bojatń sądów Bot.,yoh, eb;yś eię st'łd do ezozeroj poku1;;y za 
grzeobJ twoje pobudzała.. 
FUnkt 1.. Uwat, lt ten sąd w godzinę ś
ercl będzie barzo surowy, 
naprzćd bo Da nim nic 8 nlc nie odpuszczą, a1e i za najmDi8j
ze słowo 
prćtne, za u\yś11, za uCZJ'nk1 waZJ'tkl0 trzeba spt"ewę Sędziemu dać, i 
ze nie odpowiadać, co s.1ę na z1.emskiUl eądzie sędziów zieU'.Dk1ch nie ZB- 
chowuje, bo oni nie dbają o słowo prć
ne i o inna rzeo
, e1e t,lko 
wielkie sprawy .1 krz:ywd:! sądzą.. Znowu na sądzie Bo:2;Jm nlet;ylko grZ6- 
oł
 będą sądzone, ale i dobre uc
nkl, spowiedzi nasze, komunie, 
mOdl.1tw:y, lDeq,tacyje, umartwienia, jeBli dobrze b;ył.y odprawione, jeś- 
Li dobrą intenoyją, jeśli nabotnio, nle
lko powierzohowne epra
tal
 
i serdeczne afekt;)' i skl"J'te lItYśli,których sędziowie ziemsoy l1ie 6
dzę. 


24 
Flp 1,2
. 
25 Bł
dnle Daniel, zam. Dawid, Pa. 118,29-32. 
26 Jak=.1b z Par6d.]'
a, -ceolog, cysters. potem ka...
tcuz. Z'i"J, 1l1-64 Polski 

łQwnik Biograficz
 t..X 5..363-364.. 
w Dopisane III ręką "daj Jazu jaknajprel1dzd ł, 
Je Dop18ane II ręką "2 dnia 4'1. 


I III 
....
>>>
... 


- 155 - 


latrzte ted" jaką maez mieć strat nad sobą :1 jako eię WCZaS masz go- 
tOWRĆ Da ten sąd, abJ'ś 
88ka"" dekret 11' godzlrę Śm1erci ua138zała. 
P
nk
2. Uwa!, l! powt6re sąd 

 
 g04Z1nę 6m1erci będzie borzo 
si.raezDJ' względem sędziego, bo 8ędzie tec ma wladomo6ć W8Z1"tklcb rze- 
c
 i epra
 nas
oh. nic nIe jest tajne przed nim. i tak nikt przed 
D
_31 5:1.ę zaprzet i Ył3m6wl
 nIe będzie mógł: tam. tego nie mOw1ł, nie 

ś111. nie cZJ'n1.ł. Druga, te I'likt cle mote uciec przed 't3m atdz1ą. 
bo j
Bt wszędzie, na niebie i na ziemi, do tego jest ""szeohmoo
, nikt 
slO obro
lć nie mote, ale konieoznie karanie 
81 cierpieć, które na6 
"łoty. 

łl.
._
 Uwał. ii po trzeciEl ten eąd. stra6
DJ' b
dzle, bo na nIm o 
wielki" rzecz;y idzie :1 z nss2\1oh 1 z cudQch będz:le nas Bóg sąr1zić, 
ni.8 o majętność, ani o 8ZtUkę ziemi, n:i.e o pienią [dze], nie o in.."1e 
rzec
l świeckie, ale btdz1e sąd o due
 i o olele, o kr61estwo wiecz- 
ne i pacęp1.eniu wiecznym, o dwu wlsozno,!lcisoh, z kt6r,ych ;Jedną Dam 
prZJ'sąd2'i, nl",,,,lbsq, abo piekielną. Tu pilno u1ilał:, i".1edy b,ć zaraz 
ltaZ6.DO UILZ'z@t.. 
ia k't6r;ych b:ftl ",attPk6w z sobą r.sbarziej trwo!;yła Da 
sędzie Bo4-1r
 8'tan
ć. Przeto Bi, Btara
, ebJ" je z siebie zniosła za- 
raz przez .!"o'"'. 1;-.. i dobrą. spoWiedt. Powt6re. k.ie
 byĆ kto oznajmił. 
te pS1fDla za rok al&2IZ slO po1razaĆ Da strs8ZD3 m sądzie Bo!3 m, cob3ś 
tet; chciała dobrego ozynić przez ten osły rok, dla czego by tobie 
sł:lflznie mógł Sędzia .6prawieJ.liwy prz.ysądzić ołJwał.o niebieską. POC2W'- 
najte 1;edy d..iBis zeraz" 1;ym oię ćdcz;yć, gdy! nie wieez, jeśli ju- 
tro nie pó3dziesz na sąa Boł:j. W rozmowie proś Ch
stusa Pana o łas

, 
ł,abyś tak 'tere:z mogła Qwota twogo poprawić i 8umnienle WYQzJ'śol
, 
!eb;yś gdy Fsn prz;ydzie, b:!ła got""II. 


RozII\Y Uanie 1
 
O prz;ygoto",an1u się na Blld Boty 
Zadział p1e
8
 


Frz,;ypolll1i 80bia ouę his1iorlą, jako dnia tego, ktbr"]p;t) Bernat; 6w. 
umarł, trz:ydzieśoi 't;ysi,o," ludzi z nim Ol°IJ.Z Da l!I
zie an.t:y1D. stanęło, 
z kt6r:vm dwoDl. tylko niebo pr2:.ys4dzone j
st, Bernatiowl h. 1 dziekano- 
w1 Longoneilskiemu, t;r
e3 de cZJś6ca są 
a8łanll W8ZJ'80Y i:m1 do piek- 
ła po
ępieni. I{yśl 
;y, jakob:!ś  nimi e
ał.. przed "7cunałell Chr,ys1;u- 
flow3m, abyś dała liczb, z s;»rs1P twoioh. 


Zadział 2 
Proś o łBSkę, ab.Y' mogła obl1oąć śrzodki do WYŚCiB otra2z1i'll'ego 
Blldu. 


'3 DoplsltD.8 ręką II "3 dnia 4 1 '.
>>>
- 156 - 


III 


Pu 

_ 
 Uwal;, ,. t. Pan B6g dal Ila wnj ą ka!de aJ., aby jeś11 ch
e. 
mógł wolny m b]ć nd sądu JIj
n R1;t'lIlsz11wRgo. 1 o
 dekret:to "rog1.ego na 
W.iI3C1.ne potęri.."ni
', Jako 't\lo'terdzJ. Ś.. Apostoł, ioT..1ad3b.Yś'lllJ' r prL.,,1, sa- 
2" 
mi sit sądJoll1, ule b:/11byśDtY 8ądz
Jnl (. 8ąd.ŹIlltY*' tedy naa 8BUij'ch, na- 
prz6d e@zemen c
cz1ęnllJ' dobrze ('Idpra'#fll
ąc. lItYell, słowa, uczynki D81!1ZG 
dobrze rozbierają.o 1 .T.Q nie serdecz.:łle !ełująo, pok"t
 sobie za ta 
grzecbJ', k:t6re 'W eX81!'1f)n upe.trzy1183Jy zadająa i accne oz,nląc postano- 
wienie, :ł;it 31.., s
rzec !.8 po'tym. btdz1efl\11 taki 8ąa z 1181111. StIlQm1 CZ:J- 
nląc, nie bęa7-leĄV od Pana Bog8 aąd&.eni, LGŚIIU się "Jam fJ('
dzi
l i 
ukp..rall.. 
l\1E!rt 2. Uważ, it 
olni btdziemy O[
 8'tX!!I.E!Znel!I) sądu &1.880, je611 
2p'łaćzif
 g
zeo
1 
asze przez dobrą B 
11
ą s

.1ad
, na której wa,
- 
tkia zgoła, 
8 która prawdziwie 
8łu3e
, grzeobJ odpuszozone b3 wa ją. 
Za k't6rs.. m6wię, pra"ozl'IIie tsłuj31V, bo ktc. 1)ez talu, bez postan","'la- 
nia, te a
, konieoznie leb str
eo bęcz\e, 8pofiiad&, ale 
l
o z nało- 
gu 'tJ'lko spowiedź odul'ewuje beoz wst:7du pr-zęd. Panem &g1.elJl., z 'twardym 
sercem, t,lko jak jską historię pr 7 .ed kaięd':;81D. pro'Radzj., temu nie by- 
\'leją odpuszozone grzec
 ne 8powiedzi
 
le Bą 
ach
wan8 ne Sąd Boty, 
bo które są o [d]puszczone na epowie"zi, t;ych p
 'I6g nie eądzi. 

un
 . Uważ, jęś
l Qhoe
 1aĆ 01 Burowego dekre
u 
8ki

0 
o1- 
nl w god!ólnę £m1eroi, nie 17,Ylko eX8UD l)od....ietL z żalem. abo 8k
t1ob4, 
nie t;ylk
 dobrą ;:tpowief,U oz,yn1Ć '-:;:rzeba, ale ;1e8zoze trzebt'l. pokutowaĆ 
ze te gr
ecny; ta pokuta 
e8t, kt6ra kapłan n6unacza, ele 
o nta kat- 
d,. dość cQni Panu Bogu, bo maluozka jee"t 1 be:\"'zo nler6wne grzoohom 
popełn1.ct!3lD., kt6re daleko wieksze są.. Przeto
. krom tej. którą kąplan 
Daznacza, ma tatdJ 
am 60ble zn
8
ać rokutyt 
soJPl1D" .ł
Bienjo), 
mod.lt
 1. inne utJ"Bpl.t3nla 1 !.IurtwlenJ.a. IlaIlZ 81.., teł: S"tB::"SĆ CI dDb- 
re uoz.yntl, kt6re po_gają. do W3plaoen1a długów grzeobOW3'oh, 096 9 

eil11 nie uOZ3ni za iJ''ilota, pewnie to abo 19 piekle na wi.eki, nbo oZJ'
- 
ou po śmierci ze kaid] i ce3mnie3az,y grzech od Boga karani b9dziem. 
Pa1irzł;e dobrze, co MSZ obrac, o
 maluczkie pokuty 1 krótkie. czyli 
wiekuiste '"01d abo srogie i długie cz,yśćoowe. !lie bądt ted] ciedbal" 
" pokutaoh twoioh, rada 1 oz,ato OZ3il 
8c,plin:7', z pozwoleniem s1ia:r- 
slSJ'oh, rada k.1eCJ;y motasz długie II1Odlitw;y odprawuj, a cadew

tko rada 
winowajoom twoim odpuszczej i oz,yń t;yD\ dobr...., kt6rz,y ciO prześladują, 
ta najlepua i cajskuteoaniej'sze pokuta. !la rozmowie l16w do Pana z Da- 
widem. Nie "'obod!, Panie z słułiebnlcą. 1. niewolnicą. 'tWoją na l!ęd 28 , tu 
pal, tu jako ohcosz nawiedzaj, b.71ej na sądzie Twoim lSlIkaw1e przeba- 
c"ifl. 


II 


I 
II 


27 1 Kor 11,
1. 
28 Pa 142,2. 


l!.... 


-
>>>
... 


- 157 - 


1Iod;y1;ac
a 1
z 
O Są:izie Bot;;ym powszechnym 


Jakobyś 813'81'.816, 8 ODO po cztereoh stronaoh 6wis:ta, 3ut spusto- 
szonego 1 upadł.ego, An1.o1owle w dzle:6 8ądnJ' na 'trwogę trąbią, przy tym 
gł.OS8m. wielkim. wOlająca powstańcie uQ)B.rll. 8 ldtcle na Sąd Bof;J. 


Zadzial 2 
Proś Pana Boga o łaskę, ebyć to rozlEij'ślanle o straszn:ym eą.dzle po- 
w8zechD3m pomocne było do popraw, t:ywot;s 'tWego. 
Punkt 1. Uwał, z jakim 1 jak r6tDJ'm afektem zaraz po zetrq,b1.eniu 

!I umarli z grohĆ1ł Bw;ych wszyso, po....staną. dobr
 z !"sdoŚCilł 1 wese- 
lem wielkiII, .łie tego du18 przed w8ZJ'tkim świa1iem od !Ja mego Boga świa- 
dectwo wezmą anat3 1 niewinności 8we3. dlatego zowie Tertulian dzień 
ten uroc
8toŚOią wesela QhrzeaCljar
kiego29. 211 zaŚ powstaną z OBab- 
l1 w 3 m 1 nlesQchaDJ'm talem 1. Bmu.tklem, 
e na waln3m tym 1. publlcZD3m 
sejmie takte przed WSZ1tkl111. światem od Boga 1 wlal!lnego 9umnionia po- 
kone!li b3Ć ma
ą o wez.ytkie zlośoi swoje i najekr;y ;eze. o k1;6r3ch do- 

ęd świat nie wiedział. Powt6re, dUSZa dObr.ych, złączając eię znowu z 
oiałem 8woim, będ:!.1-e mu winszowała uroc
stości uwielbienia jego, ja- 
ko wito krćl krćlwe
 wi!lezuje szczęśliwe
 koron8c3joj. Dusza zaŚ 
złJoh wstąpi 
 oieło z gorzkością i 8zomraniem 1 łajaniem. Ach, prawi. 
1;oć oię znowu prz.y
ąć musz" 01&10 niegd;yś del1kB1;ne, subtelne i roz- 
ko

e, 8 (teraz nlentet,) oiało plugawe, czarne i Bzpatn9, clt
k1e 1 
Bmrodli"8, olalo .,Aaad 1 Bk.o
lonam1 1 1n8
m 
baot1ll'em smrodliwym, 
jRdO'll'l'tJ'm, napełnione na wieki wiek6w. Po trz801.e, dU8za dobr;yoh "'stą- 
pi do oisls swego z podzi,kowaniem, dzi,ku
ąc mu Z8 wszelką powolnoŚĆ, 
za wBZ3'tik1e praoe po4;łętie dla zbawienia mecsnego. Z130h za6 dusze z 
przekltB'tWem, s. złorZeOZSlU.8m. z prQpom1ns.tliem 1 lU:i ocz, 1IJ''tJ'kaniem 
grBschćw wsz.y1;k1ch dla rozkoez.y 
ego ciolesn;yoh popelnione
. 
Punkt 2. tlwBt, z 
ak1.. afekte.. i tli i dobrr;,y s1;aną na salll'lm s,,- 
dzie Bo
III, dobr
 z afektem. bezpieozności wszelak1aj, wiedząc, ił; Bę- 
dzia laaka..., dokro1; za nielli ...,d8, tli zaś z plaoBsm i łzam1 krWaw,ym1 
btdę Uuo 
ako ualoni piersi B1Io
a, wola
"c i nar""ka
"o. Jeden D;yn 
Boi;1, jedne 1i;/lko odkupienie, 
sdsn 1i;/lko krr;,yt, 
u! drugi raz Chr;ys- 
tU8 za nas nle UlI1"ze, juA nBS witoaj D.le odkupi, ;łut na wieki "ieków 
pod niswol" grzoohow" ne.. pr:z;ydzie 
,czeć. Po t;rzscio dobr:z;y pst;rząc 
na odm1an, i odnowisnie świa1;a, tywio13 niebios, na nową eię radość 
s1;"d zdob,d", z (7) 1i;/m zaŚ ta! odm1ena now" bIdzie okar;,y
" do talu i 
placzu. &to (reeknlt,) 
iem1a st;ara, ktćrąślll'l llilowali, do szczę1;u znik- 


29 Tert;ulien, O widowiskach 26,29 w, "'bOr p1Bm, pap 1;, V. 1970. 
· Dopillane r,tą, II 
1 dnia 5".
>>>
- 158 - 


nola, a gdzie teraz gumna, konie Desze, "02\1, gdzie 8ZS'tJ. gCizle skar- 
b,. gdzie kosztowne dwor, 1. pałace, upadł świat' 8'tar,y, w ktO!'J'!D8Ś_ 
[sic] ei, kochali, upadl, a na llie3sce jego nashł no...,., daleko pi,k- 
nle;jsZJ'. De wieki trwajlłol, ale nle dla DaB. Poczwarte. Dobr
, pa'trząo 
na naAm1ew8two pot,plolljoh, Bogu będą dzltk
W8ćł te za laską Jego w 
liczbie ioh poc

ani nie s,. tli za., patrząc Da WJ'brene wojsko 601,- 
tych Boł;ych, wieoznie s
lła btdą utrapiani, l16wiąo; "Oto k
6r,ycheśll\1' 
naśmiewali, kiedJo oto jak, mi,dz:y s;;nami Bo
ymi poc

ani S4. Oto owi 
8zkrupulacl. owl WJ'snańc" ow1 od nas pogardzeni, owl bez lask:l. u
 lu- 
dzl, 8 teraz pelni la8k1 Bolej, pełni ElZC
ŚC1B 1. ohwe.l,.". 
Punkt 
. Uw&! z jakim afektell, po dekrecie, tli si, z Chr,ystusem 
i z świ,tymi rozstaną, z jakim zaś dObr.., za Chr,ystusem do nieba p6j- 
dlł, dobrz:y Sędziego sa"'go i krz:yt i "'
k, Jego Przena3 [świ,tszą.J b,dą 
błogosławić, !e przez n1ch UCz68tnikam1 zostali d
kret:u 8zoz,śllwego. 
Powt6re będą sobie wzajem winszować zbawienia wiekuistego. Po trzecie 
poprowadzą slO do nieba z wielkim. tr.yumfem 1. śpiewaniem. Po ozwarte, 
ogllłdajlłc si, na prz:yjaoioły i powinne swoje, ju
 na pot,pienie skaza- 
ne 1. słowa 1m dobrego nie rzelm4. ale Bucho ich odprawią mówiąc I Nieoh 
uetajlł grzeszni i złośliwi na ziemi, 
ak 
eb;y ioh noga wi,oej nie po- 
stałe. tli zali. potopieni. piorunem dekretu Bo!ego uderzeni, z rozpa- 
c.., tylko biada' biada' biadal wołać b,dą, sobie, Bogu i świ'
YII, 
'll'sz;y'tkim rzeozom złorzecząo. T,mozeBem sl, ziemia otworzJ' i wł!lz;ytk1cb 
gwałtem potrze i piekłu, na ....ieozne męki z wielkim. wrzaskiem i pomie- 
szaniem odda. 
Punkt 4 . llasz 1 wOd,. IDBSZ i ogiat.!. przed tobą.. oblerejie Bobie 
OOĆ. s1t podoba. Ra koniec rozmowa z Bogiem. Góy pr
dzlesz sądzić, Pa- 
nie, nie ohoiej mi, pot,pić, o6
 ze po
,
ek stlłd bvdzie miała Krew S,y- 
na Twego, je6li je na pot,pien1e p6jd" w
d,ć nie umarli Ciebie chws- 
lić bVdą, ani ci .....,soy, kt6rz:y do piekła W8tVPU31ł
O. 


ł 


Roz
ślanie 14 88 
O piekle 
Zadział pierws
 


Postaw sobie przed oc
ms głębokość i szerokoŚĆ dołu onego pie- 
kielnego, kt6r,y wedlug niekt6r,ych neuoz:yciel6w ani szere
 ani gł,bezy 
jest nad p6ł mile, aby w nim jako śledzi w beczce lIciśnieni b;JU po- 
t,pieci. 


I 



o P. 113,17. 
DB Dopisane r, ką II "2 dnia 5". 


..... 


.
>>>
... 


- 159 - 


. 


Zadzial wt6r;y 
Proj Pana Boga, abyj Il1Ogb dobrze PO;lll6 ona ...Id. 1rt6r6 cierpiII 
po
ępien1. 
eby oię od grzeohu, ;leśli ozego, Bo
e-uohowa;l. nie milojć 
Bo
a. pr7,JIna;lmnie;j bo;ldi. pieldeJ.na powśc1ągn,ła. 
Punkt 1. Uwał, li piekło ;jest pod ziemią, pelne ognia slarc,ZJste- 
go, płoad.en16w nleug8ezol\1oh, k.t6ryob ani oko widziało, ani uoho s,Q- 
szalo, ani serce pojąć małe. awlado
 
eden u Cesariusza, te dla pr6t- 
ne;l obwały w ;lał...
ach swoich pot,piOIU. K1ed;jo by, prawi. war;ytkie 
liśoia na drzewie po wer;ytldm świeoie w ;ję7,JI1d .i, obr60ili. ted;jo by 
wypowiedzieć nie OIIOgły, ;lak o1,
lde lIIO;je ell ",Id w Piekle
1. To
 piek- 
ło ;leet pełne sproBlUm [Bic] berzo diab16w. ludzi barzo plugawy oh. po- 
toPionyoh. rozmaity oh grv.esznik6w bez liozby. O. ;lalde to oi

lde bO- 
dzie t'owarZJ's1i1ro, o jak mzerne na wieki z takle mi pom1eezkan1e. Wi- 
dział Ided;joś zakonnik ;jeden przy śmieroi s..o;je;j tylko dw60h d1abł6w. 
1 'to nie doskonale, jako 88mi 11 Bobie prawdzl11'l są. eA cl zaraz rozu- 
mie;jąo eiO być w piekle, złorzeoić [siol POOZII1.wola;lllc. przeklota go- 
dzina, kt6rejam do zakonu wstąpi}, po obwili do siebie pr
szed18
. 
kazał Bobie braoi do ł6tka zawolaĆ przed kt6r3m1 'to s't1t1.erdzlłz "K1e- 
c\Yb3 tu.. prawi, przeds mną 081e6 siarcz;ysty 
ł wznleooIl3, abo splz8 
jaka. rozpalona. a kazano b3 mi po niej al do sądnego dnia deptać, te- 

 
m raoze
 to sobie obrał, anitel1 
eBzoze raz na ozar
owską sproś- 
noŚć ohoć p1.zez jeden moment patrzeć". Jeśli tedJ na dwóoh 1;,ylko diab- 
łĆw ezpetcość przez moment jeden tak straszne jest spo3rzenie, o 3a- 
ka moka będzie ludziom potępioD3 m na tak wiele m1lion6w czartćw przez 
wsr;ytko [Biol wieozność patrzeć. 
Punkt 2 . Uwat, ił. dwoje są. kaźni 11' piekle, nasroł.aza jedna utrata 
abo szkoda nieoszaoowana, a ta 3est, 
e Boga, nieskońozone dobro swe, 
potępiony utraoił, i
 niebo, ojc
zn, BWą miłą, zgubił, ił od towar
- 
stwa ŚwiO
ch Bo
ych w;yrzuoon;y ;jest. i
 świOto wieozne i radości .sr;y- 
tk1ch wieków utraoił. Druga moka, jest udrtczenie 1 palenie dusze, 
olała, zDij'sł6w, czlonk6w lIszytkicb. barzo srogie 1 nleznoŚne. 
Punkt 3 . Uwał, ił te moki będę bez ladnego utalenla zawsze srogie, 
zawsze świete i nlg
 dla długoŚoi czasu nie błd
 znośniejsze, ale 
;lednakie i takie oi,ikie za t;ysiąo lat. ;jakoby pierwezego dnia. kt6ra- 
go w nie b3ł wrzucon. 
Punkt 4. Uwal, i2, to męki będą wieczne, abo wieoz:J.oŚĆ na Bobie ma- 
;lące. nieBkoi.czone. A tak II\YU o g6rze ;jalde;j. a
 do nieba z piasku 
wye;ypane;j. z kt6re;j nieoh ptak przenoei po ;jed1vm ziarku po 
sillO 
lat na 1nn;y świat. ted;jo przecie byłby koniec one;j g6r:t, oboć nie r:toh- 
ło, ale mokom wieozn:ym n18
 nie 
dzle kance. A nie m6w, te to "3q'8- 
ły Bil ludzlde, 
eb;yć to nie zganiono. ;lako kaiąi,clu ;ledne.... 1rt6rego 


ł 


J 



1 Nie Odnale
iono. 



 


...
>>>
-160- 


naboba łona DZC'sto na,pom1.nala, ab, Q"ot 81Q6
 poprawił 1 za grz8c
 
pO
:Jt()1l'7.."ł, ponmląc Da c1ttk1e IDlki plek1e1.ne. Na 00 on, "W,-ł/8ły 'Co, 
pra"i, s.. ksi,te, a13 81, ich bali ludzie". At go r;yohtc p:1i;y1l diabli 
z ł6ł.ks porwe1U'
 i do piekła zawlekli z duszą i Z oiałem. co 'Widząo 
naboł;na tona 
ego prosila Boga, Bb) oznajmić racz;ył, co 'bJ si, z mot;em 
SW3m dzialo. Alić rano na3dz1e olało jeEo w8z,tk.le ozarn6 1 spalone, 
" ręku zaś ;jego k.ar\.'1. na której 't8 elowa bJ'ł:y Il8p1.sane: "Jut; pewien 
jBs
em, te pieklo :eat. jut mię tam bojatń moja zaprowad
lłat 
e bo- 
j"c 81, pok

;y "J elki".j, nie chcialam si, za ty"ota przed k....łanem 
wy znać". 
Na koniec rozDJJwf UCZJ'i1 00 Chr;,.etU8B Ukrf'iJ'to"anego, pro8
''l:C o ła- 
sk" teb;y. za dobr;yll ł;y"ota mąk 1i;ych uszla, pami,taj"c zaś jakc tall 
wiela jest dle mniejs
oh grzechOw niłli są t
oje, a ciebie P
l B6g 
dotąd uchował. 
818wlaj Miłosierdzie Pa
8kiet mbwląc z Dawl

. ... 
Chwaloie Pana wszytkie naroct1, chwalcie Go WSZJ 80'3 bazie ł tlbowlem 
po
ierdzone 3e8
 Jego Miłosierdzie nade mną. a prawda Jego zo8ta
e 
na wieki
2. Chwala Ojcu a
o. 


RozlIIY /lianie 15 ab 
O potopieniu i zbe"ie"il1 w1ec
.. zekoDniks 
Zadzial pierwa
 


Staw lobie przed OO
 d.Och tegoś 
ednego zakonu zakonnik6w, z 
k1;ór;ych jeden ""a"olDie ł;/l, d....g1 zaś wedlug reguł aw;ych, Ci gd;y 
oraz umarli, regul pl1nująoJ' zbawi0.DJ, B nBwolD3 pottPioItV jelit. Mo- 
teLz 
11 aob1.e prz;ypoll1ieó ow;ych " liczbie niemalo zakonnikÓW, k1;Órz;y 
s1, pokazali .. re:tekt'arzu konwentu pS1'J'sk1ego, wDZJ'tkle l!I"toQ zasia- 
daj"c i twierdząc, te oz,ścią dla 
c
 awej, czości" dla herdośoi, 
częścią d.la nienawiŚci i dla uwłaczanie. ela"J' cudzej potępieni, a na 
znak potvplenl& swego. pr

d starB
m miejsoa onego. NajŚWięts
 5a- 
kra...n
 w roku 
rz;ymaj"c;y.., katd;y z nich r,k" właaną o at61 uder
1I- 
sz;y, do razu go przewalili i 
ak znikn,li

. 


Zadział "tOr;y 
Proś Pane Boga, ab;Yś potopionego zakonnika pOj,la ciętk1e potępie- 
nie. a z ni
sn li, poprawiła. 
Punkt 1. Uwał, ił złego zakonnika haniebnie bOdzie ciętk1e pot,- 
pienia. naprzód dla niewdzięcznoŚci powołanie do zakonu, dru.ga dla 
inI\Yoh grzeohów, kt6re Panu Bogu brzydsze b31,y, nltl1. ozłow1eka 'w1ec- 



2 Pa 116,1-2. 

3 Zapeftne z pierwowzoru francuskiego. 
,,'. 

 Dopl
cne ręk!i II '" dnia 5". 


Il.
>>>
- 161 - 


kiego grzeo
 l o kt.6r,.D1 to zakonniku rzeozą: umarł 1 pogrzebion jest 
w piekle j&ko drugi bogdo z . 
Punkt 2. \Jwat, ił drugi z..kom;ik dobr:y zbawion będzie jako on La- 

ar70, 1 panioe, go anloł
e do kr6lestwa wiekuistego z wielkim triu
 
fem, 
ako tet poniesiona 
ost św. Bobolestyka w postaoi gołębie
. tak- 
ta wiels zakonnlk6w i zakonn1o łw. 

unkt ,. Uwat, ił; zQ zakoIUllk abo zakonnica pottPlona, obacZ3wsz.y 
dobrego ZBkoIlD.1ka w niebie toł rzecze do niego, 00 OD bogacz: AOh, 
dręv"" mię 1 pali płomień, kiedJb;yś iii kroplę wOdJ na 
ę""k epuśoll. 
Odpowie IlU. z8.konnlk abo zakonnica z nl.'
1 ?am1ętaj bra.cie abo siostro, 
teŚ 1I'ziręla QCJbra eW8 na t,m 11118018 1 t,.w"cle ci\1niłsś ""1\ wolę, nie 
umartwiałaś eif i nia c
glła6 pokQt
J nie dbałaś o modlltwę, nie by- 
łaś I:okorną, nie b:/łaŚ pos):uazna, nIe hamowałaś jezyka, gadałaś 006 
oboisła, dlatego 
ęZJ'k :Jad iWIe ozłonki og1e6. dręoZJ" zgoLaś t]la ni- 
tell śwlack1, 1IEI 'lIszytklm lIob1.e. gdzioŚ jeno mogła, 1PJ'gad.za
ąc Bobie.. 
Wzię1sś tedJ zapłatę zwę na tym świeoie, przetot 
e
 " niebie j. z nie- 
ba nie będziesz m1ała. 
PUnkt 4. U"aś, co Plla6Z wczas ohi'3rać, o
y złą t.ędąo zakonnioą, 
w
eCZDe potępienie, oz.11i dobrą będąc, wiekuiste zbaw
enl$. A wiedz 
pewnie, 
6 ci, jedna z t3ch dwu rzeczy potka. To jeGt abo zbewie
le w 
niebie, abc pote;;.lenJe .... piekle. Rachuj się z.8wcza8u. póki czas masz. 
bo potJl'Dl nla będzie, 1 ł;alość tam nic nie pomot.e, czytJ. teraz co najle- 
pie
 ""hez. O kiedJ b;y P61l B6g teraz duozę j"\i.'1 z piekła w;vba"ll, na 
co by 9
" te (Iusza na tym śwle
le nie odws!yJ:a':' ozego by dla Boga 
ol
rpleć nie chc
e.ł8? 0. z jaką bJI' oohc.tą Bogu s
, na WI!IZ3tk1e męki 
dOQZ6Śne [810] 
diarow81a. z 
Bką p
lnośolą b: al, 
8trzegala ws
t- 
kicb 1iy"h grzeohu., 1 nlAdoskonałośol. w kt6re ty codzleń wpadasz. 
Powt6re. O 
ak nłodkie, wdzl0czne 1 słuszna b,y się 
ej zdały wB
tkie 
rzecz,y, kt6re się tobie podczas et nazqyt upr
krz3ją i nieznośne abo 
nieełuazne b,ć zdadzą, o z jaką b3 pilnością nekonlec w9:l\?tkie te 
rzecQ'", zabawy i praC;}' prz;yj(lla. od kt61'J'cb tJ' teraz gwsł'tem uciekasz. 
Pa.trz tedJ. jako 80bie na potym masz poatcpować, póki czas masz. Ne 
rozmowie proś Pana Boga o pomoc i o odwatne serce na wsz.ytko, co się 
Woli Jego Bo.k1e
 podoba. 


RozutYś1anie 16 80 
O grzechech powszednich 
Zadział pierws
 


POB'taW sobie przed ooZJ drogO przez las gęst:Y. atYśląo, it nie ty- 
lo [sic] na tej drodze trzeba sił strzec gałęzi wi.elkiej, ale teł: i 
małej, bo 'tak mała jako i wielka oko wysadzi. 


ac DopisBne ręką II "1 dnia 6". 


...
>>>
- 162 - 


I 
I 
I 
I 
, II 


Zadział w1;Ćr.JI' 
Proś Pena Boga, ab,ś obacz;yła, U nie t;ylko grzechów 'wielkich 
strzec 111, trzeba, ale 1 mał.;yoh. 
Punkt 1. Uwat z jak, trudności, zmaza grzechu powezedniego z du- 
sz;y człowiska bywa zniesiona, gdJt wsz;ytkich świ,t;Joch zasługi, W9z;yt- 
kicb IItczenn1ków ..ki sama przez ait u Boge ",jednać nigdJ nie IIIOg" 
aby dusza ohoć od jednego była grzeohu pow.zedniego najooiejszego ooz;y- 
ściona [sic] zostałe, naprz,kład od zuz;y jednsgo słówka prOtnego z 
krewkośoi i bez dostatecznego postrze:ten1a w.yrzeczonego, co ab.Y. 18- 
pis
 pojęć mogła, uwat jak wielkie s, zaeługi świ,t;ych wsz;ytkich, 
aniołOw, nawet i saOlOj Pe.nn, Przenajśw1,tezsj, jak odwdne dzieła iob, 
jaka cena krwie moczetL8k:1e3, 8 przecie lIe_ te "są tk1e ze.ługi 1 lil_ 
ki tadm marą to u Boga sprawić nie IIIOgl!, ab, duaza nasZa od jednego 
grzeobu najllll1ejszego powezednego była uwolniona. Trzebe tu Krwie i 
Mtki aamego S;yna Bobgo Jezusa Cbr;yatusa, ktOra jak wielka, jak koaz- 
to"". i droga jeat, kto ",powis? K1edJ by na uleozenie kosteczki u- 
łe3 u r,ki twojej trzeba było uści jakiej kupić za oałe Kr6lewetwo 
POlskie, aktoby takow, kroet, za wielq sobie cborobt nie pocz,tał? 
Co tu zacniejszego, o
 Kr61ewetwo POlskie, oz, Krew ChrystuBowa? bez- 
wą.tpienia Krew Cb:r.ystusowo. ZacZJ'm .lelka musi b;yt zmaza grzechu pow- 
IIzednego 1 n83mnle
8z8go. ponlewat na uleozenie 3e3 ta Krew Chr,etullo- 
Wa tak droga potrzebna była. O, jaka ted;i ślspota, jak wielkie głup- 
stwo two3e, te grzeob;y powszsdne za nic Bobie pOC2\Yt8;1ąo, oślep 1 z' 
radości, w nie dzieó w dzieó wpadasz. I takte tą Krwią Cbr,stusową n.- 
s,cić si, inaoze3 nis IIIOtesz, t;Jollco aby si, z ",lania jej ustawioznie 
radowała, z r8d0601, 1 w888łell grzechów 81. pow8zedD.lch dobrowolnie a 
u
t..loznle dopuazczB;!ąc. 
Błuj Z8 'to serdeoznie, Boga proś, a popraw 
si,. 
. Punkt 2. Uwał, ił grzec
 pow8zedne do wiele nam Oobrego przeazka- 
dzajl! i wiele złego w dUsze nasz, wprowadza3ą. NaprzOd przeszkadza31! 
naa do nabo:le6atwa, do natohnienia Du.che św., k't6rego Pan B6g nle tak 
wiei. daje t;Jo'"' kt6rz;y Go powezedn1em grzechalli obrda
". Przeszka- 
dza31! nam znowu do młośoi Bote3, bo oZi,biajl! dUsz, i 
I!dz, św. w 
na8 geszą, włdnie jako kto ciepłl! izb, otwiera i z1l111e wiatr.Jl' w n1ę 
wpuszoza, .8
tko ciepło z lz
 -,chodzi, tak zimną i zmarł
 niemal 
oZJ'nlą dU8Zf grzecĄy powszedne. Powt6re, wiele zlego w dU8Zf nasz! 
wprowadzają, bo szpeoę jako krosty jakie, jako wrzody b6l pr
n08zą, 
matą duszę 
ako błoto, szat, drogI!, cz;ynią nas god
ob karania na t:lm 
świeois, abo w cz;yścu, takt. [za] 8łowo pr6tne, a daleko wi,cej za 
gniewliwe i u8zo
pllwe karani b,dzle
. A najwiokaza szkoda z grze- 
ch6w powszedn3ch jest, te nas do grzechOw Al!1erte
ch prz;ywodzą. Bo 
kto bez b03atni Bote
 oz,sto i roz..it;Jom1 grzecham powsz.dnem Pana 
Bega obraAa, ten nab,y.a nalogu abo z
cza.1u jakiego do lacnego obrałe- 


, 
"'"
>>>
.... 


- 16' - 


nia Boga, z kt6rego nalogu prz,yohodzi do tego, Ae tei 1 śm1ertell]3m 
grzechem obraziĆ Boga nic 81, nie boi, 1 tak z 
urlą wielką -ćwi do 
drugioh, osławia w rzeczaoh .1elkioh, p084dz8 nleuwatnle takie w rze- 
czach wielkich, ci\1n1. 00 grubegc przeci" ślubom, ułJ'wa;!ąc rzeoZ)' ja- 
kiob bez pozwoien1s, nieobce b3ć posłusZDym 1 mówi. nie uCZJ'.Dl
 tego, 
nie cheł. Tak ci mały a powszedQy grzech, to je8
 dworne spojrzenie, 
Dawidowi n. początkiem było do upedku ftielldego: cudzol6stwo. O n. 
Teresie za6 cZ3ta-v, te jej Pan B6g ozasu jednego miejsce pokazał w 
piekle dla nie3 zgotowane. Dziwna rzeoz, wiadomo jest 1I8Z3tk1emu Ko6- 
ciołowi, te ta h. Panienka Digd;y przez oały t.1"ot e,,63 grzeohem 
śmiartelnym Boga Die obrazila, za co ted;y miala być " piekle. przyczy- 
oę 3e3 Pan Bóg ozoe;!lIIił to, 1! " małe niekt6re grzeohy, " kt6re Da 
Awleole joezcze będąo wpadła, to jest niebezpiecznie oboując 1 czasem 
lekkoll\Yślnie sobie poc"iYne3ąc z roz...it,1IIi osobami, H m6..iO, te małe 
grzeob,y. kieÓJ'b,y .. nich dłuta;! byla trwała, okazy;!ą 3e3 lI1aly być do 
wielkiego upadku. za ktćre n!.e pokutO....S1lIlz;1, z tego b,y li świata była 
zeszla na wieczne pottP1enle; przeto 8trzei
 8!.ł mał3ch 1. p01l8zed- 
nioh grzeohów, poniewaś nall prowadzą do zguby wieoznej. 
Punkt 3. Uw.!, jako IIUrowo Pan B6g powszechne grzeohy w w!.elkich 
sługach i koohaDkaoh Da ty. hiecie Diegd;y6 skaral. 11 Starym Testamen- 
oie 6w wielld. ałue;a BoQ IIojteaz, tak oudowDJ', 'tak nią1iobli"J', 
s go 
te! Pan Bóg bogisz faraona,"", m. nazwać raorJł I ten m6wi, Bogu 'tak uko- 
Cb8
 za j6
en grzeoh pow8zedn, wpadl Ma3tasz, te 81, troobt ostro ra- 
zu 3ednego z drugill1 d;ysputowal, od diabla p01'\'lBlJy i mizerll1e barzo 
d
ozoD3 3eet. O cZJ'm pisze Ka8jan 
. Za jeden tald:e grzech pow8zednl 
barzo mely ksiądz Jan PerDaDdes, jezuits lIwiątobl1w:y i Bogu barzo mi- 
ł, człowi
k, te pod
za. rekreac,jej drugim 0300m znienaoka mow, przer- 
'WBł, za ten 1I.Ć'W10 Ia8Q sr¥óeoh, przez oale trz, dni od ozart6w srodze 
;Jest biosowaqy, jeszcze za !y"ata
5. St08u3 ted;y grzaob,y two;!e i częe- 
te 1 ..iokaze z grzechami tych ludzi świOtyoh, a POII\Y61 sobie ;!a sro- 
gie ciO karanie Boslde ozeka abo na tym., abo na c",. św1ecle. jeśli 
sit nie poprawisz. Na koniec proA Bog8 o ial serdeozn,y za grzeob3 
two;!e. 


lIastopne rozll\YAlania 17 i 18 traktu3ą "O IDOkach C"iYśćcow:yoh" 
1. "O poprawie Ś3wot8 złego". W roz!lU'ślaniu 17 po słowach: "Uwat:. 
ił IIIfkl oz.yśćcowe barze cl,tkie 8ą. i nier.noAne. w1tksze nad "8ZJ- 
tkle W8z1tidch IDfczennlk6w nad wsz;ytk1s ka'townie "w1.ata tego, e 
ktćr,oh tylko poltYillić moAesz" przekreślono: "w1,k.,ze nad W8ZJ't'- 
kle męki Chrystuł!!Is Pana". Nie wiadomo, która roka to 8kreśliła 


}4 Kse;!an Hozm6w d..adzia$oia oztar.Y, Hon. VII, 27, POK t.VI, a.2
5. 
Je8t' to Majtesz pustelnik, ale nie Zskonodawca starotestament
. 

5 lIie odnaleziollY. 


....
>>>
- 164 - 


1. 1::Z3 nie jest to BkreśloD'9 tet " p19.rwowZOr'!.i8. El t;:ylko kopistka 
t:t: z')r;tawlłe. i potem skreśliła. Autor korz3sta tu nlraz z !3wo- 
't6\1' t
wittych. ktćre trudno ustalić i 1i]bierB z nich objawienie 
dUl!lz C2..,yśćoow:1ch, kt6re mał, si, poka2\Ywać 'łIiel'QJm ostrzegająo 
przed grzQchem. Rozfll3
lanle 19 "O atekt60b nieporządny:.:h" zostało 
r6wnlet OPUDzczona. 


RozlI\Yślania 20 ed 
O miłośoi Botej 
Zadział pierwer.y 
I(yśl, jakob3ś przed Bogiem st;eła mird'1l aniołami Ś"i,tymi i mi,- 
dz;y błogoslawioD3mi Bot;ymi, miłością Botą nader pełają03mi. Dzl..na 
rzeoz, te Ba.. ti311r.o Berce twoje przed ogniem tak wielkim pos'ta.r'8l11n 
lodowat;e zost;aje, nic do Miłości Bo
ej ni. zapalając si,. 


li 


Zadział wt;6ry 
Proś Pana Boga usilnie, abyŚ IIOg18 WE!z,tks. siC udaĆ nę. posł.ugę Je- 
go 1. onego ze w8Z1'tkiego seroa "tWogo 1 vedewsZ3tko miłować. 
Punkt 1. Uwat, U naprz6d ten, k1;6ry ci, miłuje od wieku, nie 1eet; 
ten pan ziemski, nie kS1.p.t, wielkie. nie kr6l, nie cesarz ziemski, 
ale Pan n18BkoD.oz0:JY. rm nad Fanami, u61 nad krblami, kr61 kr6lów, 
Bóg Na;!w;y
ell\Y. Powt;6re, li t;en, kt;6rego mUuje Bóg Ne;!w;ytsll\Y, jest; 1.0- 
bakiem i ziem1ą, blot;tłB" zgniłośoią, nloZ]I1, listkiem od wiatru 011.18- 
3ąOJ'Ia 81t, bo. 1 BSlOm drzeweB niepo
tecZDJ'm, grzeł!lZDlk1em, nlaprz,- 
jacle1ell., nlewdz1ło£Dlkiellu stąd Dawid łw. do Pana wola: Co 3eet ozlo- 

1ak Panie. te na nlego pam1,tBsz, abo 00 e,n Qzłow1eo
, te go laską 
miłości Twojej nawiedzas.
6. 
Punkt; 2. Uwa. aako oi, Bóg miłuje, a obacz więcej nitli ptaez
t;a 
swoja kurcZf1.s, n.il1 zwierz ....ój pł6d, nitl1 prr.yjeciel prr.yjaaiela, 
brat brat;e, ojoiec i matka swego e;yna miłują, bo im [sioJ wiele praco- 
weł dla ciebie i wielk1e ltrll\Ywa, cierpiał i sroBlOt;, wielką, nawet; i 
UlI8rl dla ole bia z tak oohot"1JJ' m flere.m, tak gorąoę mlości,. te tru.d- 
no ,",powiedz1e6. Sw. lleabt,ldz1a objawił Pan Jezue sam o eObie, 
e 
e
rce Jego z wialkiej miłołai nader ku ludziom nie porazu t,lko jako 
u 1nlJ3oh lUć'lil, ale po trB3kroć sa taśd;1m razem .,bijało tak Imcno, 
U 
akob:l 8"ałtdm 8i
 dOb:lwająo, "3ekocr.y6 obciał.?? Sw. zaś Brygi- 
dzie t6n
e sam Pan JezUD oznajmil, te 1 taraz w niebie btd
c tak ser- 
deoznie ozłowieka miłuje, i jako go miłowal, Idea, zat. na ltrll\Ytu 


II 
I 

 


* 
Ps 1lj.
,
. 

7 Albo lleobt,lda z Magdeburga 1207-1282, albo IlechtJrlda z Rackeborn 
ok. 1241-1299. 
ad Dopis6:19 r,q II "2 dnia 7". 


-
>>>
I 


- 165 - 


umarl, 1 kledJ b" prawi, mo
na rzeoz była, B
m tak wiele raZ1 u_rł, 
jako 1Iiele je et duez 11 piekle pot,pinJIoh, te"" b;ym si, pOdj"l na 
wezotlde . "",Id z takli mlłn6ci'h z jako [810] oohotą dle 1I8:oytkioh 
razem Ba krZJ'tu ,...1IieazoDY oierpi&lem'e. O milosoi nieal:JohBl18I ktob,y 
tak dobrego Pana miłować nie ohciał. 
Punkt 
 . Uwd [na] konie", ulao
ego 66g oiebie tak ber
o miluje, 
a obacz, ił nie dla pot3tku 8wego, bo lask1 1 pomoo
 twojej nlepotrze- 
bujel nie dle pr:oyszlyoh pr:oyg6d, jako "IY miluje"IY drugioh, ale dla 
twego dobra 1 twego zbawienia wieoznego. Patrz.e, co masz ze. tekłJ mi- 
łość Panu Bogu oddać, jaq m1łoeć twą masz Je mu pokazować . Na rozmo- 
wie m6w z De.w:ł-deml BIdO Cię miłowała, Panie, 1IłOQ' moja etc'9. Albo 'te 
slowal Miłuj, Ci, Pe.nie wi,oej, an1tel1 mi" boś 
 mię etworzył, 
ś 
'llię odk"p1ł, 
ś mi, roz1llll1t:ymi derami obdarz:!ł. Slowa te zlotymi li- 
terami 
rażone w sercu, znalezione 6ą panienki jednej o dwunastu la- 
elach, kt6ra od Chr,y
tU
8 Fana spytana, jeśli Go miłuje, odpowiedzia- 
la, Miłuję Cię, Panie, barz1ej nitl! oialo moje, - A jako mi, więoe
 

łujesz? - BPsta dalej Chrystus PaD, więcej? Odpowiada ODel Więcej 
nl
ll sarce moje. F)ta wiocej ChrystUB PanI odpowiada panlenks: Co 
bJrm Ci na to więcej odpowiedziała - niecbaj serce moje za mię odpowia- 
da, które 
ię nat,y
hm18Rt z wielkiej miłości rozdwoiło, a dusza jej z 
Chrystusem Panem i Najświtt8Zą. Panną do nieba wzl,ta&8. 


Roz
61eni. 21 at 


o pr:oytomnośoi Boskiej 


Jekcbyś widziała ozłO\
leka czwor8ki
 tronem abc majestatem królew- 
skim obłatanego 1 w oczach czterech kr6lć
 ueta
icznle oboującego, 
gdziekolwiek się obraca, w8z0d3 kr6lowie z nim, cokolwiek czyni, kr6- 
lowie przy w8zytklm sę prZJ'tomni, gdziekolwiek odPOCZJ'1ł8 - królowie 
nsA patrzą, co rozumiesz, ;Jak pioknie, 
8k pr2U'stojnle b3 slO ten 
człowiek wazę
 w oczach kr6lewskich sprawował? Daleko barziej nam 
przystoi na CC2'-Y Boskie slO oglądać, kt6re naB nie tylko powierzchow- 
nie zewsząd ograniczają, ale zgoła at do serca przenikają. 


Zadział pierw8
 
Proś Pana Boga, 8
Ś się nauc
ła wielce Bobie wa
,ć obecność 
Majeatatu Jego, i ku dobre... tweDlU jej zdyć. 



8 Św. Brygida 9Zwedzke, ok. 1}0
-1}7
, Obja..ienia ks. I r.59. 
59 Ps 1?,2. 
ae Dopisane ręką III tl z jaką". 
af' Dopisane III ręk-ą litu uczyil rozmowę Ił wielkim zapale miłości Jezu- 
sowej 1 przecz:;taj rozdzialy "O naśladowaniu Jezusa" 5.6 1 }ił, 
księgi trzeciej z rozwago". 


..oiII
>>>
. 


- 166 - 


I 


I I 


Punkt 1. Uwd, U Pan B6S ..ezvd;y i .....,tek przJ11;OIllOJ' jes1;. Stąd, 
m6wi prorok do nieso, dokąd pójdO, Panie, od Duoha Twego, i dokąd 
przed obliczem Twoim uClekn" 
etell W21'tIWiO do niabe ł T3 "tam 30St8., 
jeśli te! ..stąpi, do piekła, i tam Ci, najd,40. Jeat ted;y Pan Bóg ..sZf- 
d:3 1 po "'8
'tkim hleole, 11'8 waz.y'tldch rzeozaoh atworzofJJ'oh, na kat- 
dJ'm miejscu. jest 11 klasz1;orze twoim, w 0911 twojej, na ł6łiku twoim, 
111 tobie samej, 8 jest nie po DzęAci, 81ft 'Ws2i3'tek, a wltZJ'tek jak na 
ka!dym miejscu, tak 1 tobie wszeohmocnością lwoją, kt6r,y alę wspoma- 
gać mDłe ze w8ZJ'tkim 1!I11os1erdzlem 8'1101m. kt6r;ym cie pocies2tYĆ £10:2:8, 
ze wezelaką sprawiedliwośCią swoją, którą olt na
ohmi88t za grzecbw 

oje karać motet ze ws
tką mądroŚoią swoją, kt6rą 1 ciebie 1 W8Z,t- 
kle rzeC7i1 twoje przenika. O jak mizerne ciało nasze bez duszy. Ale 
daleko mizerniejsza dueza bez Boga lI1łośoiw8go 1. ubłaganego. 
Punkt 2. Uwał, co Bóg w tobie oZJni, 00 ze. zabawa Jego. Neprz,klad 
tr03ako ozu3e, widzi, oraZ z tobą pracuje, ozuje, bo o [?J nim na
iBa- 
no - nie będzie drz;ymał ani spal, którS etrzete Izraela 41 , widzi, a 
nleo
lnie widzi w8
tkie s
tości, w8
tkie 
oru8Z8nlB, wsz;ytkie in- 
tenc3je serca twego, Dajmnlejsze 
ś1i rozumu twego, Dadawnlejsze 
przypominania paml,ci t..ojej. Praouje nak
nieo z tobą, to jeot widzi 
oraz z okiem uoim, BQSZY oraz z UBZOms hemi, prowadzi rękt 'twoję w 
sprawaoh twoioh, oraz z. "tobą oit ubiera, UIIO'WB, karmi, napawa, 6plącą 
odziewa i okr,ywa, jedr.am słowem na;:łmniejl!lZ8 skinienie oka twego bez 
pomocy Boskiej si, nie dzieje, Czy pielcgnowała oię k1ed;y tak matka 
twoja? 
Punkt ,. ąwa:t, co masz, ozynić, jako się sprawować VI oozach bos- 
kioą. Toć jest B6g i w sercu twoim jako w kośoiele, s
araj Się teQy, 
sb, tam miał pokłon sw6j i czeŚĆ Boską, aby kościół ten pustkami nie 
stał, 810' sit zaWBze, zawsze chwala Bo!a" nim odprawowala, ab,y slę 
tam !adne zwad3, tadna 
śl nieo
sta, taden gniew, nienawiść nie po- 
kazała. Jest B6g w głowie twojej jako mistrz. Do niego się "ted3 ozęs- 
to uciekaj, z Dawidem Go prosząo, sb)' cię Dsucz;ył cf\Ynić wolę Jego 42 . 
Jes1i Bóg Da jęz;yku Twoim jako sternik na okręcie, patrz tedJ, ab;yś Go 
umiala zatr2U'mać [naJ onym i z Nim ozęsto rozmawiając i z prorokiem 
mówiąc: Będę wielbiła Pana ka
dego cza8u, zawsze cbwała Jego w ustaoh 
moich 4 ,. Zle okrętowi bez sternika wpośrzćd morza burzącego, m1ęd
 
nawalnościami 1 wiatrami, pewna go zguba tam czeka. Ale daleko go- 
rzej ję?
kowi na8zemu boz Boga poArz6d niesnasek 1 swarów wichrowa- 
tych. O niejedna tu dusza sinie, jeśli Bóg j
zyk kierować prze.taje. 
Frzeto m6w często do Pana z Dawidem św. = "Poł6ś Panie strat ustom 


-- 
40 1'. 1
B. '/-B. 
41 Ps 120.4. 
42 P. 142,10. 
4} Pa '1
.2. 


, 


[
>>>
I 
I 


j 


. 


- 167 - 


mo1.m,,44. Nakonleo praouje B6g: oraz z tobą_ Patrz:!e. łebyś Go do spraw 
jakiob pr6tI\,Ycb albo aiepr",st;ojl\,Ycb gwałt;e11 aie przyniewoliła. Owo 
jedIO' m ało...ee mÓWiąo. pall10taj na to 00 ,,,. Hieronim nspll!1sł I Zapraw- 
dO, prawi, kied;y grzea",,,,,,, kied;ybyś"", wt;eaozaa "",61111, te Bóg ws",t;- 
ko "idzi, te Bóg pr",t;ol!l1;1 jest;, aig\!, b,y6"", eio na t;o nie odwa!yl1, 
co sl
 Bogu nie podoba, ponlewai wlelltY. :te DSS za to natychmiast karać 
IDOle 45. 1'/.. rozmowie dziOkuj Bogu za wszelką Opatrzność Jego około cie- 
bie, a proś Go pokornie, ł.ebył Z8W8Z8 IIOg18 pam10tać na przytomność 
Jego, a nigd;y aiO wiooej Die wdyła 00'" Jago Boakie obrdać. 


Roz"",śl8llie 22 eg 
O godnym i po!yt;ecZll.Jlm u!y"aniu sakrameDt;6w 
Zadział pie1"lle", 


Poetaw sobie .przed oczy anioła owego, k'tory ozasu jednego do sto- 
łu Botego pr",et;ępuj,!oycb r6tnylll1 farballl1 w kSiOgi Diebieskie wpioy- 
wał. Jedl:l:foh złote 11., drugioh srebrem, trzecich lnkaul!Jtem", czvrsrt:1lJh 
e zo zer,! t;y lko wod". 


Zadzieł wt;ćry 
Pro' Pana Boga, sb,Ś de:tekt1 BWO;]e prZJ' komun1.ej IM. 1 SPOW16dzl 
poznać mogla. 
Punkt.,. Uwał, ił; wiele ludzi jest takich, mianowicie zakol1llJ'oh, 
jako jeden świOt;y ,ddział, 1tt6r", Da epowiedt św. piękni jak 8lIiolo- 
wie idą. A od spowiedzi ozarn1 i ezpet;Di jako diebl1 siO wraca;!'!. To 
jest przed spowiedzią grzechu żadnego śmiertelnego na 8umnleniu nie 
mają, dopiero na spowiedzi lIame,;) wielkim si, świętokradztwem dla złe- 
go pr:ii7 gotowania ma.tą. Albowiem abo z 8ułmienlem sił "przód n1.e pora- 
chowa".,2V', na spowledt idą, abo nie w8!ę'tko z1.!.Peł.n1e dla ws'tJ'du powia- 
dają. lub o OItY Dl. wą.'tp1ą., cz, grzeoh jest lIm1er'te1.Ąy, c'Q nie, abo za 
grzech;y nie talu,;)ę, ani o poprawie lItyślę. Rachuj aię tu dobrze z 8obą, 
jakie epowiedzi !;woje dot;ęd by1;y, z jakim pr",got;owaaiem, z jeką 
szozerości" z ,;)akim !alem i przedsi,wzitoiem. Po apowiedzl zaŚ, jell- 
116 Bogu naprz6d dziękowała za Krew Chr,stu8a Pana, Baranka niewinne- 
go, kt6rą. Da spowiedzi dusza twoja obUt,Yta. oZJ'stą 1. białą alę staje 
jako Śnieg. POdaje t
ble siostra w potrzebie trooho wodS, zaraz za n1V 
dz1.ękuje8z
 A za Krew S
ca Bo
ego w tak wielkiej potrzebie twojej
 
gdzie o zbawienie dU8
 twojej idzie, nie dziękujesz. Patrz powt6re, 
jeśli pokut;, naZDeczon'! i z jaką pilnością odprawuj&ez, jeśli t;ym nie- 
kontenta, 00 kapłan zadaje, więcej sobie pr
C:ii7nia8Z, jeśli siO 


44- 
P. 140.
. 
45 Hteron.Contra Pelag. PL 22,II.7'i'2. 
eg Dopisene ręką II Ił' dnia 7 1ł .
>>>
I 


II 


- 168 - 


I 
l' 
II 


.. oz}'m 'tego przeszłego dnia, którego sl(1 spowiadasz. popr..a....ujesz. Na- 
kort!.3o pamiętaj dobrze na 'te dw1.e rZElc
 ł piereza [sic]. it najwięcej 
lu

l ka
o11okioh 1. zakon
oh do piekła idzie za złą spowiodt. 2. JeŚ- 
li 6ię teraz nie poetaraez o dobrą epowledł, p6ki zdrowie słu
3, trud- 
no się popr8
lć w eboroble prz, Śmierci. Kiedy dla b6lu 1. choro
 
1t'szytka myśl roztargniona będzie. WI!IZJ'tH:O si, w głowie pomlesza, od 
dusznego te! nieprz,jaoiela prz8szkod3 nastąpią. 
Punkt 2 . P:rzecZ3tl.lj sobie rozdział 1 w księgach 4 '!O naśladowaniu 
Pana Cbry8
u8e" lo a z niego się nauoz z jB
..ą si@ pilnością :nasz prZ3go- 
tować do DajŚwiętez8go eakramantu Ciała Botego 46 . 
Punkt 3 . Uwat, jeśli z potJtk1em twoim przyjąć chcesz NbjśwlętsZV 
Sakrament, ił; s1.ę o te rzec
 oprćc
 Elpc,wledzl dobrej Eltareć masz. 
1. abyś dniem przed komuni
 grzecb6w się powezednicb pr
najmniej 
znaczniejszych ze w6zelką pilnośolą WJ'strzegała. 2. Ab3ś 810 (.obre- 

olnle nie wdawała w rzeczJ barze naboteAstwo roz
w6jące, 
8kio są 
gadki niepotrzebne, wolne i bezpieczne szarowanie oczu. 
goda w po- 
karmie do s
tości. ,. Ab3Ś cz
sto !ądzo :1 
'l BWoję do Boga podnosi- 
ła, zapraszająo Go pok.ornie do aerCB tWt:lgo. A z Dawidem fC.ĆVl1ąo: jako 
jele6 pragnie do Btrum1enLa wody. tak pragnie dusza moja do Boga. 
trz6dła !:yjąceg
47. A kiedy t przoJdę i kiedy eię poketę przed obliczem 
Boga mego. Abo tak z Bereatem św.: O Jez
 m6j naj8łods
. nadziejo 
dutl
 wZd3cbającej, Ciebie szuKają IQ moje nabotne. Ciebie serdeczne 
wolani.e uuosłu 
@o48. 4. Abj'lI 111 dzień Bam komuniej zaraz rano się z 
ł6tka porwala, m6Vliąo: wstanę 1 będę szukała OblubletLca niebieskiego, 
kt6rego milu je dusza moja. 5-ta. Ab3Ś ookolwiek uczsnlla na chwałę Sa- 
kramentu Najświętszego, abo ziemię całując. abo dysc3plint odprawując, 
abo się przed drugimi UP
}k9!'zając. 6. AbJś przy eamej jut komuniej na 
wiarę, nadzieję m1106ć i głęboką pokorę zdob3waj
c się, z Eltbiet
 
ś". m6wiła; Skąd mi to, 

 Pan i Bbg mbj do 1ID'\1e. robaka zgniłego. 
idzie 49. .Abo teł mów z ową nls\'liastą u Mateusza 'w. w rozd. 15 "Zmi_ 
łuj się nade mną, Panie, boć 1 szczeniątka jadają z odrobInek. które 
spadają z stoł6w swoich [sle]..5 0 . Na komunlej, ebo po '.omuniej nie 
tęsknij sobie prz,yllamnlej [sic] pr
ez kwadrans z goeciem 'Cek mił3m 
się zebaw1ć. potr
e
 
 swoje przeklsdaj. czę
tuj Go dobrą wolą i 
mocr.crm przedsięwzięciem. te się w rzec
 jakiej osobliwej. Jemu na 
czebć, chcesz poprawić, przez cały dzień ten skromnie i nabotnie się 
zachowuj. pomnląc się b3ć monstrancją i n9.c
nlem Boga wcielonego. Na 


II 


46 Tomasz a Kempie O neśladowaniu ks. IV. roz.1. 
47 Ps 
1.2. 
48 ..fub1.lu5 rh;ytmicu6 de Nom1ne Jesui PL t.184, 1317-131
. 
49 Łk 1,4
. 
50 
Mt 15,22-27. 


. 


1 


,
>>>
- 169 - 


rozmowie pro6 Pan.DJ Prz8D.ajśw1ętszej u pr2C'cZJn
. easć Krew .8,yria Jej 
nie na ZgUb
ł ale na zbawlenię była. 


Roz
$lanie 23 Bh 
O ćw6ch hetmanach 
Zadział pierwe
 


. 


P6m1ę-tejąc na to, co KoŚci6ł Sw. 1'1 110*016 Ap:l.ewa, lt chorągwie 
Krćla w;ycl1odzą, 12, t&,jemnlcB 31ę lśni Kr74,Yśa 
",.51.. FoetaVl sobie 
przed oczy Chr,stus8 Pana jako hetmana jakiego, na szerokim polu jero- 
zo11W1:..iu chorągw1.e swoje rozwijającego 1 glosem wielkim wołającegoł 
pćdźcie [.ic] do Eis "8
eo;y, kt6rzy pracujecie i obciężen1 jestd- 
cie, 8 j
 W
8 rosą niebieską OObłOdzę5 2 . Z drug18
 strony czart prz8- 
klęty ;lako 
rugi hetman także na ezerokJ.m polu beblloński.. ohorągwie 
rozwl
8jąc wole; p6dźole za lbDą W8I'\fBO;Y, kt6rz;y pracujecie, s ja \'i8B 
rosą św18
a 
ego o
błodz,. 


{ 


Zadział wt6ry 
Proś PaJ.!;! ?-:..ga to l'łl!lkO, abJ'Ś oh,'ytrości hetmana plek'1fllnego pczns'tł'- 
sZJ. ZB P0II'.('ItJ' Rotą W:Jl!ltrzegła .się oDjob. Niebieskiego zaŚ het_na 
Chr.yatuBa JOZUSB ob30ze3e i cno
1 pozn8wsz.y. onego molnie naśladowała. 
Punkt 1 . Frzypetrujęo s1ę " 
alt1.j poetaci na polu babilońskim 
siedzi Da trocie ogn1a'tJ'm 1 81ercli!'i1st:vm Lucyper. hetman piekielny. 
atrasZllJ' jako le" na barą. Powt6res patrz jaką niezliczoną IIDC sza- 
tanów zwoła"8
 po w8ZJ'tklm świecie je roz
łB. abJ' kr61e8'tYt8
 m.161!1- 
ta. do
. lud
1 wBz91akiego at8
u bez tadnego rea

k
u. bez ładn6
a 
miłosierdzia 10 zgu.bJ' o8'tBtr.de.1 
.a duszy 1 na c::'ele pX"
pro",
z11i.. 
Po trzecie. Patrz. co sa zbro3e ha
een ten piek1el
' pn8łań
om 5"


 
rozdaje, kt6rymi prędko l1.l.dzl ni..eos1;rołD3oh pod moa 8woją p.:.dbi
 mo- 
gą. To j8's"t .teńcuoh3 1 e1
_ła zł'.J"ttl, aby ludzie naprzód b(,gau
 u.w
e- 
dzieni. pot311." honory i goduo6ci Ś"laT.;ł:i tego gwał'CłH" £
ię wpinając. 
Dekonleo w pychO 
 h8
OŚ
 eię podnoaząc
 ani o Bogu! an
 o ludzie 
nic nie dbając, na wszelaką złość 
ił roz?bssll. 8 tak 
ra
y
 sługa- 
mi ozsrtowskimi zostali. St'łd !lwięty 1'a,,", m6wi. Kt6rz} pragną być 
bogatem1. upadają w sidls 8
ataABk1e5? 
Punkt 2. PrZJpatru3 B1, b."t;man.owl nleb1edderru, Chrystusowi Panu 
na barzo w8eołym polu.. przs moście jerozolill3k.iIn, gdz,je wprawdz1e na 
katedrze prostej i wzgardzon!fj Biedzi. ale naóobJ1J' bsrzQ ne twa1"z3 1 
na spo3rzenie berzo łD
kaWJ. ad}-J i w.iziłC
. Patr:z; powtorEt jako 


I 


. 


51 Liturgia wielkopiatkc...",6., h::'mc. '-Vexilla reg1s prodeunt". 
52 Mt 11,26. 
5
 1 T3m 6 neet. 
sb Dopinane ręką, II ---1 d::lla Sn. 


.....
>>>
- 170 - 


II 


apo5toq 1 ucznie awo3e po w8ZJ'tl!lm świecie takf:e rozsyla, aby D& 
kaf;ó,m miejscu wAz;ytkll1 nsrodtJm .1 kał;d8go stanu lu":lzlom zba1l1eane nau- 
ki. dawali. kr61esno D1ebieak i e :1.111 f"'opowiadali, dla nicb zgo'towel\e, 
jeśliby Bzli za Chrystusem. Po trzecie. PrZ3s1uohajllS7 się mowie hetma- 
na 'tego do pOlll6w swoIch, rozkazując 111., a
 pr
nalDl'lle3 czlo"taka o 

zgardę p
;
na
mnlu3 wnętrznę bogaotw ziemskich, honorÓW 1 godnośoi 
światowych prz;ypraw1.wB2\1, ubćs1iWo mu. p-agnlenle obelg .1 pogardzenia 
własnego, głęboką pokore 1. .8
elak18 oaoty zaleoali. 
Punkt 
. Uwał tak wiel:'ie ozczę6cie twoje, teś lI1
a:z;y 
em1 pocZ'J- 

an8 --3a9t, kt 6r
 hetmanowi nlebisskiemu bołduj ą sl, a nie zdaloka 
't;ylko, ale obok z n1-m jadają_ Um1e3 tedy sobie zakon ""la1c8 szaoować, 
8 rzecZl\ l!Iamą, z.dra.ism1 czarto....sk'.1m1 81, brl'i7dz40, o to się pilnie 
s.taraj, 00 po t!)ble Chl'J'etuB, hetman twĆjł WJ'olą,gI!, to jest abyś b3ła 
o
Bte80, cichego i pokornego eerCB, 
Bko on m1ło
nic
 ub6stwa w utra- 
pianiu i kr
,taobaj jako on, abaś qama sobą pogardziła. w naboiedstwie 
8i, gorąa.1m ćwio
ła, r
guł z8konnych prze8trz
gBła, t,ch mianowicie, 
któreć eię małe 
ć zdadzą, 1 dlatego ak oZ'8to zgwałcone 
wają. Na 
rozmowie proś Pana Boga, te 81-: dotąd w wielu rzeczeoh wolalo. czarto- 
wi przyełutyć, anHel1 C
rystusowi, het....nowi niebieekie.... 
aluj za 
to, a proś Pan
 FrzenajŚVIiętezej o pr
a5!'\Ynę, ab]ć to u 5.YnB 8w9go 
uprosiła, teby6 go pr'IYkladem jej jako najlopiej IIIOgła naUadować. 


Roz
ślanie 24 al 
O oierpliwoAoi w utrapieniach 
gadział plerwa
 


I 

I 
I 
I 


PrZ3Pomn1 sobie ową historią o trzeoh zakonnikaoh, kt6rz,y razell 
do zakonu wstąpl\182i,Y, 1 przez ozas ni-a11Bł1 chw.
ebD.1e " nim przetr1l8W- 
8
, nakonieo dwa3 z niob toskn1ć 80bie " sprawaoh i olłŚko6Qiach za- 
konnych poczęli, tak te nio jut cierpliwis znosić nis ohcieli, 
m- 
czasem gd;y trzeciego towarzY9?A swego W8 w8Z1tkloh pracsoh, clt!a- 
rach. kłopo
aoh 1 przeŚladowaniach, barzo 8
atsc2nego, skromnego 1 we- 
80łego ujrzeli, 
ziwuj

 8i
 wielkiej oierpllwośo
 jego, 
tBll skąd 
by ... taki statek, taki smak i pokój w tak przykryli iJ'oiu ur6sł? Na 
co on: ''Wiadomo wam, prawi, bra3
e, teru. wielkl nieuk., !e l!IiV na t;ad- 
n,m piśmie nie znam. jako i w:J, jednakże w pierwaąll. wstopie do zako- 
nu nauc%\yłem I!Ilę od łli8'trza ..go trzeoh 11ter, które codziennie c2\1ta- 
jąo t tł:l!lknicy ładnej " sobie nie ozuj" i OW8zem dla 1I1alk1ej ohuoi 
do cz,tanla czasu mi nie staje. Jedna litera pil!lana jest farbą czarną, 


al D
pi8ane rotą II "2 dllia 8". 
aj Dopisane !"łką III "0 cierpliwą". 
ak Dopll!isne r
ką III '-te!". 
al Dopisane r,ką. II '" dnie f"I.
>>>
, 


. 


...., 


- 1'/1 - 


przez którą a10 znaczą Vl'Ez;y'tkie grztfcl'13 moje. k':;6rJlm1 dusza !I1Oja po- 
czarn10na 1 zmazana jea"t. Tak
eem w8Zj''tkle pr6tnośc.i .6w1a'ta 1 wszJ''t- 
kle męki piekielneJ około c
tenla liter, tej zabawiam sie z poranku 
at; do Ms7iY a.... Druga litera pisana 3est farbą. czerwoną.. przez kt;6rą 
si
 znaoąy "tka Chrystusa .PaM, ktćr, wiele dla Das cierpiał Da hie- 
cisI około tej sił zabaiiłlism odo Ma
y Św. at; do nanyM. kied;y Chr3stUB 
uurł. T1
7.ecla 11'Cera jest pisana farbą złotą, przeŁ kt6rą się znac2\)' 
złoty pokój J. droga zapła1;a vhweły niebieskiej; około czytanie litery 
'tej zabawiam się oG nOD3 BO aj; do kOll!Plat:1, 8. tiBk tęskr.!)ścl 1 przykroś- 
01 ladnej przez cały dz19:tL . tadn;ym razie .nie czujo". 


Zadział wtóry 
Proś Boge o łeekę, a
ś si, i ty z 
cb trzecb liter, głębokiej 
owej mądrośoi, abo filozofie;!. z mądr.,1Id pannami nsuc2i,Yć mogła, kt6ra 
n88 UCZJ' wiernie w zakonie bO!J'm pracować, 1 wiele dla :&ga cierpi6c 8P 
Punk!....- '!.!: Uwat; i naucz sl, z pierwszej liter] czarnej, ił cierpli- 
"ą mass byĆ B cierpliwą we wsz:ytkich rzeczach 'tobie przeolwn:ych, dl6. 
\'fielkich jługów, " kt6reś 'Wpadła, i winną Bogu twsa1U zostałe, !J'jąc 
na św1eoie, takte 1 w Eakonta nledbale onemu słut;ąo, 1 roozmalt;1ch 8i(: 
grzeohów dopuszozając, za kt6re6 albo D8 piekło na wieki, abo c
6
1ec 
sobie zarobiła. Wielka to te4y łaska Bota, te Fan Bóg dłu81 twoje, at; 
na 1ns
 Ś"iat nie zaohow'l3ąC" t tu na 't1m św1eoie okazy ją do W3płace- 
nis ioh przez oierpliwe znoszenie krQwd 1 utrapien1a p:.daje. Kiec\1b.'1 
'ten, kt6remu kto t;1s1ąc ozerwonych z;.o'tJ'oh winien, z 'tJ'1Z' sl, dał sły- 
szeć, te sl, chce kontentować z tam (?) abo 'teł mniejszą sumą je61Ury 
dłuł.nik CUBLI pewnego 1 prędko jej nie oddał, o jaKo'J,y siO dniem 1 
nocą o to starał, łeby godziny sobi
 naznaczonej na W)pł8c6
le długó
 
nie omieszkał. Tak 1Iłaśnie z nami Pan Bóg, dłutnikam1 Elwami postępujo_ 
Daje nam na wolą, póki na tym świeo19 
yjell\Y, a
1011\Y jedną :J!8łą odwa- 
gą, jedn3m oierpliw,m znosz.eniem krz.ywdJ, abo utrapienia j&kiego dosyć 
ucz."'7nlć mogli, za s1;o 1 t;.ysląc lat cz:rśćcoWJ'ch, 118 któreśUl1 aię dla 
grzechów nas
ob zadłu
li. Powt6re wielka jeszc2B łaBKa Bota, te DBR 
Da t1m a ni
 Da lnsZJ'm śwle
ie Mrze. bo męki c£;yśćcowe, b3 najdłut- 
..e i najwięolze [.ic] nam tylo na w,ypłac1anie [sic] eell\Ycb długćw 
słutą, cokolwiek zaŚ na t:Ym 6wiecle cierpialItY , przę:2; to nletylko dłu- 
gi WJ'pł.acallij', ale oraz 1 De zapłato niebieaką (jako teologowie uczą) 
zBslugujelll3'_ C
talll3 o jedn,ym BzlachetI\3m rJ'cerzu aq , kt6remu brata 


am .Nadplf1sne ręką III "rozwat8m"_ 
en Nadp1.8atL9 ręką, III "noD;1" 
 
ao Nadpisane III r
ką "nol1J'''_ 
sp Dopisane r
ką III "dopomó:t mi Jazu m6j'.. 
aq NBdp1.SaDB rtk'ł III "G.Jan G\lralber'tul!I". 


....
>>>
- 172 - 


l'odzonego chlop plOSry zabił; on jednak przez lIItq Chr;yetusa uproElzo- 
ny Y1l!1z.j'st:kę ...inę "Jnłopu odpuścil, za co Chr,Etc.a PaD przed kruQJ'flk- 
S8m klęczącemu, jako by dziękując, tr
 rB
 barzo łaskawie głowy 
prLed nim naklonił. O to widzis3, jako nie t31e na OdpuBzozen1e dłu- 
g6w, ale 1 na laskę u Chr,8tU
& mąt ten 8r oierp11
 zarobił. Kie po- 
tkało szczęście te o,.ego VI B:.trgiej tak 8.o1e'9\"11"8go L niecierpl:lwego 
m16Bzc7an1n9., :te VI C
ID UItrZYWC.ZCODJ. winowajcom swoim nigdy opuśoić 
nie ohcial. Gd3 tedy 
o śmierci za niego modlit., odprawowano, Ir.ruc,- 
.tiks r
"'e goitdzla.m.1 pr
bl:-e ściągnąw9'Zy. 1 niemi US
 swoje zatkaw- 
8
. taki głos z siebie 
dnł: On nie od
uszczał. ani 38 88 OdPU8ZÓZę. 
Frzeto bądł clerpl

ą. rada wlnowajoom OdpuRzczaj, je!
ll chcesz, gb, 
tobie B6g i na 1;;ym i na drugim twieo!e długi odPuścU at . 
Punkt 2. Uwał 1 ora.z alę naucz z drug13j lite
 ozerwonej być 
cierpl1v.ą, to jest 
 przykładu Chr;ystuea Pana, kt6r,y będąCo] panem 
twoim, jak w181e dla oiebie przez cały t.vwot 8wćj cierpiał. Cz{'sto BO- 
bie pr
pom1n8j, B doznasz stąd ochłod
 wielkioj _ utr
pi8ni
ch 
twoich. 1 rzecz za ke!da OkB
ję, lz
ll je niewolnica lapaŁa mam b,yć 
nad Psna mego, ne.c) K::::-61a krt,J
. !'1.::z.e Ji!łi5ł.1:1L.isZ c. j9dr;.]iIL nowicjuszu 
nleclsrpb..Y,'Ji1I. uko:Q;,J. ś\'t. un'd.,ykt.a, ;tE sl, ohle
t'I. grubym 1 3-:ozmieD- 

 r.I. 1r.on't'Jut:oW6Ć j
J(O inni brdoie. w 
akoni.a n1& cholał. Temu się Chr:Ys- 
tUB Pan. ncc
 je
ne3 po
azal, mejąc w r,ku au 8ZQat ohleba owego grube- 
go 1 pod
jąa go nowiojuszowi rzekł: Jedz 
en chieb, ne 00 nowiojusz 
c.dpo..,led.t1al I ohleba jęczmiennego strawić nigdy nie maBłem; " t,m 
umoczył Chrystus Fan w. krwi boku IIwego rany 1 znowu IlU jeść knzel. 
którego gd3 skosztowal nowic3usz, 8
ał mu się w uściooh jako 1I.16Q 
słodki, 1 od tego czasu nig
 ohleb
 jasnego abc potraw nie 
ądBJąO. 
na s811t1oh pospollt30h i grub;yob. potrawach przest'lwał 54 . 0, kied;yb;yś 1 
't;y w6zJ'tkie prZ3kro$cl, wBZ3'tkie utrapienia two3e we Krwi Chl'J'stuso- 
wej szczf!lrze umoczyć cb.clała, pa.m1ęt:a;jąc na erogie męki Jego. wsz;yt- 
k1e b] się Irr.;yłe tobie prędko" 1III.6d br6cil;yav. 
.!'u
 Uwał i neucz si, b]
 cierpliwą jeszoze i trzeoiej liter;y 
złotej, to jes"t z rozlq1s1aI11a ohwał;y wiekuistej dla "tJ'ch t:Ylko w nie- 
bie zgotowanej. którzy na tym 6wiecie wiele cierpią, bo jako pew'D;j' 
znak potępienia jest. kledJ' kaw elę tak w8z:ytkie rzeczy powodzą, te 
zgoła nic a nic na 't;ym świecie nle cierpi, tak pewny znak przezŁBcze- 


54 Nie odcalezione. 
ar Nadpisane r
ką 'III "6 11 . 
as Nadpisane ręy..ą III "mul'. 
at Dopisane ręką III IIZ całego s()rOB cale wsz.'t' ..tko \1iBZ..Y f 'C ki m, Bote 
mój, odpuszczam, odpuszozam, daruję. odpi.

-;.oz.-\r
 ..la Y/lekl". 
BU Dopisane r
ką III "mająo".. 
BV Dopisane ręką III "moja wina, moja wina, 
...ja olę
ka wina. o Jezu 
mój jam tak niecierpliwa". 


I 
.....
>>>
- 17
 - 


I 


nla do Di.eba, Idea;, 80 Bóg ClZlet;ya 8 Stst.,.m krQ'tea IlBw1.edz8o Kogo 
Pan B6f:! II1lu;Ie, tegr. na t1m m.ieoie biozuje, m6wi .!,poetoli takte" 
dziejaoh Apo8to18ki
b tw
erdzi Duch S.., te przez .181a fraeunków po- 
t
?hba nea wniść do kt'óle8twa nieb1oek1
805
, 00 kt6rego jako Chr,ystUB 
PaD uczy, barzo ciasDB jest droga. Ten!e C
38tUS Pan ka!e nam miłować 
.o.l
'Prz.yj8.o1oł;1 na.ze, ab1611l' IIJ'nam1 i oórkami prawe mi zoatali Ojaa 
J'leoJ.efSk1ego. ZaoZJ' a idzie ł kto nie o(1)ue",czs YJ1n:owa.jcom swoim, n1.e 
3est a;Vnea abc córką Betę, 8. kto nifl 3ellt s,nem abo c6rką: Bołą, pewnie 
'Praw" 
,C' nieebe nie _. aDi jest z liczb, prz9:r.naczoaych 1. wybranycb. 
CZJ'toj więce3 o .L8wnośc1 drogi tej krZ3tollloj do :ciebe 111 drugich księ- 
8Rqh o N
jladowan
u Pdn8 C
8
usa w Raz. 12 56 . Le
z ozt1r, są stopnie 
cieJ"pl1"cćol. jednej [eicJ wez;ytko cierpliwi. znoeić. 2. z tego .iQ 
'WeD611ć. ::5.. oogu za utrap1.enie dzięk.ować. 4. Wiocej.. 8 więC'ej pragnąć 
Z8'WSZ!j cierpt.eĆ. łf rozmowie ofiaruj ""ił Panu Bogu 1 Cłu-,s'CuBowi nkr
- 
!owanfuan r:ia łłs.z:ł'tkie kT'z;y
e. mowląC'- z Dawidem: gotowa jestel:ll. De. bi- 
cze 57 . ł?bo z J\uguę
r.:ec:l. Sw.: prz,oZj'nl&j fa.'-
lti bolelIel. ale pr2\102;y- 
es 
nl'łj "
"r?'6d c1.f."
J?liw"'Ści7 . 


P.ozlI\YtlBnie 25 BW 
C miłoec.i. przeoiw siostrom do.,,.,. 
ZBc
iBl pierw.
 


Prz,potLlll Hcble owe,go opata. St.et'ąn,8 
.. o kt6rym oZ3t8
 II lJ'Wo- 

aoh ojoów 6
1ęt30h, to tiię brat jego rodzoQy wie10e z jego zeors
l. 
l03 go widział m,oa jedzącego. Nledłuso POt.'1Ił zgc.rszoD3 brat, będęc. 
w zach
oeniuw uj
zal Stofana z Cbry8
use
 na 

tu _iszącego i gior 
prz,yqm ue13szsłl :?!\'tr?t, w jAkiej cbwalfl urac:; tw6j j£l811. dUM;) tlił z 
pokarmu jego gorSz,:y'8Z. 1mag:i.nu;j 1;0 sobie, ;1akobJ' 1;01; li ust !lł"S
91;B 
o s1ostraoh two
ob z
kontlJ'chl pacrz,. prawi, 'II' jakie
 obws;.e 'ta ał;.€.. 
OW6 siostra twuje 
estł wi,e tedJ jako ją mBSZ s.&n


ć. jako sit z 
poet,pk6w jej nia ""sz g"rez;yć. 


Zad
Bł w'tur;' 

()Ś Pana Boga D porządną lII1łość dO
"1m elost:rna 'tiwvill. 
Punkt
 UWF
 w jaKiej 
eDla 1 wadze u 
g
 domo
e J
_ 81
8t
 two- 
je, abowlem odkupione są drog8. Krwią Syna Po.ego. tyw:"'q slę i. kar'D!ią. 
Ciałem 1 Krwią b"yna Botegc.. Są. oblubienicami "'J'bran,ym1 Bofł'8 Na;J
ł.!lJZ8- 


55 Dz Ap 9,16. 
56 Tomasz e. Kerqpis, O naś18dO'o'la
'1u księga II roz.12. 
57 i'e }4,15. 
58 Enarr. in Ps.XXXI, tie1"mc 11,,16, in Ps.LII,111 FIl t.115M i 9,
.J
.. 
BW DopiBan
 rt'łf.ą II "1 dnia 9". 


.....
>>>
- 174 - 


II 
I 
I I 
I, 


go, 00 u...atyfl'91'i1, na .
fłlltą I:Ilę Zdoo,d2a1e op.Ln1ą, abo rozumienie o 
'WsZ31ikich, łI upr
ji-ł 11 eoble 
.13sQią. kU C.lGl. lIir wzbudzisz. 
Punkt 2. Uwal, 11 ten p1ł3
82iY ma b,?ć skutf)k łDiłoścl ku elQstrom 
twQ
a. ab3ś ich Dig
 w rzeo
ech nleełu8ZDJon nie zafra8
Blo. o co 
jako sl, pilnie 8tiOrać -łoSZ, po
n88z z pr..
k8;::;an:t.R Bo:2iego ludo¥..1 
izraelskiemu daneg!)1 8ługi, prawi, Fana BOg8 t.,.ego, ga;, eię ao cie!;lle 
uoieoze. nie zefraeUj59. Jeśli 
e
 Pan Bóg tak a. kawa chciał 
eć 
oko Da lud krnę.brEU' 1 P.ogu cEł_te przeclw.n,y, 
B.ieko barzlej to po to- 
bie wyclęga przecl
 
lostrom twoi_, oblublenlccm 
ajm111l
m t DBJuko- 
cbań8z,m; raohuj slę teQ,) 
 z 8obą., J8koŚ !IIi, oDtąd 
 siostrami " 

ej mierze obchodzi
a. !a
uj 'e .,e
,pk1 
oJe, ubł.1gaj 00 najprrd'ej 
nlewlnue. oć ciebie z811.uo
ne. 8 popr
w s
,. 
_Pun
 Uwal, ił wtór" skutek 
lo'cl 
o
ządne
 ku elo8trcm twoim 
ma 'b.Yć te:n. abyś 111. w 
adnej rZił02łY nl'-3 za3z1{odz1ła. ab
. prZJ'kle1e.ll. 

l3 m, abo ra1.ą 1 .Qerw"ą t.lą, abo chwa!.ąc złe postępki ich. abo ganiąc 
dobre. abo !l_:"sprz.ytomr.yctł 91.a", uWłac.zsjąc, abo 1"r
tomnle sło1l!'am1 
prz,k.rem1 1 grubelll1 U,ąO; teę;o jako s.ię potrzeb9. "yst:rzeSR6:, poznasz 
1i ovryoh elć" Chrystusa Pana I kto się waB dotyka, dotJ'ka się zrz
niCiY 
oka 111181!;0. A a&. drugim. miejscu. Co jednslIIJ. pra
l, z nBjmclejB
ch 
60 
moich uczynicie, to- 1ID11e samemu uczynlC'ie . Pa'!;r
 jJiko 8i; ... 't;Ym z,a- 
ch
a18, a popre
 slę 8QZ
e trzebo popra-,. 
Punkt 
...! Uwa2, 1ł trzeci 6kut"ek miłości ku .slost"rom doroo"3:n ma 
b3Ć, ab3ś 
e WflpolDal!;sł.a ił potrrabeoh teh, lub cit' o 'to pl'os:&ł, lub 
nie proszą. Po
rzobę 
ej pomo
 poznasz z samego napomnienia BoskIsl!;o. 
Jeśli, prawi. obaoz;ysz osla, abo wołu brate twego (błądzącego na dro- 
dze. abc" błocie tonącego) nIs pogardzisz nim, ale stemtąj wydtwig'" t 
pomo!8az 61 . Jeśli 'ted3 'tak1e
 po n8s Pan Bóg pomoc:y '!Vciąga ku ?ałowi 
biednemu blitn1ego na8ze
0, o jako dsleko bsrz1ej ohce, a
ś
 braoią 
i slostz:y naSze ra'tOflsll w potrzebach :i.cb. "t"ak dusz 13cb 3ęko 1 do- 
czesDJ'0h. 


W rozll\Yśleniaob 26 (O ślubie cz;ys
ośo1) i 27 (O ubóstwie za- 
konDJ'm) autor roz'taQza swoją erud,;ycję 
 zakresu t;ywo't6w m.1ę1iyoh 
1 analizuje etopnie ubóstwa oraz IIp080
 łamania go. 


59 Kap! 10,1-2, oraz 25.14,42-4
.46? 
60 lit 25.45. 
61 lit 12.11. 



 .
>>>
ł 


. 


I 


-175- 


Roz
6lenie 268% 
O posł.u8zeilet1ł1e zalt:'onn,:" m 
Zady.'iel pierwsZ3 


J
kob)6 patrzala na Pana JezuEa w OgrÓjou do Boga 030& moćląoego 
151, 1 jako pOB.ł.ł
8ZJ33 BJ'n Z8 grzeołO' nasze _sZ3'tk1. ęki oohotnie ofia- 
rująoego, m6\11ąc1 1'1& jako ja choł. ale jako T;y chcesz, Ojoze" nieoh 
111, Wole Twoja I5tanle 62 . 


Zadział wtór,y 
Pros o łS8kt. ab.1ś aię n8L;c
ła p08łusznego 'Pana" aakonDJ'm PD- 
ałuszet:Lstwie naślsdow8
. 
Punkt 1. Uwał, ił nikt Chr,yatu8a Pana l.piej nie naśladuje, jako 
pOełUBZDJ'. sd3:t wBZ3ttik ŚJ'wot Cbr.ystus6w ulltav.;1oZl1J'1I był posłu.ozeA.. 
St"811., nie 'tJ'lko przeoi" Bogu Ojc;u, któremu 11. "sllJtklm "edług Bó- 
stwa r6wny b3ł, ale przeoiw MatC9 swej 1 J6zefowi 4wittemu. na ktb- 
r,ych daleko IIłdrze
 [eic] b;ył i 6wi'l"obliwe"", aby naa ty. pnykła- 
dem swoim nauczył nte patrzać na to, oZJ" -odrBIi1 02i;1 śwlą'tobliwllj. !lad 
nas rozkazują, oZJl' jsst, oQ nie. Abow1em słuohać ne.1I bul 1 f.r,y- 
Z8U8ZÓW Ba
oh, ohoć obłud
ch, jako 188m ioh słuohał, kie03 go na 
śmierć potępili, poałueZD;y b;ył Chrystus Pen at do śmierci lr
łowe3, 
lubo dobrze w1edzial, .te byłe nad .1ł, jego prrtirodzcne, bo z aamej 
tylko imaginac;yjej śmieroi takowej w OgrÓjcu konać poczlj1, i pewnteb;y 
b,ł skonal, kiedyb, go nie bJ'la wsparla wszechllOcDa ręka Bóstwa Jego. 
Posłus
 jeszcze b,ł, lubo wiedzial, ił tekowa 6m1erć Jego niepo- 
trzebne b1le, na odkupienie Awiata, kt6rego odkupie 1I.6gł jedJ:l.'y l! wzd3- 
cbaniem do Ojca Niebieskiego. Nauoz si, stąd tyć posłuszną w rzeozaoh 
'trudny oh 1 w tyoh, które sit czasem tobie zdadzą b;yć niepotrzebne i 
niepor7\Yteczne. ebo zb3tnie. 
Punkt 2. UWat, ił niepodobna ab
 człowiek POSł.UBZD3 'fi drodze du- 
ohownej kied3 blądzić m6gł. bo sama go ręka Boska prZ6Z s'tar8
oh 
prowadzi, 1 kieruje, tak jako mu najlepiej do dU8
 1 zbawienia po- 
trzeba być rozumie. Kto .as słucha (m6wi CbI
stus Pan u ŁUKasza Ś..) 
mnie słucha, 8 kto wami gardzi, mną gardz1 63 . Rozbieraj t
 slawa do- 
brze, tak sama z sobą rozmawiająo: Bbo Cbr,etu8 tu prawdę mówi, abo 
nie. Jeśli rzekniesz, te nieprawda. co on c6wi, toć Chryst
s u ciebie 
nie jest Bogiem, ale klRlłCą; je611 praVidę mowi, tedJ mu wierz:yć po- 
trzeba. Jeśli mu ted3 wierzysz, uwatte jako to słuszna. jako poty te- 
ozna, jako p [otJ rzebna rZ'3DZ jeflt Boga słuchać, przeciwnJm sposobem, 
jak wielkie głupstwo, jBk wielkie niebezpieczeń8
o, 
€1eM gard
ić. 


62 Łk 22.42, lik 14,
6. 
6
 l.t 2",461 
sx Dopisane rę ką II "1 dnia 10". 


...0lIl
>>>
- 176 - 


Boge ted;/ ni. ełuobsaz. L..'giem !,ogsrdzaez t;y1.e rs'l:l [ile razy] ..011 
I!JtarsQ'ch al, twoich E
r'Zec1"iRflZ w l:iyCb rzeczach, gdzie !!lit ;jawnie 
g
zach nie pokaz.uje. 
ru
kt ,. IMat. J
ko srodze Pen BóS 
leposłuez
cb karzeł abo Da 
L:Ym, abo n5 drugim świecie. "iele o t:,ym p]"'
kłBd6" jes't, tak tv Fl1!1łI11e 
świętym, jako 1 w dztAjech kościolnJch &bo z2kODtych. JoZj
8Z świątob- 
l1w;y, a barzo miły krt.1 Starego To€:'t"::lmentu, !:.e itrćla egipskiego, choć 
poganina, 1m1er::J.lem .Boł;ylf,j oZDRjwjącegc :W ehJ przeciwko sobie tJ.a bHiWę 
z wojskiem nie W}d82dtał, t.s m6wię, tego poganina Jozjssz Rłuch
l nl
 
chcieł t zaraz ....880 dnie pos
.:;rz;)J.ot)J śm..1..':-1'"o1.ą. 'WL88D'l 
lepo8łuszeD.stwo 
swoje przypłaoił 64 . U 
. P1otl'a Damisl\Y '
tlgo niejaki! de Sancto Vlctc- 
re po śmla::"cl 8wcjej k8i,dz

 jednf'IDU oznajmił, j6
o go lJo r.;zyśca l:1łł- 
0'8!?,0 n19mal WBZJ'BOY czarci pOTokali, ka!d3' po biczem s:L'c
l.n zacl....J1jltc ł 
dlatef;o 2.0 za 2.3
1l0tB d;YEc,pli1.JJ Bobie naznEl.c
O!1.eJ oc £t:ars2\9'oh prQ- 
jąć nie ohoiał 65 . Hernldu81 dom1niksn h3 i V.BL
rga57, k5rtv
jro17 
twlerdz
 o drugim 
}konrj:\.ku, ktĆ'ł":1 DA lDę\ci C3J'l!:t:-OWE'ó s! de aądnego 
d.'J.la oaądzoDJ jest ";y""
 dla'teft"J ił: uar7..o r1E)I::!.
E'1f1 ('f"łn.ty od &
:ar- 
szych 80....1" włot".:n8 ",d!rawC"Kal. O t'='
i'rł 
aL1r)',ch Zd;,vl
oh pi.a2if' św1,- 
ty Grzeg:J"":'1- ;Jók", t!!:\ L6....t
T.'j' &r.\"!I'(."/k. l awa'Wol.:k;7 ję
1! C'l-8SU jee.nego 

dąt\'lą grc
l\, 
slitT,f e'
 n e po
'r-'t1'llł:J'. 
e na to nledbająo ani si, 
po.:-rawując, Diep.,a:!'-'ISZt
l\dt"1fa swego karMie od.ilioaQ ł że za kilka dni 
!.tIl.ll?r13 :1. Vf kości€ Je pooho....ane so!u " któ17m kościele kted.1k
lwlek prz;v 
!sZJ 1więtej diakon według Bt'aI.ynh z...-.yczajć" w;y'l;lętym kazał U8"tępOW8Ć, 
1.iea, ona 'trz:;, p8I1I13 na'tychmles't z grobów swcich lII1.de.no [siO] sę pow- 
stać 1 z koeclo\:a w;ychoc131.Ć, ts..k dłu..;o at przez 
lWdJ1tte ni(ttego, 
od tego dę LI\\'=-lnione 68 . O Ś'\ll
ątobl1",.m, bogobojrr:,qM, apostolskim.. 1. 0"'- 
c:1.owD3ID prawie 1..s10dzu Krz,otof'ie Ortyzen, ,jezuicie., to pewna, 1t go 
za eprewitJdliwym sądem 'BoAJ'1lI. piorun zabił, n1e z inElzę3 p.l"'1JCI'J'IJJ, 
tylko te siO dla poko:.-.., 8łłej nazbyt starsZ03b1 ..,M8:w181 urqdu Yi18okie- 
8069. Niewielka zaiete ta wina była jego, jako 111, z oudowl'G'oh spraw 
jego pokazało, i po tej 6!111eroi tf.k srogiej, po kt6raj go ozęsto wi.. 
dano [zioJ t zł,azaro do ludzi nowona..r6oun;'J'oh katlloego. Jeśli ted;y 
Par Bćg tak 8urf
O poetłPu
e z kochan
ami ewemi, kt6r
 nie Z
 złości, 


64 Ks. Kron. 
5.2Q..24. 
65 Gw. Piotr Damian! zm. 1072. Zdaje a1ę,te te 008 OpuBzo
onego, bo 
Hugo z S
.VIQtor tył . 7.11 w. 
eke
u nię odna18zio
u. 
66 Horolt, Johann OP., Em.1468 " Reg!tnsburgu, Le%lk
").J1 f
Tbeolo8i6' QD.d 
Kiroh. t.V ..267. 
67 Valperga, dC\1I\ BartheleIQ, zm. 1615 Diotionna1N d.t.. Thf,
::l(.
ie Catho- 
11que t.II kol. 2
15. 
68 Z,..ot lM. Bened;/kts PL t.77, 215. 
69 Drt1z Jskub TJ (1564-1625) albo Drt1z le.ohd TJ (15E0-'5
8), profa- 
sorowie audemi "i1eiLakiej. llicbał b3ł pro1'1!)cjełem litto1fl!lk111, 
zmarł ns parsli! PSB t.XIIV z.2 e.266-26
. (srt Ke.Br.Nat06skiego). 


I I 


....
>>>
- 1"7 - 


ale z poko:-y t albo dla insza;:! Jakiejb:7 słusznej według IIItllell8111a ioh 
P:Z3CZ,:3J na zdanie stu8Z3Ch n1.09 zaraz zł»ZVl81ając, czego a1t - 'tu -3" 
I!Ipoc!zlewać owi, ktćrr:;y z bel"do'cl 
lko, z p,ob.;1, uporu, z gnls1lłu, r.e 
wZbard"lP przełoł;on;y. 81, sprzeciwiają" 1 ODJ'31. pOII1LUlzDJ'1I1 
ć nie obcą. 
Nieoh lIob1e w tej alarze nie pobłałajłł-, *e zaraz Da Bobie gniewu Bołie- 
go i karania n
e dozna"a3'" W8'I;Jtko to 11." ..'lea.... 
e3 pot,pienie, 3e'- 
11 si, zS.CZł.8U llie poprawią. Bo pospol1oia i;J'oh tJ'lleo Pan B6g na i;J'a 
Ś1r1e01e ze 
8t,pki ar.... kt6rJ'oh na tallt;ya Awteoiell// karać nie .... 
wall. Prze
o łaluj teraz za nlepoałuezeńBtwo 
oje. SvgA 1 8
ar8
oh 
przepros. A na rozmowie odnów tlub;y twoje przed Majestatem PańskiII.. 


Roz
6l811ie 290.. 
, , O ekutaoZD;yoh przedsi,.zi,oiaoh oFJnion;ych na ć..iozaniu ducho"",. 
Zadzial p!erws'I;J 


Stano. eob1e przed oozJ' owo ,,1
zft1l.1e, tt6.re o sobie Reł Jaa, b::'lI- 
Icp .al.ilsk1 70 " dz1e3ach ",stercJ'ilsldch [sic]. pokazsl mu si, Chr,ya- 
tus Pan z 6wi,i;J'1I hotres i .akube.. ....3"c".." ...ku 1s!.VgV bal"ZO pi,le- 
n" .. 1tt6re3 wpisane b,lo illl1V bisIeupa, i rzeltl CbrJ'l1;us do Piotra 
świvtego, ....,ma! 1ai, 3ego z ltai,gi "'3e3, bo zall\7s1
1I i przed.l,wz..,- 
atoli s.oill dos;yć nie UCFJnlll ale gd;7 świvi;J' Jakub zs n1ego ,",0",,1, 
że 1ł1
 lI1al popraw16, po stare... zOlltawioD.e 3est: 1111, 3AgO '" te
:te 
1e8i,dze Cbr;yetu8owejba. 


Zsdzisl .t6.., 
hol: Pana Boga o 8tateCZQ6 -c;konenle "tego «1Iz,tkiego, ooś prH1'. 
to ć"j.czen1e .u lIi.b!. na poprnę tywota. twegu poetaJlo1f:11a. PrrJpoll1- 
naj Bobie przedll10wzl\łcla wlJ2iYticie Da rozaw'lanlaoh p:!'
..zł10h oZJ- 
niona. rozl.iera3 przed Tr63co [sioJ Przen"3św1,t8Zą. przed IIstką 
Przena3ŚWittazą" 1 wszytkilD. dworem niebieskiE, O:!lnbl1111e 'Ce 1unkta. 


70 Jan blsku.p Valenoe 1141-1145 oyetera, pr
edtem pierwflZJ' opat Bonnt'l- 
VSQX, Lexlkon f.Tbeologle und Kirche t.\ 8.1094. 
&:1 Dop1.fJB.ne II roką Da verso u dolu karty 32: "28 4. me\'yt&c3ą dnia 9 
c
6 refleksję na wB
8tkie tW$ grzeobl od przeszl€j spawiedzl, t
- 
klej 1\8 jaką, się gotujesz doplćro, C2iJ' rOOZItD [slc] C4'! p6łroozną, 
cz.yli też jakleJ potrzeba, abo wreBe!.a 8po'
ledr..ik ci nnkaże. abo 
poradzi. gotuj sl, na spow1edf. termlnuJ dla pam.tci". U (jc..l'
 kar- 
t:v 33 litot BarDO ucz:ynlsz d!:J.la 1C Z'l czwartą med,y+acją. odw!lf; się 
dla Boga. dle. du.sQ twej. b,ś umrze
 miała 'tak 111'9 f
'C:;Y

 Da toj 
Bpowiec!zl
 
c.ko 'b,yś reda cra-stą 8tlSl
l' 
u gA'ty k.33 ""V'tIIrsCl o.d..,) "na 
fl'trIE!.8z11\11J'1I :!Iąd;:;
e boek11l!. p.J odprewleniu onQj byle Bogu chwsło.. 
angołom i)t';Ic1echa b;JĆ IIIbgł.a".. 
Be. Dopisane II ręką "2 dnia 10 11 . 
b& Dop1san-a II r,ką "zaraz po
. pi.sać fi'. ł-1:.ej kartec&k1 PUl,ltt 1.'. 


-A
>>>
- 1?S - 


II 
I: 
I 


'1. Jako mas z t'l;YĆ kontenta 
jej była I.:Itraplo.Ll8. t&.k IJlOwłh 
od r6wDcrch 
165tr twcloh bb . 
2. CZJ' nlegod:iJ'fI.t. to rzecz jEst, ",bJ'6 dla Boga Ukr1Jtowanegtl ws
t- 
kle obelgi 1 krz.ywd3 La cię 
ieNlnnle prŁyp
da
ące, cierpliwie boz 
pCmD
 tsanej zno
lłebc. 
3. Abyś strony odzlerls, mleezkania. jeóz
n
8 1 1n8
ch 
ze

 
o 
clała Daletących, co nejgorezero abyś e

 sobie obier
ł
 abo chętnie 
pr
jt18t kiedy 
aka będzie wola etare.,ch. 
4. Ab;yŚ osobliwą cbę
 ZtłWBZe POkUZO
U.ł.B tym ('IFJobom t od Łiićl"3oh w 
sercu 
m odwr6oenie czuje8
. tąda
ąc z nlml at do tmiarc1 u
es
kBt, 
jeśli si
 tak b
dzie .dało etarseym łxl . 
5. Ab,y6 ch,tnie pr-yjęłe IlaMą zabawę p
dł!j i pr""lrą, ragt:ęc w 
niej st8tecz
le 
rw8Ć a! do śmierci, jebllby tak o
ciałn Bta


. 
6. Ab;yś "8:&.J'tk1e f:p:oaw;y 1 ICOWJ' orua;ioh o tobie lub oz nuuęza::Jiem 
sławy twoje3 za słuszne "L tobie prz.y
"o:1,t& POC2\Yt.ełE J 
ądają

 
AWBZ.8 
witce;) 8 więcej dla Bngs cie.rpl
ć b
 . 
7. AbyŚ iiił. grz60Qy t:;wGj
. fLP-. rr-4't'"1. 'pj'
kj .'l.'\
t Da 1.1;6
"8Ś 'liere.z 1t:8- 
T'ohlł
., z£;. c!obr«.d:,:;" £' jstHt Boeki" jod'" lf..m,; 1. go't01fą była zawsze na wy- 
p
łr
8nib 
oll Bo
e3, 5te
az,oh 1 Tć

oh si6str two
chr bez BZemra- 
nia, bez 1'Y:ii6'ł;ek, baz OÓ,"tłl"lki. be
 l...t3
kowan1B, tak wnętrzne(5o jako 1 
zewnętrznego. ];.rai!;nąo "DZJ't:ko zgołl!!ll oz,r:..16 i. cierpieć, te.dne;1 rzecZ3 
nie wy;!o,"ozy [8iC], o
be iebyĆ 3eki B".eob kiedy b,1ł rozkszaOJ'. Za- 
cz,m łeb, nic na świec1.e nl
 b,lo, Cygo b,. s1.ę dla Boga nie pOdjt ła , 
tylko 8a
 3edan grzeob, którego .i
 tsk wystrzegać ma
, t.
*
 F
ls- 
11 t;yei,!o rezy umrzeĆ, anUel1 OIQ'B aby raz Boga obr....iĆ. Odwa6"... 
si, t.d;y na te wazytkie rzeor.y pomen10"e7 A tak Z8 po"",oą Boi,! pr
d- 
ko świ
tą b
dzieszbf. Amen. A.D.M.D.G. 


z tago" abJIE c
dzieil bez pr
cZJn:J 
jako 1 ucz.y
kle
, lu
 od Btars
ch 


two- 


bb 


Modlitwa praed .aoZfciem oed;ytacyji bg 
O nB;jprzytomniejszy Boie, " Trójoy S"i
tej J"ecJ:'t!, oto 3", ..e 
wsze oh najn1ewdzitoznlejaza, Dajniegodniejsza 1 Dajm1zern1ejeza grze- 
sznics, do Majestatu Twego "'i
teg" przystępuję, pragnoc [sio] Cię 
uczcić 1 Ciebie chwalit, nie 8'9rOętl. mo1.DI ozl,bQII., oepal,m 1. pluga'ł'1 Ił , 
B oblicze Twego nlegodl\Y., dIs sercem 1 DrłbołoeWell FanJ:JJ' Przell8j- 
...iots""3 r.!arie3 i "szystkicb śWiętycb, a ,,.obliwie pstrona.. lIIOiob. 


bb DopialWe IV r
ką "lub od lIłodszyob i słu!,!o,ob". 
bo Dopisane ręką IV lł a les.gorazB to potrawka r;d zbj'te"'Jznego 6.P6ti3'"tU 
zgotowana'. . 
bd Dopisane roką IV n.to to 8maOZl1J kąsek". 
be DopisB.tl:8 rękę IV "a to jeezoze 8l11BoZDle3sl\7tł. 
bf Dopieane r
kę IV "dzi,kuj
 ..a obietnic
". 
bg Od tegc m1e3eca WB2Js.tko pieane r
kI\ II. 


IIII 
łiIo... 


.
>>>
- 1'19 - 



.eb19 pr
S
OJniA chwaląoyoh. 
 S8
 w
tr
ośc1 moje racz poruB

, 

8QiłĆ mo3e Twq 
beoDośoią zabawić, rozum Twoją mę
roHcię oś
e.
lć, 
Wol, Twojq Boską miłośoią zapalić, sby... gOdnie, pilnie te 118""1:Boy;!ą 
z .....A.Doł.ęet1fe!:. zaozęła. z pilnością. f:t'owadzH:.-8 1 z p
I:Y'tk1.el1 odprawiła 
kl' lzci 1 ohwale bojej aw1
'tejJ "
o.t''''-.i 'Twej Prr.enajśnętszej 1 wSZ'Js't- 
lc: h św1ęt"}It)h, ku 1D8!DU dobru duC"b.OY''1emu, ku ebsw:ienlu ł.,ją03'ch 1 oohło- 
d::lf:t :mrłych. 


Druga modlitwa 
Naj

stojnieJazy Jezu, ktOr
ś ni t
 gOdz1nt na ohwałe Two
4 dać 
rsoqł(:'1, dajto mi 1 łS8kę skutecmę. Twej'} Boską) ałabym wElZJ''tkie 
-'cz....nki l!łO:je ne. tych egzei'n1ojeoh oS!'JnjoL6, wftzytkie naud.ft"nollci IIOje, 
a zwli:tJzc
_

 (;0 rozEI\Y"lan1e 
ti lI'S2'\i8'tK!m1 okf.l11czn::JŚclam1, z.e wl:I
s1;kill1 
sił 1ItCJ1,,\ r,"1"uazeniea 1 sp:oa"o"anl
lI. na "'1
ktJzq, ozaić i chwałę Two3ą 
Bo8k
 l"'
ło "'8
CJtko 38 Tobie, na;1s2odsz:? JttZU m
j ofi6rtJj., i oddaj, z 
miło.{cJ T190:'..ij, w m1.łoścl Twojej i dla lI!J.łośoi Twojej, bo jest-el! 1)83- 
VIY
s
Jm ric1; u em 'ł'O
.1%!, bo s:)dzler jeeteti &Śe'b3ś był t;Y1I c
m jesteM, bo 
" Tobie, z r.:
e
ie, z Tobą 1 dla Ciebie WSz;jstko 71 _. 


Akty przed zBczęciem me
tacyji 
'a.kt; wle:ry: Vd.('i-Zf c Bo
., ID6j, 
e 1'28 ml
 pe'trZ38Z. 
A:tt ado
'acJ';1
: Kl'1nlr'łft slę Tobie., jako Bogu j StworZJol&lofii mojemu. 
AIrt lJI1łoAd z \h}i.

\, Ci" nade 'Wsz.ystico i ze W1Jsz,etklego seorc9 ..go. 
..\kt pokory. W, Zl!.B"em. tez ntegodna atanąć przed rłaJsa'tatem Twoim Bof. 
 
kim. bom wielka 8
zeBznica. 
Akt talu: 
słu,;h nerdeczn1e:- Ze', 'WIIZYBtkl6 a wsz.ystkie grz6cbi [a1
J 
moje 1 ndt'zeinm "tę V!'s
st1[1ego złego VI sercu moim!) cob, SiO kol- 
wiek nie podobało Mej£istał;o\d twemu BoSk.if:IlIU, 1 coby IIIC;gło obra- 
zić Serce 1'woje Boskie, PBn.a. ,,'1O
ego.. 
AkT prośb;yz PruBzf, o aota mOj, o łaekQ Twnj, tw1ęt'1",. aby.. t
 DEr
t.a- 
c3ję do
rz
 odpr6wowałc. 
Akt nle
fno
c1 w Hobi9: Wiesz dobrze, o Bota f
3 jedJ
v, te nic nie 
mogę bez łps1o:: i PO;UQo:y Twtlje;1.. 
Akt ufności w Bogu I Wiem. teł: dobrz£!. te 
 ŁASką. i pamooą Twoją Boaką 
"sZJatko !DOgę, bo z Cl
bie i w i'obie w.3'roJstko d..c'r.... Ir
je. 
Akt stosowanie s:'ię do Wo11. B0f.Oj: Niechłe J"'! b

zlł'1 W.o -.... Twoja Ś\l'1.ę- 
ta, stanę przed Tobą ':' !'"oadzi'ttją IIłOOl!('I [ fi to], ze mię w;"'pomotesz 1 
jako ł.eb
acz"'..a pr
ad bo;tJ:QIIJl Pan03!ił .1 do....r
d3iejel'!1. 
Akt prt)ptej 1nterlc3;łil Łączę r
d..Yt6c;yje IOOję z I113dytecy;'p..l11 Jez:usc-. 
wemi. 


71 T
ks
 
rzYPQ
U
E fo
muł
 o

awsni
 
ię w święte niewolnictwe Mar11. 


....
>>>
- 160 - 


IIodUt"a po e\:ącz."iu _d;r1;aoy ji 
'R'e.jnl18Z3 c1'eUSI1 .Oj, 'Q'Z":t.aW8i1 p::oz-e
 Tobą o.zi,błcł
. gnuśDcść, nle- 
"dzlt c Zl.i.o6ć 1. 1nne rOIi11o".:.ne n1ed
bt.1łId. IftIOje. SerneoZL.ie tała3ł Ze 
nie, 118 aaog,. 8 ProSZł, ał.,lI je p.t"zeb;:o.c2'.,l 1. 
6 n18 przez 'hro3ą l1a;1- 
dro
ezll IIęq doe;yćlłcz;)",1ł. Dzt,kujc teł pokorni. 
a łasq Twojll Bo.kll, 
ktĆ".j..... 1111 uf;y
IQ
. za natcbni.n1a i pobudl1 i otnviocon.i.a bh , Z3 tądzę 
i poetanowi.nia. ktt,r.' 101 podal, dodajte proezt obf11:ezej lael1 ku 

8tr:ę_n1u. ku u.."waniu i ku daakonalen1u, e. l',upełnert'J ""Itonanlu., ti 
d
 1n
'ch Tobie "dz1ccZD;OCh poelug nowII Id, gO,,"IIcośc1'1 racz za.palić 
ku ozci Twoje3. _mu 1 WDZJl8'tidoh wil!lrllJcł:.. 
b8"lf;1n1.u a rollkrzew1.an1u 
ze.kcnu ...jego i ku pof;ytkowi oaleFo Kościele, za pUJlcIQno [sio] Prze- 
O
l5t8
 Boe;.arod%.1oe IIs.ryje
 P'lłJJJ3 -. lil"lepobllsn1,p Poozo1;ej 1 W8Z381;k1oh 
patronów 1. pe.1;ronek. 1It)1oh. .'.n. Jezus. 


, 


I 
III 


ba NadpiBane B1td
 wierszami inną ręką? nośwle
en
a". 


[ I
>>>
II. CYB'!IIRKI 


5. ZICII! WEWNIfl'RZI1II CY8
 TRZEBNICKICII W XVII I XVIII ,mmr 


Odrodzenie .1 
8f'Ol"'B9. ł3oi.a zakonnego 111' -Trzebnicy w XVII .1Aku w1ą.- 
łe 81, . prl\3'
;yo1e1l Polek z KoroDJ do prast;ar..;! tundaa;!i pia.t;owskie;!. 
Nie 1IiedoIW,oE3 prl\3'b;ył aal;y nowy konwent;, i skąd, cI\3' teł p"I\3';!et.dźa- 
ł;y po;!,,
"ozs kon\11datki, kt;6ra spolszcz;ył;y ekład zgromadzenia. Akt;a 
ref'or
 Bd
da 8 Cruce z r. 1580 został, .. r. 1621 przetłumaczone na 
j,
k polłłk.1 
 pol_scenie opata oliwskiego Trebn1.oa B rtkOp
.8 tego 
przekładu zn.lsz} ;'ię 1iał w Trzebn1C;Y 1. Za ksieni Doro1.-y Bnińskj.e;! 
(165
-16
9) powatal;y ...d;1ot:acJe pisa"a przez Wiell::opoler.kę B.Katar'i}'nę 
KlObuc'i}'t!nk,. 11 r. 164
2. J,z;yk prZtlll3wia Z8 ;!aj ..1el1l:opol.kill pocho- 
dzeniem. N843taoje 
e.m16zne t zupełni6 bez talentu pisane.Dą .. kat- 
d311. razie dowodem n& istnienie 18y811k6w, b1 e'twol'Z:Yć 11tera'turę r(.11... 
gljną. na pot;rze
 zgromadzenia. . 't1ch zapewne lataoh, przed 1655 i 
przed prz:yb;yoiem uohodto6w z Koron,. mo.tn& 
 datowBC rękopis piS6ł't'ł 
narzeozem śl
8klm 
 połowie IVII 
.. kt6ry znalazł e1ę w archl
um die- 
cezjalDJ'1I 'W Foznanl:1. 1 pOChodzi mcł.e z Owińsk". Rtka,kt.50ra p:1.8e.ł6 'ten 
rQkople podobna jest do rłt1 tr.eb
lok1e
 z polowy XVII w. w r
kGpi- 
eie trzebnlckil1 blb-llotekl \1nl"eX"8J'
cklej .e Wroo.ław:J.n
. 

63azd I!!IzwedBk1 "t ucieozka zskoDJ11ków 1 zl!l.konn
c z IroroD3 na 
Slll8k, pr""niosł;y znao"T.e 
t:1..1ęnie tyoia rel1zi;\nego ", Trzebnic;y, 
edzia ich 
czll.i. pr
je
o. Bawiły tu na zapro8zea1e 
eleDl Bnin- 
ekie;! benod;ykt;ynki poznat.akie, ale 1Ipływ ioh nie zoznaorvl się w ręko- 
pisach. Ne:torrl..aeł; bawiątlJ tu (\yatł'rs o. WojcIech !'sZilmierz Jankowski I 


1 
Biblio'teka Un1"6r9
tet"u B.Bieruta .e Wrocłe.wi.u (cyt. Blbl.Wrocł.) 
rękopi. IV Q 184. Opi. biblioteki c;yotet"ek BzwejlOYIeks P.Rękopi8;f 
tt'zebnickie pod "zgl
dem ;!
""kow;y.., l'rZ'lgllld Zachodoi 1"49 nr '1-8, 
Pietreszko S.J., Niez.ł1ane pOlonica tr
bnlokie, Ibid. 1f1:;'1 nr 11- 
12 1 Szwejkowska H., Biblioteka Kleaztoru c,et;erek w TrzebniCJ' 
Wrocl.Tow.Nauk. Prace Bibl. t.I 1955. 
2 Bibl.Wrooł. ręko I Q 1?0. 
3 Archiwum Arch1d. w Poznaniu l'ł'k.. nr 4'6. 
4 Bibl.Wrooł.
ęk. I Q 12
 k.176 v.
>>>
- 182 - 


II 


o,e
er8 z Wąsr6W&8 1 kaznodzieja _ 
rzebnlc
 ded1kowal S.Jadwidze 
I/aj!da1enie ioł..ozk""..1d ej no.oce ćwiczenia duohownego (1656) 5. Są 1;0 
dobre led1tac
e o Mto
 FBA.ki&J. jlubaob zakonnych, o chwale n1ebieB- 
l1,j, dobrodzleje"'aob Botyob. pOw1ADoAoiaob nlek1;6
ob, zn..k..ob tyoi.. 
Eakonnego, o u_rtwlenlu ...3 siebie, c 1I1106cl ku Panu Bogu. Rt ko pls 
6 
ten S.Kołaozkoweka darowala 11 r.1689 do biblioteki zgr"Edzenla . .. 1n- 
DJ'. r,kopisie wrooław..l1. I Q 122 r,ka U zapisala "RozlV61ania o 
oetatnlob rzeczaoh" Da DOtJ'1IJ' Z "Pi.6n1 ned PieŚn1am1 l ' a dlale1..-tem 
61,.11., wre..zoie r,ka III 1;et di..lak1:ea 61,"11" dodał.. 111ka roz
6- 
laA, ..in. Da 11.:.196 .,. "RozlQślanla o sprośnoAoi 1 olętko.ści grseo.b.6w", 
pr
pl.anłl z rtkopisu wroolawskiego Q 1 121, ale nia dokotlczo.oe? Wi- 
dać, te r,kop1.a był O"11;
 i ulupełDi0D3 do koiloa a1;uleci... 
O wiele "tODze znaczenie p0I11ad&
ą p:lSM O.Kaspra z Prze-:tu, 
k1:6
 przebyw..jąo w klaaz1;orze w Kall1eilou Ząbko..ioldll w r. 1657 pieal 
cUa ke1en! trzebnlok1e3. 54 to me
1;acje "de 
eauore" oraz 'ld8 Sano- 
tiB łl8 , welł,Ys'tk1e dobre, 2budowene wedle !lchell8:tu "trZJ'Pu.ak1iowee;o. 
W t;ymte rękopieie ręka 11 z przełolllU XVII i XVIII w. przepisała dia- 
lekte.. śląskim "RozlQślan1e {) eprośności 1 oię
koścl grzeoh611 ł1 , "RozlIt?- 
ślanie o oe'tatnlch rzeczach łl w oparciu o "Pie¥- nad Pieśn!.am.". Zazna- 
oze się 11 nich bardzo "ł':Jra
DJ' wpł;yw j&nBenlzmu. O.Kaeper w ka
d3. ra- 
z!.e nie jest ich autorem. Natomiast dziełea jego są Inne me4ytaoje "de 
Sanot18"9 oraz oa1J' rrkopls z r.1655. zaw19rajq,oJ' pr60z rozllD'.61a:6. ty- 
powe c;y'l!Iterl!lk.le "c1.180J'pl1.nJ' duchowne". We.tn.a są tu med3'tacje zalecają- 
ce oZe'stą komuni, ś.... a wIłO zgoła przeciwne 'tendencjom. ,jansenlst6w 
li Por
 Royal. roz
ślanl. o przeszkodacb do oZfstej komunii św., roz- 
IVAlan1a o ofiarowaniu cał.go dnia Bogu. Jea1; 1;u duto a1"ek1;6w i 110- 
dli1;w na prz;ygo1;owan1e do kOlllUn11 ś... 10 . 
Cy e1;er.i w XVII w. I .., ;jętk6w pisll św. Bernarda i modli1;w właane- 
go układu 1:Wor"J'li łsc1f1el1e kaięłeozk1 do n..botei1s1;wa, WJ'Prz.d....jąo 
inne zakolO'. O.Kasper li Przemętu dał. taką kalą
eczq po polsk1ł. 00 po- 
zwala wglądnąć.. duobowotoć cye1;ers6.. XVII w. P1all8 jego 11 były prze- 
plsJ'wane w Trzebnicy w dlal8
oie Al,ek1m do końca tego B
uleola12. 


5 Ibid. ręko I Q 12
. 
6 
N.. karcie t;y1;ułowej dopieek własnor,oZDj Jadwigi IlagdalellJ' Kołaoz- 
kowekiej. 
7 ';:a ...... med;y1;aoje ..ę w Bibl. Wrooł. rok. I Q 12
 l I Q 121. 
8 Bibl.Wrocł. ręk.I Q 121. 
9 Ibid. ręko l Q 122. 
10 
Bibl.Paraf1alne w Trzebnicy ręko H.6. 
l' 
Bibl.P..refielne w Trzebnicy ręko H.6, Bibl.Wrocł.
ęk. I Q 122 (de 
aanc1;ie), I Q 121, I 
 1
9. 
12 
Bibl. Parafialne w Trz.bnicy rok. H.11 ma odpisy z ręk. H.6 i ręko 
Bibl.Wrocł.I Q 1
9 k.4 ma j..kw ręk.Bibl.Parafj..lnej w Trzebnicy 
H.6 k.45 n.114 I Q 121 i I Q 122 pa..sim. 


.
>>>
- 18
 - 


I 
I 
ł 


Inl\Y wP:Q'w polskiej ducbowości za
nao%U'l 81. przez ofiarowanie do 
Tr..bni", "któw O.Bon....nt;ury od n. St;an18lB.... (lPreB
r.), karmel1t;;y 
bOI!08l'. Darowała :18 w r. 1688 fi. A8nieElzka, karmelitka bOlla & Pozna- 
ni.. 1I.Kr;y..t;;ynie P..włowskie3 .. Trzebnioy. Widoczni. t;..n t;JP pobotnośoi 
odpowiadał takte cyeterko. 13 . Jansenizm pojswił e10 w Trzebn1o
 na 
przelollle XVII i mIl wieku. formie bard:to jStikr.Wttj. H1e ZDSI!O ana- 
10gicZIlJcb z3sw18k w Koronie. Tu cyet;er.. pi.z"oy dislekt;e. 6l"ski. z 
czeob1z...1I1 w;,lot;ył 3e .. naukaob 14, które wnet; zn..l..zq oddtwiok .. .._ 
ClJt;"o3..ob sićet;r: "Z..woła [dunaJ na 1II1.10sierdz1e boskie, ..po...i 1;0 
BoBu, te jest: n18sko6ozon8, ale ueQ8ZJ' zaeitl Jut; tobie ekońozone, 
bo' p.dla Da terllJ'D nie lI1łolllerdz1a, ale sprawledllwollol" 15 . Jakie 
zdania świadczyć mu.q o ol,łk1(1 kryJt7I!:I.e wewn,t'rztl3m. RÓwnooześn'-e SI 
nim p03awie3" si, pr6b.J germsnizsc3i kl..szt;oru, kt6re3 owoce. S" mo- 
d111;1IJ' polskie, pisane ..UsbetJ.. niem1eok1. w drug1.3 połowie 
XVIII w. 16 . Widocznie z..konnioe znsq t;;yllo 1;en eU..be1;. l\"..c1llk z MW- 
n,,1;rz i kry ZJ' s w.wn,1:r&I\Y zsll!moq w Trzebnioy okree re1'orll\' 1:ryden- 
ok1e3. dzielo Polek 17 . 
Prz;y1;sozall\' 1;u 1'rsg...nt;;y "D,ysa,yplin" O.Kaspra z Prz...1;u. 
 1;0 
rozll\'ślan1a 1 modli1;w;y przed spowiedzi" i Io..ni" n. stanowi" caq 
wacblsrz moUiwośoi. ..kt;y pOkut;)'. akt b03..łni Bote3. pragnienia, ro... 
"Blania o ""., kto prli,1obodal do dUBZJ'(wl,o praoa ulQełu), rozwałia- 
ni. o zaonośoi Sakra.ntu , o mlofloi Jezusa. JeB't prll1gotowanle opar- 
1;e l1a 't.klloie l1turgloZDJ'1ł "O "aoru. conv1v1ua", inne pOdkre61e w._e- 
le du.,
. naet,pne Ea h. Pawle. ronda .arunki godu.ego prę3,oia, 
inne 3a..zc... oddzisl,._ n.. 1IJ'0brainit poprzez przet;:ro1s soeQ;/ ,. Wie- 
czemika. Jes1: to wloc kol.3.... oddai..qwsnie n.. władze 4u"1111 - tole
- 
ne lub do 1IJ'boru? IIole 1;0 _1:od.. a,ys1:....ta? "ao.lIIOWa naboi..... ".lowi... 
ta pOku1:u3"...go . di:sZ'l" zewlera 41alog z 3snsenis1;" n.. te_t liku 
przed prIll13I11OWani.. 10l1li111 n. "Rozę61sn1s o c"ł""''' ut;oaniu 
lt..3n. 8.kra-.nw" oPQb11l1:owano na inn;y. llie3s.u 18. 


. 


U !ibl. Parafialne w Trzebni", ",II:. 8.12. 
14 
Ibld. ",II:. 8.8 1I:.21,22.
7. 
15 B1bl.1Irool. ",t.I Q 121 11:.226-241. rozę61ani. 11. oraz 11:.229. 
16 !ibl.Wrocł. I Q 1
9 1I:.219-219T. inn.. ",ta 11:.220-221. 
17 Gormsnlza. 3 t kl..sztoru w Trzobnia" pr...ds1:awił ILW..l1:er, Z dzie3óo 
polsloŚOi II: ..szt;oru ",.1:erell: w Trzobnio;y o 1.1589-1741. iVroobw 
1957. 
18 Karol O6rsk1. Duobow06ć cbrze6ci3si1eka WX'Ocbw 1978. 


......
>>>
. 


II 


. 


II 


PI!A,,!OOIT PISM KASPRA Z PRZllqrU 


" 


[Przed epowiadzią] 


I 
I 
I 
III 
! I 


MOdlitwa o o$wi
cenl
 seroa 
Stwórco, Pa!lle w8z:rtklego etworzer:::..a, 
to ;1a nleSe;dna upadam do 
n6g prz.naświęte
oh Twoioh i maje.tRtu Twego wyzna
e3'o to na .ił i
 
b,łam. 1 jazdell Ds.jwlekazą grze"z.n1cą., bom zgrzes7ij'ła prze ci.... tobie 1 
Aniołom: śwl
t;.ym. Twoim lJ3ślam1... lDO\'ł'ą 1 uCIoJDkie'lt, .1'03 re.z6w nit: 11'10- 
8&w 1I18Ć DB słowie IIOg, i 8111:1811 plusku 111 aorzu, p:.....ze1io dl!} t'&.k:L.
 
1I'1elko601 zbroc..ni moioh nie Am1eM i oozu moich 'tI1inieAć ku Tobie t;y1 ko, 
te wiedząc o 
oim miłosierdziu nioprzebranym wołoć nie prz8IJtejęz 
1fejtrZJ'j :rt"OIlZO oit niegvdna na ti'norz 1 na za.ługi zbawioielu. BOjego. 
SvD.B Twego DeILlszego JeZQI!I8 Cbryet"..ts6, kt6regoś nall srzes.3D.lkom za 
pojśrzednika i prz;yozyiloę d..j: l'faświęts"" Panny llar1ej, /łatki jego, o- 
piekunki I\as"" i n..ytkioh I1Iię1;:yoh i ze ioh prllJ0"Jną a nio dla mo- 
jej prośby, obyjd
 Bię ze mną ła.kawi. 1 nie rooz mit karać według 
Z8ełu!enia mego, al0 of!lw:l (-"Ć twarzą. T1ro;1ą Da;)aśnlejezą 1IsZJ''tkie 'Wn
tr7i- 
nośoi serce mego, abym mogła obaczyć 'to ws:r;yt;ko v. eobis, co jes't 
przec1."ko To\.J1e 1. to WBZ3t:ko WJ'po'tliedz1eć i wJ'1"nać w m1łollci z praw- 
dziwą skrucbą i 
a16
 na aię, a nie w bojaźni dla wiaoznego kerania, 
k't6rels Dagotował 1:1m, kt6rQ prZ8.ł;ępu3ą pr""kazania twoje. 


. 


. 


PrBed 
 " INI spowieazią do ....DD;Y llariej 
O Niepokalana i Baca Najc
8tsze Panno teras proszę, jetel1 kiedy 
pośpieez się ku ratuDku IIII!"'" i nie obaj dziŚ pomooy twojej dozDam aby 
za twoją pr
o
ną lskierk, Aw1a
ła z dar0w Ducha ŚWiętego - otrzymaj, 
którą będąo oŚ1Iioona będę DOgła w eercu lI01.m wBZJ'1iko to obaoz,ć cokol- 
wiek S3na twego mierzi 1 "3ZD.86 na slę przed naod.estinlkiem Jego, n1- 
ozego Die tająol nie będę sl.ę ws1;:yd..ła aby stąd 3emu o""ść 1 ohwała 
1. AniołolI w niebie pocieoha b;7Ć mogłe.. Amen. 


I 


Akt pokorJ' przed KOi1llJ.n1ą 
O n"jłaskawe"J Zbawioielu m6j, i c6
e ja te! ki.d;y dle oiebie tak 
dobrego UC?.J'n1ła, abo COĆ Bl, we Gie tak upodo'Ł'alo. l!-eś 
1f' tuk ł.ar- 


, 


III
>>>
. 


.. 


. 


. 


- 185 - 


dzo dla mnie nlegodny ponitvĆ rao
ł. izsl1z to nie d083ć było umrzeć 
tobie dla zbawienie. mojego. albo nie dosJ'
 leś mi dał Anioł6w na usłu- 
g
 i obron
 moję? Zaprewdę i najmniejs;y z t:iloh nie byłam i nie jeetem 
godna, B 'teł: ł:eb;yś Ty miał wiśe do prZ\y'b.v'tku serca mego niegodnslll. za- 
prawdę, bom ci je jest nędzne 1 liche stworzenie. Masz Ty, Panie, 
- 
borniejs;yoh w niebie i jut lnrięt,ch, . kt6rymi kr61ujea. i z kt6rymi 
się jako z 6węt;ym1 olesB,yslZ a nie ze mną grz8f1Zną, w który dle grze- 
obÓW nie masz nic .e
ołego. nic zdrowego, nic tobie potytecznego. Ale 
iż sif Tobie, Fanu memu, jako tebraczka jakiego upodobało z laskiej 
Bwojej do 8'tolu twego wezwać 1 mnie niegodną ssm;,ym sobą, uczęQ'tować i 
w domu serodllwy., 6srcu moim, mięszkać, ja więcej nic q1e mogo mówić 
tylko ja
o jedna t:ebrnozka elbo szczeni" korząc się jako n8jnl
, 
prosić wprzód oboę, eb", n1
e]i wnldziesz do serca mego, racz;yl VlPUŚ- 
oi
 płolll1ei1 miłośoi twojej, eb, wsz,tk1e ciemności i smrod, w;yniez- 
czaI we 11I11e, i tobie wdzięoznym pom1ęezkaniem uoz;ynll, w kt6r;ym byś 
Ta ue 9łieki 
ć 1 mnie od grzechów bronić mógł, Amen. 


!-kt DruRi 
C6t rzeką Aniołowie święoi Twoi, Jezu i miłośCi moje, izalit się 
nie zBcudują, !e 
, którsgo Maje8t8
 i mlęszkanle 11 niebie 8 podn6t- 
klem wsz;ytek {,wia't", kt6rego majest:at i taMa wi.alko.ć ogranioz;yć nie 
mola, dopuścisz się okr.yŚlić w ty
 chlebie, kt6rego ja tu na ołtarzu 
widzę. J. to dla'tego, ab,ś mni.e niegodną tJ'm .sposobni m6gł, nawiedzić 
i 
e mnie aię ucieszyć. O jako pilnie będę upatr
Qć jatali tet we 
mnie błdzie ro takiego godnego, ił clt tak bardzo do sIebie zaciągam 
i zachęcam a 843 obaczę, iż nic n1e będ
ie tylko, nl

dzl
oznoSć 1 
grzeo
, HeU tego Die rzeknę. 6wi
t:iI, 6wi\!t:Y, twi\!t:Y Bog .astępa., 
łaskaWJ' 1 miłosierny, 8 t, nędzne I!rtwor;&enie nic l.nnego nle godnoś. 
tylko ab;y się tego zaraz 1Iszelkie stworzellie na tobie zemścieło. Ale 
niechaj mOwlą, je to BZczęsl1wa ałJszeć b
dę, iś Tob
e obwałe będzie 
cbwala z mojego pobaAbienie 1 niecta
 na wieki będzie. a
 ja tylko 
W/
ecznego karania ujŚĆ mogła. O co 010, m63 koohał1J Jezu, proazę, T:Y 
sam racz 'to łaską swoją świętą sp).4s'Wić, e.b;ym ja przez przyjęoie Sakra- 
mentu nago Prmnajśwlętez8go nla smut6k, ale wBsele aniołom Św1
'tJ'm 
1 sobiIJ uczynić mogła Amen. 


!lodU t.... przed Komunią 
O jato z wielką bojetnią pr.,chodzi mi .tanąć tu przed obliczem 
noim ukoohen;y Jezu mój i do stołu twego pr;YBtąpić gd;yt je wieli i 
wierzę, ił stoję przed Bogiem, prQsttPuj, do stworzyoiela mago, idę 
do eędziego Bur01lJ? sprsl'liedli1lo6oi, kt6!'Y karZ.98Z wszelakie nieprawoś- 
ci 11' trzecim. i czwarty. pokoleniu. Ale g

 mię z drugi 8tr011J' uwese- 
la i lłopomaga dobrotliwość wielka Twoje, 1* Tobie z jawnogrzeszniłtallli 
jedna uoiecha zBeiada6 i z nimi rozmawtać, jakoś uczyn1ł, lAsś je
 


.....
>>>
- 186 - 



BwDo8rze8znlce wdzl0cznle łzamd zalace aeroe. ani!eli przep'8zne OZf- 
.ertow8Die faryzeusza pr:ęjął. Przeto! prosZf cl0. nie obru8za
 81, na 
mę, iłem lIadale przed oblicze '!'woje wnlść, 'taka, kt6ra karanie l!Iłuez- 
nie, a nie miłosierdzie Z8s1ułyła, 1 nie od
D183 ZM)ozaju 1 pr
ro- 
dzenia Twego przeciwko lilie grze8ZIlJ' ale tak ucz,6. ze mą. jako' prud, 
t;ym c
niel, gd]ź t;yl na świecie. Uzdrów wi, ooprędI\Y, albo.de. ;ln4e. 
'lepa, nlec
8t.. trtdowata 1 uo
6 nlegodn
 ato_arz,eaenla Twego, 
ab;ym się ;lut wi,c;y nie bale oiebie, t;ylko w milości i aluty6 tobie 
mogla nie jako niawolnica, ale ;lako prI\Yjaci6lka z dobr,y woli Amen. 


. 


Nabotne pra&uienle dusze stęskniony do Pana , o
ta przed ko
nJ 
 


I
 


Pierwsze pragnienie 
PrI\Ydź, Oblubiei1oz. nsjpożlldailaI\Y Jazu, Jazu ..6j, abowiea du_za 
moja widzle6 Ci, 00 najpr,dlę pragnie, TJlź bowie. jej zdrowie, ;lej 
rozkos", i ..e_ele, bez kt6rego tJ6 1 b;y6 na 6wleoie nie pragn,. 
Pr:odt. o kochanku .najld.lez,' a obacz eeroe IIOje jak pełne oczekiwania 
zb;yt palajllcego jeet ku Tobie, kt6rego doa;y6 ;lawnie znaki gl,bok1. 
wzdychan1ell 1 eerdecZD3m łkanie ID. .,daje. Oto na Ci, woła nie przesta- 
;Jąo: Powróć s1" powr6ć o kochanku ulub1.ol!3, powróć, niech Ci, t,ylko 
obacz., a ja nad "sz.ytkie Bzcąśliwa btd,. 


Dr
ia pragnienie 
O k1ed]ż prz;ydzieaz albo Ided] się do mie powr60isz, o najwdzię- 
czn1ej8
 Jezu aO
, kt6! to taki "8tr

w. 
ak długo Ciebie, aob. 
pocieole mo;lel pokat ai, IIU080i aeroa ..go, abowiem ;letel1 Ci, ni. 
btd, lI1ała. zaraz sie pocZJo.1I. opłakiwać 1. g(I;J Ciebie szukali. na inne 
napada. trzoc13, ktbQob eił ws't3dać II1SZ,. 
Nie IDDgę bawie. ko.u 1nne-ł har$,}' .ojej pokaZ8.
. 't11ko Tobie 88- 
aUłU kt6r.y wiesz skr.1tośoi seroa -80, z-.1.łuj 81., przeto a nie 0111,- 
szk1 w ej. 


I 
, 


Trzecie pragnienie 
Azat nie aluaznie IIIIjm t,ekni6 bez Ciebie, o ukocban;y Jezu ,,6;1, 
kied] ś TJI "a
1:k1e siely. wezytkie "Uli moje milośoią i powolnośoll1 
e\1oją od.illl ode mie. Ab06 1:0 nie ..ielka milość, k1ed] samego siebie 
na pokarm da;leez. aboć to nie powolność, kiea, się do mnie tak głtbo- 
ko w smrodach sledz
cy tak wielki monarcha z pokorą uniłB6z; o za- 
prawdę nie 
lko tęsknić będ" ale tak mówi6 i to obiecu;l,: iż dla 
Ciebie I!IB!MłgO świata sit ....,rzekam. wsz;,ytk1.m1 serdec7Ą1mi afektelli 
diabelską 1. grzecho"ą porzucam. a Tobie się samemu w8
tka z duszę 1. 
oiałem poruczBID, ab]1I jut nie moim. ale T....oim na wieki bjć mogła. 


\ 


II 
....
>>>
- 18'7 - 


ł 


Cmwar
. pragnienie 
O mielośoi, kie
1 mi, wl
 
prowadzi8z z witzienia tego, k1e
1 
rozwiflleaz od t;yoh aa;jezdćw ciele "'BO slbo kie
1 mit wprowadziez do 
pokoju oblubleśca mego, z kt6
m b1 się dusze 
ja mogła dowo11 wieoz- 
nie oles2iYć.. TJ rJ'obłot, 1I110ś01, pOBplel!lz Btł z t;ym w88elellll. Zoukro- 
wałe' mi bowiem i osłodziłeś mi z

eoZDle słodko widzenie jego, 1ł 
wolała'b.7m 8'tOkrOĆ uIIl"ze6, ab111 1;31ko dowoli slę napatrzeć IIOg1a onego, 
z Irtćrego W8...,80Jl Switci w niebie rozu...m niepo;j,1;,ym SIOOZtśl1woŚĆ ..;ją. 


P1q;te prap:nlen1e 
oto ogr6dek .eroe moje. w kt61"J'meś szozepił, koohaDJ' Jezu, z do- 
brooi Twojej tal 1 skrucbv 8erdeoZDą, woni Tobie bardzo wdzięcZA1. 
Pr...,dlle oblubieńoze i rozkoez;y moja. niechaj Ci eit w nim cokolwiek 
upodoba. Jut cle odwł8ozaj pros Zł. abow1em Cif dziŚ serce moje pragnie 
mieć u siebie. O nlezgrun
owan8 przepasal, o dobroci 1 miłosierdzie, 
spo;jr..., wldJl na oOhot, i poilIdanie mo;je, oto Cię Czekali z wielkim 
oczekiwaniem przywitać od wszytkich wnę
rznoścl moich, które Cię wita- 
ją we...,tkimi afektalIi dobr,ymi i tak wiele ra..., kal" pozdrawiać Cif i 
pokłon oddąwać, tak wlele 
ako ziarn pisaku w morzu 1 gwiazd na niebie 
być mołe. Czekam, ab, Cię z wielką radością 1 weselem wprowadzleła do 
dUBze mojej, z kt617m bym. sIł ja ...leoznie spolem lIese116 mogła Amen. 


4. 


Rozmw61anie przed pr
jęolem Przenajświętszego Sakramentu 


Punkt plerwllZ:Y. W t;Jm rOBlq7ślanlu btdziesz u'IIstała plłć rzecz,. 
to jestz kto do ciebie przyohodzi, skąd pr
ohodzl, 3ako pr
ohodzl 1 
dlaczego prz;yobodzi. Uwal na:prz6d.. kto jest kto prz:ychod..l? Syn Bot;y, 
lD4d'rość Boga przedwieoznego, ozdoba 1 .figura istności jego, kt6ł"1 IDU 
jest we wSZJ'tkia r6wD3. wszech.:»cro. mądry, asjcbwalebnlejszy krÓl 
nsd królam. Pan nad P8JJ3. ten kt6r, stworZJ'ł wllz.ytko, IttOr:y odkup1.ł 
aarćd ludzki, Itćr;y eiedzi na prawioJl Boga 030a, ten Ictćr,y będzie eą- 
dz11 tywe 1 umarłe, na którego tWBrz Aniołowie pragną pB
rzać, ktOre- 
mu pokłon oddają paóatwa, przał! kt"ól'J'm drtą mocarstwa, przed kt6l'3m 
wszelakie kolano upada niebieskie, zlemsk18 i piekielne. Ten jest, 
kt6r,y do cebie dnia dzieie;j.zeBo prz;yohodzi. Skąd bojalń nie;jeką i 
uczciwość wielką 
 Bobie poruszy. Bojatń wzbudt, ab,' Tego Fana mogła 
do serca TweBo ;jako na3pr""s
03ni godnie pr
;j'lć. 
Punk't wtóry. Skąd pr2'łYchod:gi? Z łona Ojoa !-rzedwlecznego, z nieba 
prześwletasgo, z tronu niebieskiego, z rozkoB2J ra3sklob, z kr6lews- 
kich PSLBC6w, skąd niapomału Bię raduj dla takowego dobrodziejstwa, 
te do ciebie Pan nieba i z1em1e przychodzi. Dokąd pr2'\Ychodzl? na zie- 
m.1ę, która 3est peł.na placzu 1 rozm.a1't3ch. kłopotów, do l11asta w,gna- 
nia, do domów gllnlsl13ch, do stajnie plugawy, do strasznego więzienia, 


-
>>>
- 188 - 


gdzie raz tle jest U8zanow
, 
dzlwu3 81, taau a za to wielce dzię- 
kuj Bogu twew. 
Punkt trzeci. CZE!imu prf\fchodzl? ab3 alt grzelIzną zł:.1\IIlel 1 grze- 
obyĆ odpu
cleł, łak1:ąoą nakFrm1ł, oborą, i niemocnę. uzdrawlel, smutną 
pociesz3ł, od n8j8ztł
. czartowskich obronił 1 aby z tobą prze
wał, 
gcl3! to rozk08z jego lDięszk8ć z ludtlDi. 
Punkt ozwBrt;1. Do kogo p
;yohodzi? de; aie prz;yjao1ćlki 8y,ojej, do 
grzesznice wielki do niewolnioe czartowski, do córki gniewu, do ciebie 
m6111ę, któraŚ wlele ra2J piekło zasłut:?ła, kt61"s6 tego Pana nele rs- 
Z3 sama w eobie ukrZi.1tO'llsla, ona gall sobie leko& p01fstała, ktć
 proszę 
tako
 elf- miłośoi nie zedzlwuje? Na o.tatek UC

 rozmowQ 30bie z,Pa- 
nem. Chry6tU884%1 "- oIl3cb sł6w. PanIe, kt6ś T, 3est B 311. com te
 jest.. 
1 z oD3oh; Sk
d!e mi to, "8 Pan m63 do DIlie przyohodzi 1 z 0DJ'ah: Pa- 
nie, nie jezdem godna, sbyś T3 wsadł 8't'0. 


Roz
śJan1e z modlitwą 
O duszo moja, oznajmujęć wielkie weeele, wesel się i raduj, bo 
pr;yohodzi do oiebie St..ćroa twćj, Ooieo i Oblubienieo twćj, Chryeua 
Jezus, kt6rego jed,ycB pooiecha mleć konwereao;yją z c6rkami ludzkd!Zd. 
Oohęd6t te tec13 aeroa twego mięszkenie dla tego gościa, ktćry do cje- 
bie prZJ'ohodzl, zabieł mu z pOdarucltalJD1, Ale oot cl mam Clf1arować o 
dobr, Jezu, 00 ode mnie mieć chcesz. ohyba te jakoś z
kł c
nić, o 
seroe m1ę będziesz prosił, ale ja go Tobie ofiarować n1.e śm1ęm, albo- 
wiem grzeoham! jest 8p
ug8wlone 1. śmi&rdz
ce i Twego pojrzeniB nle- 
godne. Co jetel! 
ego konieoznie w;yciągsl ab3m Ci je dala, ofiarujtć 
je Cb,tT'la, a nie t;ylko cno ale 1 Rl1.a samą jakołkol w 1ek jazdem WSZJ'.. 
'titę oddaję, w18m albo 'Wiem zapewne. te 1ZI11e przensjsłodszą. krwią Two- 
ją, kt6rąm łL. " t;ym Przenajsłodsąm Sakramenoie gotujesz, ODtYĆ mo- 
żesz; weź te mię ted3, słodkt Jezu, V/sZJ'tkt a daruj mi fiię wsz,tek 
siebie samego. ale c6tem ja, StworZJcielu mój, jest, te u mnie konie- 
cznie chcasz ml,azkać? 6k4dte !D1 to, te T:i będąc StworZ3cielem 1 Od- 
kupicielem moim, do mnie lichego stworzenia zgubionego przJ'chodzisz? 
Co stę to dzieje, Jezu najsłocisfiY, 
e mi s1ę tak użyczasz? T3ś jest 
rtwor
ciele. a ja s'tworzenięm, T3Ś je9
 światłością i dobrocią. a ja 
nieprawością; jetel! pojrzę Da oiało, cót innego jest. jedno zbutwia- 
lo601ą i pr
chem; jatal! spojrzę na !3wot mój - ten roz
ltym1 grze- 
chami zmazany i śmierci wiekulst3 bliski; jeteli Jan św. Chrzciciel 
w t,ywocie matki poewireony , mą
 taki przedziwD3, niegodn3m aię 136 
Dajdaje, Fb, się Ciebie Pena do'tkną,ł i rozwiązał r
elltYk u trz9\1jike 
Twe,.:o, 1. setnik nlegod[!J'm aię b3Ć rozl...mie, ebj'ś wszedł w dom jego, 
jakot 
e ws
tkB, kt6ram się w gr
ech8ch poczęła i nerodziełe będę 
aie staraŁa Ciebie dotknąć 1 ciała Tw
go polywać? Ale wiem. Panie, 

e
 n
erządnlcę przyjął, taś z grzesznikami często jadał 1 pr
jem- 
niejs'lie bylJ łz;y 'Aagda1en3, nit Oli bAnkiet faryzeuszów. Dlatego ja do 


..... 


"
>>>
- 169 - 


t 


Ciebie z ooho
ą i dobrą oadzieją pr
chodz" k
6ryś nierządnic i 
grzeszników od siebie nie oddalała ro
um1em. te 1 mnie grzesznica nie 
odrzuolfJz. A przeto, dobą Jezu, (') miłoś01 moje, £,....ot' dusze IIOjej, 
wlekull1!l'te dobro 11038, ..tte II1f do siebie albo racZ3 złąoz przez ten 
NRjświ,
aZJI Sakra...n
, Pr
jdł Panie, co najpr,d
, oka: ad t:warz Two- 
j, świę
", wnidz do przyby
ku aerca mego i a6w. Dzida due
 t:woi ete- 
lo 81C zbawienia. 


I 


Roz
ś18nle o zacDoŚc1 Najśwl,tezego Sakramentu 
Punkt plerYIBZJ'. Obaoz jak.o ten Przenaohwalebnlejazy Sakra..nt po- 
czątkiem jest W8z3tkioh laBk 1 darów niebteskich przeto, 1* .. Bobie 
za
ka istotnie Pana JezusB, z którego jako ze .r6dla 
wego wszelka 
laska i świętobliwość na w.zytslI: świat spQwa. 
Punk1: wt6ry. Uwał jaka je.t zacność tego Sakramentu, ił gd,y do 
prZJ'jtc1a 1nsl\7cb sakrament6w dosyć bywa ozłowiekowi mieć skruchtl 
do tego zeA po1;rzebB świ,ty apow1edzi, nie tylko tebyś oddalBla prze- 
ezkod,y do otrzymania laaki jego, ..le łebyś przyatojn" tellU Przenaj- 
śwl0tszemu Sakramentowi uczci_oŚĆ .,r&łdzleła. 
Punk1: trzeci. Pr
po...i aobie wielkie cuda, kt6re ai, dzieją 
przez ten przedzlwn;;J' Sakramnt. i uwal. z jaką bJ'wa pilnośoią, II kOśoie- 
le OhOW8
. takte jako od najzBcnlejsaych person czozo
 i ohw
lo
. 
Nauki. Pierwsza. pou.czaj eię. gd;y idziesz do tego Sakramentu ZDa- 
j"Q niegodnoŚĆ twojt. chceaz li z tego żrz6dla wielkie aobie dar, w,J- 
czerpać? Wt6r.., lI1e
 zawsza li uczciwoŚci teJ:!: HCIU' Sakrament 1 prze- 
etrzegaj tego. abJ" w grzeohu 1IledoltYłD cle niego nie pr:ę8t,powała. 
TrzeciaJ Z niskim pokloDell czoi Pana w t:Jm SaItrBlDIJDoie 1 na samo tyl- 
ko wejrzenie jego. nie ...a
dt si, przed nim na ziemię upadać. 
Modlitwa. 
Ciesz się dU8zo mo3a z tego Najdroś8zsgo Sakramentu, kt6ry z 01e- 
ba prz,szedł tak Z8CDJ' i BZlaobetl)J', ił ani na niebie. ani na ziemi 
znemlenitsMgo nic nie 1118.s, gd3! . nlm Ten slę za
ka kt6rego Apos- 
tol zowie jasności, cb.waq Bo!ej, ale zakrytego-i pod zasłoną dla 
lepszego swego. aby ci, jasność chwał., jego .aie obrazieła, aby ś od 
niego nie uciekala. O miłości niezm1erna. Panie, ozdóbśe sam i pr
- 
oblecz arogim1 łaski twojej oponami Bolany dusze mojej na godne pt"
- 
jęoie tego Twego tak zBcnego daru. gd3ł: to 'Wsz,tko. cOb,ym ja z podłoŚ- 
ci mojej uCQDieła, 1IIB10 albo zgoła nic nie będzie względem Tw;y zac- 
ności. Tyś 
e8
, od kt6rego Aniolow
e wzię11 b,ytność i chwalę .woję, 
łr,Q tak motD3 i cudowQ3, iz nieskotJ.czon.ym ob;,yczajem przeobodz1sz na- 
sze rOZUIę. przeto kiec\)' bym u.czyniła wSrQ'5tko co umiem, co mogę i 00 
ohcO. nle pr
dał8mb3 nic do czai i powagi Twojej. ponlewat taki jest 
majestat Twój, it wszelką zecnosć ws
tklm dając S6m te
 niskąd nie 
blerze. Uc
ńśe to ale dobroci T
ojej, eb,m ja wspomoiona laską Twoją 
mogle Ciebie BorącD miłować i Tobie całym eerce:c słu.t;yć i tego daru 


.J. 


....
>>>
- 190 - 


niebieskiogo 1 \'Vegi nleekonczoDJ. kt6Tj' daje tj'wot W19f'2l1J', term;" kto 
go Qo.sto
n!e prz;,yjmu.je, Bby'D z cZ3s
m sercem t J')iepok.1
f![I'ym, 'Csk j&- 
ko zacność;; :jego ",oiąga, pra'.3jmowela A91Eh1.. 


II 
III 


Roz
ślanie _ pr
d pr
!jęciem Prz
naśwlętBzeg 
 £a'

 
2

 
Punkt pierwflz;y
 UYłe.
 jak '..lelka rzur;z jest do siebie J

ją6 ma- 
jestat we
tkiego awista. Roz
m1, te ten jest kt6r9mu z uczciwością 
pokłon oddają AnlołJWle Święci i on9go CZQzą. kt.6re30 pragnęli proro- 
cY. m:telowa11 Anlołow1.o. Apostotcwie. .1e.śladO\Iłili 
czenł)'!..c:7 którego 
wezJ6r.;y Święci z niew;yp.olłiedziaDJ'GI. pragnleniBIil czcić, azsno"hf: 1 z 
n1m się przez ton Przenaświę-tsz:;' Sak!"amen't złąo2'oJć ZaW32'.e prf_£.lęli. 
Takim pragnieniem i prz.ykledem SWiętych pobudz
nB będąc usiluj 
 GO- 
bie wzbudzić afekt Boź" uWB
ają(' naprzód YilelkoŚć miłości B"ty :9.-:'38- 
ciwko tobie lichemu stworzeciu, a osobliwie jakoś 
e8t tak .tela gr
e- 
cuom i niedoskonałośolo
 pod
egła. Uwa
 jeszcze rozmaite dzi
k1 i po- 
t:;yt:kl duchowne, które t," przenfjś"iętszJ Sft.krament z sobą dusz.e;] na- 
botnie komunikująC)' prz;ynosi. 
Punk:t wt6r;y. KiedJ' jut. IIl8.SZ koawn;k.ować, tak się potrzeba B!reWO- 
wać. Naprzód serce 'twoje tymi kontemplec,jnml zabaw 1. uf1atuj [SiCJ 
z wielkim afektem. zaprosić [s:tcJ wez;yt.ldch SWięt3ch B najbardE.:l Pan- 
rI3 Przan&Bwiętazy. i świętj'ch patro.t&6w i patronek, abJr a1ę sa 1;abą do 
Boga pl'Z3cz.yniel1, i s.b;y pr
"'ozdoboll dUEZę twoją i z nią szli. do te- 
go niebie.kiogo bankiet.. Uwa! jeszoze podlo/lć i niegodno/lć twoję ja-. 
koś pałna jest nledoskonałoeci tak daleoe. te t1t korzeń ws
tk1ch 
niepr&w
ści w tobie się codzie6 pomna!e, a bacząc te nic w tobie do- 
brego nie mSBz. aleć W8ZJ'tka obc1ą
ona grzeohami, porzuć się Clo nóg 
miłosierdzia Bo
ego. a
 pow
tował tego łaską swoją świętą, czego nie 
aos't&
e. Wzbudt w sobio 'tJ'a.1ęc uposobÓw. ab;y Bog racz.ył de.
 afekt, a 
m.ianowlcle codzie6 pr
z krótkie wiary Ś9riłtJ' WJ'znanie 'tymi albo 't3m 
podobD31111 słowami m6wląc: Pa!i18 je moono wierZf, ł;eś T:Y 
est Stwórcą 
..szytk1oh rzeozy,!e6 ry jest; Zbawioiel /lwiata, !eś Ty jeet, kt6r;y/l 
ZiL mnie niegodnIl pojmany jelit. Ublc?..owslU. ukoronowaJU, ukrz.ył;owallJ, 
uErlJ i pogrzebiol13, kt6r;yć dle mnie .mart1r;yoh..stal, kt6r;y mnie bę- 
dziesz sądził, .1 tywot albo śmierć wieozną dasz. 
PUnkt 'trzeoi. N1ekt6rego za
 038SU iałuj serdecznie, !e tak lada- 
jako prZJB0'tO'lollana do tego Przenajśw1łtezsgo Sakramentu prZ]stępujesz, 
a przecie nie mając ładnego względu na podło
, twoję do ciebie pr
- 
ohodzi z wielkim majestateml zadzlwu
 sI, uwaśając niezmierną Chrystu- 
sa Fana miłość, te si, nie br
dzl do tej dusze prz.ycbodzić, kt6rego 
przez ten Ozas 11&1.818 " wielkim. nieuszanowaniu, kt6rego od siebie YlJ- 
ga.c.leła 1 o.Q,j'1'l pogardzała, tak dalece, te P
ZJ'c2'iYną byla męki 1. Śmier- 
ai jego. Dlaczego z wielkim a.fektem .6. tak do dusze Hwoje
h Oto du- 
.za mo3a Pan
 Boga twego, oto TeBo, kt6rego 
ek deleoze pragniesz, 
_a;z. .Nader 8zo7
śli.., si, być rozum, Je:te11 go poznasz, uprosisz 


II 


I, 


... 


.
>>>
l 


., 


- 191 - 


i pr
mu81.8z. teb;y 0:;:'1 ciebie 1I1e o
chodził. Fa ostatek paka! mu grze- 
chy 1I8z:rtkie twoje i n{'dze nieskońozone, kt6rs są 
akryte w głębokoś- 
oL seros twsgo. pr
az4Q go, ab,ć ws
tko odpuścil, a 
 obieouj za to 
pokutowaĆ i 6Zczer
 
wotQ poprawiĆ modlitwami wedle upodobania. Albo 
te! pięć Ave 
ria i Credo. 


Roz:qyś !: anle przed pr'liJ jęcie(l1 Przenajświętszego 5akramen t
1łk 

 Ant3for
 kośoleLQy 


"O święty bankieoie, n8 kt6r;yiD. Chrystus b;Y¥le prz:yjmo\'lany, od.prawu- 
Je .ię pa;o;ątka ....ki jago, napełnia aię 'lYśl leaką i pr""szl;i łaski 

t"()m.n')k Dem by'4W6 d9.l'1J'''. 
P
Dkt 
ie
Bry. U
3ł pięć osobliWYCh r6tno
c1, kt6re się 
r
tra- 
fle ją na "'C3 JI. świ
"tJ iD Chr:7 stU80V.'Y m bankiecie, 1 Da bankiecie tego Świa- 
ta z przerzaozony Ant]£oDY 
jętą. Naprzód bankle
 tego śwla
a 18da- 
jakie są, nie dają pokarmu Swi.tego, bo ani ku zbawieniu 
uBzej, ani 
na chwalę Botą bywają spra"ow8n"J. Ale Chryatul!!I6" bankiet zowie się 
świętym bankietem, cHa pokarmu śwlę
e80 l ku ohwale :a.,
 Stwor
ciele 
ausze poswtęUgjącJ. Na bSDkletach światowych jest rozrnalt,c
 dos,ć 
potraw, i im więoej rozmai:t;ych b;ywa, tym w8lłsnlelsZJ' i ohwe.lebniejs2jy 
zwykł bywGĆ, bo i
 jedne poi;rawf-' nie ma. w Bobie smaku drug
 ch POt!'811', 
dlatego! nie lDOł;e ozlowieka ukontentować. Ze.:1.ste na tym śwlę-t;ym ban- 
k1.eoi.e, na kt6r;,ym Chrystus bywa pOł3WaD.:1, tylk.o jest ;Jedna potrawa i 
jeden pokarmI Gbr:ya'tul!I, kt6r.y btdąc nleakcil.ozon;ym, wez;yt"kę w sob.ie 
z

ka dOBkonBłq'
 i ten 
a. moAa człowieka na
cić, kt6rego figur4 
b;yła unna, kt6ra w Bobie miala 
oz.malt:Y"Bmai., na kt617 kto m6gł po- 
'lYślić. Jeszcze na banki.taa
 światcw,oh, 
adny mow.Y nie 
WB o śmier- 
ci ani o ponoszeniu utrapienie i rozmait,ob d
legliwości lUdzki[Ob] 
ale 
lko o rzeczach wdzięcznych 1 
oi.l!!lzJJc
 zw,kll goście rozm&wia6. 
A na Cbt;?s
uaow,m odnawia eię pamiątka męki Jego i śmierci, którą dla 
miłośoi i zbawienia naazego pOdj,ć rao
l. 
Pualt ..tór.!'. Uwd, jakie 3aszozs bankiet, światowe, bo na nioh 
ludzie tak się bardzo potrawam:!. ob
ka3ą, 
e oZfetokroć i cialu zdro- 
wie ode3mują i d"s
 ..ieozną CBUbę pr
noszą. A na Cbrystuso..,a ban- 
kleoie dusza 8i, napełnia łaEk4. kt6ra prz:ynosi zdrowie i darÓW nie- 
bieskiob poaoo
enie. Jaezoze benkie
 tego świata dla w.1a
ępk6w ktÓre 
eię na niob dzieją dUsz, do piekła na wieczne zatracenie p06
la3ą i 
są jako
 wiecz",ob mąk zadstki,. ale Cbry.tusó.. bankiet, gd;y
 3est 
wiecznego szoztśoia upominek, do samego nieba pr
etęp cZ3ni. Ską4 i 
. Antyfonie mówi si'l i prz;yezb chwał., nam upol\1nek OJ'wa daIlJ'". 

nkt trzeci. Uwai J 3ako PaDu Jezusowi podoba się bardzo, g
! 
tego po OBS potr""bu3e, Iłr,y6'IY to c
nil1 00 c
nią ludzie na bankiet 
zaproBceni. Ci albowiell nie tylko pragną, eb;J' icb 00 na
pr,dzy zewoła_ 
no, ale te
 1 o to 81, 6tarają. sby Bi, VI' jak najpoczoiw6ze 8zat,y 


..A
>>>
- 192 - 


jl 


przybrali, i to niemi, aby smaczno jedli, ze czc
mi tołą.dkam1 przy- 
chodzą "ledząc o t]m dobrze, te wdzięczną. rzecz temu uc
nią, któr
 
ioh z.prosieł, gdy będą ocbo
nie potraw 
Bgo
owa
oh utywall, i o to 
się je8zcze starają, abJ' nic nie c
n1.11 i n1.e m6wl11., co by obrate.ło 
tego, ktćr.y ich Czę8
uje. OdprawiwB
 bankiet nie r-8r&
 odchodzą, ale 
łagodnie z dobrodziejem ewoim rozmawiają, raz wycbnalając jego 8ZOZ0- 
dobrowliwość, drugi raz benkie
u wepeniałość. Kiedy jut mają odoho- 
dZić, Da ten czas dziękują za łaskę Bobie pOkazaną, 1 tę łaałc, panom 
ewoim go
o'ł'YlII1 Bi, pokazujl\ odwdzi,ozać. Tak i t;; k1ed;J msz komuniko- 
wać, to! duchowni.., & Chrystusem oZJ'ń. od kt6:08gC.Ś na ten śwlę't3 ban- 
kiet; zaproszona jee't. Naprzód pr:Qoblecz się w .eZ8'tt godowną 
1iY8'tego 
sumienia, być snać nie rzeozono jako onemu: Jakoś tu weszła nie mają.c 
I!Z81iJr godoWl1J'? A te
ś na 't3m bankieoie Qucho1l'DJ'ID. smaczno potraw poż;y- 
wała, n
ech będzie łołądek twój czoz". to jeB
 uwolnione serce od roz- 
mai
ob prz8sżk6d duchownych. Prz88
rzegaj 1 'tego, k18
 komunikujesz, 
abyś tBdĄyob pr6wyob ałów nie m6wiła. A prz.y jl\weo;y Salcra"'D
 Przenaj- 
śwlętl!lZJ' nie zaraz z kościołe do tiab811 swoich odobodź, ale trwa
 na 
rozmowie duchowQ:J' z CbxJstusem 
olm, dz19kująo za tak wielkie dobro- 
dZiejstwo, śe do oiebie lichego 81iWorzenia Pan nieba i ziemie racz;ył 
w oeobie ,",ojej [z] e
ąpić i eeroe twoja Dawiedzić. W;yobwalej wepenia- 
lość tego bankietu m6wiąc nabolnie Psalm Leudate Dominum de 008lie 
eto. 


I 
I 
;11 
jl 
I 


II 


Roz
ślanie, gdy idziesz komunikować 
Punkt plerwsz,. Uważ jako slę 1IIB6Z sprawować. Naprz6d tego dniB, 
kied.1 IDBI!IZ komunikować rano, rozum o t;y., że cit z wielkim pragnie- 
niem. 1 s.f8ktem oczekiwB Zba"'iclel 'CW6j w kościele, aby m6gl mieć U 
ciebie 
ego dnia m1ęszkanie. Dla czego 1 ty na kształt oblub
enice, 
abyś mu alę mogła podobaĆ. rao
 wzgląd mieć na wn
trzne stroje i 
ozdo
, które należą do dusze. anil Da te, które ełutą cialu. bo Mu 
ai, 
e bardzi podobają anit powierzobowne. 
Punkt ,,
6!'J'. Uwat, 00 0l88Z oo;ynić idąc do .Jomuniej. POII\Yśl o tym, 
jako Bi, niezmiernie raduje Anioł, święty e
r6t twój oBobliwy, gdy 
cię widzi ld
cą. Bt,Ś jego. 1 twego oraz. PaDa do siebie pr
jęla i 
onego usilnie proś, ab;yć b3ł pomocą. abJ'Ś Stworzyciela &Wsgo godnie 
przy jęła. 
Punkt 
rzeol. Prz;ystępując jut do aBlU komunlej wZJ'waj na pomoo 
Pan%]J' NailwiętsZjP albo Patrona twego, do którego osobliwe masz nabo- 
łeństwo. abJl' z tobą. szedł do pr
mowanla Jezusa Pana. który u ciebie 
koniecznie chce mięszkać i "zarazem jako pr
dko obac2\Y8z NajświętsZJ' 
Sakrament pokorQym sercem uc
6 su pokłon, rozum1ejęc slę b,ć takiego 
Maje.tatu niegodną. m6wląc z jawnogrzesznikiem one słowa: Bole bą.dt 
miłośoiw mnie grzeB
' Błu!ebni
 Twojej. 


II 


....
>>>
- 19
 - 


Nauka duchowna. 
Z 
ego roz
ślanla, miej t, nauk" to jest staraj 81
 o to uBtawi- 
cznIe, abyś mog]:a mieć .:1uchowne ne duszej bojej .88e18 do godnego 
prz.yjęcla nlebloeklego oblubieńca, albowiem taka radość 1 wesele bar- 
dzo Mu si, podoba. 


ROZlWślanie przed Komunią 
Punkt p1.erw8
. Nit. do koml.mlej świętej pr2U'stępisz uwai słowa od 
Panł\)' Mariej do Aniela przerzeozone. gd,y sit w ni 8.Jn Bo!Jt pocZ3'nał: 
Oto ja słuiebnlca Pańska, niechaj mi sI, stanie według elowe Twe
o. 
Gd3t teł i t;y tego S;yns Botego prZ3 jąć masz, rozum się b;yć jego słu- 
tebnicą na pamięć sobie przJwodząc. te słuiebnica po
lnnB upatrować 
rozkazanie pnD9kie 1 nie ma nl0 o2tYnlć nad rozkazanie pana swego. Kie- 
dy już prZJ'jm1osz cIało .Pańskie, ro
umi. że Pan wchodzi do dU8
e two- 
jej. kt6remu powinnaś wszelaką uczciwość oddając 'mu pokłon jako Bogu 
1. ukochanemu Panu twemLI. 
Punkt wt6r3. Uwsż z pilnością, żeś je at zewsząd Aniołami Pańskimi 
o
oczonB, kt6rZJ Panu swemu czołob1tnoŚć wszelaką oddają, któregoś t.y 
pod oeobami ohlebs prZ3jęła. 
Punkt trzeci. Na C'statek, leś nie jest sama swoja uwal, ani tak 
siebie sema masz po
ateć jako swojo 
18sną, ale jako nBQ
nie Bota, 
skąd miej tę naukę czyniąc mocne przedelęwzięci"e, ił. choeaz b3ć Panu 
swemu wierną, uprzejmą 1 pilną, bez kt6r,oh własnośoi s}u!ebnica 
tadna panu swemu podobaĆ elę ładną miarą nie roole. 


Roz
ślanie przed Komunią w,jęte z eł6" Pawła $więtego 
I Cor1n1;h. XX 


FUnkt pierwszy. Uwa
 naprz6d, te Apostoł aw. do pr
8tojnlejszego 
pr
jęcla Ciała Bolego trzeoh rzec
 po nas po
rzebuje. Pierwsza, aby 
ten kt6ry do stolu Pańskiego prz:ystępuje, porachował się z sumieniem 
swoim. Cze@o dochodzi
 z o
ch słów: Niech sl, sam sprobuje czLowiek 
1 POtyWB z chleba onego, a jeżeli postrze
e, :te sGm1enle jego jest 
zmazane grzechem sm1erteln;ym, pierw;y nit. przystąpi niech uC.Qni epo- 
wied
 i leluję za grzeohcr, i nieoh ma moone przedsięwzięcie więcej 
Pana Boga nie obratać. 
Punkt wt61"j'. UW8Ś, ił rozkazuje Apostoł sw. sb;y ł'rzenajświętszB 

obBr,stia B
bo SakrsID9nt był od ciebie godnie pr
ję
, bo jete
l 
inaczej uc
nisz nad rozkazan1e jego, na zatracenie a nie na zbawie- 
nie dU52J twojej będzie. Do tego, jeteli b;y kto, tente Apostoł m6wi, 
bez prawdziwego upokorzenia albo aumnlęniem ZIllaZ8l1J'm. albo złą inten- 
cją pr
jmowBł Cialo Pańskie, staje się god
m wiecznego potęplenia
 
Czego dowodzi tenie Apostole Kto po
wa niegodnle-sąd sobie pO

B. 


.....
>>>
If 


- 194 - 


Ifl 


Punkt trzecl. Uwał, 1t jpo"tol 3e"zoze rozkasu311, .b;;o 1;;01. r6
n:l.- 
c. lI1,d", .tole. niebie.lU.. . po"po111:1", poker.... Bo"ki., . pokar.... 
ludzki.. :I. to6 to 3e"t roz."dsaĆ Cialo P.A.k1e. Ktokol.lak 3"no .ier",. 
te po po6wi,cedu . Ho.tie3 3ell1; pro.dziwe Cblo Cbr,y.tueo". bn ."t- 
pi8Dia .tarać .:1., btdzie pilno, .b;r 
.k " n.
wi,kas" uczci.Ości" N.- 
"'l,t.", Sekr....nt pr",..wal l16.i"c IIIIbo
nie z O"". eetnikie," Panie 
nie 
eadll. 80dne ał;r* ..zedl do pr",b;;otku etc. 
Nauka duohowna.. 
Po!1tek ro,,1IO IlIada tego btd"le o"'iedczenie lIerdec",,", ekruob;r 
śalLljłł c s aeroa za wllzytkie przeszłe grHch;J' ewoje, albo..1ell Pan ser- 
oe.. ekru.zo"". i upokorzo"". nie pogardzi. Po1:1m z qprza31111 cb,ci" i 
z wielką pokorą pro6 Pana. eb,. dal seroe cZ1l1
e woła3ą o z prorokiem I 
Seroe cz,e1ie 1 niepokalane IIt1I6rz 'Ile mn1e. Boh. 


IIII 


RozlIOślanie du.z;y IIIIboł"", kt6r,y Cbr,yetue Pan pokazal 
1111066 .wo
, n. O.tatnill
 Wieczerf(\' 
Punkt plerw.z;y. POIlO61 eobie t.k, 3.kol;;o* 1;;01& w Jeruzela.. l1li on 
ozall. 8
 Chr,ya1iuB Pan ten przezllolQ' Sakrament postanowiał, a jako 
1;;0* tam b;;ol. z.proezon. prze z 3ednego kocbanka z uczni6w Patlekicb do 
t.k wielki t.
,mnicII, Skąd p0Il161, 
.ko b;rś ta.. n. ten OZ80 r.d08ll;1 
.esele lI1elal o 
.k z .iellal oobot" opuści.all;7 wa",tkie zabeW;;' .wo
e, 
t." 1;;0* bidala. 
Punkt et6",. Pol\Yśl aobie, 
 
akoś pr,dkc .es"l. do wieczernika, 
a ono Pan po.eta
1I i qpada do n6g twoiob, .b;r* 3e ullOl i one ekropi.- 
.11;7 łzami ","oimi tak do ciebie .6wil To dl.ta80 oz;yni" ab;r" 0110 1 
.e",tlUe nieprawości two
e, kt6r,ycbd "i, dopuściła cbodz"o drogall1 
nie"botn:Ymi. Nadt;o ollO"a" tru
 two
e, kt6re p03*Ć btdz:l.e"z dla milo6- 
ci lIIb
e
 na drodza duobo."" . O 3akob;r l1li tan oz.", 
a rozumie" t;o o 
tobie, wiele łez posżlo z. oczu twoioh 1 ;Jakoby. 81, 88M 'II' lIobie za- 
."t:ldz1eła 1 UCf(\'niel. b;rś IIOcne po.tanowienie QĆ .edle .011 Bc!1. 
Punkt trzeci. Ne oet;et;ek pOIlO61 eobie a on ci, z. "t61 ",,6
 e.dz. 
i obr601w.", po wialekroć r.z;y miloeierne ocZ;;' ""o
e tak do ciebie mi- 
wi. J. t;o 
a poprzedziłem ci, wielkimi dobrodzie3atw;;o . ","oimi i ow""em 
dam ci icb 
e"zcse .iłc;;o, 1:11ko trw.
 . zecztt:l ku ..ie 1I110łcl. O 
a- 
kob;r* z .ielk" "kromności" cboiale ..aQĆ one80 .tolu 6wl,tego, s 
.q 
pr",ob;ylno*oi" Boek1e .law. pr2\YlIOwaleb;rś, . co b;;o* n. on czae rad. 
b;rle ue 2\Ynieła, to teraz c",il kie
 dc ko...ni8
 6wi,t:I prZ;Y8t;,pu
e8z. 
N.uka. Podzi,ku
 Panu Bo8U ze ."",tkie80 .aroa pro"",,,o go, .b;r' nle 
dał umrzeć b... tego 8akra.ntu. 


IIII 
II 
III 
I 
III 
I I 


III 
'[ 
I 
I 


II 
l} 
, !I 
,I ! 
, I 


aOZ
WB z mod11
w, 
Panie, uzn.... .ielko*ć nie",aaoną 1I110*oi Two
e
 i l""ki ku mie 
d18 1ct6r,y .inna s08ta
, nie t:llkc, .b;;o. pelnił. pr",kaaanie Two
e,
>>>
- 195 - 


IIle tllb;1. i IId.rowie IIOjll ,.. Ci, polotyle, g
1 POkar"," 1;.t1. "'rll1Ć 
111., rac
lIz, w kt:6r,a 1111: pokr,te 1 Bósbo. 1 dUlIza, i ozlon.o_tLano 
Twoje. Pr"J'b"dż PaIIie, proe"" II oh6rz eeroe IIOja, 1Ib;111 pOZl1&la .. 
ClIJ. Tobie ..inna zoe1;aj,. liie1;ylk06, Panie, POkaZIlĆ rllozel .. Ii..... Sa- 
kra..ncie basset... 1 Bkar'b.7 Twoje, 11eć ioh 1 one naa hojnie darował, 
eifłd nie bao"" o..,m b;1. Ci 1;0 dobrodziejeno oddać IIOgl.. II poni...at 
nie .... nio, 8aIB ei, Tobie Bogu i 5n6ro;y ...mu oddaj" kt6ry6 111 od- 
dal za ł;owarZ1sa p'1"Q narodzeniu, pr2j,J Amero! za okup, prZJ' stole 
świętym za pokarm, a na oll
atek oddali z mi sił w niebie za zaplat,. 
Odrzuca. od lIiebi. 1I1106ć w8ZJ'tk1ego IItworzellia, prf4Y8ta;1, do Ciebie, 
St..6rce meso. dla kt6rego stworzone jezdem, gdy! nie najduj, nl0, 00- 
b.1 1111, nakarll1Ć IIOglo ani co b;1 111, ukon1;en1;owalo opr60z Ciebie, Pa- 
nie, k1;6ryś 1111, etworzyl. 


Roz.owa Dabośaa człowieka pokutu
,cego z dU8
 
Duaza, I b,d, ja 6111ala pr""et;fłPić do t;aj arl1 6wi,1;y 1 pr""j"Ć 
Pana obwaq? Człowiek I I ozelW nie -.az? DUBzaa Prze'to, te n,dzn, 38Z- 
de. i obol''' i do zlego eklonn". Czlowiek: Nie b6j ei,. On ;\8e1; leka- 
rze. oraz i lekarl!ltwe., on!e rzekli nlepO'trzeba zdr01lJ'. lekarK, ale 
obory.. Dueza. Jaket 1;0, gd;y on 61111erĆ prz;ynoai, baĆ ei, rao"" i dale- 
ko od n1e80 odllt(,
ować potrzeba. Człowieka Ale teł 3est" 1. dawolt ż,wo- 
ta. dlaozego raoę ma bJ'ć melowałO' a nie odrsu0aIV. t,lko potrzeba 
prz;ygo1;owanie dObrego, ab;y b.1l godnia pr"J'j,
, . On 81, t;obie e1;anie 
zbawienie II. Niecb si, 1;en boi 6mieroi. kt6l'J' nieg04n1e pr"J'jllUje. Du- 
e... Jekli Jan 6w1,
 Cbrzcioiel b,d"o poświecoDJII w tywocie lIIlt;ki 
ewojej, niegodDJII b;16 rozull1al roo.1"zać rze
k u 1;rze..ika Cbrys1;uso- 
I18go i Pio1;r "'i,1;y e1;1'IIoton;y obeonośoi" Pańsq I16wl1, W;ynidt ode 
lII1ie Penie. gcJJołell ja jest; czlowiekiem grEenDJII, - jakct i ja n
dzlle 
grzesznica. nie 8pojrzawBQ Da nlebezpieoze6s'two karania wieoznego. 
prz;yjąć do mi
ezkania ...go Zbawioiela btd, 6miale? Czlowiek. Jełeli z 
tej prz.1CIl'q'1t1 stąp1ć racZ'\1l. aby weBał grzellzn1.kćw 1. dał 1m łaskę i 
sprawiedliwoŚĆ. czemu nie 1dJ&ieez za w2\Ywająoym? Daszaa Kto mi, ubez- 
piecQ od karania? Człowiekł Pokora i m1łoiŚć; tą b,dziellz pod¥lJ'łszonB. 
a t;a odda zaple1;ę. Duaza, Acb 3eżeli Bet;sall11;awie eUl'O..ie kareni byli 
od Boga dla bezpieoznego wejrzenia swego na arki. a ja jakia sposobem 
pr!\7mo Pana mego. Człowieka Słusznie pokarani .Betsam1towie. kt6rz,y 
spojrzeli na erkę z lekko.,61noścl. honoru 1. uszanowania powinnego 
nie odd8"s
. ale t:1 jetali dobierasz do sIebie ZB towar2J8zk1 poko- 
rt i miłoŚĆ. owych przswrotQJ'ch nie naśladując Betsamt:6w? Dusza: Je- 
teli Aniołowie dr!ą na widok 
ak wielkiego Pana. czeMu! t1 cbcesz po 
mie. ab1m: ja bOdąc licb;yB stworzeniem. oboiałe slę stovrarzys2'Jć z Pa- 
ne. ewolm"ł Człowiek I Prawda. jetel1 sił dobrze ID8jestatowi Kr6la naj- 
.,leZ8go. kt6r, eię tu zakr.1wa pod oeobaa1 ohleba. słusznie zadr!eć 
bodziesz powinna. Leoz 'ta twoja bojam rao", pochodzić lIS. z miłośoi. 


....
>>>
J 


- 196 - 


III 


'to ;Jest ł;ebJrś siO bala obrazić Pana tak dobrego. Dlatego prZJ'1I1U.8Z0D8 
m1ł.ośoi". lIe
ąo w to..arZ3.
ie ...,m pokorę poet,pu
 dali . nie b6j 
siO, abyś miale obrazić Pana, a
e teł; i łaskawie btdzieaz pr
j,ta. 
Dusza. Aoh znąm sl, b3ć nlegodną. Czlowiek: :I on Betnik lI11a1 8i
 za 
nlsgodnego, Bb:J' '" doli. swój m6gł przyjąć Cłu-,stusa Pana, jednałr Panem 
jeBt, kt6ry sprawuje to, aby godc,lI.1 sit stali, kt6rz,y pozna"8Z3 no- 
j" niegodność do niego prZ3.t,pu
". Du.
.: Kto wie 
etlim 
e." dobrze 
pr
gotowaD8, b,m Bnać śmieroi nie D61azłe. Czlowiek: Jetal1 ozujesz 
00 do siebie. odrzuć, 8 jatal1 nie-steraj si, 8
Ś poznała. Dueza: 
O dobr, Jezu duraJęc Twoi nleBkońozo
 dobrooi przysttPuję ku Tcble 
prosząc, 8
Ś OCz.J Two3e naj świętsze odwr6oił ou niedostatków mol
h. 
bo jata11 nieprawoŚoi upatrowaĆ będziesz, 1 któi 
tr
ma. Lecz jata- 
11 zeoboeaz patrzeć ne grzech] nasze, proszę Ci
, nie tak pa't."r'i'ej ja- 
ko Będzie, który karać ma, ele jako miłosierny lekarz lla uleozenie 
ran moich. Spraw Panie, eb;y te nędze moje nie p08zły mnie na 'Wzgardę 
ale ku czci 1 ohwale Twoi, bo jeteli od Ciebie będC wybawiona t,y/n wię- 
c, zajaśnieje we meie m1łosierdzie Two3e. 


I 
I 
1'111 
III 
m 
I I 
I 
'II 
I, 
I 


. 


I 
I 


I 
....
>>>
III. IG.ARISKI 


6. PYTANIE ZBAWIElIlIE ZAKONNICY 


Ił e t , P 


RQifn.)!s wileiLsko-!ernoVlieoki (S61gn. P 22). 10.x 15 Cli. oprawIlJ' w 
pOłek6ret na grzbiecie kartka piBana ",ką XVIII lO. z ",trą I i t,ytu- 
lem. RtlCOpls zawiera kart 50 zapls8.QJ'ch rtką XVII! w., raoz.aJ z plerw- 
eZ8j połD\1;'O. l'!e keroie t,ytułowe
 inną r,ką' "Ta "ioneke oddan& S. T,,- 
reBie e
.8stn,enicy moiey od ciotki Brygidy (?) Z.S.M.B.... Lit;ery 
Z.S.M.B. oznsczają niewątpii1l1z "Zakonu Sw. listki Brygidy". lUelibyś- 

 wl,o 
o o
n1enia z r,kopisem pochodzenia br,gldańsklego. 
kluozo- 
ny jeet t
 kl.eztor grodzieński, gdzie brygidki akezane na ",
oie 
przetrwały GO "'. 1905 i ery wzgl,clnej tolerenoji, pc oO';J'm klasztor 
obj,ły urszulanki. Wohodziłyby wi,c w gr, inne klaeztory brygidek z 
Ił. Ksi,e-twa Litewelriego, z kt6ryoh zakonnice przen1.aione zoetal,y na 
",marcie do ben.dyktynek wileńskich, s wi,o cbybe Brześć Litew.ki, 
Ble konwent tal!ltejeO';J' p,,"Z8n1eeiol13' zoetal do Łucke, gdzie ist;niał 
jeezcze w r. 1867. 
RozIVś1an1a 8ą. trz.ypunktowe w początku 1 na kotl.ou, dwu,punktcrre 11 
oz,śoi środkowej. Obraoają s1, one około 10....101/. "Jellli' ty UkoMi.. 
oą?" Z teke1;u ",nike, te są p1zane dis klaryssk przy kośoi
l. Ś'O. 
Andrzeja w Krakowi.. patron kośoioła lII1al być prO';J'wiljZ8Oj .\0 krz.)'ło, 
klallztor ZDs;Jt'ował Bl, 11' stolecZQ311 lI1a.6c1e, gdzie bJ'ło .J.e
.L, l&ka r 2iY. 
Rozlll'lślania pisał zaP6WIIB ksiądz oz,sto ",tujljcy ,"o Allguet;pa, Tor- 
tullana, św. Hleronl_. 
8zarda z St.. Vlctor, tWe T.. 
flZ8.. łlzc
egól- 
nie czteto 1Iw. BurnS!"da, poza 't"J'iD. i310Zjl
8P:G. Z nowot1
",....",.
h teologów 
nikt nie jea1; ",lII.en10ł1:Y. £Utor jest ",kszJ;ałooł1:Y1I teologiem, zna !y_ 
oie "."D,trsne. ale 't.t"z,J_ 81, na n1e"3'eo1d.1J poziomie & w.\.dać !'e klS8Z- 
tory b3łJ' pelne zakonnio bez powołania, ktÓ::.-yc trzeba 
'ło 116,,16 o 
dotrzymaniu zobow1ązai1. o e18mem:t&l"E!rJ'oh .epr48'aob f;;yc1s c:I.(.,";11"'88 0 . 
mniej zaA o młośoi Botaj. 
IIodytaoje sił utrs;,,,,,,,,. w too:de łoaodl1J'oh napoll!llieil, ","
,p..ją "'_ 
r.tnie cecby pogody i lI1łollci. .]"se1; to jedył1:Y ""er.y dotli.! p
",-I.k du- 


.....
>>>
lIII 
I 


III 
III 


- 1qe - 


,II 
I II 


obowoj,! 
l&'l"1ee1r pOlllkloh w epooe DOWOły1:nej. lle07't:eoje pr?łłZDe.OZOn" 
bJ'13 &!1pewne DB rekolekcje, a P'"'D8 retor;rczne 
acl
cle .SUZiA;!_, te 
1))'1, ODe pierwotnio W'1gł8l1sane 3ako 1torr"ereno3e. Podział na punkty 
jes1; doŚĆ &OM....1;:yOBD3 1 niskonselwen1;nlS przeprowadlZOD;1, 00 b:1 1;e! 
przemawla
o za p1.rwsz
 redako34 u8tn
. Me

ao3e rzucają cieka.. *wls- 
1;10 na nieki przeoit1;,." pozi... tyoie duohowel!o 1 br.t eywezego eyola 
III1s1;:yoznSl!o: Nie ma w mcJ.11;aojeoh 6ladu j""...nbDII, ras 1;:yllo jss1; Il1O- 
ws o od&univctu od Komunii 6w. Bakonnicy, kt6r& nie cbae si, jednać. 
Brak Ilakaron1z-.6w. nieliozne cuta'tJ' łao1!u1k1e zawsze tłU-.OZOD8 
lJka- 
suj" na brak ,.". jo.,60i laoiD;1 u aakonnio. Du!o jes1; cy1;a1;6!r aPie"" 
ło. Na podkre61enie zasłngujll atcenj;y 
060i ojOD3BOYI mowa jee1; o 
I!łodzie, nisurodBaju, kl,ekeoh epedejllcyoh na kraj 
 w101 niedbalyoh 
zakonnio. 
W1docmie 1;e BOcJ.11;.oje praa."aoao"e dla kl&I:'1..t odpowiadały bl:'1- 
I!idlom i j;ypowt i
h pObo!n06c1, etoro z!1alazły Bit w r,tu bl'J'gidld.. 
Zwr601rcp tu uwag, ne. nie opraoowan, przez bBda.:1\Y histori, tego Bako... 
nu w Polsoe 1 'kslą!:kt, stanowiąolI własność J.St.P18tirzaka, "Reguła B. 
8&lwa1;or8 podana S. B17gidBia z reweleoiy i rlU1a, z łaoiiulld.ey 11& 
Polaki. prze1;1u...oeona e reguł" Aul!uaUna Śo.. Bistupa I!;yponeilald.ego 
Doktora Ko60iola _al!o Y ua1;awalll1 Zakonu 1;ey!e s. Br.Jl!icJ.1 do druku 
podena roku 1675 w Kratowie u II. Jatoba lIościold.ago Ph. Dott." _....... 
plars oprawD;1 to......tu 1
 X 16 w oprawia a I060a XVIII lub pooa,1;t6w 
XIX w. (p6łsk6rol). 


. 


, 
I I 
II 
il 


, 


I 


I 


'liii 
.....
>>>
Tekst "rMlmr:y 


p:tanie zbawienne zakonnic, 


, 


Rozlll1'łlanie 1. 
Pr..,got....llllie pie....."". Rozumej, te lIIIiol tw6j eta.ią ci, przed 
Bogiem. 
Pr..,gotO'A'anie wt6re. Proś, ab;y' poznała, o co ci, PJ'ta B6g tw6j 
Punlt I. Uwat jedno PJ'tenie, Itór.ć zada.a Bóg twpj pr...dziwi. to- 
bie .1ul'łce, a to jeet 3e!e11ś t, z.konnica. Wie pyta 010 Bóg jeleliś 
cbr....oijllllka? jeielU katoliozka? jdeli' oho.aj/io. pr..,kazania ko6- 
oielne? jełeli nie oblo"ona grz.obam1 gl6wn,m1? jet811 :1II1'8ł6. swoich 
pi'łoi etrzeglloa? lIa oetatek jełeli do Boga kreeie [.ic] .weg" ....,tkle 
..oje ""be.." l1li/'11, .law. pro.tuj"ca. lIa to bawia. pytIlIlie odpowie-o 
dzialaś jeazoZ8 na świecie btd"o . ..i. oki.. habioie racz'ł eall'ł, gcJ.1- 
teł nie ",111:0 ohawale ozego od ciebie .tan twój 8;yoi'll!al katolioki, 
at oi prz,jellDo ..pomieć du.zo okrzozona . .ierze kato11okiej 1. .",- 
oho.ana a , teś byla jako prz,nalelało na katollozk,? te' duaz, ca1'ł i 
ciało wnioełe w 'te -ł.r.y r.akonne? I wdzlvoznq, Bogu bfi!łI,c. te C1' Dl! 
świeoie lask" piastawal, dZi,kuj88Z delii pi8etuno.i. DziokujO Jezu "" 
w1elq leskt, leś 111., nieekaz1teln'ł ne IIOcne3 .kale po.t..U .....
nll
1oI- 
01. Rzuć okiem eerd.oBIO Ił na opa1;rzność Boga l 04,,41\100Z43 at p"''lVl1'- 
kowaniem. 
Punlt 2. lIie pyta i o to Bóg, 3eld16 zakonnloa h
b11;em. w jakim 
kolorse chodzisz. 01.1 eZ8r,_ oz, b1!1.ł::ra, CZJ c.el
m. Jakie velu. DO- 
eisz, CIS," ozarne 0' białe. Wie. tell ze "lata WJ'obod»IłO roz..,jlnle 
uprzejme porzucU. .a..,1;kie ..iato.. ozdoby 1 .zi,ła. nar, habit 
!!'ranoiezka Swi,1;ego. Sqdby' na p,tanie laono odpowiedzieć IIOg1,.. Ha- 
bitea 8zar:J'a zakonnioa, kolor.. poku'tu3'0;71D. 
e8'te. Pan1e. Wele. pokrJ- 
ł.ś gl.... uellllliej"o ei, od ....,tkiego OOby .lńłć do 00 zu i do rom- 
a! IIOg10 bl;/ezoZlloe "ietle.. "1at""1l1o Pokr,ld ..lem IIlaw, on, 
uZbraja3ąo, a
 dU8
t nlepr
jac1eleł 
o.rm. o1eBDo6
1 po poYl.
rsu 


. 


I 


a Skr. .... .ierM tato110l1a3 '"'chaw..... ft . 
b Skr. ftrollll\l'.lnie, qprM3aie ft . 


....
>>>
I' 
I 


- .wo- 


krątące poatrzałam1 6.
1mi nic rozu
ow1 
 woleJ nie ezkodz111. O .e- 
lu. nie py'ta Bóg, wl
 tss p.sm1otna na p09lołan:!.e 1 atawas%. w oh6ru 
nie ranna na rozumie ani na wolej, nota c'1oą.oe. taMej hla'ta św:l.e:tloŚ- 
ci, ale mi
ująoe bia
ą zas
on,. Widzi Bóg jako i rano biorąo aw6j ha- 
bit 1. w wieczór onte składająo oalujesz mile ozdobn, odzieł, kt6rą 
ei, etawasz naszladowoą [sio] u
ogiego &Wago ob1ubie6oa. Slys
 śe mó- 
wisz: nad w8z,tkie 6w1a'ta jabDośol hab1.t ZakODDJ' S8:"CU. memu jaŚD.1e;je. 
Takli jest? 
Punkt 
. Nie pyta Bóg jeśliś zakonni. a klaeztorBm. Widzi, łeB za 
klauzurą pod t;ytułem apoeto
a do krz;)'ła prz;ywiąZBl1ego'. Widzi ci, .. 
oeli ubogiej, widzi za kratą: i gcl;yb;)' " to p,ytal? Odpo"iedzia
ab;y6 z 
Pawłem. św. Jam zawarta, zawarta. dla 88"60 Cle
16. Panie 1 radam Asm 
zawarte, dla Ciebie 116;1 Penie nie 11\1'81, o 
ad"J'm 
śc
.u do 6mieroi 2 . 
Pan1e, tu ozekam w Tob1e, z Tobą, od Ciebie radosnego wyzwolenia oze- 
kam, do wolno$oi niebieskiej zawolanla. C
 sobie miejsce smakujesz 1. 
w klauzurze? Dz1.,k1 czyń Bogu, Ae ams.ku;JslJz. 


I 
I 
I 


RozlI\I' [ś] lanie 2. 
Dusza przed Bogiem zawst,1.zona na p.,.tan1e. PrliY80towanle jako 
przedt;ym. 
Punkt 1. Uwat jako to pytanie boekie do straoh... 1 z8Ws't3dzenla po- 
budzić mote zakonnice a to dla prz,oQli1n, kt6re " ka!d1a punkoie roz- 
trząśniesz. Pierwsza w tym punkcie pierwsQm. Uwa! mówiąc !!lobie: po- 
dobnoś tet z tyoh ty l1czb;y zakonnio, o ktOr;yoh nap1saL Kasejan: "Naj- 
dują się tacy zakonnio;)' , ktćr
 uchodził" od .wiata nio Z prze8zlynh 
defektów i ob;yozajOw nie odmienili, t;ylko stan i babit świecki"
. Ty 
na PJtanie boskie Z8w8
dzona i przel,knlon8 ozy nie odpowiesz? 
lto 
Panie stan 1 sukni, odm1en
lB, o
ozaj8 we mnie 
 defekty ŚWiatowe. 
Słuszna, abJ' do wstydu była pr2tYoQna. 
.Punkt 2. Przychodzi zakonnicy z811'st,dzenle 1 z istot;? S8111B j zakon- 
nośei, którą w:Ypełn16 powlnna. Is'tot, reguła stawia przed oozJ' 1 Ber- 
nard Św. ont przekłada zakonnemu ezlowiekow1 4 . Zakonność nasza jeat 
być wzgardzoną, pokorną, dobrowolnie ubogą, poał:u!lzną, spokojną, cm,s- 
'tą, weaołą w Duchu. Zakonno6ć nasza j881; być pod .ładą przelotoQJ'cb 
pod regułą, pod karnośoią. Zakonność jest kochać 8i, w milczeniu. 
ćwlcz;yć sl
 w postaoh. " śp1.e"anisob. w modlitwach. " robotaoh i nade 
ws.zytko z katdym mlłość zaohować. A z t;ym wszytkim of1e dnia do dnia 
lepiej postępować 1 trwać 'VI tym a! do śmieroi. CZJ' !J1e masz prZ3cZJn.y 


1 Klasztor św. Andrzeja w Krakowie pr
 ul. Grodzkiej (klar,sk1). 
2 I!'lp 
,1
-15 ""te 1,21. 
3 Kaajan Rozmów dwadzieścia czter3, Rozm.IV, 20.1, FOK t.VI, 8.132. 
4 Epistola 142 ad monacbos alpenses; PL 
.182.297. 


I I 
L 


-
>>>
, 


I 


t 


-201- 


do zawstydzania. wl.1zq.o 1:9 istot9. OZ3 'miesz odpowledaleć BogL11 
w.1;1d 1110:, Panie
 
Punkt 
. Lubo
' o,.,nUa co zakonnicaj nale
. na wozy1;ko6 ai, cc 
zakon ohoe stawiła, przecie si, w8
dzlć mus18z, teś bo ozięble i n1.e- 
dbale czyniła. Dpi.uje 1;1ch Bernard n. 5 . Wola ich jeazcze zeozpecona, 
nie 1;ak dobrze czynią jakc umieją, miłują ziemokie uciec
 lubc w oło- 
wacb, lubo. znakach, lubo w uoz3nkaoh a jatel! k1edJ opuszozą, te
 
nie na zawsze. Ich afekt do Boga nie ustawloZQy. ale gOdz1nC3. skąd 
teł dusza loh boską pocieoh, i smakiem w rzeczach zakoDn3ob nie mote 

ć napełniono. OZi,bło6ć oaaJOmu Bogu do w,ym1.o1;u doje przyczyn" 1;0 
Bernard b. a Kso.jan pr,.,dawa 6 . K1;o raz b,dzie cZi,bły i pokorą a 
gorącośoią. ducha nie ohce b;yć olepq, :ten zarałon:y tą oiętką zarazą 
ani sam 11' Bobie bOdzie mógł prZJ'nleść do gorą.oośoi, ani 1nsZ880 napo- 
minaniem IDOAe b]ć do niej pobudzol'O'. Cz.ył: nie zawst]dz&sli slę zakonni- 
00 z te3 miary? Jateli serce m6wi, łeś nie oziębła, te 1II82i;Ytko oz,nlsz 
oohotnie 1. z gorąoością ducha, nie masz sl, wstydzić, jednak stanąć 
prz8stopetwa 
oje przed oczema i nle 
konane od zakonu, od Btarez3ch 
zab8
, je!eli drugie ataną ozięble 
kon8net o
 nie uderz3 na twarz 
!;W, za,,01;ydzenie? O Bote, jak ei, zaw81;ydzam, gdJ 1;ylko lI\Yślą przed 
Tobą o1;ojąo, lI\Yślą n1edbal.t-wo IIOje roz1;rząoa," cot btdzie, gd;y o1;an'l 
w oczaoh Twoioh? IJby etanęwsQ' przed Tobą, Baie, nie uzna6 zawstJ'dze- 
.ola, ale nabyć wesołośoi. Od:tęd, mój Panie, ani opuszozę sprawy zakon- 
nej i ODą ooho
nie odprawić bOd, uailowała. Ogniu miłości, Bota, dodaj 
ognia ozi,błej dUo,., IIOjej. 


RozlI\Yślonie 
. 
Duoza doUberuje w bojaznej odpowiedzi. Frzygo1;owenie jako przed- 
1;ym. 
Punkt 1. Coraz to wiocej pr
ohodzl na l\'7ś1 duszy co ont barzo 
trwo!J', skąd nie wle, co Bogu odpowiedzieć. NaprzÓd stawają jej .. 
oozacb wozy1;kie leoki Fana Boga dla niej uczynione, te ją 1I100dzy 1;ak 
wialą ludzi sob1e z świata 'WYbrał insze epo8obniejeze. zaoniejsze. 
lepsze opuśclw8Q. foe 
ą do takiego lI1ejsoB "prawił bezpiecznego, w 
kt6l"J'1I jako etołeoZQ3m obrona zdrowia, lekarz6w tak: wiele, gdz1e tak 
wiele nauk 1 pomocy duohoWllJ'ch "e mszach, kaz8Dlach,. a spowiedziaoh. 
w radaoh. gdzie taka czułośĆ pasterza 1 opatrzność we .8
tkie pomo- 
O" gdzie pobudka do r6t.nego nabo!efuJtwa, gazie tak wiele ciał świę- 
tych. gdzie tak wiele ludzi pobożnie tyjąoych, gdzie B6g przez funda- 
to
 opatrzył prowizją do ł3wności, śe w zakonie dawał 
e3 B6g okazje 
i wczss nośoi do dobr.1ob uc
nk6w, przez które tyjąc tak dawno w zako- 
5 Sermo IV in Aecensione DoiD1n1, PL t."82,,08-309. 
6 Ksejan op.ci1;. Rczm.lV,19,51 FOK 1;.VI, e.1
1. 
? MOwa o Krakowie. 


....
>>>
-202- 


I' 


nie IIIOgle zoo1;a6 "!elą ni,1;II. Ił1sla do tago pobudki, Hiała z si6str 
przykład;?, lI1ałe 
 8'tar87f3oh napolll11enla, dała uOZfszozan1e lakra_n- 
tÓ'W, lI1ałe. natohD.:1enla, 1łolnośó 1 wczeenolló do oz.ynlenla umartwienia, 
pa8fO'
 nolob uŚll1erzenla, Idała do saohowen1a regul ustawiomB prQ'- 
po mienie , lI1ała czu do nsb,ycie pociech duoh01lll1ch, z3ednoozenis si, 
. Bogiem, POllt,powanla w Jego 11110601, to widząc dusza, a baoząo złoś- 
ci swoje nie "ie co odpowiedzieć. O s1;raszne łaski Beskie zskonniey. 
Punkt 2. Dc hgo spojrzs"sra .... dUs", s"oj, po 1;y1l pytaniu lubo 
nie widzi, aby czy. wielkiII Boga obraziła, leb,y przykszanis Boskie 
przelS't1iP1ła, 'to 00 trąoi grzeohell .m1ertelDJ'm uc
nl1a, anl te! prze- 
ciwko Alubo. ci,lko wykroczyłs. ani z pogard,1 jaą reguł, przes1;lIPiła, 
nigdy sobie zakonu nis zbrzyda1ła ani go opuściĆ lIO'śliła. lecz "idzi, 
te po 1;ak "ielkicb łaskacb Boskich 3ako rols niepłodna była kt6ra łas- 
ki Boskie i pOllOey, gdyb,y b,yłs lI1ała insze zakonnica obacrałb,y Bóg 
dus", jej r6
m1 cno1;all1 jako kwis1;all1 polr;y1;II, b,yłyb,y lilie aniels- 
kiej 
zyS1;Ośc1, riołki pckory gł,bckiej, r6ta gorąoej kp Begu ad.ł06ci, 
" oierpieniu i ponoezeniu "szelkia3 c1,lkości, prz;ykrośc1, boleśoi, 
d8spekt611, a ..0383 dusz,' nic nie widzi abo malo 00 :1 to nleŚw1eHgo, 
coś zwi,dłego. Rzedka ozdobs na duszy. Wi,cej niepłodności i ch"astbw. 
I s1:lsra Bogs do anioł6w mbwillcego i PokazujlIcego niepłodne dusze. 
Re1;r1buerun1; 1lih1 1IIB1e pro bonia, S1;erilita1;e. anilllBe. Oddawsł;y mi 
zle ze dobre, niepłodnoŚĆ dusze. Jall 1;aka b,yła Bota. o pi,la11ell Ci, 
saanowałe, I16j dobry Bote. Ws1;yd", si, Boie. 
Punkt 
. Po 1;rzecie ze py1;anisll przypoll1na sobie dueze pocZ41;k1 
wejścis do zakonu jako 1;ell ocbo1;no [sic] b,yła na zeobowanie "az;y1;kie- 
go 00 zakon przekładał, 3alt1e był" prace, śpiewania w ch6rze, p01"3"a- 
nia 81ę na 3utrznlą, 6c1ele a11ozenle, miłe w potrawach, 
 mieszkaniu. 
" sZatach niewygody? Jako jej przykro b,yl0, gdy co lepszego dsno, g
 
obwalono, ozozono? Jako nejm1leza rzeo& b,yła serou jej najpodlejszą 
usłutyĆ "ezytkim i b,yĆ u wsratkiob poll1otłea. Jakc jej przykro b,yło 
zaprz4taĆ oele oboć małą rzeozą sbytn1ą, jako uoiekała od świeokiob. 
od pow1nD3ob. od uba" pr6tD3ch. A to gdz1e teraz, o duszo moja, ja- 
koś zabrnłła, 00 Bogu twemu odpowiesz? 


,i 


II 
'I 


Rozo\yślanie ". 
P,y1;a czlowiek, jeśli" ty zekonnica? Prz;ygo1;o Cwanie] 1. S1;aw się 
przed r6!nego s1;snu lud!lI1. PrZJ'go1;owaII1e 2. Proś Chr;ys1;usa o pozna- 
nie i pojęcie py1;anis. 
Punkt 1. P,y1;a aię człowiek świecki. jeleliś 1;y zakonnica? A c61 
św1eokielll1 do twego zakonniotwa? Ten najczęściej po Bogu WIloa1 to P3- 
tanie. Gd3 zakonnica wapollina sobie na owe Błowa Cbrystuaa Panal Kto 
zbcrez;y jednego z 1;ycb 1181uśkioh,lepiej leb,y II kamień u szyje uwillZS- 
no 1. z nim. go w IIOrzu pogrątono - lV'li sobie I te zakonnioa W3nieBio- 
na wysoko stanem mote zgors2\1ć _łJ'.oh, to jest świeokich .. niski. sta- 


lilio.
>>>
j 


- 


- 20
 - 


ni. bodąOl0h. A zgor...n1e jesC dwojaki., jedno opisuje !rer1;ul1.n. 
zgr....eni. j.sC nie dobrej, sls zlsj rzeo1\}' i sprsWJI prz;ykled bUduj,,- 
01 do grzeohu, Co jesC gdJ' kt;o rzeoz j.."" zl" c1\}'ni, grzech pop.łnie, 
nis budujs ozlowi.ka. Drugie ...ś zgorszenis jesC, kC6re sobie ma za 
złe drugi ozlowiek, lubo" I!IBaej sobie rzeoz dobra 1 pobotne. jest. Na 
'to wt6re zakonnic, nie trzeba dbać. łlaprZJ'klad nieaa opuszcza
 zacho- 
wania reguł, uaartwien1a. te drugi człowiek m6wi. oto peuje8z zdrowle, 
01:;0 sl, zabijallz, ukracasz 80bie ł;,'wota. Tak1eR1 ma odpowiedzIeć z 
Ch7sCuses zskonnio... Sl.p;yś i w6da śleploh, i z !rerCulisnes. dobrs 
rasoz ni. gors1\}', jedno złeg0 8 . Db.ć jednsk Crz.bs na pierwaze. 
 
wid"" śWi,C"1 [BioJ zakonnice świeokie rzeo1\}' cz;yniąo", o nich rozma- 
wiaj"oą, nie w.dług aCanu *1jąc", ozci ludzkie;! uWłaozaj"o", o nioh 
rozmawiająoą złorzeczelul't..1I s19. pr
kll.nanlem. IIOWII: nlep1;tkDłh klam- 
stwe., roz'terkal11 trawllłoą, P3tają zarazI CZJ'Ś 't.7 zakonnica? "'II za- 
wSC;yd...j" gdJ'1I C..s alość wi,kazll wid"", k,dJ' jes [C] t;;yCulem pobollność . 
Cz;y ni. ""lIeć p,Cani.. C.go zad..ć ozlonek niecki? cz;yś nie zgorez;yła 
kogo? 
Punkt; 2. 8io.Cr.. zad..... Coli P1Canie. jellelU t;;y zakonnica? Ze dwu 
oka1\}' j poohodzić ""te Co wC..nie. N..prz6d, gdJ' widzi druga BiosCra 
sprs"J' 1:woje, kt;6r. t;;y ""'te.. cz;ynić nie 10m1ąo [sicJ regulJ' j..ko gdJ' 
w IIpanlu, " potra..aob, w rozum.e, w WJ'8odaoh zał.,wallz tego, O&8go W1- 
oiljga po Cobis złe zdrowie, leCa, jetelić wł..śnia "J'g6d poCrzeba i 
obsjśĆ ei, bez nioh nie mollesz i Z8szkodził..b1ś zdrowiu, one opuśoiw- 
są. Nie db..j n.. innej siosC1'J' złe oko, kt;6rab1 miała w dobre obracać, 
gdJ' Cs rzeoą widzi w tobi.. Jst.li zaś w;yg6d nis potrzeba, rozs6w 
.to
. dbać o to trzeba 1 poozuwać 81, Da 
tan1e. Św. Bernard upomina 
w t;;ys, gdzis jeeC ujma 1I110"oi, tas stal!tąd nie "",Ile blĆ Z;YBk duohow- 
11J'9. !ro jeat gdJ' WJlgodall1, rozmowalll1 BioB"r.1 zgorB1\}'BZ jeko Ca& kt;6ra 
lIO!e brać 1 .,kłBdać na dobre, to 00 cZJn1.lIz? Strzet; Bit zgorszenia. 
Punkt; 
. Uwd jBk o1,tk1e 1:woje zawat;;ydzenie, gdJ' ci, abo oeoba 
świeoka, albo slodezB w zakonie dla tw;1oh nie&akonno"oi p,ta. jeieliś 
t;;y zakonnica? W&t;;yd 1:w6j, gdJ' Plta. t;;y!eś Co n..śladowoa [sicJ Ch1'J'atu- 
aow... t;;yś to w;yrdajllca nojll fund..torkt abo Bwego funclaCora, t;;y" Co 
podobna ni,t;;y s zakonu CWego? Nie b,dzi.Ć odCąd lII1al ze DI1ie ani "wie- 
oki ani dollO"J' okaąjej zlej, z kt;6rejb1 lII1al III1t p,"ać, jdel1s &a- 
konnioa. PolD6t Ch1'J'Bte Jezu, WBpOIIĆ! Najświ,csza Panno, świ,oi paCro- 
nowie ratujoie. Rzuć okies na Bi, i obaoz, jSk CzęBtoŚ okaąjll dawała 
do wcania i brądt si, sobll. 


8 Tertul1an, Presłcr,pcja prHo111 here1:7kom;!, PSP t.V, 8.40-4.1. 
9 Nauka o lII1łośoi Boga, R.: s.119 przek!ed polski w. Sw. 1Iemard Pie- 
ma, Wilno 1849. 


.....
>>>
-
04- 


I 
I 
I 


RozlII'/ślenie 5. 
PJt"8 s'tarsze, jat.al1ś"tJ' zakonnicę.. P,y'ta i sama zakonnice siebie. 
PrZJ'8otoV/sn18 jako 1 przedt;yll!.. 
Punkt 1. Oszukać mo
e C'złowlek zakoDJ]J' 
yciem swoim 1. s'tarl!lz:ych 
swoioh, 6 nletJlko 
sp6łs168tr swoioh: widzieć 
lko przeło!o
 mołe, 
00 uoz:ynl po wierzchu poddany. SłJ'szeć 1:31ko mo
e, 00 m6w:t. W tJ'ch 
obud1lu zakonnica sit 'tak udać mote, te będzie za dobrą PQc2i)'tana od 
starszej swojej. Leoz w rzeCQ s8mej mote być n1edobrą. Mota zakonni- 
cę widzieć starszej oko modlącą slę, odprawująoę. pow1nnę zabawę, poku- 
tę. u
rtwienle. może nie widzieć żadnej nieskromności, tadcej nie- 
oierpliwości, tadnej płochości, ale nie moł;e widzieć żadnej serdecz- 
nej złości, rozerwania wnętrznego, biegania 
ślą po r6ł
cb miejs- 
cach, kłocząoą, ruszająoą ustami widzieć może: modląo si, [s1cJ ser- 
cem i pr7\Yłotenlem seroa nie obacz3, gniewu serdecznego, szamran1a, ". 
pokucie narzekania, tądenla poms
 w sercu nie do
rzy. Sł3Bze
 mołe 
śpiewenie, ale widzieć i widzieć [sioJ nie ..,te, czy odprawions z mi- 
łością ku Bogu. Słusznie ted,;y pytać si, "",te starsza poddane
. 
ete- 
1i6 ty zakonnica? O, gd3bJ' serce okno miało, wieleb1 " nim i we mie, 
Bote, atarsza " nim obaoz;yła? Dopieroby cie w,rzuoić mogła. I 't1!eś 
ty zakonnica? Panie, sterać aię ohc" ab;y si, seroe moje ze spraw, 
mo
ą i mową zgadzało. 
Punkt 2. F3ta si, 1 ozłowiek siebie. Ten mote zawsze, "t'en mota 
bez wszelakiego respektu pytać aię siebie, gd3t wie co 1118 1 zawiera w 
eobie? Inei ei, 1II'/11ć o nim mogą, kt6re;y złego ze śWi,tego oz,sto po- 
cz,ta;\ą, on sam 
le, cz, zl3 cZJ' dobr.y? Dlatego pyta
 się mote, ozy 

est zakonnik, ozy na zekonnio, nie zawoła;!ą wszystkie mie [
Jeoa ze- 
konne na to pytanie: nie zakonnlcaĆ. Chór 02'iY n1e zawola, p r 2'iYs i ,gl 
do chór nigt!,y albo rzadko nie ma;Jąc dozwolen1.a bez pr2t7c
.ny nie by- 
wasz, B lubo bywasz, nie Śp1ewaez w ch6rze. Cz;y cela nie zawoła, albo 
iDs.ze m1ejsoe: jak wiele nlezakonnoścl od cleb1e w nas 8i, dzie3e, tu 
się milczenie łamie, tu si, na8zemrze, tu 81t je, tQ si, pije, tu 81, 
puetuje. Wszak ma cela [być] przysiąkiem [eic] niebs, a w tym 0,\,/ ma- 
ją b3Ć takie n1ezakonnictwa? Wszak miejsoa klasztorne są m1e8zkan1B 
anioł6w, ludzi enielekich po kt6r"ch ohodzili i ohodzą ludzie dosko- 
nali., święci, prawdziwi zakonnicy. a 
 n1ezakonn1 c ZSIlU te m1e
sca 
depozecie nogall1 złem? Pr.zypoml Bobie abo racze3 słuchaj 00 za de- 
f'ektJ' i grzecb;y eqd wOłają? Wie zakonnicaś? Obacz Da zlI\Yslaoh 8Wolch 
wnę'trZDJ'oh 1 zewnftrZQJ'ch jako napisane: Nie zakonnice, i sama siebie 
IItrof'uj. Odmienię, panie, napis, zmat, tel łzami. Uwat tel co 61ubJ' 
m6wiąs OZVŚ zakonnioa? 


[I 
III 
I 
III[ 
I 



I 


III 


I 
[I 
II 


.1 


RozlII'/tlanie 6. 
Dusza ai, zaohęca do odpowiedzi albo raczej do zakonnoŚoi. PrZ3go- 
tawanie 1. Rozumiej !e 01, na
edzili św. Zakonnice, kt6re s twego za- 


I 
ql 
....
>>>
t 


- 205 - 


konu do niobe el, przenlosq. Przygotowania 2. ProŚ Chrystusa, abyŚ 
serce !:woje wzbudził [eio] do zakonności i do prz..,jeJInej Bogu odpo- 
1Ilsdz1.. 
Punkt 1. WtOIlZ. :ldlł stana m, habitem, micszkaniem zakonnioa 1 3ut 
w 1i;v- stanie IIIBSZ t.r\\'8l, do ltm1sl"oi albo na poo:l.eoqy nlebleaid.e zaraz 
albo tet wprz6d C
'ĆOOW3ch mękach zatr"Vmania, Edy! tusz, oi w dcbro- 
ci b
a
ej. te ognlów 
iGcznyoh ujdzlo8z. U.aś *e 8ob1e, G
 nie 1e- 
p1e"
. gdyb,yś 
iV z świst.. otawiła przed Bogiell, c
 nis lepiejb;?, 
!eb;yś na jeden "",mant w o
śou nie "ir,ylll. 
;!esz od świata odłljozona, 
kt6re!!"ś :;iaszozot;jl pełne odrzuclla [na] to, b,y tJć ilwi,tll, lepiej te 
lata "fi 
l9konie trawić na 
ciu śwl
;tob1111jm. nił:ell na ZQIII. Azs n1.e 
lepiej Z

A s tej ziomakiej niewoli zejŚć do niebioskiej wolnośoi? 
Aza n1& lepiej robić 60bie na ozdo
 r6ł.ne niebieskie, nlłel
 n& dł
- 
g18 o
;)'śoa. :p
fJmienie? RozQadaaz, :te te Die dojmą dobrze. Sluchaj. 00 
l1IĆ...i Auguety ś.... [o] ort!oh. jaka b,dzie grzeohQ ...teria. taka tu bt- 
dzie w oie

ieniu zwloka 10 . 00 tak rozuB1ej. sprawjedli
 napr
kład 
na dzieft 
ied. r..z;, upada. :I daj to te t;jI, miej spraw1sdliwe, na 
dz1.eA grlSA:'łZ;;8Z d
1.2Il,6 rBZ3'. pl,ć ra
 rano, pięć po obiedzie. Wiele 
uozyni "" rotl Re.ohująo dni ... roku 365, gdy t;jIlto na każdy dzi..ń dzi..- 
"ięć ra
 grZ8
\{J"Z, przez roI bodzie gr....chów t;jIoh liozb.. ;;650. 
_ 
cz, t;ylko 10 lat I!1'Z&.zą.o po...szedn.ie, b,dzia prawie liozba grzeoh6w 
6500. O "tr"ana liezba ozłowiekoWi zalo1\nellU. I16w1ł do "iebie k1.- 
.J;y6 August;jln h.' Taki.6 lIIBła dzieoi" a tak I!1'zes,",oe 11 . 11611 t;jI ao- 
bie 'I 'tak.1I d..wno Da .wlao:18 B 'tak. grzaaqoę, a gdzie pr2\)'dzleez pu 
6l11erc1? Do' nieba zaraz? W "7JŚOU tak długo MU b36, at 1;0 w,ypłB.i"". 
Przerat "i, t.....08ł 1 zeo!,ć do aalonno'oi. 
Punkt 2. POlIII'śl tak "obie, jakob..,6 do1;,choz,," zako!1niclj "l
 b,ła, 
jakob,yś ter.z do zakonu ....tIUlU.... Wzbudzaj w eobie zaraz prz;y "'II 
obr1\Ydzonle w8Z3'tk1sso n1at:a, pot:epaj &1, z nlm Da wieki, za(j.htc.8
 
"i, do pilnej elulb,y Bok1aj. stawi'a3 "obie w"zsikie zakonne zabaw.., 
przed "eroe i up8tru
 11 nioh 11 o"obn060i niedbalstwo 
woJe. Choiejle 
b,yć 11 od,pr....""anlu iob do"konalą. Po [161J kree ł1edbal..""oOl 8Woill, 
grzeohoB, opuflzoze.Dloa: pOO M' tak 8ł.uA,ć Bogu 9 abJt n16: f::J lito lUdzi", r 
ale te! sa. Bóg popraw, ...e lilii. ob)'c"'.j6w cbso7Jli. _ Bobie .. dokto- 
re. twoim TOlIBsz... bljdł ozuj"" pll"'ł ,. Bo"k1e
 "lułbio i 1\'1'1 ez,"- 
to. pocoll prQ 8111a za iIII1r1 zakonne 1 naco6 Awiat: opua\o1.le1. 12. Aze. D1.e 
to, ab,y 6 Bogu ty la i duohOWJlIj "i, 11:a1a? A p' ueto ue. pos1;tPku ... duohu 
" dcskonało6cl się zapala3. PoltJ'61 8obie, &e to:!Jgo roku UIBr..M&, . 
o7Jm!e 81, stawiez przed Boca? 00 18.1 odpoJWio..., gdy oię "p,ta. a tego 


10 Nie odnaleziono. 
11 w"anan1a :I,12. 
12 Nie odnaleziono.
>>>
-206- 


teś ti31ko pl'MZ w1e10 lat w zakonie nab;yłe? B lep8zsć ta dU8
a nleo- 
ka, 00 z tOb, ze 
w1ste pr
B
łal lubo takich do dobrego nie 
ała 
sposobnośoi? Bote m6;J, nt.e chcę pr2\7cbOdzlć Da 'talde zawst:tdzen1e, 
ol:,,0ł 81, starać o wazelq doskonałość ł a
 111'0 Bt;awila prawdziwą. Z8- 
Icol1llioą. 


m! 


RozII\YUan1e 7. 
p.yta uzar1, jdŚJ.1o\ t;y zalconn1oa. Pr""gotowan1.. 1. 5t"w aiw prz;y 
Bogu i tul ai, co N1ego .idząo duazc..go nleprz;yja01ala pr...oiwlco eo- 
b1e. Pr2'J
otowan1. 2. Pro' ChQlltul!la, eb:yll: u2'.Dala prawd, 1 ta18z, 
8
Ć co zar&uoa czart.. 
Punkt 1. Na 1;,y. 3est w8ętek ozo.r't, Uj' zakonnłł J.UQzle mieszał 1 
t;y.. r6śc.. zada.a pytania, r6tDJ'lIi o .,61&1111. oc.. 1;,,",ot,. Trwog, jedne 
cz;yui a
u"ZDie, g
 ..alconn;y czŁowiek aapr...t ei, nie IIIOte, U ..,k:ro- 
oi
 [aic] pr
c1wkc .olj Bot..j . pr..,kaIBniaoh, albo r.gulach ni8 oho- 
1umjcb. Pj'tać ałuezrle takiej zakonni
 lIO
e. je:ł;el1 zakonnl\)B wolą 
,jego, nie bollką. oz;J'nlła. A cót masz, duszo, .za spraw, z nlaprz,;la- 
olelem tak okru'tin3'_ 1 brI\Jdk1ID., "fa, 01 ,,1, go Da krzcie r.aparła, 
wtdJ' do zakonu w8
pujfłO 'tak pr
lI'tał8 do Boga, tell ani z hlate., 
ani It eiał.fllI ani. z ozartem ładnego porozull1e
le. 1. przeoi.wko Bogu zlD6- 
vienie mieć nle adalB. Cóż za p

tek prz.yn1es1.6 z n1m to
ar
8two, 
to te i za ł3Wota w udrt0zeniu seroa, 1 prZJ' 'lIierei '" o1.śnienlu wlel.... 
ki.. i oiotkiD b;yć ...at.... 
al0.na, gd;y czart lIa zakonn1o, przekładać 
b,dzie przed Bogi.... akargę. Bcte, jaD t..j dua"" nigd1 nio dobrego nie 
uo""nił, drfo""Ł.... j..j aUlIlianie po grzechu: od.....1. tylko wieo......j 
",ki 
gl'd.l. . przeci, c.,niŁ.. wolą IIOj,. Objawi pr.ed wa..,tl1a 
_1a1;8.. i nieb.... ne a4dzi.. .az,ytk' 110zbt grzechOw i lI1ej.o. ich 1 
c.a8J'. O duaso ...j., ,jakot na1o..cczea będzie... 6oi6niona. Bote I116j, 
- 
rz..ka. ai, zara.... pr...kletago duaZ1 IIOj..j niepr""jaciela, odtąd na 
wolą j..go i pokua, najmi8j ...j wole;! nie nakłoci. 
Punkt 2. Zar.ucit IICta 1;c py1;anie n1e81u"ZD1e azJaoupulall1, 1;ra- 
pi"o zakol1llic, ..bo ono trwot,o dla przeazqoh grzech6w albo tet r6tnJ'- 
111 lI1..az8j,,0 lIQ'ślalll1., jakoby Boga obraziła. O prz....zqoh gr.achach ""- 
Alić nie trzeba, hl)]:;,e' przed mpowiednik1em szozerze w;,vznala, t;71ko 
za ni.. 1;r...ba pokutować. !b'śl1, k1;6rll11. ci, lII1...azet choa czart, 10.. 
nl.. nie .ad.." gd3 10h dobro.olnie nie prz;ypu8ZozeAz. ani ai, jell1 
bawisz. Słu.oha
 Jana Ger8ona, cać dawa za nauq r oboc1eł OZU
Ił, oho- 
ciat ai, iD zdaw.., te pokr;yci i zat
ull1ecl pokua", p6ki roeuD 81, 
aprz..ciwia i ni.. zezwala, ci lI1
ośoi Boga ni.. 1;raC'ł i daje {'cdob1atl.- 
ano 13. Zaa;yp popiolea .rzete"1e [aio], chocid ul.., ......aju1or. btd, 


I, 


II 
II 
I 
I 
I 
, 


, l, 


I 
I I 
I I 
I 
II 
I II 
1,1111 


l' Jean Cherlier l paD3 Gereon 136'-1429 proresor 1. kanc1ers UD1..r- 
8J'1;..tu paryaki..go. 
o "rocu.m.... 


....
>>>
ł 


ł 


-207- 


prZ;Y0'lJ'n" wie) kiego ognia. Tok lI1łość ku Bogu. kl:6r" obo.. zal:łull1ć 
ozart pokusą, zapali sł" gdy ai, sprzeo1.1ać b,dz1eaz po
ele. Ten!e 
I:..k kate wołać do Boge w poku81el PaDłe 006
. de
 111 00 Bi, 1KIad"" " 
rozumem 1 z Tobą, . niecb 
o BiDle, do oeego mi, 

! 1 poku.. ciąg- 
nie. W takioh ekrupałach pokor....ć ei, pr....d Bogiem tr....ba 1 wi.d""o, 

e ei, eprzeciw1eł.., oboćb;/ 
..ko lIa
4łl.lłe
 1;.....1e po""e... lIio .aa 
.i, nie lI1ee....ć. al. ....kollll. '"'o
. Bpra1lJ' bezpieozni. i 'lI1ało odpra- 
woweć. Wluna "łal [eio] cm.. po""e.., gorez... g!3' widzi, 
. Bi, bob", 
uciekllie. g!3' .i, 
.
 a!1.."'...ie.... Słuchać t.ł tr"eb.. w 1;y.. o;loa d1- 
ohowlllego. Jezu 
3. które._ łJ",le odda2a d'll1ZO -30 1 nie cboBss aby 
zgin,la, 4a
 1111 to, aby.. Ci, nig!3' ni.. ob"a!ał". 116
." 'I';p najIl11.jB'O. 
Pen m6j dobrod"ie
. 
akoł Cif .... obr.tać, 
ako pO"3'''laĆ o obr..ai.. 


, 


lIoa"3' "leni. 8. 
Odpowiedł ....kollllio' praez l.Ioi.kani. od gruohu. Pr"'got....""ie 1. 
Staw Bobie pra.d oc", 
.kob;/" wid"iał.. don, ni"t" aakonn" a nieba 
do ciebie pr",obod""c". Pr'Ogat;oB""ie 2. Pro', ab:l" poznał. Jako na 
wa6r 
e
 uci.k..6 p.....d gr"eobe... 
Punln; 1. lIakezo
e B6g kaM... ozłowiekOWi. ..le "ajbardsi.
 i na
- 
oatśoi.
 due'O ....lro""io"e
 I Deol1l1a a llaJ.o. Cbr06 ..i, sl.go. haez 
zł. ....ao,o ai, gr"eob. okaa
.. wa....lka do gr....cl1u. !id,y zekoDnio, kTO 
btdzi. oho1&ł pociljgać do ""p..lelli.. lVśl1 oi.l..llej, pott!na j.
 obro- 
na mćwić. 3..
e. zakonn1oa. R1c
. 
t świeoie, csaro1e, 01ało n1e 
......bioie. Jute. a..konnio". oboćby'oie .1:..
111 w.."",tlde uoi.ol\1r. lIie 
tknie 81, iob na
"'i.j ...'oe ,",,
e. J.at.1I "akonnioa. Od t;yche. de,.,'" 
oden.la lerce aJj." to 3es't do Boga 
3.80 eeroe JDt)je i1broo1);B. ..;
_ 
stam za1r.oIlD1oa. Jeko "Ii 1;8111 grzeoh uoz:vn1ć 1 obrazić Bogs DO
eBQi 
Choćby.. 111. była Ta.1Ii wi.lkilli obowi...""" 1a.kall1. Bot... .. l:
i\O _a- 
...go. t... "akollll1oa. 
ako .... obrazić Ciebie? Mo
e proJ:'71a 
yt: 3a"0 
kr,y."t.ł. Bote. pr....d Taell1 00........ k1:6
 i biadr.
j pe.., n1A cierpi. 
ga;,.t 81, ozna
lII.. Jakoł ... gra.ob... up.oić oi.bi
 ł lIc;!n prof..., ja 
daleko al:rcm1ć od pr....."170b gr"ecb"", ,. kt;ór:yoh do.ić aię wiek6w n.... 
'Crao1ło, a 'teraz lI1ala'h1'_ a1, wracać znowu ł.o grzeohu' Duszo, odtą«' 
na oi, tadna ....tał. i n.
mai.
.....go grzeohu nie padnie. Wid"i." te 

a.lI" pr_d .ob" dua",. tej j..1l0"c1 lIab;/ł. j..noiloią "".go .l.IlII!ienia, 
kt6re
 1:1.1 ł;,
"o pr.....l:rzegala. Dby. m6
 '110,,
 Jnu. nie traoić nigó;f 
ja.ności. oby rość w t.j 
"lDo'oi. 
Pullkt; 2. .:Jetel1by .i, trafiło k1e1J wpallć w d.f..kt; "akoDni07. z.... 
ra" 1;y. nieoh 81, podtwignie. J..tell u.konnic.. 11/..1 
e4en. 
eteliś 
;!eko oalowiel pr..,bl1ł;,ł .i, do gr_obu. dobra był... byś .i, b;/ł do 
niego ni. "bJ1ł;,ł. ..le te .i, t.k .I:ało. dla b08k1e
 bo
..łn1 odd.l 
.i, od gr..obu. J. 006wif' "bl1ł;,bil .i, do grz.chu, dl. lI1ło60i Bog.. 
two
ego, Idlu60i dU8
 twojej, st
u tweBo, dobra 
akOhQ8go 'twego, 
o
oZJ'ZI1J' two
.
 oddal 01, od grIlBO!1U. CZJ' 1;ylli:o btdzi. Bic ""'gł. od- 


..0lIl
>>>
- 2CB - 


da.liĆ zekonnio.. od 
&eoLu? Widział'" kiecJ.7 ptaszka. paesą do aiebie 
zwabionego, 8all. wpadnie młud'&O.!lJ' Zlat"!18l11ł, ale 8.. z s1e01 nie uleoi. 
Widział takie!!:o ozłowieka Job. .awi'lZDfł2 Dogami w aieci i w zll8zie 
jej chodzi. Co Sw. Gl"zogorz prz.kł..da. kt617 wpada I jak] .. sieć Doga- 
iii, [nie] za!"a". gd;:/ i.h ol;oe. u....lnia. 1:ak k1:
 w grze oh wpada w sieć 
nogami nie zaraz z gl"&&obu pow8t:awa 14 . I 1iak 1. be.1"z1e;J nogt'.m3 po 
aieoi ohodzi. 1:;:". si, 1:.2 barziej .. nioh wikli i gd;:/ ohce bieg..ć pokrt- 
pow8I!J' IIZIsi U1ad..ć, Tsk z..konnioa jako p1:a8
n.. z grzeohu ni.. mu ir,yĆ 
uwolniona. Al. ".3 'to pOIll88'U ;Jeetem zak:onnio6, ktćra to _ z: stanu 
8wojego, Ae rzadko upada a p'"Odko 8i
 U1'ialnia. 11& P0-ł.J' pr,dlde, re- 
'tu.nek od Boga przez obieoenie, !la sakraDJD.t.J IIw1@te, ma ra
 duohow- 
ne, kall".sn1s, pobudki Dabof;tiWl'two.. prr;:vkładJ" dcbre, Bo
e IIĆj, POIlOC;Y 
moje, ratuj 
e mi, " upadku moim., ni'! dOpUt16CZa3 się wikłać: Bo
e. 
grzecham, dośi [sio) jut było wiekow, kt617cl: " laski ""oj..j uwolni- 
Da, -robie opiewaa of1a:t'ę ch"s13. Nle.:b nie pr
oh.odzł. Bo!e 11163, dIs 
grzochu na 111menty. Chr.iej a10 s'trzęo grzeohu najmiejszsgo. 


1I1I 
I 


Rozll\1',:.lenie 9. 
Odpowiada zakonniool ja. 
akonn1ca talująo znlezczen1a. Pr
soto- 
waD,le 1. Rozu.miej, te ei, znajdujesz fiS puszoZJ!'. Przygotowanie 2. 
Proś, aby{, z serce odpowj,edziala Bogu, taś zakonnica. 
Punkt 1. Ma 1;0 grzech n1.e.azoz
8n.J, te poozłł"lIr;y si, raz na dUIIZJ', 
oil\8Xl1.e duaz, zjedllego grzeohu do drllgiego, Widziałeś kied;:/. gd;:/ 
w:I eoh2.. drewka i t;lue1;e pOdpala, prawda, 2e zająws"" aię ogleil jedno 
z drugi. pali drewno, ał ws
tkie w popi6l obr601? Tak jeat aoODJ za- 
pał grze oho...., na dus
, dOlazu;!e [sioj. Uo
ni się raz, p6jdzie pota- 
rem do drugiego, at. ze "1Iz,tkiego dUsz, wyni8zoZ3 1 ętrawl. Obaoz,w- 
8Zj1 si, jednak dusza, zwłaszoza zakonna, 
o czego growohem dUBZf 
pra.;yw1odłs. l:e10. e8:t'dec-zn;ym zć;łęta, 
e w taq nędzę wpadła, nlc
.'m 
eię nie ciee
. ",1ko ",m: Je.tem zakoanioę. A ohcę. się pobudziĆ do 
sku'tecznej odpowiedzi. Bogu tym słowem, stawia Bobie z Or:Jgenesem jed- 
nego bogaczB, kt6r, p
craOiwBZJI' wlI
tko i na 
gnanie z ojc
z
 
- 
gnaD3, wid
c sit w ostatniej nłdzy na W3SD.8JJiu, wapolll1nająo Bobie na 
ojczJ'Zl1ę,na rodzice,na przeszłe deliaje,rzewnem1 8i, lzaad zalewa 1. na 
Dieszcz,śoie ewoje narzeka 15. Z tego w:lgaan1a dusza upatruje, ta b,d"" 
przedt;:pm w ła808 Bo!ej, mająo tak wiele zBsług. cn6t, w82iYtko przez 
srzech utraciła, zacQ Dl się te:t w płaczu i l&mentaoh pr2'l3d Bogiem roz- 
pływając m6wił 03cze m6;J. dobro moje, jestem zakonnica. Onam 'to OjoZ6 
najmile
, kt617ś Ty dał posag bogaty i w:lprawt. Onom to, 1t1:6r'!Ś 
ozdobitą [sio] w mu17 wprowadził zakonne, 1t6r'lś przed kilką cz..e6.. 


II 
I 


14 Job 1
,27. 
15 Nie odnaleziono. 


'I
>>>
""'I 


-209- 


tr-,maal w ozdob4C
 cn6t 4oBkonaQQh. oto.. złupiona ze "1!I
'tk1e8ol do- 
bre uc
nld mo;:l_, praoe, &aslugl odwagii dla bezeonego grzeohu pOllzq 
w niepamitć U Ciebie. Nie ohciała.. bJ'ć donr,! ...konnio,!, T;yś mi, 1;eI e 
laski wyrzuo11. Tere.z Jcdnak wołara do C1eb
e. Ojoa I118gol Jeetem zakon- 
nlcą, zgrzes2ij'ła przeciwko Tobie, zakonowi, łałujt 8zozyrze 1. ohOł b;yć 
dobrą eakonnio". Tak odpowiadaj Bogu br"il'dz"o ai, grzeohami, odl'owieaz 
milo. Ja.. ZBkonnioa. 
Pttnkt 2. Cho..azl1 pr"il'je""ą o"il'niĆ odpowiedt Bogu, atrzeo 81, po- 
1;reaba najmnieje... j oi:
"iI' jej 40 gr""ohu i uoiekaĆ od tego, 00 najllll1iej 
azkodzi. A jako", 1;0 uoiekać? Tertul1an ue"". Uoieka 1;en od elego, kt6- 
r'J nie o74Ynl, 00 Bzkodz1 16 . K't6:t malo truolZl]3 weźmie wiedząc. fis ma- 
ło zabija1 Kto ekr, " prooh wrzuoa .1edz
o. te 1 skra zapali? Kto ma- 
q. si, grzucbf'1m nle br
'ydzl wledz'łc, Ioe go 'ten 1181, 1f' wielkie wprowa- 
dzi? Drzewko WI/rz6d 11' ziemi, małe torzenie PUIIZOza, roz8zer2\Y sit zaś 
w gał,zia, gdJ ....81' kto da długo wkorzeniać. Reuć mał;y.. kall\Ykie.. na 
apokoJną ,"odt, wielkie B'-t po1;ell e "yriułu\ jednego ""'lego u""iI'ni" oyr- 
kuły. Rana maluozka piekielny ogie6 wzo1a"a .. oiale i z niej oz,e1;o- 
kroć do uoinania nogi pr"il'ohodzi. Zmieja [81c] mluczki.. ukęszenie.. 
ue;ypia ozlowiaka i Bne.. zabija, llały grzecil goroze ezkod;p du0"il' pr"il'- 
DOBi, dlaczego 1 malaso r.1e 'trzeba cz;ynlć r,8konnlo1. Jam zakolU:ilca. 
Uoi.kać b,d, od n'jóllZliejoze3 'l'w03ej obrazy. Nie 116w mi !adne a1;worze- 
nie I malec "to .ł,'"zecz. Bis .SZ 01 'tu nic. PlcrtkaĆ to jedna. Nie mej w 
'tylł 8umn1eniB. Jam. z.konn1oa 1 w _bil nie oho, ..1817 mojej łamaĆ 
.Bogu moje-ł t l 111' III!I.q. ohcO Go IZaDaWać. 


RozlI\Yn""ie 10. 
Odpow1edł duszy. je.ulI zakonnioa, uoietaj'lc.od świa1;a. Pr"il'go1;o- 
wanie 1. Staw 81, na 
8okiej 86r
 niebieskiej od świata oddalona. 
PrB38otowenle 2. Proś. sb,.ś uZDała jako _8Z uciekać od Ś,,1ata.. 
Pqnkt 1. Świo1; jeet okrągły, kula Bi, i zaoilodzi ..az,dzie, gdJ mu 
slO prze8zkoda nie dzieje. zajdzie on 1 do oell zę.konnej 1 'taił powa- 
bem. swoim bIdzie prZJ'prow8dzal dU8Zf zakonną do ewoioh BlI8kbw. Stawi 
przed oozJ' ucieszne ekoki 1 ohC6 na utYś11 wzbudzi. śeb3 zakOlUl.8 dusza 
p r "il'nojmn1oj II\YŚl", je!el1 nie nogami z okrągłym świe1;e.. okręgi.. ce- 
11 ol\Vclla. Sta"! p18szozot;J plonne swoje. Leoz dobra zakonnloal Nie 
godzi 1111 d, !edn;yoh świa1;OWJIcil kro1;ofil1, w.zy1;kie zoetaly z 1;ob", 
Świeoie, za kratą. Ja zakonnica, ani JIO'ślą. ani nogami za tobą. nie 
p6;1d,. Ullt moich na ładne wonienie światem trąoące nie otworz,. Mam 
ja ucie.
niejoze kro1;ofile, kiodJ Bit 
śl" do nieba wZbij" 1;am ai, 
uo1eB z o. ohadząo za IItOla Barank1elł. Ja zakonnioa, a ZB VII. jestem Ko'- 
oiołe. DQoba ŚWittego.. 11&11. te(b' 11' lobie nie 17.71ko 'to, 00 godnego Boga, 


16 
Tertulian op.ci1;., O I'okucie 7: PSP t.V, 0.165. 


.....
>>>
I I 


- 210 - 


I, 


ale _"sso nio. 2adt\1_ 111, pOW.beli h:Lecie nle ni.dzbll., nic.,. mi 
nie pooi'1811188z. 1rt6.... oi, P0mlllla. ZDowu 1d"o IIa 1;ob,,, ..m wpa66 w 
kdu.,? Ja. ...kolll11oa. Uo1akłam *"18018 od oiabia, 81;aw1l\j 3ak1a 
ohosez Doi.ałO', na ..Q'tk1e b1.e4B, I ",111, nt. rzuc,. Iteoa z obrl\JdMl- 
nie m od niob slił oale 
wr60,. 
PuDItI 2. Zaobodlli ...181; II p;ro",. II pragnieniem godności. 1 obelpie- 
niem sit a prćln" obwalą. l'Ia 1;e. wBra1;kie łw1s1;""e w;yn1oało60i a6wi 
zakonnioa. Jam. zakonnica. nie prz:rnal.'" ad. .,n1011106Ć, ale "fluleki. 
1 przed ludtmi 1 p....ed Bogiem ponilenie. l'Iarzekał kieC\J6 lIa "'1&1; J!e..... 
nard ..... k1:6:r;y .. si, Da drodze p081;awll i .owi. Bielałem na drodlle 
dobrse. alUoi kamiei obraa;y aojej, padle.. Da ziellit o 1;en kamiei 1:1'11- 
OiW811;Y, p"oba 8i, nelazła we mnie i Pan 1;81 Od8sedl w gniewie od alu- 
gi ""ego. B1:ąd SlU8110B nieplodno'Ć dU8a;y IIIOje3. naboleila1:wa "J'ni811ose- 
nie, które o1erp10. Sero. 

. uBohlo, a 3ak 8ucha ziemia bez wod, ani 
lezke ka[p]nie z OOZU, 'takie jest" zatwe.razen1e .eroa mego. 1l1e
tIt\ku.3.. 
chod oli11;aĆ 8i, ni8podoba. IIIOdl11;we w obrli1dzen1u. roz'IYllenis dalek1e 
od.Dli_. Gdzie one pot'ok1 pooieoh n1eb1.8lt1oh, gdzie wellele w duchu 
Duoha a.1,teSO, dlet.goA mi praoa r,ozDs oiotka, do ozujnoś01 o.pala, 
do gniewu prfdka. do n1enawiśo1 uporna i w nie3 1:....ajllos, 3tra kowi . 
3 e dzeniu. piciu. 8paniu pobłała... To aw. J!ernard 1 '7. Uoz sit II niego 
00 p,oha orani a "J'rseka3 o1t 3e3 l16willO I Ja" aakonnioa i .... pami,- 
1:ać na 1:0. ab,y ... 8lu.ono [81c]. ele leb,y On ałul;ył7 Dlaozego i 3a 
.... b,yć podle3sz11 nad "s",,1;k1e. mam si, pokorli1ć przed wsa;y1;k1mi i 
nic o Bobie nle trz,mać. ale wllzytko 00 3eat Oobreso Bamemu Bo8U pr
- 
piso..ć. Bołe m63 zna. to. śe na
pod1ej8za. na3gorBza DBd wB
tk1e lu- 
dzie. nie odrzuoaj Bi, od łeaki Tw03e3. k1:6ry ait garnies. do pokorne- 
go. Be3ir"" [8icJ ła8kawie ne mi,. robaka godnego nogll zdep1;ania. 


, li 


,iii 
II 


II 


ROII'IYślanie 11. 
Odpowiada duszaz Jam zakonnioe ozJ'n14c dobrze. .Przygotowanie 1. 
81;..w 80bie przed ooz;y Boga z aniolami 'wi,1:;7mi. prapa1;ru3ąo;ymi 8i, 
tobIe. PrQgotowanle 2. Proś abJ'ś poznała. 0"111. 8i
 Jego oozom upo- 
dobać. 
Punkt 1. Odpowiedziała dusza jut z Jam zakonnioa uciekająo od złe- 
go. Teraz odpowIada c Jam zakonnioa oQnlą,o dobrze, porządnie. 2aden 
zdrowia nie nabywa. 't31ko ten, kt6r:v wprzód 
ll111a zbędzie. Jeśellć u 
nas w nienawiśoi grze oh 
rz6d nie będzie, onota na duszy nie będzie. 
Ju:tell się zbrZJ'dziła grzeohu, oz,ń te dobrEe.. Mów z Jam 
est zakonnica. 
Ujmij 81, karnośoi zakonnej, zaohowania reguł, pr
ł6t aerOB do kat- 
daj, lekko !8dnej nie pow8łej, prawdziwą będziesz zakonn1oą. Są nle- 
k1:6re, 00 1:;71ko pragną u311ć ei, zakonnic1;ws, rad3b,y b,yl;y dobre. e nie 


I 
I 
I' 
II 


I II 
II ' 
II 
II 
IIII 
I 
III1I 
,.... 


17 Seraonee in Can1;ioo Can1:ioorum 54.81 PL 1:.18
. 1041-1042.
>>>
- 211 - 


czynią dobrze. Nie hk t:1. i Chęci pr"V'16t, i rzec"", sallllj b"dł dObr". 
Uozyil ecbie gwalt, i odwd się na wszelą onotę. Tw6j oi duszo btdzie 
pOQ'tek, sc.\Y b,dzlslIz dobr" zakonnioą, nikomu nie gor"ZJ'8Z 1 ile nie 
oz;yn18z zloleią, t,lko Bobie. W1,0 odtąd, dUl!!lzo IIOje, r6blllY dobrze eo- 
bie. I16dlll\}' się dobrze sobie, m1lczlll'l dobrze sObie, blldłll\}' u Bogs c...,- 
ste sobie. 
Punkt 2. Dwojako czynić się małe, abo nie opuezozaj"o ładnej r",,- 
OI:\Y dobrej i eprs", t abo te! zacząws
 3ę pilno at do w;ykoDan1.a dOl!lko- 
nalega 1 gorąco odprawować. Dopiero słusznie odpowiesz: jam zakonnioa, 
gd;y to oboje epelnisz. Pokdeć się jake oks..., ja do onot" ohwytaj się 
jej. ChOę oię nspr"V'kład zatJć do prao" nie ..,mawiaj się, martwi" 
oię - nie uoieksj od tego. Dostanie się 00 podlego w jed..., [sio]. 
odzieniu etc, radniej to prZJ'jmuj, nit dobre. Szukaj we w8ZJ'tkim, 
gdziehyś duszę zbogaoić mogla. A zaś juł maj"o oka..,j" do 01lOt:1 i od- 
prawująo akty anet]. nie leniwo, nle z frasunkiem, nie oZi,blo odpra- 
wuj, tak jako Dawidl "Dreg, pr
kaZ8iL Twoioh bieląo odprawCMalslI"1B. 
Tsk jako uoZ3 Paweł h.1 "P1eozołowanleli nlelen:l.wo, duchem gorąoo, 
Pańską usługą, to jest pr
łoł.nlem 
śll z seroa m1łosneso, nie n1e- 
wolnicZ}'m duchem, ale pani,oJ'1i jako Panu .,wemu, nad oit w1,k8Z8D1,,19. 
Panie, 00 by ei, to nis jsdnę onot" kontentowsć, ele ich jako najwi,- 
oej zebrać 1 nab;yć, 00 by 'to nienąltJ'oonll: t;ądzą now8 zawsze &prs..", 
dobre o...,n1ć i nigd;y w o"V'nieniu nie lIstawać. Tak OhO' mój Panie, ale 
i Dawid prędko biegać nie m6g1 mająo śoiśnione seroel Jakoś mnie roz- 
szerZJ' l , "oum 
11atll8ti Dor oucurrl", bie!ałem, Solśnione seroe moje, 
Panie Bo:!a, POkr,powane, powlohlene afektami, przetnl te wl,ZJ', roz- 
szerz seroe, daj miłość cnoty, pabie:!, etc. Nie sohodzi na Basu, Da18- 
i" eb, A si, do tego sema pr.., 10tJ le. 


RozlI\}'Alanie 12. 
Odpowiada duszez Jam zakonnica o!l\1Di4c etanu lI'9I'ego refor
. Przy- 
gotowanie 1. Jako i przodt:1m. Pr"V'gotowanie 2. Proś jsko si, masz re- 
formować. 
Punkt 1. !!;yws to ozęsto. te pam1ętalll1 i skąd eię ohwalill\}', gd, Il1O- 
Sąc do popra
 klsBztoru, oel, murów, mieszkania, koŚcioła 00 da3e
. 
abo one cZJ'nlellQ' I często 'to u nalll Jal1 reformowala. B,ywa 1 to, te za- 
konnioa wnollząc 00 do zakonu, gd, obraca3ą .1ej possg na pomoc klasz- 
toru pewn", oiee"V' e1, z tego i mówi. Jall to .sprawiła. O gd;yby to by_ 
łOI Jam tJo1sm święt:1m zskon m6j ozdobiła, 3am modlitw" moj" laski i 
blogolllew1e:6s1iWa bOBIde na zakon zwabiła i z nieba śOiągnęła. Jam do 
wszelkioh onOt drugim .siostrom pobudką była, 38m. w karność zakonnice 


18 
Ps 118,
2. 
19 2 Kor 6,
-10 oras 11,26-297 


....
>>>
,r' 


- 212 - 


III 


wprawiła, jam zgoła Qoie Bwo
e we 1IsZ3tk111. doskoDale w pobo
nośol 
ododenlla. Tob;y dopiero mogla lł6wić. Jam zakol1lłioa. 116wiąc wi,o o 118- 
konnlc, dobrej, te buduje 
o podobno klas stor, oe16, kośoi6ł, nie to 
rosu-łeję, ale *e budQje onat" BP-cbowanlem regul, p
bołnośoi" zaoho- 
1Ianiem 8z1ub6w. Taką zowlEł wielkiego zbudowanla zakonnic". Wielkał:. z 
oieblE! budownioza? Jeśli tle buG01Ia1a, poozn1 te 1f1p1ej, Dem..). swe ',3- 
ole we 'WsZJ'tkim. Zbtu!ujeBz Il103 Jezu, radab;7m. budowała, T, aOcla"'B
 
pOIlO"1. 
Punkt 2. Wezwał. Iz&38811 ;jednego OZ1011180 1 "BQdown101'iJ' płot
w, mu- 
rów, odll'raca
,cy Ao1eł1d do POkOjU tt20 Hieronim .e". .Ow11 n
r l'tawla 
przeciwko bi;!ąoelllU ;!ako atawial 1Io;!!e..., Aaron i Samuel, kt61'Z3 ai, 
gniewu boalt1emu aprzeoiw1ali- 21 . Mur budu;!e .ekcl1Iłioe !30ia świątobli- 
we, obowanie resu.ł, t:t6r;, przeoiw gniewu Bo8ki.au l!ta1l1a, ab3' i. oDe3, 
1 zakonu i o3oZJ'
 nie karał, kto obala IlUr zł;,m łiJ'olem, ten 811 1ewu 
Bo.lt1ago prl\7ol\7n". T, 01\711 nie obalila? C"J'II nie .wablla niep rz 3;!a- 
oiele? Csyt nie zwabiła głodu? szareflcZ3?, cZJś nie sprawiła n1euro.- 
dza;!u? C., dle oiebia B6g ni8 dodawa przez intrat
, przez ;!almuinę po- 
1IO"1? Odtąd, Bo.e m6;!, odno"i
 IIIIr, odwr6o, lIoidld i ozlad3 [.iOJ 
nieprl\7jao1elBkie, 
ć będę dobrze, świl\tobliwie, ab;y we"J'Boy 
li w 
poko;!u. Opłekiwa;! przeszle obwal1n;y, proś Cbr;yBtu.a,- ab;y6 odpuśoil, 
o
iaru;! Ilu &1, na refor"" IllUrbw, to ;!aat ata"eoZl1e;! neb;ywa;! poboino6- 
oi, Ciekam Bit do n6g Twoich, a6;! Penie, talu;!"c za przeezl e zbrodnia, 
oho, t;;yć świątobliwie. lluieś Jeau obral, ab;ym &1, gniawu [BiO] Twellll 
eprmeolwiala, olU'm tebJ'ś nie karal luOz1, zakonu, oaol'i1ZQJ. Aet.wie- 
će. ait lI1ała a ;!am gniew Tw6;! !arl\7la. Jam nieprzy ;!aoiela .swolala i 
kl,ak, oi,!1tą sprawila. Stawaa przed TOb" Jeau, je. winna Jezu, kor", 
&1, Jezu, 1118 zabi;!a;! i lilie i drugioh Jezu. 


II 
I
 
I 


IIII 
II' I
 
III 
II 


Roz"3111anis 1
, 
Dueze odpowiadas Jam zekol1Dioa Oel, miłu;!ąoa. Prl\7gotowanie 1, 
Staw .it ;!akob;y6 ea_ tylko z ;!ec1o;ym Bogiea rozmawiała. Prl\7gotowenie 
2. Proll, ab;yll &1, oel. rozmłowała. 
Punkt 1. Cela zakonnic, jedna 3881; tm.t'trzn&, 'to aell't lerce, " kt6- 
re;! u.tawioznie ..konnicy bewić &1, potrzeba, kt6ra oohtd6etwc miłu;!e, 
redab;y oh,dogo Biale w celi i porządnis, dlaozego oBi.ta pl-ezki na;!- 
mni.38z.. Cela 8erdeozna naaCDiej8
m 81. prollzk1em szpeoi, oa1atać 
trzeba Beroe ..konnice;! [eio], ta gdy bodzie oi1ała eer08 omiecione, 
110&. bezpieoznie rzec 1 Jaa zakonnioa. Do oeU. nie przypuszczają. b1- 
dl"t, baetyi, nie alut;;y oela baa'" ;!o., do oali nie 118;!" zeglljdać !ad- 
na graeohowa baety [;!]a, chlewom to pr"J'zwoita baaty;!e w aobie zew1e- 


1III 
I 


: III 
II 
II 
'Iii Iii 


20:Iz 26,1 lIC!e 25,12. 
21 Bieroni. Co.....ntariuB in l!ooleBiaatem PL 2
, III, 494.
>>>
""I 


. 


- 213- 


rać, ludziom śwls'towym, grzesz.tJ3m to włał!lne. mieć" sercu grzech.Y. Do 
01811 zakonnioa g
 sIł jej godzi, obra
 pObudzająoe do Dabotedstwa 
wnosi, innym tam miejsca nie pozwala. Do seroa, B k
6re! mają wchodziĆ 
W',1obra:tenla, zakonn1.c:y? Tylko Bóg, tylko aniołowie, tylko Irwięol, tyl- 
ko onot;? 1 tymi jatal! elę zdobi zakonnioa, mote 1IJ'bornie -m6wlĆ: jBm 
zakonnica. C
 'twoje serce masz chędogie? nlemasz w nim pro8zku? n1e- 
masz śmieci? Czy tam nie wobodzl jaka beatya? Co się " tej oe11 za 
obraz:? 1Q'rał.a;ją? Mój Bota. T;)' 8am lepiej wiesz, co " mojej serdecznej 
celi. Chędoga odtąd będzie. 
Punkt 2. Druga cela jest zwierzchna, gd3 elę kocha zakonnica 1 w 
niej s1ę z8'trZjllqyw8, wielk1cb. uohodzi dUBZ3 kłopo1;ów. One zalecając 
Bernard łIw. braoi tak mbwl: "Cela nIe ma b3t ładnym za
arclem pr2U'mu- 
8z0D3m", a18 pałacem dobrowolnym, poko3em apokoj
lI.. Drzwi u niej ma- 
ją być zawarte, nie łe
 oela b
ł8 oiemnioą, ale tajemną i sekretną 
komorą, 11' kt6rej

 jednak znała zakonnica, :te w niej nie 8ama. Z kim 
B6g, teQ nie 8am . Bóg 'II celi, z kt6rego 8BIII8g0 ma zakonnica uclecłJ;y, 
z kt6rJ'1I jedJ'DJ'm sit bawi. Dlaczego niema nic w celi, cz,m bJ' sie m6gł 
Bóg ura!ać. Kompanle
 do eiebie nie pr
pU8ZcZa i nie dopuszcza, eb, 
miejsoe naznaozone jej do na
oiB doskonalośoi 1 chwał3 n1eblsBkiej 
miało jej elutyć 
o na
oia męki i złośc
. Jest cela uohronieniem elę 
od wazytk1cb duazy pom1euania [aic]. kt6ra z nieJ zakonnice wyobodzi 
t,lko na ten OZBS, gd, jej potrzeba i p08łusze
stwo nakazuje, ta spo- 
kojna na dU8
 bOdzie. Najmnilsza moja pocieoha b36 z Tobą, Bote, a 
8dzie! Ci, naJd
? NaJr.yobleJ w cali. Coli się te
 odtąd zam11uJę. 
Wiesz duszo szkod3, [wJ któreś popadła .,ohodząc z oeli. Wiesz, ooś 
ozasu natraoiła i ozego
 narobiła. ba
ląo eię w oeli z drugimi. Z To- 
bą odtąd bawić si, chat, Jezu. eto. Kochaj się w oeli, ujdzle8z wiele 
obrs2'\Y Boga. nie będzia szemrania, milczenia łamania, dwornośoi. 


RozlI\Y61enie 1'1. 
Odpowiada dusza I Jam zakonnica Boga Bobie za własnego biorąc 1. Je- 
mu ai, oddaJąc. Przygotowanie 1. Eta.. się przed Bo8iem Jakoby z tobą 
kontrakt cQn1ł i zawierał. Przygotowanie 2. Proś. abyś IDOsła mleć 
Boga, a Bóg te! oiebie. 
PuDkt 1. Uwat, te zakonnioa obrała lIobie Boga samego nad wSZJ't- 
Ide rzeczy na świeoie i oŚ'ł'ladcQła 81, prze'" Nim. Pars mea Dom1nu8, 
d1x1t anima mea, proptereo e.xpectabo GUli.. Cząstka I1Oja, p08s8ss;1a DM)- 
;1a Pan, rzekła dusza moja. dlatego oczekiwać Go b
dł. Co tak rozumiej I 
prawda, 
e na twoją duszO napa4a13 r6łne powa
 Da świeoie 1 w Zakonie 
i cboialy oi, ulowić. A t;yś u!deJ rzekła. 1163 Bóg, moJa cząstka Bóg, 
Jego 8amego choe, oezeMwa dusza moja". PrB1Ida, :Łać teraz barzo [810] 


22 Nie odnaleziono. 


- 


.....
>>>
214 - 


III 


smakuje, iteś 80bie Boga obrała 1 m6w18z l!Iobie: "Cząstka moja B6g_ 
Nieoh si, weselą insi, niech mają bogao
8 insi, nieoh ..
q UO
8C
 
ins1, niech mają .,gody, smaki w potrawaoh, w napojaoh, .O
8 poro ja 
868, ucieoha B6g, maj,tno6ć IIOja Bóg n . Je!al! 'tak mówisz, .Izcztśliwaś. 
T;ylko coś w'l1;pliwego. lIówi Kilar.!' św.. "Rzadki jea1; 1;ak1, kMr;y 1;eą 
U
DOŚĆ me, eby m6gł m6wiĆ, !e cząe1;ka jego Bć
 jeat;2
. ""rzeo 81, 
t;rzebe świa1;e i jego wez;y1;kioh rzeoz;y, aby I1am o"","1;ą byl Bóg. Leoz 
jeśli l18a pyoha 1;rz;yma, je!elil18a -ją pieniądze, jdeli uoi.chy, 
zeba..., świeokie, nie bodzie nam. oząatką. Bóg, gdy t. nas lneze oząstki 
trz;y_ją. Jam zakonnica, oząstką IIOj, Bóg. .8rNtkle oząstld od!""J,ucell. 
Ciebie się obw;ytam, Bot., bądt te Id, Bote, smak.ovrl1iym. 
Punkt 2. Oddala się tet zakonnioa całe BogQ, nie 3ej clalo, duez8 , 
Z
9ły. rozum, wole, pam1,ć, OC
. usta, ręce. nogi eto. Boakie 8
. 
Gd3 zakonnice chce świa't wywabiĆ t ab;y dla niego albo dla czarts albo 
dla clele zatyla zDU'lIl6w. mbwi. Jam zakonnica. nie m6j rozum. nie IDO- 
jB wole, nie mogę lI\YśliĆ choieĆ t;;ylko to, co B6g cho.., nie IIIOgt Z[B]- 
ł;Jć rąk. nóg. uszu. us't. oczu. ;NZJka. 't1lko Ola Boga. Boskie albo- 
wiem to wazytko. 00 mam. O duszo moja, oiało moje. zllV'lIł3 moje, rozu- 
mie. wola, ocZ3. j.,auoku eto., ;Sakom WSB ozęsto zaf\1"sla przeoiwko "O- 
lej Boga mojego? Sm1Bleś ZB!;yWBĆ tego n. obraz, BogB ".,.o;\ego? !Ue On 
oi., 8twor
ł? Nie On dał rozum, wolą, oozu, j,
ka? ozemu! ioh !Je 
za:tJ'wala? A op gorsza poty m, kied36 eił obacZ31a, kiedyś uznała. !eś 
Boga obra!ała? Gd:yb;y za katdą razą oko zalsn,lo, ręka uBJ'ohałe, 30ZJ'k 
się w kamień obr601ł e1;o., gdyś ll1em1 Boga obrB!Bla, jBkBby ""'oj& nę- 
dze. Cierpiał ci 1;w6j Dobrodziej. Zgromed! wazy1;kie zlI\Yely komu ineze- 
mu zaprzedzane 1 znowu je Bogu oddawaj. Wraoam do Twego Bete, a wiO- 
oej nie ohcę za!ywaĆ o1ale i dusze IIIOjej I1a awą [aic] obraz,. Tua ego 
sum, salwm IDe f'ao. bojam ja Bałe, zbaw 1111, na wsz;ytk1ch zII(1s1acb 
sChorzałą, ratuj Tweję niewolnicę, Twoję słuSę wieozną, kt6rać 81
 oa- 
la oddBje, wi,cej ju! Bo!.. I1ie będ, aiebie zB!;ywala, t;;ylko dlB Ciebie, 
Twojam na wieki zakonnica. 


"I 


! III 
I 
liii 


I11I 
II 
I 
III 




 I 


RozlI\YUenie 15. 
Odpowiada Dusza. Jam zakonnica, 'Co jest .e:pokojna. Pr.Qgo-towan1e 1. 
Staw sit 1'1 niebie i 3bacz 1VszJ'tkioh vreso13oh. Prz;ygotowanie 2. ProŚ. 
eby ś moglB nebyć pokoju. 
Punkt 1. Uwałi te nie masz ci,tszej rzecz, J1ad czł.owieka jako oier- 
pieć wnętrzny niepok6j. Ten pra...dzl
 3e81; dla grzech6w, nie mają n1.e- 
zbo!:1:1. pokoju. Ble ..ją I1iepok6j. PłoDĄ!' I1iepok6j jea1; albo dle BzkrU- 
pu16w albo dla czartowskioh pokus. Ten bow1.em ozłowiekowi zakonnemu 
szkodzić nie mołe, gdy sit w Bzkrupulach rozumem zdrowy m rządzić choe 


,ilii 


23 Tractatu1!I in CXVIII Psalmum. PL t.9, 323 8S.
>>>
- 215 - 


albo teA rad;p zoatajlloej (?) duszy słuchać ohoe i on, cz;yni, a zali 
.. paku.aoh nIe 8zkodz1, sd1 alt la łu
ozerze I!Iprzeolw1. Tamten prawdzi- 
wy niepokój grzeohow,y oi,Ak1 jen dueZJ'. kt6ry smutek oZJ'n1 czlowieko- 
wi. Pax wita d111gentibua 18gem tuam. Wielki pokój a za1:J'm wielkie 
wosele mi
UjllCY" prawa v.oje. KtóraA zakonnica n1eapok
jna? Która nie 
weaola. która MC przeoiw wolej Boga awojego nie wykraoa [eio]? 116w11 
jednemu baja.... "AbJ'ś bJ'1 oZJ'nl1 prz;yka......ia IIOje. bJ'1bJ' bJ'1 v.ój po- 
kÓj jako r..aka,,24. Imieniem 50ski.. l116wi prorok. GdJ'bJ'ś byl od d..ieoiń- 
e1iWa nie tracił lasld. .Boskiej. nie c
ul1 grzeohu, ozul slł b;)'ć nlew1n- 
!!ym. potoki pokoju i rzeki uoieoh nopelniłJbJ' bJ'ly duSZ9 twoj,. P....ie 
m6j, aJJleć to m.ć'9I'll5z, jamo1 to nie ohowala laski Twojej, nie um te! 
w duaz;y pokoju. Odtęd. mc\j Panie. ohoO aluohać 10011 Twojej i ono we 
wez;ytkim ohcO wypelnić. UwaA [w] oaobnośoi, 00 oi, do niepokoju prZJ'- 
wodzi i 1:J'm ai, br"Yłt. 
Punkt 2. ŚWl
ty Hieronim op18ująo spokojnego czlowieka 116w11 "Po_ 
kój Jelit uciszenie dusltY odpoo.lZi71łsjąoej 1 wszelkie burze 1 wszelkie 
wiatry odpooz;ywajllcy,,25. Ten pokój nale!y na miloAoi Boga. Kto me 1111- 
1080880 Boga w serou s
m. ma rzeko spokojnę, uweeelajęoą Berce. Kto 
8i
 zaml1uje Boga szozerze, wszelkim wiatrom 1 burzom rozkazuje. Ta- 
kiego zakonnika nic nie zafrasuje. Niech nsA uderzę nOdze, Ubóstwa, 
uoieki, despekty, .u.opc't3, wlllliY'tk1e 'te burze nie pomiellzają człowieka 
zakonnego. Rzeka spokojno plJ'nie m1td2'\Y laBami, wiatr;)' bynajmniej rze- 
oe nie szkodzą, gdJ' on, z obu 11tran. drzewa zasłaniają. Która ze.konnl- 
0.6 mole mówić szczerzę: Ja 2'.e.konnlca, ja IIzozerze z oałego 8ercs, II 
c8Qoh sił miłująoa Boga, 'ta ma rzekł w sobie, Boga wszelkiego pokoju, 
obste.wlonego zewllzą,d drzewam on6t świę't3oh, "Ysokiemi aktalD1. lI1e- 
8zsm alł oz,st'o. Bote, cierpit na due.r;y 01
śkl niepok6j, a to z te" 
m1sl"J', H lImiele mówić nie IIOS,I Ja zakonnloa, Ja zakonnioa m1łu"ąoa 
Bog
, ,,& nie zam1erza"qoa sobie na świecie nl0, tylko je
nego mej du- 
sz.! Boga. BIJą wiatr, na duszO maj" niema abo"lem. dusza ladĄyoh cn6t 
w !!lobie i dlatego ladaco mię od Boge odciągnie. a tak, Bole, zam1łuj(l 
eię odtęd Ciebie, ne onoty się te a te zdobOd, i spokojnll tlj zskonni- 
Oli będę. Elu!;vć Ci oho, Bogu mojemu. . Bogu pokój duszo. WSZJ'tko krom 
Boga niepokojem. 


RozlI\Y!llenie 16. 
Dusza odpowiada I Ja zakonnica stOBUjąC sI, do woli Bolej. Pr
go- 
towanle 1 jako przedt;ym. Przygotowanie 2. Proś ab3li1 si, mogła zgadzać 
z wolę Botą. 
Punkt 1. Uwa! jako rzeoz ucieszna zakonn1oy po w8z,ytkie OZ88J' .. 
ke
dej okszjej być jednoetajnie spokojną. Do tej jednoetajnoAoi poko- 
24 Iz 48,1888. 
25 Opera omoia, PL 26, VII, 24.611. 


......
>>>
- 216 - 


I 
I
I 


ju pr
chodzl z8konn
ca, g
 wsz3tkie pass.yje swoje i na
Qtnoścl tak 
uoisZJ', atr.Y ładna z m1&I'J' 8wej nie .,chod.z1ła. UO:l\Yn1.ł 'to Bóg, I,e 
wszytkie wod, jako w jedn;ym worze zawarł, o kt6rym ŚWladcQ Psslm1s'tsl 
"Zgromadzający jako w worze 1łod;y morek1e" 26 . P8sSJja D6.tlZ8 jako woa., 
slone morskie, te mooą BoeJ:tą za.ierać trzeba. A worek kłd:1? Wola Bota, 
1ł to wbijać 1ł8
t;kle pseeyje nasze trzeba, tą .ol
 boską one wlęzać. 
Napadnie jaki despekt Da alt, prz;,ym6wi kto, zel
. UlDI!lrt....i, sloDa wo- 
da rada'b,y z seroa w;ypadalB, odpowiedź gniewliwa, odmawiająca, W1ą! ją 
wolę Bołą, mOw Bobie: Jam zakonnica, kt6rą ohce Bóg dla krotofl1i 8WO- 
jej umiarkowaĆ. ZnloB' to dla wo11 Bołej. Etar;.ę te;. w oczaoh, która 
mi, marni, nl0 nie odpowiem na sel"Ou. ani sit lItYślą, przecivrko niej 
poru8 z ł. nawet: do Boga Berce obr6oIwsQ rzeq: Kat Bote, barziej mię 
trapić i bić, c7iJil w tym .woje upodobanie. Ja ""le znio.,. Czyś take 
duszo. o
 pass,3e 
oje pokrępowane? O BO!6. wolne przeoiwko wolej 
Twoj.j? O gdyby gniewy na nie wypuścić, gdy mię pokusa Z1Iodzi, abym 
wo14 Tw" prze.tI\Pils. 
Punkt 2. Jako to jeszcze stosować się do woli Bo!ej7'Ucz się od 

edne80 tebraka sposobu, o któr:y m pisze Blosius 27 . F;ytał raz teolog 
t;ebraka. jako nab3ł doskonałości. OdpoVliedział mu !ebrak: flPrzylgnąłem 
do samej woli Bośej tak. te 00 ohce Bóg, ja che" g
 Słód cierpi" 
gdy mi .zimno _ Boga obwalę, pogoda - Boga chwalo, desze z - Boga chwa- 
10, wiatr, pochmurno - Boga Obw61
. Co mi Bóg daje albo 00 na mi, do- 
puszcza, lubo uoieszne, lubo pr
kre. lubo gorzkie, lubo słodkie weso- 
ło od Niego jako najlepazą rzecz daną pr
jmuj,. oałego mu si, z poko- 
rą oddają.o. 
adną rzeozą, która u Bo
B mniejsza, uspokoicie m 81ę nie 
mógl. i natenozas Bogem nalazł. " kt6rym mam odpooZ3nek 1 pok6j wlecz- 
DJ'fI. Tyś zakonnIca. Czy oi, nie zawstydzi ten mandyk przed Bogiem? 
Póki nie będziesz w t,m ugruntowana. tebyś f;J'lko o samego Boga na 
!Świeoie dbała. p6t;y nie będziesz spokojna. Boga chciej salO8go. onego 
I!Izukaj samego, nikt cię nie zafrasuje. nic cię nie pomiesza. Jam za- 
konnica. Wezak Boblem samego Bogs obrała idąc od świata. Czegot teraz 
oho, innego? Cieble ohc, mleć jednego, Bot.e mój I Nic mnie 1Is2\Y'tko 0- 
pr60z Ciebie. PrzepuŚĆ [81cJ 00 chcesz. miłaj, podw;yt.Bzaj jako choesz. 
wo11 moje;! gdzie indziej [nie] skloni.z, tylko do wo11 Twojej. A 06! 
ja mali chcieć. zakonnica. f;J'lko 00 Ty OhCBSZ? Pamiętaj w okazy jaoh 
uciekać si, do woli Bot.aj, kt6ra we wsz;rtk1m 01 stawi Blę, opr6cz sa- 
mego grzechu. Tego Bóg n1.e ohce. tylD. si, brZ3dzl. Sta:b. 810 wola Twoja 
we amie. Bote. 


26 P. 
2. 
27 lAAdwik de Bloi. (Blosiue) 1506-1566, opat klasztoru benedyktyilek1e- 
go VI Llese8B, autor "Zwierciadla d.U8:l\1". 


...... 


"
>>>
, 


. 


I 



 


- 


- 217 - 


Rozl\Yślenle 17. 
DUBZB odpowieda. Jem zekol!llica " poko
u z kaM;}''' btd"o. Pr"J'gotowa- 
nie 1. sta" Bobie prBe4 ooz;y "B"J'tkioh epoko
lI;}'oh" niabie. Prz;}'goto- 
wani. 2. Pr06 eb:J6 pozna1a, 
ak" dobra rzeoz jeBt t;y6 B ka!d,y.. w po- 
koju. 
Punkt 1. Jak w niebie t;yj4 eniołowie i 'wiooi w pokoju. bez !&du.j 
r01.terki, be. Dajmnlejl5zego uprl!SJ'krzel11a jeden drugleaaa, tak i ... Bako- 
ni. 118 t;y6 8ekonnice z kaid" OBOb4 pokój zaohowuj"o i eejmnisjBzemu 40 
upr"J'krzenia prz;yo'IYlI;}' nie da
"o. ''Pokój teki, 
eko Auguet;yn 611. ..ó- 
'11'1 28 1 sporki uo!!1, 1fO
 ull1118rza, SD1.wy uskram18, 1\Y'ob:;r depoe, po- 
korna miłuje, r6Ane jedna, nleprf\7jazne zgadza, we2'\Ytk1m człowieka 
przyjemego oZJnl. nie 8zuka oudzego, nlc ale pr2"i7ZD6W8 Bwe@io, lI1łować 
uoz;y bl1tn1ego, kt6.., l1ie umie niena"idzi [6], kto ten pok6
 trz;y..., 
nieoh lIił go nie puazozB, kto zgubił, 11180h 80 nal1,7lJa. Biada kt6rego 
Bóg nie 
ejdz1e w poko
u, gd;y! do tego eio nie zna Ocieo, tego ",dzle- 
dzioza BJn i od tego Bię Duch 611. oddela. Nie btdzie nn n1gd,y meBz- 
kał "zgodzie z Chr;yBtuBell. któryb:J ohciał b:Jć nlezgodll;}'o z ohrze'6- 
jan1nem. Pr"J'petrz BiO eobie, jeld.. niepok6
 c:lJn1łe ua t;y.. miejscu, 
jakoś nowe rzec
 szkodliwe miała, k1e
ś m1ejncu temu wnoeiła, jakoś 
na pom1ellzanle domowe 1 przeloAon;;yoh turbac13e zrobiła. Co wIZJ'te.cyja 
odoi,ł. 1 ozego zabroniła, "'0 st:ar8Qoh l11e odstrychnvła, 1;oś 'tJ' zno- 
wu wprowadzać usiłowała. Nieoh jaki pretekst btdzle nabot:e6stwe., jete- 
li woli 8t8r8
ob prz8Bzkadza abo 
et jatel! nia do samego zmierza, 
.,glądać potrzeba nlekle
 oi,tkiego miejsoa osobom, etare
m nlepo- 
kojQ. Prz;ypatrz się Bobie, 
akoś wadz1łe jedno z drug". Prz;ypatrz 
Bi, jeko6 tek o.,sto drugiej prz;yoiOłe, jeko' w kcnte
oiB m1ał
 1 
slowem 1 znakiem _ pogardę we
awl
e. Pr
pcmnl sobie, co, w
,n 
&

łs' 
"Będ, z nią m1eł.a wieozn:.y pok6
". To podobno taka" to rozuiU!&t'n luł.o 
nic do smutku prZ3cZ3D3 nie dała i mnie obr6ziłs. 
8 przeo-J., anl
okd11j 
do niej BiO będę miała, onej uełu!O, z nią jBkb;y nigdy ,,
o oj.
 ;}'10 
m1fdZJ' nam! mile rozDI&vrlać będę. Aleć to nia tak. :Kie e'po
rze na ni
. 
Od niej się od_róo,. Do niej nie przembwię. tlcz
Ć z
ego oOdę etc. 
Pamiętaj na tOI nie" zgodzie z Chrjstuse:JI: &tt::ivry nie w zfl:odzle z 
ohrze6cijenlnem. PrZ3najamlej Je:tell nie chcesz 11 t:Jm mó....ićl Jem za- 
konnica, tebyć wBzelką miłość nlapr
jBtni OŚWi8do
łe, mówI Jam 
ohrześci
anka, !eb;y6 jej nienBwidzia1e i znaki poepolitej miłośoi po- 
spolite onej pokezowała. 
Punkt 2. Uwa
 jaka przyjelllla taka zakonnioa zgroIDB.c:1zon1u, na któ- 
rę slę :tadna nie p02i1.:art,y, Ictóra z ka
dę mieszka w uprzeji
j zgodzie, 
którę 'Al eerou piastuję wSQ tk1e. Ale cia 'tJ'm sposobem, eh.? widziały" 
niej, li do wsz:ytk1ego. co siQ z starszymi i regułą Die zgadza dopomo- 


26 
Enarr. in PB.

,10 ed.Caillau t.X,17'.
>>>
- 211 - 


I 
II 


te, 00 'W ZQ1D drug1. Laio] ł'iJ'dEać nie chce. A.ie tJ'm sposobam, te prze'" 
B
rzegaj40 w8zelk1ej zakonnośo1 !aaaej 

ę nie upr
kr
, ładnej 
o 
uraz, słusznej n1.:31 da pr
oZ3!..ł:/ 
 lf1a (,3m sposobem, żeb3 będąo z Urzt du 
powinDa karnośoi 1 por
ądku n
a pr
eBtrze8ała i derekt6w nie karala, 
gdy
 niektóre LJlłująo ....6;1 pokój 
adnej oi, uprzykrzyć lubo z ujmą re- 
guł.,. nie oh
ą, ale 'Cym, 
eb)' dr,f'elrt 1 wirę Ob8C
WS
 meclerz;y6.skim 
81"ektem zgaDiła 1 defektom krzewić a1, nie dCJ:'ul!zozała.Zl3 pokój blo't- 
naj "odzi
, st13 81t w nim długo z8stol 1 patem emr6d 
l,zlu';y wyc1ł:1. z 
siebie. Lepiej zaWQzasu ten pok6j WZrUbZ&Ć, nic b,d
ie smrodu. Zły po- 
k6j, Z dru.gą w nll13ob,01. m1eezkan1e, dusza ttlQ w 'takim pokoju psuje. 
Zł3 pokój kału 8umnlen18 nie narusz8
. dU6Z6 tBko
a ozasu swego pr
j- 
dzle do n1_epokoju. 


li 


RozlI\Yślal1i. 18. 
Dusza odpowiada: Jam zakonnica szukając poko
u. Pr
gotowanle 1 
jako przedt;,ym. 
Punkt 1. Upomina oię Dawid: Inquire paoem. Szukaj pOko
u29. A ja- 
ko
 go azukać? Sw. Bazyli uczy: "Szuka
 POkOjU"
O. A 
ako
 go azukać? 
Mówi: bie
 za nim jako ten, 00 do zakładu bleey ohoąc ten plerw8
 
b:yć do zapłst:9'. nie bawi się z n1kim, nic go nie zatrlr\YlQ'wa. Ciebie, 
gdJ o'tl'
ma twO
8 w;yn:1.osłość, nie Da.;Jdzlesz pokoju, n1e znajdzie!, .0.1" 
zmiloZ3Bz, nie ustąpisz? A sd3 jeszcze bIdzie taka, 00 oi
 POdUBZC2i;7 
prz'$olw drugi.ej, nie najdziesz pokoju. aw. Hieronim uOZJ 8zukanla po- 
koju, "Nle tak cboiej pokoju jako ow1, co gośoia do lI!I:1.ebie przez Ztb3 
zapraozaj'l, ale jako owi, 00 uprzejmie i wezelkę l'IdZ'l
 l. Pob"dzić 
się mo:łeez do szukania pokoju tym elowem: Jam zakonnica. Stt\ną.ć bo- 
wiem zaraz dwie rzeoSFi,}' przed eerDem. Pierwsza zawolanie Od Boga, al)J'm 
z drugimi .. 1:.1 m zgro...dzeniu mieazkała, jakot. 
a nie mam jedno być .. 
nimi, gdJm jedn;)lm p",",ołanlem. Druga. ..dzięoznoś6 prZ801...ko Bogu 1 Pe- 
nu. Byłam nieprzyjaoi61kę Bosa, a przeoie mi odpuśoi..azy przy
ąła6 
mi, do łaoki, powołałeś mi, do zakonu i obderzyłeł mi, dobrodziejatwy. 
T.06 IIÓwi ŚW. Pawel: "Zawolan16oie w jedn;)lll oiele, wdzi,o""U b'ldł.- 
oie,,
2. Tbeopblloktue 1;0 przekłada. "Je81;eślI\'/ jedn;)lm oiałem, aby611\'/ 
Bi, nie r6
nlli"

, GQby!l1l\'/ byli nie mieli pokoju z Bogiem, nie zawo- 
łałby na8 do Zakonu n. olu
b, ,",oj,. lIdzi,oZXIU b'ldtlllY. A jako!? Taka 
Bi, etawaj ep6181udze !;wojej, jaklllOi Bi, BÓg a1oawl1, kto wdzi,oZ8n 
Bosu, te lIlIJ odpu&cl1, 'ten 81, nie uoi nad drugia. itt6rJ' mu. 00 WJ'rz,,- 


III 


29 Po 121,6? 

O In P8. ",10 w. Opera Ollllia 1;.1 Pari8118 1B
9 8.219. 

1 H1eron1.m. Opara Omia PL 22, 1,912. 

2 lI:r 5,29-
O? 
" Theoph11aotuęs. b11Skup RlkollSd11. przeoiwnik obrazoburS't1rQ zm..M5.
>>>
""'I 


- 219 - 


d:dł.. lłn1.eś naj1fl,ce
, Bote, odpuśoił, dlaozego 'tet; w8zy'tk1m odpul!lz- 
ozam. 1I':I.ny moje wielkie, cud2'.e małe.. 
Punkt 2. W OZ;YII jeet doekonełość Boga? 17 tJ'm, te eem w pokoju 
g,.zann,yoh do łeeki przyjJlUje. 
dUe doekoll8ła, ;Jako BÓl! twój. "A !to 
do.konał;\ jako Bóg? P,yte 81, AUSUBtJrn Św., tJrlko zupeJ:.n1e młoder",. 
Te/;0 miłoeierdzia pragn1. Mg barziej aniAeli o
ier,y. Doakonałość zaś 
ddlJeierdz1a dalej zaohodziĆ nie mote, ty1ko do miłośoi niepr
jB- 
clÓ1 34 . Mówie 1i.7 Bobiel Ja zai!onn1.oa, podobna Bogu. w l11łoslerdz.lu. 
Nie t;ylko tak pokazuje miłoŚĆ n1eprzyjaznej jako świeoki powinien, 
ale jRko zakonnloa. Ja zakonnioa, Bd..'Yt waeoło z nieprz33aznę rozlIIa- 
wlałll
 dCl ;lej s\o mam 'tow&rz3s'twa, z ni, ufale idt. eeroe moje 3ej \)_ 
twler.9.m, t
 ozę w8z,tk1cb pocieoh 1 dooZGsDJ'cb i w1ecUJ;Job, niebie e- 
1d:'oh, usłu!ę jej we wB:fU'tkim, m6wię o nlej z 1f,Ysłs1t'lenlem, bronl
. 
gdJ kto przeoiwko niej mówi, jako za najm11ezą przyjaoiółkt Pana Bo@a 
prosZf. O prslI'dziwa zakonnico, o doskonala na podobleiuJtwo Boga. O ja- 
ko DOZ,. "'wabla9z na duSZf Boga, kt6ra 'tak. nlepr2\1jaznej w.vlew68z du.- 
8Zt..K
o
 w
G
l&ł, 3&k1e na duszO spuszcza B6g IRaki? Jakieć w nie- 
bie gotu:e wjec
n" ko:rol;)1? P,ytBIII!' 81, wi,o, 3eko być świłt;?m? Oto masz 
spos6b, kt
l' 01, nie kosztuje. nle wydasz na to nic, nie urazlsz 
zdrowia, nie 
mordu.je8z si" nie zaboli, nle .,le3eaz krwie, t1 1 ko 
tJ'j w pokoju z nieprr;yjezną, miłość jej ezozer" oświadozej, btdzleez 
śwlttą 1 r
ozesz słueznie. Jam zakonnloa. Daj mi to. Jezu szczerze 
vr,ymćwić i daj b;Yć prewdziwie zakonnio", dla tej miłości, któr" cbo, 
ołwiadozać ...&....SZ6 D.1epl

jaznej. 


RozlII!'ślanie 19. 
DU8ZB odpowiada. Ja zakonnioa 8ZUkająO pOkoju. Pr2iY8ott.1II'
nla 1_ 
Sts" Bobie ChrJstu8a olobuchnego przed oozema.. Prz;ygotC\f"ł:'.f..)'9 2. 
"t, 
abyś ""gła być ciobę i epokojną. 
Punkt 1. Spoe6b nabyoia pOko3u dObr,y, k1;Ór:l n".. \fJ"eztl Gbr:7etus 
P&n spoltojlJ3 i o1chJ. wje!od:!ająIJY do Jeruzalem. T&A-:'(
O Dali W3l1tawj.8 
R;yChardul!I'5. "Kto cboe neb36 prawd.ziwego POkO;jl1, !IIb 'to zaobo'łfeć, 00 
zaohować Pan Dasz rsoQ:ł. @c\J w Czlet yol'nO"3 do JeJ'i1Golsm, kt6re się 
n8ZJ'wa widzeniem pokoju. wjftchał.. Jako On z Bethanle;! ł 00 810 wykłada 
dom p08łu8ze
stws) wjeid!8Ć ?ocząl. tak 
 od posl
B
eń9twa poc
nBjąo 
pokój b,dz1e1ll!' m1e11 ze etare.am1. Jako On przez Gór, 011.,nlt prr;}' je- 
ohał, tak 1 IV m1108ler.jzle ,. polłtowart1e oF.i?n.2.ąo nad mn.1e_
£zymi bę- 
dzie" mieli z nimi pokój. A jako On "a o9ieJ:k
 do Je:ruzale.. ..jecbał 
(któr,y oeielek podłJ' pokorę EnaC".;y). tak i III!' z równelll1 e.)
.e pokor- 
nie poatłpująo ćoekone
fJgo pcko?Ju :lis t,y1 ko m nilJli, 81e "te! lie WSI'iY1i- 



 L'e ob1t"te Dei X,6 
...aiJ' PL t.41,28
1 CC t.XLVII-XIOVIII. 
35 1!;yszard z St. Viotor. .m.117
. S.!ot z Poohodzeua. 


- 


....
>>>
220 - 


II 


kild nab
"'.1elQ'". To Rycharn.u8. Vaj,ć trę I!!Ip08ołtY DabJ'c1a 'Pokoju. Je- 
tellś pOddaną., cQ
 pOI!lł.tJllz
i18two. btd:r.leeB z:yła ze atar8r;,1I1 . pokO- 
ju. Jateli. IItereA, mie: lI1łolllerdr.le 1. pol1towaD.1e nad pCld.dlłLCJ'
. 
bOeziesz z nl.d ... pOkoju. Ostalku pod131 liche etworzeD1S. b,dz18l1z 
n lO1,d", .s",el1n najpodlejaz;y. poerlloll oi" HItIj oi" oboiljłlj 
01" p6jdzlel'lz mi miloząo, b,dzla81i poddana dU8zo moja et81'.8Z;Ym. two1m, 
będziesz. pokojU. Pokorną b,d" posluUIl'l będę, a ta1t4 będljo IOOg, ei, 
chwal1ć I Ja_ sakonniea. 
Punkt 2. 2.11 zakonnioa., ..ez bJ'ć . P01tcju.. Jako! 80 Dsb]ĆT J,z,- 
kie.. To 1II11('ze67 lIOł.e 116111ć. Jako!? To tak. gd;y kto na lI1e aroknie 
[aio] od....ultnąć? a gd;!' ruknie odtuknljć? Gd;r .el
 zelt.;r
 barziej? 
Klnie _ kląć barzisj? Iiie, 1:;711 apoaobeB baniej niepok6j iar"il' d,. 
Ale będę miale .ieozn;y z drugą pokój, gdy ei, otrząan" gdy jej oapo- 
1Ile., gdJ' oDt n.uczt rozulW, mnie mi, po t,. inaczej, powstanie Da 
mi" gd;!' ai, jej upodoba. Tal1m epoaobea nia będzie pokój. .I. gd,J tei 
ona De twoj, mowt nie ustania, ale dQb

:le gn1ewu pot,
ni8j.zego 1 
ciebie zelł" a daj 
o, !e ustąpi, daj to, !e zmilczy u siebie. wiele 
przeciwko to'
ie nalł6wi _ w .erou przeciwko tobi.e DallBrC2\1 i Dalaz [1]- 
e"il' najll1iajezlj okaz;yjlj "Y.rze przeoi- tobie? A daj 1;0, ie ani elowea 
ani "I1611j przeoi-ko tobie atanie, a1t4d ty od niej btdzieaz . pokoju, 
aloć ucz;yni 01,il1 pr"il' o!Iodarci niepok6j, teś z ni" tak dlugo . do.. 
pokoju ł"le . niaprz;y jatni i . niepokoju. Najlepiej ....ić z 1;akawlj, 
ale 'tak, jako Duch S.... opi8uje u BklezjRot;Jka: "Słowo prZJjez8. ła- 
godne IIIlO
 jrz;yjaoi6ll1 1 uciszs nieprzyjaCio13,,}6. IiajloI"r;!' apoeób 
na dostę,pieD1e pokoju łagodnie Ił6w1Ć na tuki. :za złe słowo dobre 0
".:1.- 
Vlać. CQA tal[ cz:ynile? O Bote, jakom jtl\1k1em. o8t:rJ'm w1elu serca po- 
krajala, jakoB .ielu niepr"il'jełni "ab;/l.? Cr;!' będę z nim witoej · 
niepr"il' ja1ni 
le? Jezu IilÓj, Bole pokoju, obcO 
ć . katdlj . d"'.... po- 
koju, spokojnia, legodn" ""'Ij kaśd,J [sio], kaidlj zn,kcz;yć cbce, gd,J 
. niej najllIDiejer;!' gniaw ob.oz,. 


Roz'l!' 61an1a 20. 
DuezB odpowiadsl Ja zakonnica pilDUjąO 8wego zbawlen1a w pOkoju. 
Prz,gotowan1e 1. Rozull1ej. Ae widzisz z jedne3 stroD;J' niebo. fi a.ru- 
giaj hia1;. Prz;ygotaeanie 2. Proś Cbl",'/stuaa, ab;/8 pOZnala jako p1lJ10- 
wać swego zbawienia. 
Punkt '1. Uwał, !e 'tJ'lkO Da 't11i1 awiecie -łez CZBa do nab,ola I5 w ej 
dU8Z3 zbawienia, 3ak lata prQ 
d, tobie 00. BoSA naGaoaone i terll1.i:l 
IIlt1.erol pr2\Tjdozie. .1'08j nie btdz1e oza9U do nab1wan1a zbawieDia. 
Widzialaś l1ed,J kupoa, k1;óry z okrętem pri\1j-eobal do portu po 1;awer,? 
Ten jełe11 nas.naoz0IO' ozall do to.ar6w na
.anla _. stera eJ.t. ab, 
.e
 jako najboga1;.z;ya1 napelnil okro1; taearaa1 i dla tego nie oboill1a 

6 lit 5,9.
>>>
t 


- 221 - 


""8as CZJ'1l olc-,'tu. nie 'trawi .CZ8I!1U dermo, tJQ'!Jlą.o brak. kupcaoh, m6- 
wiąo !lobie I quld prodeBt, 00 za z3Sk z 'tego? !la t;Ja ŚWiecie" zakonie 
ś?'1ę'tJ'& te.rS I !la ktOr;ym towarów palno. NaznaowDoć CZ&II do m.ło:teni. 
dU8Z3, upB't'rl
3, 00 kładztE8z do nie3. 3at:e11Ć kto pod.wa 'towar, kt6r, 
nie płaoi 
 niebie, masz m6wić BobieJ Quld prodest. 00 
a 
8k z te- 
go? 0.0 ze po
tek? 00 bidzie z tego, za pooiecha dUI!I;l;J'7 00 za z,'Jl4. 
duszo zakonna, zakładać dusz
 świata uoieohą? 00 za 
8k 
6 z druS' 

 nj.apok03u' 00 ze "J'ek "'6 "ol, 81'0311 ewoboc!Jie? Co "" Qel ",ć " ze- 
tonit n-lledbale, nie zaoho'Vlując reSUł, nie !...,3ąo według zakonnego :{owo- 
łanIe, 
o ze "J'8k nie ad.eć 8i, przez tyle lat przed Bogiell O"J'II popi- 
80Ć. 00 ,... Qek w;ygadzać 80bie "8 "8Qtk1m, a pot;Y1I [B J śoi8qll "".... 
nianie. ut:.\erBĆ? ąyrec8 śpi.",. przez oały t.j'wot. a l.btdł I!lW.to" 
tall2ta 
ećnok umiera 811łUtnle, 8 'ten w80010. Dajo prz:ycz;ynę, te prZJ' 
śmierci w ł.abędzie 8ubtelna krew okolo Berea, U. 83rerIJ gruba f ts ozy- 
ni melanobo11.ą, tamta w8s010ść. A c6ł cl po 'Ji1m, miła BJ'reno, Ae f..;y- 
jąo Bobie prQ6pieWJ'wBllz, teć krew subtelna prz,grBwa, 00 po ...,.., ga;, 
gruba P:i."r..:y śmierc1 lIerce zatłumie. C
 nie 81renaś, oZJ'ś jest łab,- 
dzlem? 2i, j \'f poko3u w zakonie, n18 zarabiaj na 'to Ż3 jęo, 00 .." oi., te- 
raZ 1 prz,y 'ITJ..ero1 'trwo*,ć 1 sl!IL1oić m1ało. M6w lobieł Jam zakonnioa, 
t:yć m1 ł:.R"I!Ze i u:n1er8
 trzeba w Bogu w880ło.. 
Punkt 2. Tak j,;y3 " zakonie, !eb;yś ni o oz;ym nie II\Yśl1ła, ni o co 
nie dbała, tylko o dUśzy IIw03ej zbawieniu.. Rządz18Z, zawladujsez cz.ym 
w zakonie - ąpBtrujte jetellć to nie przeszkadza do zbawienia. Wle 
msz rząd bw , nie meB
 nic w 1100,", ni8 ne.leśJ do oiebie nic wiedzieć o 
drugich, na:'.'" jednak "iedzieć o dU8rJ 8,,03e3. Iiie dbej!e ni o 00 Da 
śWieoie, tylko o 'Cn, abJ'ś w pokoJu robiła na twoJe zbawienie.. UpB'toru3 
oka"J'je do "ezelk1e3 cnoty i t;ych 8i., ohw;yta3 i on6t neb;y..ej, ../\wilIC 
Bobieł Z,ek z 'tej pokur.f, z tej c.ierpliwo60i, z t8g0 adlczenio,. ljek 
z tego pilnego elułby Botej odprawowan1.; 
sk z 
ego druci
b uepolo- 
jenie, Q8k z 1;83 miłośoi Ś1riedczor.e3 dla 8ame
 lliłości Boga. Zgol8 " 
poko3u zwlerzohro''' 1. "nętrZI!J II ezuka
 we wBq'tklch BIraw80h zbawienia. 
O duszo moja, p1ynleez ku Śmieroi brzegowi, 06. maISz w n1e
 za towary? 
z oQm!e te! pqnieez ku niebu? Oz;y tam uchodzll złe poettpk1? cQ u- 
chodzą niedba18twa? cQ po"'teózne b,d/ł reguł przest'łpst"B? 1I;yrzucaj 
zaraz z c1usze, co w niebie nle pomasa.. Wejr2\)'3 w si" 8 ohaC","WB.Q 00 
szkodliwego, wyrzucaj mówiąca N:'-c po tym 1. precz z tym. 


. 


RozDtYslanie 21.. 
Dueze odpowieda. Pokć3 jedna3,cs ja zakonnios. Prz;ygotoOianie 1. 
St". się przed Bogiem i anioletd pok6j jednejąo. PrQgot01lanie 2. 
Proś o laskę, abys mogła po;tęć 
'!'J'\[t. MSZ jedneć pokój.. 
Punkt 1. Bywa 1;0, ł.8 zułt,1nrtca. ił lDIł pokOj z labą i 1:18 pokój z 
Bogiem, t!I!1 z bl:it.nll1.. Ale t1ię Ir'!ltda m6wlć motel Ja zakOnlłlcs.,'nzględem 
tego, te do pokoju pr
w03z
 ludz1
 1 jedna ludzie.. O nich rZeC zono I 


....
>>>
-222- 


li 
I 


"Blogoal&wiolQ' pok6
 o",n1.II03', albowi.e btdll nan..,1. 83'118111 Bot;rn1". 
I'/a 00 116wi BarDard a.. I "Sllls..,i. 10b na6 83'nam1 Bot;rIl1, kt6r;r 1IJ'pel- 
nia opra1lJ' Syne Botago. '.ren 
eaio pr..... kt6rego po
eC1nan1 _IV pok6
 .. 
Bogie.. On lIapokoU krwill "O
II nieto.. ..iell111, po6."'Hdnil&: [aio] Boga 
i lud..i, o..lo;,,1al&: CbrJ',""ua Jazua"
'7. Do tegoł ai, pobudza ..akonn1oa 
.Ć'ili'lo, Ja zakoMioa, 
a btd, ;\adn.la ludzi. .. Bogia., btel., 
ednala 
lud..i. .. .ob'l, u.Uowa6 obc, ab;y w Idlo6.oi, w ..godzie 1I1..zl&11. o '.rakie 

ednaczo widział Ikleuz
a.
k, llldaia bog.t. w onoo1.o, atarenie "
II- 
Q' o pltknośol, uBpoko,ją,c;y w d0180b lIWoloh. S;yn8 Boiego 't. ",rat.a, 
kt6ra 
edna. '.r. zd która "J'rata ozarta - wadzi, aie3e Ck] t..... nie- 
zgod, "la.nll. P.nie .6
, ob;y b;yĆ podobną Tobie? Jak pi,kn. b;y6 oórk, 
'.rwo
'I. W.d..i6 n1.gd,1 ni. oho, ludzi. P1,tna "}Ć bogatą, w onot:!, pi,kna 
Ideć .terMie o ozdob" które
 nabtdzieaz, gd3' po
ó
 lI1,d,,\,/ drUj!ill1 
uczynil!łz. Bogate adSllto, ozdobne 111881;0, 8
 " .oJ.=:"; ;1981; pok6j. Ubogie, 
pllate, brzydkie, gd3' niepol&:6
. Ubogi zelton, nieozdoblQ', gdzie niepo- 
k63. Przyklada6 d, obct wazelkie3 pllnośoi, leb;y. uozynila 3a aako,,- 
nica, pokó3. Słu.znio .i, poohw.l, przed '.robilI Ja z.kcnnica. Ja. bo- 
wie.. pok6
 uczynU. i z pokoje,,! ...."'tU. bogsotwa on6t i o..dob;y w kla- 
sztor 
rowadzl1a. 
p'Jnkt 2. Pok6
 acie 0,,\,/,,1ć i po"inna przalolona poatrzag [11 a"" 
le 3aet międ"" .iootrell1 r61nioa 
.ka, nie dopuezoza
'Io ai, larz3'6 
ogniowi gn.lu1lu. Za1l'OłaW8!iJ' 1I1rozum1eć, 00 która _ przed." drugie3 1 
nie w;ypullzczeó aA sił przeprol!lzłh &gani"..,. 
ednak 'te3. ktÓra dala 
pr",cz;yn, do rozr6!nienia. A gd,b;y w 
. b;yl .. obu atron up6r, powin- 
ne nie dopuazoze6 ie do n. Komunie
. Niegodzien ladan pOQ"ać oblebe 
pok03u, kt6r;y .. drugie" [nie] pcko3u. Sakra.ent to 3e.t 3odno6.oi. T,_ 
k63 mog'l oz;yni6 i drugie .io.tr;r, mile kalda
 prawd, powied..1.e6, a 
zwła8zcz8 które mają powag, abo ufność u tych. kt6re obce jednać. Te 
3edna3'10 lagodnie 11&311 z obie... poet;,po".6 i nie wi'lląo .iO do 3edne
 
.trolQ', 1I11e katd..
 prawd, powiedzieć i 
akob;y głaezoząo namow'l prz;r- 
wieŚĆ do 3ednośoi. U6.m1erz;r .rogiego konia gla.keniem, webwi choć 
gorzkie lekar.two, gdy je prz;yelodz1.. Bola m63, o 
ak 111, 0"0.100 
ed- 
nać ohoiano, 8. 3am nie chciał e. byĆ . "ednoŚcl. ani starsze, ani młod- 
eze nie wBk6raQ. O com ei, 3a z drug'l gnie"ala? O prz;ykre .łowo? 
O odniesienie słuszne? Azam 3a Vf1ęoe
 prQkryoh słów drugiej n1
 Dam6- 
wiłe, azam falBz;rwie drugiej nie odno.iła? T;/kala. earou [.io], kt6re 
tylko saBlemu Bogu wiadome, n1.o n1e wiedząc oz,st:om zł!ij'śl1ła 1. uOU'slem 
zQ m drug'l w zl'l opini'l wpr....owala. Bóg 111, te! karz.., te .iO na 1110 
obel1Q waz;rtUe niepoko3e, "J'dal Bóg ".z;ytk1e mo3e dofakty, Slu.znie, 
te cierpię, słu8znlem jest odniesiona. 



7 Nia odnaleziono. 


I 
II 


-
>>>
-22
- 


aoBlVślanie 22. 
Du.,.. w;plewa .ero. w ra.Di1 Je.8., 116w11łO I Ja zakonnica. PrZ18oto- 
.ud. 1. St... B1, na Gór.. Oliwn.., l obaoa Chr.11Jt:UB8 chwalebnego. 
PrllJ'got""anta 2. Pr06. abJr6 IIOgla oala "aroe .... otworZJI6 Panu J.zu- 
lIo.i. 
PuIIkt 1. :tegn& "i, P.n JeBQ" z nall1. odohodzi do nieba, pr..,,,t,p 
oi da;l. do ..6g noioh. fJo pokorni. upad1,,1IJ' do nioh. u"ta ne do 1'''' 
prz,loł;y we ł'4Y. ..,18"&3 .eroe. Ja makonnlaa. e" ..rce.. PrąpadalI do 
ran "'oh hi,,,,oh. Juu ..a;l1l11a..,. ODa. to ;la, kt6ra. w.lIJ'tko była. 
006 lD1 dal potraol1a, onać to ja marnotrawna, kt6ra nie wstęa lIobie 
1..11 Two;le;l na ladaooll ;I" udala. OtOll ;la znowu l..k" Two;l" obdarowa- 
na dz1tkQ;I,,0 C1 pokornie, Id mi, do 1...11 prZ;Y;l'lł. ..,l.wall "krQ..one 
i rozpqnione w talu aeroe lIO;le w raI\}' Twe Inoi,t.. lIie gardl te. pro- 
8Z" Bote eercem sltrUI!lZOl\7D1. Ja zakonnica, pr
rzeka. Ci Jezu RÓj, :te 
n1g
 nie oho, łaski Twe;l traoi6. D1gd, nie oho, zarabiać na ..hlesk,. 
umrzlć radniej ohOł. anlśe11 Ci, Jezu obrazić. Bło80Ilł.w,. Jezu, mnIe 
grze..nic;/,. dodawa;l do stateczne;l pr.., łasca two;le;l pOlIOC', 
PIInkt 2. Jall .akonnica. 1\;6re;l ..,glli4ać b,dzie.. z radości" w nie- 
bie, 3ako 111, łJ';!ą.o . aakonie w ono'tJ prz;"blerze. Che, zdobić, Jezu, 
oc;l, dU.z,. A .k'ldte nebyć ozdoby? Z ..6g Twoiąh. z ran Twoich. Jezu, 
." raI\}' Two;le .kerbnio" D1.przebran". S" tu dialllent;/' ..,t....an1& w dob- 
r:I". wez"" ;le 1 ozdobi6 .i, oho, ..,t....antall w cnocie. S" to rubiDJ' do- 
.Konalego u...rtwienia. ozdobi, i t;y1ll1 du.
 110;1, 1 oialo lIO;le. Ilartwi6 
cho, "OU'.q lIO;le. lI'ł tu to.zt""ne perq. klaru pi,knago. wszelki,,;I 
o..,.tośoi. ObSJ'p el, (?) oal" t" ozdobIł. abJrll ;lak na;lpodobD1e;laza była 
Tobie w or;,yatośoi. S" tu szaty ...śoi ti;lalkowe;l, on. gl,boke 
'wo;la 
iJ-. 
kora. w n1e "i, prllJ'bior, eto. Przebie [rz] tu onoty ;leko r6tne;l ....01 
ezat"y l one !lobie bierz 11& ozdobt. !rak. AllofĄ1 Jezu. odohodzi8S z 
zielll1e. ;leko w cnoty pr"J'brlll\}' do.konałe. Z tel1l11 ohoe "".kać ozdob8- 
111 dusze Twe;l Pan Jezue. !ltd, zdobile du.ZO oc;ltl ty",za.e. JezQ, ;lut 
m, Mwolasz do siebieł i teraz. &araz zdobić pooęDsa. Bł.ogosław. Je- 
BU, slug, TwO;l,. 
Punkt ,. W,lewBm seroe 3a. zRkonnlca. .. 'te r&rJy łwl,te. 1163 Jezu. 
na;l1ll11e..,. lIO;le ;I.
ne dobro. Odohodzi.z ;lui od....i.. J. zakonnice ..,_ 
lew8m. lIerce. łeŚ 111, odkupił. .,lew811. Beroe. :te' lidO neuoZJ'ł. 3ako 
..... .1ul,Ć Tobie i podobać .i, Tob1e. "'lewalI eerce "';le. łeś 111, do 
zakonu powołal 6wi,tego. te 1111, w nt" tr"J'....... te 1111, III1l060i" Two;l" 
do eleble wabiez. :te mi na'tchnlenle daWBBZ do weselkiej doskonałośoi 
n&
oie. lIilu;l, Ci" Bołe 
;I, miłu;l, Ci., Jezu 116;1. 
lewa. w.ZJ'tek 
at.kt Tobie 116;1. O"'1&do..;I"o .i,. te. ;I.. zakonnio... wiecznie oho, 
aluł.,ć Tobie, wiecznie ohc, II1lo.ać Ci.bie. Blogo.law Jezu anie słu- 
dz. T.o;le
. Tu obl
i8;1 nogi Chr,.tuaowe. oslu;l reI\}', w.ylewa;l saroe. 
Jezueowi w nzozeN;I ku 111.... milości. 


'I 
'i 


,I 
I 
I 
, 
I 
II 


.....
>>>
j 
I 
l; 


I 
I 



 


- 


-
>>>
""'l1lI 


IV. ItARIIILITANn 


'l. BAUItA O ROZllZlIJJlIU 1 UIIAI!1I!IEllIU PASEII 


W II 1;, P 
ZolIpól śród.l karme111;a60kiob znajduje 111, . Krakowie . kleeE1:o- 
rse S.XanelUanek BoIl1
b prZJ ul.Kopernika 44. Pownel on sa sbiorć. 
tego klaBztoru, s blbl1o'teld. naja't6rlllzeso . Po18ce k:..e..Z1;C\ru prQ kc;ś- 
ciele św. Marcina" Krakowie, kt6:'J z08tał. ekaBowBDJI 1 e biblioteki 
kar..11:tanet. warB.awsk1ob po loh kaetto1.e. Ponadto jue 1111, 
a3e Bk1a- 
dal 1;u ura1;owane rtkopill1 z im\Job klallGorllw O.IIar..ł Kalin_eki, 1;wo- 
rzęo 6w1edom1e rodza3 oentralDeso arahlwu.. 
O duobowoś01 kar_lUó.. polakiob . XVII .: pieali O.otto od Ania- 
1610 filek, O.Dennik Wider, a praoe te l11;anow1" dobr" podBta", do ba- 
d.A d\lcoow0601 1 . K1erClwl'lotwo duchowe .. . 
alllztoraob karml1t:ane1r: b....- 
Qch oprawow.li Z8111SZ. kar1l81101. 
Opróoz traktetĆW' o 'Joiu w."c,tr70IJJ'., RedJ't;ao;Jl, tlllęt.lc'I8k c!o 118- 
botetl.aba 2 zna3du31ł sl, tall Q.ot)' ŚW111tobll11'J'Ob zakonnic, k.f.óra "11." 
ałusu3ą na oprao01lan1.e pisane bow1.811 b;)'ły dla celO. bu!lu.3ą"10ł'. Foua- 
je IlU' tu zw6d . XVII w. pt. "Bauta 'O .roZ4'man.lu 1. uMrtw!vn.u 
.d
itl 
i 
pi.., s biblioteki. 
Zw6d "Nauka .) rozeznaniu 1 u_rn18:11u par.r.f1" pJ"an, rt-Itą z po- 
os"tk6w XVIII .. II1gn. biblioteki '02, poobodd SB 1Ik&lIowEnego kla"s- 
toru. św. .ro1n8 " Krakowie. 
tuł poc.uod.c1 z p1eł.£zeso trakta'CU, po- 
sOBtBle 4 trakta
 maj, odro
ne 
1;u
. Cste"1 pierw. ze piBele ta lIa- 
ma. rOka E pooz. XVllr w.. ele telr.lłt:7 8
 lIterBze. na 00 wskazują torll1 
J02l1kowe (np. ".sZJtek"), 111:;11 10b je.t ohropaw;,. SIł to przeróbki i 
p
zeklBd1 z pierwo.so1'ĆW obooj02l1csn;,ob. Odp1au dot
nal} i tekB1; 1110- 


1 
O.Otto od Aniołów Pilek! DuchowoŚĆ setoDD. według nauki 
.EieroD1_ 
od św. Jacu Kr.k
 1;6", O.Dominik W1der,Dcktr,.na a:-..oeQczna ,'.Bo- 
DB"ont\:l";1 oc! lIw. Stanleła"a I'rezers 1638-1687. I18S,BJDOp18 Krak6w 
19'71. o. Dom1n1lt pr
 goto"uje monografio o O. Stefanie od 6". !areB, 
Kuchersk1m (IVII W_l_ 
2 
&taro1 GórBki, Od religijn06ci 1I.1e
-1e5. 


....
>>>
II 


-226- 


'I 


lao3c.D.owEtł.t S.
rID8111.J&llrd.. n1.dZLI.8

 111 z l..denls.. :ze co IIkladall eer- 
aeo:zn8 podz10kow8l11a. R
kop5.8 WJJmar6w 15 x 9.2 011 oprawn..y w cJ.łl1ooą 
sk61"ę obejlliJje 101 r..art, w t;y1D zsp1e
'..:b 98, na koćcu puste" kar'ty. 
W środ
u r,kopie
 po traktRcie I jeo. pć!torej otroDJ puotej. po III 
- 
let, po IV - Jedna etroDe pusta. F1aown1& zoetalb zmodernizowana 
przez wydawcę. 
1. "Nauka o rozeznaniu 1 umartw
en1u pBe
l albo ne".otno6cl" zaj- 
muje k.1-46. Jaet to prZ6
ad dzieła J
BL8 a J88
 Mar
ft łln8
rukoja 
nowioju9Z6...." Wl1::Jo 1641 5 . Ile.IIff te lnn;r przekład, nB pewno 8prz6ó 
1641 r., ntez916!
 00 wileń8k1ego, zapewne d
konQ
 " Krakow16. Styl 
jest ol
tk1 1 m1e38oa.! n19zrozu
Bl
, D
tO
B8t prak
ozue pouczen1a 
p188ne są z zBoltc1ea J.lterack1111 1 maj'i ciląt'B
(IIt" prr.er6b.l j).1erwowzl,- 
ru.Tłumacz lub kopJ.eto m6zur
ą. Ograniozono d1, do pub11k9c3i kilku 
IQ' jljtk6w: 
a) o "alce -liOwnę't"rZD8;) k.6 i 7. 
b) o ercdk9cb na umar

1enie miłości etc. k.11-15; 
cI o emutltu k.19-2
1 
d) "Ie.tarat1lB ne. p.lleJ je albo Da:u,tno!loi Dad"ieJe 1. 6m.ałoaci" 
k. 25-27; 
e) o gł6wnej nem1,tnoBcl k.
5-
7. 
2. ")l"..r6tkie zebranie nauk o w1erno6ci" na k..47-64 etanowi trakt.at 
teologiczOJ z liC'lZDJm! c7te.tall1, które n
e zewaM udalo się odnaleić - 
dowodzi to oytowania z pam10cl. Autor oriara} s
, Da "Kola
j80b" Ka- 
9jane i p10mach Cjc6w kościoła. Duto miejaca poś-
,cił autor kontoron- 
cjo. z m18tr
nlą n01liojatu, co s
anowilo 3ede
 z nBjw8t.n1eja

Ł 
środk6w -:J'chowanlB. Są to zapewne nauki opracowane w eJr.r6oie. pj,erł'lc- 
.
oru nie odnaleziono. Zdata_lenie 6 pokus przeciw 
lerności przypomi- 
na teltat o 7 głćwl]J'ch pokusach L:wicjullZćw l ze Z1Q'czaj6w P.otr8D;J'i)". 
Rozdziały kQnlltJtuoj1, traktujące o konrerenojaoh nie dalI IIi; 

lItBlić - jest to lnna numerao3a ni! w8p6lczeana o
 z XVIII w. Pod 
n8
ą konferencji autor rozumi6 osobiste roz
., z8konni
6w a prze10- 
:tony m loJb oJcem dUChOWD.,'Y _, kt6re zalecano odb.y1lać raz w ńeeilłou pod- 
o
a8 
nia skQpienla 5 . Tekst p
Q8nO 
 oałośoi. 
3. "ĆWiozenie, s ktćrsgo dU8za zakonna.. nauq brllĆ jako ;okarll1 
zaf;ywać" (na k.65-'70). Poda381tJ ten traktacik. 8soet,ycZll,J' 
 oałollc1. 
Nie widać b;y miał bezpośredni zWlięzek ze zw;yo2I!łjem1 rSlftrBDJ', które 


, I 



 Bstr. t.X"VIII 9.408-411. 
4 [Joan Bouchard] Po
oznik dla now!cjuozćw i łraoi zRkonu kar

l- 
t6w, b.r.a. [Krak6w prz.
 1914 1J 0.229-230. 
5 Infor_cje o.Benlgnu8B "aneta OCD,ze kt6re 8erd8(,
.J1!'3 dzitku;J-o, por. 
Vade "'cum. nov1.tiorum Fr.B.V.Mariae de Monte Car_lo. lIo.QacMl 17'6 
0.152-158. 


- 


-
>>>
-227- 


1Htszł;f\ł1iowaJ: św. Jan od KrZJ'l2:ia. Pozol!l"tewa.ł, on!" 11' rękopisie do nx w., 
aJ:a 
l:Y znaDe Wf Polsce i tłumaczone Da my w. 6 . 
4. "O poślubieniu Bo8a z dusz.q" I!B k.71-84. Jes"t to trakt:at opar- 
t::f głĆVfnle ne Piśmie św. PIsał go karIll811'ta, który raz po raz powołuje 
si
 Da l!IłC'Vf8 "świętej metki naszej Tere18sy;1ec1". Celem jest prz;ygotowa- 
nlEi "0 WJ't.sZJ'ch ete.n6"p IDOdllt'lQ'
 które potraktowane są ogól.n1kowo. 
F1erwowzoru nie odnaleziono. 
S. "Krótkie opisanie t,wota duchownego dla dusz oląsnąc

h do do- 
skonalo
Qi przez modli
ł świętą" k.B5-9B. Traktat tan piea
 jeat Le- 
nn reką
 j,
k jest XV1II-wlec
. ale pierwow
6r poohodził zapewne z 
H1azpJ'lni'. lub Wloch DołudnloWJ'oh, gdyś J..r"CJ opisie zllJt¥' nie ma 1IOw:#' o 
itlI"ozle i 
.J1egu, lato zaov.yns się" maju, 'fi cZ8!11e kaDikuQ zlem1& pę- 
ka i U
Ch4ją niektóre drzewa. Autor por6wnuje rozw6j tycIa duchowego 
do o

er8cn p6
 roku, nie zB6 do 
r7
ab dróg. Mote pozwoli to u3t61ić 
czas r .;
f,leal]ie pierwowzoru.. Traktat przy'tacz811O 111 0&106cl. 
Z....ćd :",nnaWl1;1.ł;'_:1 stenowi całośĆ. prZJ'stoBowaną do f'ormeo31 ducbo\vej 
k8rme11ii
nekl J
l;ł"t: to odpowledniłt ala pism benedyktynek, które r.osts,Q 
wytej opul-l'lirowftIl.e Porównani'! nasuwa al0 samo przez si,. li karmelita- 
nek jest s11n18j
z, naoisk na modlitwę 1 pr
gotonanie do niej. og6lnl- 
kowEl prz, l."Ył!I wlat}olłDŚol o konteęlao;ji 1. modlitwie 
jednoozen1B. 4!o 
kt6rej nowiojuszki nie są P"'Z3(!;oto"ane. Silne oparo1e 81.1 na wzcrBob 
tarez
ai'1.kict . 


6 
Bouchard op.cit. 8.207 neet. 


......
>>>
II 


Talt8t;y tr6dlo«e 


7.1. .!
uu o rozeznenlu 1 umartwieuia.: pSIltł,1j.\. & 

 O namiętnośoi 
Si6str karmelitg
k boaich ko
regac,
l św. 
 ro1na w Krakowie 
("Jj,t;Id.) 


[o waloe w8wnę
rznej] 


II 


1
. K.. t;ej »zeoz;}! .lut.? one figura kt6rę mą.IIIY ... piśmie ś[witt;ym], 
g\1 E.au 
 Jek6btm bierl
iel1 .it w t;ywooie Rebeki, mar.:d ewojej, kt6- 
ra bitwa tak clęzka matce Qyls, te aię tet pra
le Da poczęoie ich 
a- 
lowala. A poradzlwB.Q eię w t:Y m Pana Boga to odpowiedf. wz,itła. Dwa na- 
rody są " 
'yw(.Jole nolm 1 d'Woiek1 lu" z t;ywo'ta twego powfltan18, leoz 
jeden nad drugim g6rę 
e
m1e l wlęks&3 mniejszemu 8łu
ć bodzle 1 . 
14. 
m 8pollub
m właśnie 1 ts, kt6re 91, do ZQkonu uda

. jako
 
dWB Darod3 w Bobie mają, która na ten oza., gdJ' t,ł., !la hiecJe, ted- 
Daj prawie przeciwnośoi z Bobą nie .miał;y, ala gdy aię na 2łułibt Dot ct 
udają. 1 do ZakoDLI wstępuję, o
aQzą. zaraz, Jaką, przeolmołJć dU5za 1 
.pB8SJ'je m1ęd
 fiobą mją. i jakob.Y dwa l.t8rod3 przeoiw BoLie powst'aję. 
8 to stąd. te się Jut z pas83jam1 po'tyk"ać i biedzić 'Doc1\Ył1ają. rozumu 
a.).bo dusza" stronę t'rZJuj
c. Jednak VI' tej mierze nieoh Baroe nie 
tracą. poniewa! jest ob!etnlc
. te jed
n narod nad drugim wezm1e g6rę 
1 jedna strona drugiej Bt'ronie musi Blu
ć. nie wytsa, to jest rozum 
pss83jom. ale nlłszB. to jest pass3je rozumo
l, kiedJ po wojnie pokój 
nastąpi. 
15. Ale ponlewał si, jut powiedziało o nlekt6r,ch rzeozaoh po- 
trzebnlej8
cb 1 celnlej8
3cb strony p08syl w pospol
to6cl, teraz ka
- 
dJ z osobne naturę u"stać będz1elD.. W t;ym. zaś radzę kBACIJ. aby rozllzla_ 
1y te Yl8ZYfitkie po lekku 1 u"a:f:nie oz,ytałR. dlatego, lt "tak ...1e1e 
nauk pozyteczDycb. ;jak "iele prawie wler8z6w " lIobie Z8!D'kają, kt6r:roh 
nauk. jeteli nie pojmie o człowieku Vinętrz!łJ'ID., t.:) je9
. o rzecz8IJh du- 
chow
ch. wiadomości albo rozsądku mieć n1e będzie mo
ła. 


, ' 


1 Rdz 25.22-24,
>>>
-229- 


o śrzodkaoh na Umartwienie lI1ł08ci, PO!lIdliwości, Uciecl17 
albo Wesela 


Rozdzial III 


1. Ab3 8i
 chorego Daturze 1 niemocy sposobne lekarstwo zgotowało, 
przedtym, ni! Bl, bodzie mówiło o uleczeniu paB
l albo namiętnośoi, 
to potrzeba wiedzieć, te serce ludzkie, kt6re jest bardzo ohoiwe rZ8- 
cZ:Y. kt6re ma przed OCZJ'IDB. n1e mota bJ'ć oderwane o
 111101101 tych rZ8- 
c2'\Y. tl1ko przez zamian, lepB
oh. bo 'to b;1ć nit małe, aw appetltowi 
elbo wrodzon,mu efektowi n1.e m.Bły 81, podobać rze02'\Y. które albo. do 
honoru elbo do po
'tku albo do rOllkorQ 8łu:tfł. ga,:t to ;18g0 prZJ'rodzo- 
nie jest z kt6rego "3ZUĆ IIi, f;adJ:Qaa spoeobem nie ImAe. 
2. Przeto tęn spoaób uaartwięnia albo leczęnie t,oh paasyi jeat 
ze waz;ytkiob nejoBobl1w8ZłY t kiedJ' kto pOkaZ81ł'8Q lepsze dobra appetl- 
towl. kt6r,ch si, ch
olĆ małe jego ekłonno&ć, od dOCZ88
ch rzeo
 
do .1ec
oh kierować usiłuje. 

. Bo jeśli się Boekiej .mądrości .. atworzenh człowieka pr'\Ypa- 
trZj'lqy, obac2U'1qy zalete, te tak ł.aekaw;y Pąn nie chciał ują.Ć włsanogo 
obroku tym jedeasstom namiętnośoio., ele cbolał do wltk8
ch dóbr on6 
podnieść. ab
 tak w8spOł z nit8zą częśoią człowieka, to jest z rozu- 
męm. 1 ZIqySQ jer.:;o 1 appetit i samo nawet ciało ","ćwicz,ył. chcąc tego. 
teb] ile mote. do Pana 1 Boga s.ego "B2\ftek ciągną.ł. 
4. -Co bO'Ji,m w Adamie pierwej nit upadł nam1ętności aprawoWBQ. 
aD tego oi, 00 $wiatem wzgardzili, oiągną. 1 ozęstokroć ile w tej na- 
turze zepsowanej łaska Bot.a U:tJ'CB, 'tego doat,pują, z ktOr;ych liczb;y 
b}'ł OD. co mówił: IlBeroe moje 1 cialo moje WJ'skocz,ło do Boga Ś)'wegoll 
i na inszym m1ejl!lcu: "Pragnęła dusza moja do Ciebie 1 jak często cia- 
ło mOje,,2. 
5. Według t843 nauki 'tej, 11e nelet}' 
o sposobów odr.ywanie namięt- 
nośoi od dobra takazanego a do lepszego aobrs pr
sadzanlB zakonn,mu 
ćwiczęn1a sposobne te prz,kład3 podBje
. 


Pr'\}'k!ad 
6. Obacz
 kt6ra habit. oell
 sposObniejszą, książkę 
 00 takiego 
podobnego, kt6re rzeozy zaraz ozłowiekowi 1 jego appetitowl, jako "tiJ.- 
ko je obaczy. podobają. elę. 1 to jest poru8zęnle miłości, wnet pot}'m 
serce skłania 81, dO onego nabltu. i to je8
 poruszęnie poiądliwości. 
bo pragnie obleo się w on habit raozej an1iel! w Bw6j, ozego, jeśli 
jej pozwolą. ozuje jakąś radość w onej rze0z:', która sIł zgadza z 
eppetitęm, k
óry appe
it miłością i po!ądli..06cia jeet uwiedziony, i 
to to jest wzruazęnle uclech3 albo r08kosz;?, z8c2U'm on habit panuje 
jut w 89 rcu jej, ulowlw8
 je sobie miłością 1 przez nIejakie zatywa- 
2 
V
znanla X,20; POK t.IX, s.249. 


......
>>>
" 
I 


- 2
C - 


III 


nie 083- -ł uclecbt. 00 je8t k06.0,. albo kre8
11 rozkollsr;y 
 kt6ra poru- 
szen1e mlollci naslll/ca [aioJ. 
7. Która 'tedy 'tak b,W8 kuszona, naprz6d .. rozeznl.1Ć, 00 'te 1J1.a 
wlna, a 00 88_ 't;ylko pokuso, Blbotłitll. w tyoh pr,o.k1ob ponu3ztnlaob 

łośol 1 pOiądllwo*cl ozeB
okroć Die masz ładnej w1
, 8u'
 1 . 00- 
IIlr.oDaQab 'trafia 1119. te takie poku8J' rOZU-ł zez.ol
nle .Jprz.edzaj". a 
jeśli 151, jaka wina dla niedbalstwa w postrzeitnlu rozumtm zcajdzle, 
to 
.8t bardzo _ła, 00 151, roz&lR1eć o wSs;JII'tkic:h pOQls8oh -Ćwiąo. 
8. A tak zaraz, Jako które poatrseie, te alę one prtdkie porusze- 
nia miłoAci 1 poiąd11wośol ..ozoł3. rozmaicie 
t;e appetltu swego 
po.
cl
8ć
 t;e
 dalej Dla posttpoweŁ. 
9. lIo:teć "prswdale zaraz przez rozulI 8'ppe1i1to'llrl tak rozkazać. Za- 
1;rlllllD8j .i, od 1;8j ezltodliwej POŻlldliwollo
, elbowi,.. nie p r 'IYQ1;oi 
człowiekowi, kt6ry 
es
 rozumęm obdarzon3 1. kt6rego dusza zacLie3sz& 
3ellt, nlłi te wS2'\,Jt:k1e rzecz;)' Ut_lUe. Itt6l'J' na 
o Bit urodził, 8tJy 
&ldrośoią 1. cno1;an o
obloQJ' był, 'te3 rzec2\? pragnąć, przez )u.or, 
slt dusza od rzecz, lepllZiJ'oh odl'J'''a. Ald tego pobamcwania sposobu i 
poga08cy filozofowie z6*,....a11. poniewał nie u. " lIobie nic wi,oe
 nad 

o, co lIą- rozu_ pokazu3e. 
10. L-ecz sposób chrześcl,ianl.Dowi pr%;3lrtojlJJ'. ślachetniejsZJ' i ala 
wi a r.1, kt6ra 1ulZj''tko przez miłość aprawuje, skuteczniejszy jelit. je.kc 
na prZJK.lad to rozulIJ wiarą oś"ieconeE:0 1 8'ppet1't' hSB1jącego zakaza- 
nie: 'IIstrZJ'1!I83 s1, od t3j szkodliwej potądllwośol. albow1.0m nleslusz- 
na rzecz jest. ab3 ozło....iek. który ma. zat,wać onych wlekuis't;J'oh d6br 
i 1t6r;y bodaie prllllozdobioll;1 onll ltoaz1;OWDII nieśmiertelności szatlI dla 
teg
 grubego i podłego habitu mieł przellzkodt mieć " Btarani
 e1.ł o 
lepsze dobro. 
11. Sposób jeszcze celn....ejezy i zakonnioy prz.ystojniejsz, moł.e 
1;,n blĆ. WetrZ;Y1D83 01, od tej złe3 pożądliwości, albowi,.. nie pr'IY- 
stoi'1II11e. kt6ra 114m naśledo\fM Dag.iego Chr1.stuliA Pane, abYII tego ha- 
bitu ohciwie tlldRła. 
12. 
ch trzech 8po8ob6w u
rtwi
nie 1 pohamowania n8m1tt
ości 
pierwsz;J jes
 ludzki, wt6r:y Ohrz,8Śoijał1l1ki. trzeci ..łaanie jest zakon- 
ny. ale ił. nie wsZ,eo3 kt6rz, 8
.' do zakonu udali, zaraz skłoIlĄYm1 są 
do tego t.rzecie [go] Dajwytllzego sposobu. gdy! nie tak bardzo mota po- 
rus
ć 
agoeć ukr
towanego Jezusa Cbr1.8tu8a Serce, kt6re eię właSDoj 
m1łQśoi dogaczać nauczyło, wt6r
 podobno predzej btdz1.e mogł pobudzić, 
bo doświadozona to jest. bo jakakolwiek zaplata ma jednak moc do po- 
budzenia "lelk
. choc lichego animuszu. 
13. .Bzskle jednak, jeśli appetlt nie ust,puje. nie dlatego prze- 
cię darmo pracuje, kto tak poetępuje, bo chocie! appetlt nie jest po- 
eł
sznJ rozumowi na kaide jego skinięnle, tak jako powierzchowne 
członki 
ą poelu8zne. ale raczej sposobem niejaki. wol"1m. *& teł. 
CZ
lItokroc aie rozumowi sprzeciwIa bardzo. przęcI, jednak 
o jest pew- 


II
>>>
- 2
1 - 


na. 
e t,a spoSObom Z86łl:iga U Pana Boga, a rośoie z ohrze6cljail.akieE!:o 
umar-t"i.tn1a 1 [m] I:słogiem 'tym walozenia rozum na olJ1;atek g6rę b1erze 
i 9;j'oifśa. 
14. Lecz 1:1 810 to ozęsto pr
traf1a. te 8
arBza. nie wledzęc 818- 
B'trzynej skłonności, paltwala ;Jej ozego podobnego, do czego one Bklon- 
noAat mB. to 3u.:I na ten czas ..trzy pom1,n1.one spo8ob, ulo co pomogą. 
a 'to dlateso, te nad pon18zęn1e m1łoścl i nad poruazęnie po
ądllwo.cl 
JUŚ do ukoc!la01a prZJozlo. Bpon6b jednak na 1;0 eku1;eczn;y nowi", je
 
wł8803 jest, lI1etrIi;Ynlej swojej 'taJemną chorobę odkr;yć, aby onę rzeoz. 
w kt6rej si. kochs w
i.la albo śe
 dobrowolnie jej pozwollla. 
15- Co jata11 pozwoli, to .tOn CZaB ZBWSze 
18kró61 00 takiego 
sppe1;i1;owi prZJj...ego po
wela, epoa6b berdzo dobr" b.dzie wielą ak1;6w 
Wf!ftrznych IJtarać sl. od onej rzec
 &tekt odr.1wać i jako rzec:ę zara- 
tającej bardzo skąpo uZ3wać. 
16. AktJ wn.1;:;'IOIle 1;ak1e mogą być. Nals.k.wez:y Penie Bośe m6j, ap- 
pa'titowl etę ta rzeo:r. podoba. ele :tedńej etą.d: uciecq, dobrowolnie brać 
nie cMV, radabym, Panie m6j, śeby 1;a rzecz nieprZJjęmną byla, śebym 
jej tek uf;J'wałe dla C:!.eb:!.el o k1edJ'by m1 111t ta rzecz. napokorn1.ejsz;y 
Pan1e Jezu. jako najprtdzej up.1."2ij'kr:fiYła. tebym sie w nic?iJ'm l.nsZ3IB 
nie kochała. tl1k
 . Tobie. 
17. Na ostata';: wSZJ'tko to. 00 się... prZJ'kładzle pom1ęnlonym o he.- 
blo1e powiedziało. " kat;dej inllzej rzecz.y. bąOź 1;0 co do honoru bądt 
co do poł;vtku. biłO!' 00 do uolecb3 naleł:,. mają nowe ChrystuElowe słu- 
:tebnloe z "ielką ozujnością zachoYl'at i 1;0 sl, 1m "rzoba starać. eb3 
tyoh naprzedn1ejsz.Ych nBadętnośol poru8z,nls ZB'IIsze rozeznać umiały. 
18. Ale ł.eb,ślI\7 rozdział ten napomnleniam ł:,m bardzo zdrowym :I. 
krótkim. zamknę11. kt6rakol"ie k na m1t"tnośol W3 kcrzen.1enia usilnie prag- 
nie, jeśllł.o m1.łość. skąd w"
tkle insze pochodzą. bedzie umiała 
uekram:1a6. zw;yoięstwo bez wątpienia otr
ma. 
19. A nie 1;ilko zwyoięe1;wo, ale kr6tkością dziwną prędzej niś 
drugie z
c1ę!y l z większą za
lugą 1 uc
eohą zw,cięź,. 
20. SpoeOb zaś Ćwiczęnia eię ten bvdzie. ma byĆ czujną, upa1;rując 
w kaMej rzeczy. ... której się ma ćwioz:yt. sb;y Eie jej serce nie chW;y- 
tało zwiorzohnej postaci _ rzeczaoh. abcr snadź do nich nIe pr
1gło. 

le skoro obao
 cO przyjęmnego, zaraz serce odwr6oić 1 do niebieskich 
je 'WJ'noslć jak nejprtdzej nieoh 81, 8t;8ra
 bo zgola to niepodobne, 
aby .iV drugie nem1.1;ności zawziąć i szkodziĆ mogly, kiedJ ei. korzę- 
nie miłośoi obetną. 
21. Na prZJ'kled "baoZJ kt6re 00 pot,ytecznego jako to stołek 
wozesł1J' i spoBobDJ'. zaraz. skoro się wzbudzi m1łośt. seroe do pałaców 
wieoznych niech podniesie, mówiąc: O. jak daleko woześniejsze m1 bę- 
dzie sieczęnle 'Ii domu w19czD3m. Obac2i;Y 00 roskoaznego jako to potrawę 
abo napój. 1 gdJ' przez miłość rośc:19 [slcJ appetit, serce zaraz nieoh 
ku niebu "znosi. m6w1.ęcl O. jak.o smaozniejszy hankiet bępdę miała, 


.....
>>>
- 2
2 - 


gdzie pobrlllm bvdzie ohleb enie1oki, nap6j 00110 łrz6dl0 ty wota. Oba- 
o
. 00 bonorowi 8łut
c.80. 
o 3est drugioh O Bobie rozum1ęnle 1 o 
dowoipie, o nauce, o roztropnośoi \18;1 wielkie mniemanie 1. Sd, 810 1IL1.- 
łoś6 ozoi oh
1;.ć poc
n., nie ob pr,dko zabiega 1. eeroe do cbwal, nie- 
bieokiej podnoei, mówięc. O jak daleko ślaohetniejozo bvdzte o mnie 
na tak wielki. dllorze n.jw:fłeego Boga przea WBZ1stkll1 ew1atłm rozu- 
mivnie. Leoz -60 trzeoh drugiob prze01wllJlob nom1łtnośoi pr"1lo t lU''IY. 


[o zwe10zeniu nienowlllci i .....tku] 


14. Stęd nowe Chris'tU8owe słułebnlce 1. niedawne Siostry nasze po- 
znają, z jaką pilnościę 8IIu1:ku jakiekolwiek pooZ/łtki odcinać maję i 
jako eobie "QlJ'ć maj,. ci:1orobom mądrze zabiegać, o kt6r;ycb VI t,m roz- 
dziale "ledozą. albowiem. o 1;.'1m ol, kt6rQ 'C8g0 doŚwlado2\Yl1, jako te 
palB,yje. trzecia zwłaszcza, n1.eświBdome jaszcze sługi ChrlBtQeo
e od 
zaczttej 1'1:'og1 zbawionnej OZłstokroć odraża, s"tąd nledaremnle apostoł 
śwlę
 Paweł napom.na: nWeselc18 się" Panu zawsze, powt6re mówię, W6- 
seloie slł". Trzeba bowiem. było powt6r7,Jć to .'WeEielcie sl,"', bo na 
duchownych wlele wal" b;1'ć wesoqm. 


I 
, 


Prz,k1od 
15. Obacz" kt6ra oelt n1esposobną, drzwi, okno nIe dobrze w nle3 
opatrzone, lecią gorąoą, zimie ziDl1ą, nat;Johm1set poozyna si, 8,ppet"it 
od nich cdrateć, 8 to 
est nienawiŚĆ, za o
m 8pr,
ka tenle Bppe
lt 
uohodzi o
 cele, a to jes
 uchodzenie, a jetel! do tego pr
jdzie, 
ze st8
9za ka
e w takowej oeli mieszkać, turbu3e się wnet, a to jetit 
smutek. 
16. Natenozaa ted3 ta, która ma wolą dbać o siV, jek predko pr
j- 
dzle nienawiści pes
jB, mote ją tak hamować: Nie odrałaj eię od tej 
rzeczy, abowięm nie jest nIenawiści godna, jeśli rozumowi dać chcesz 
miejsce, aza nie sluszniej więksZ3Ch niewozasów zs!yć trzeba dla ćwl- 
częnla się w cnocie 1 dla tego, sb, dusza od niewolej cle.ła uwolniona 
była, ozłowiek bowi,m swojej wtęnozas narusza raczej, kie\? rozu- 

m się rządząc, takowej rZ8c:Q nie.nawidzi. kt6ra prawdziwie złą nie 
jest. To ton sposób hamowanie nienewiśoi (jakoŚII\Y i o miłości m6więc 
Damienil! ) mote i poganom saDt?m słut;yć. 
17. Spos6b zaŚ insz3 i chrześcijanom przystojny jest pokazać ap- 
petl
owl to, co jest prawdziwie złe, kt6rego
 sie on uląkł, 8 to Z 
wial'J', która WJ'
5Zą część o ozłowieku pOdaje takim 8posobem. Wstr2\Y- 
maj się od tej nienawiści, bo tu nie masz nic godnego nienawiśoi, 
gdy t tu grzechu nie masz. kt6l'3m sBlIlVm brz,dzić się m&aJ3, bo co do 


II 


II
 


II 


III 
II 
I 


3 1 Te.. 5,16. 



 


-
>>>
, 


" 


. 


. 


- '!

 - 


ciewczasu, kt6r, stąd mięĆ moteez jatal! wlJ]J nie niesie z Bobą, pew- 
nle Bogu slę podobać małe. 
1B. Spos6b lne
 zakocnej karnośoi Wł8B
 je8
t kt6r, z naśladowa- 
nIe Cbr;yet'UI!!I8 Pana wzięty. byĆ mote takim sposobem: Wstrz.ymaj się od 
nienawiści, bardzo bowię. nleBpoBobniejaZ8 uJlo mieszkanie Chrletu30wi 
Panu na krzyżu, na kt6r,m cnętnl
 jednak dla ciebie wl111a1, 8 tBkowę
 
to naśladowanie Chrls'tuB8 Jezu88 ukrZ\}'!o'llsnego, on bVd.ąc Panem W8Z'i.?st- 
kiego IItworzen1e, gd3 biedne liszki maję poje jsOlY i ptaszkowie nie- 
biesc, gniazda, nie Idał, gdzleby głowO 8wOją wiekuistego pokoju sklo- 
n1ł7 4 
19. Tako.....,.. sposob,.. napollllli,n1a nykle wi,o ozęAć .....,łsze t;ak 
przez
cl,!ać, że Da rozkazanie jej appe
lt siły swoje traoi 1 OWsZt m 
azall,m w mgnieniu oka tak si, oc1l11enla, :te pOCZJDS mlowac to ozego 
przedt;yt1 nlenswldzlałe.. 
20. Ale ozęstokroć 
akowe spOBOb,y powściągania nie są po
teczne, 
bo appetit tego, co jest ue.ciwa, jako
 ozaBem nie pojmuje elbo dla 
Z8wzi,oia aie namiętnośoi rozumowi si, D1e c3.0j?118ZCZ8 ewioz;yć. A ne1ien- 
ozas nie od rzeo
 b
dzle jeszcze mu inszą rzeoz gorszą przeło
ć, 
kt6rejbJ' Bił on za. doŚWiadczeniem nie tak zQch rzecQ ulękł, zaCZJII 
prędzej da elę prz.ywleść do tego, te uchodząo 
ak wielkiego złego, 
tego czego przedtym eio ltkał, rad nie rad w cierpliwośoi nie będzie 
nlenaw1dzlal. 
21. lIo!trv @io 
ed,. tak napomnieć: Przss'ta6 niene1ilso1, 1 OWE'zem 

akoch8j się 1 zam11uj nlewczss6w wezelakich, izellsz n1elaekaw1e elę 
z tobą obohodzą, któraŚ niewczaBJ' piekielne zBslui3łs. o
llta nla- 
słuez.Da to rzeoz b)'ła. k.1ec\yby oi, nie do tej cele. ale w ogitA pie- 
kielny posłano na mieszkanie? 
22. Takie 1 insze t,a podobne lekaratws skuteczne 11.8 W,l)1 "ód aobie 
z8otowa
 kałida, nit ai, amutek zaweł:m1e, s zwłaezoza jejt..
...t1 kt6rę 
smutek lI1a1 'trapić, nie 'taki, kt6r;yo;y .mial poozątek z 'tek liohej rze- 
00::1'. jaltiśll\J' w przykladzie poloł,U, ale z inal\;job IIweltOVl",ob prz;y- 
c
n, 3ako to 
wa z skrupułów albo te" a 8
!li
oLci jBkie3Bi, z 
przypominanie grzeohów p' zeszłego !;y"ot;a poobod.Mo,. tob;y t;u juł sku- 
tecznie3szego lekarstwa szukać trzeba. 
23. Takowej bowiell chorobie, która at Wll,tr
nośoi dusze dochodzi 
1 Blł3 dU8zne weap6ł 1 oiale) nlszoZJ 1 zaA rozMicie się m,ni, nie z 
nauk 't3oh opisan;ych 1 jakoby IMrtWJ'ch ele z IY1l8So głOBU 8Yfo3ej star- 
szej, według 
ego, jako która ohoruje lekarstw i zdrowia ma BZUkaĆ. 
Dla tegot Siostr,y zeratone tekową chorobą. do stal'BZSj n1.echaj eię 
częśoi.j nit ineze udaj" bo ni. bIdą b.z wi"" Jeśli w smut;ku trwać 
1 znlkczęmnleć zeohcą, nie u
wająo lekarstwa, którego utyweć mOBą, 
k1ed;l ohoą. 


4 
Łk 9.58. 


.....
>>>
" 
I 
[, 
l! 


- 2
.. 


1'1 
I 


24. 
j
 
iste wie1e 

 


e81enia 8SUtkY bardzo apoeobnyoh 
.o- 
d6w, 1t6rem1. "D p"orol ś
wił
l szo,;,/o1ł Si" ../WiElo. Wywiódł mi, Pip 
z głębokośoi wlelkiaj Dędze 1 z 
Łote 8mro
lj_w.go a postanowił na opo- 
ce nogi mo;!e5, J..kob, 3"ni
;! rzekł. wiele !!III" przyoJr,) o "4"', 11.. kt6- 
ryob mąm b3ć y'esc13m, bJ'łem abow18ł11 spro"l
 :I. w błooie le2.Błem, a 18- 
ukaV Bóg ni" 'tJ'llto e"tamtąd mię wyproY'o.dz1ł.. ale tebyIII ZliOWU 1ł' t;ym 
bloozkU ni- kalał się, po
oż,ł mię na op

e. która jest Chr.3BtUA 1 
aby. tę drogą znam1anltezą 8zoEtśllwlo chodzi} nn naukę n
ab18Bką, n. 
pro1ł'.dz
ł 
rogi moje) te jut mi ni n8o
. nie Bohodzi. 3800 śe
1m do 
8zozośoie, do kt

egQ id" m6gł prZJbć. 
27. Tot pr


DY wea
la S1o
t
 c&ez&, jeśli się prZ,pBtr
ć ohoą, 
mają, cbJbah, Oobro'Wolnle !lepćole dał:? uiPJ38'ce ł 'bo A.n1 w bogac'tw8oh, 
e.nl '" 
"'dnośc1aohł ani. " rozkoszaoh ładnej na świecie pr2;,yC'iJ'IC' zo6wnej 
we.:818 nie Zllaj
. A Opl'
CT- 1;880 pe'łfn1.t'ł lekarstw 116. ulecztDie tej 
ohorob, z amutku nlgd7.le tek 8p080b
oh rie znajdą. ga,ś tr wiadomo 
3e8
. 
e Bćg na śad
m, 2iejeou tak wlernjch pr
jao161. 
ak 
ło"ler- 
nyoh saro, tak d
 posług t3ch. 00 ciału DaleAą. skloDD1Ch 1 tego ws
- 
tk1ego. cokolwiek ozłowieka wed-ł.ug p,1t'rzeby IV 8rn.utku uolesz;yĆ ItJle t 
nie d8
e. jak.o tam.. gdzie miłość BotA. nie t:ylko eeroe. ale i oia18 
w1 ązale . 
26. We. konie o \f ro
ł..zi.le 'tym pr
d8Ć to trZl3ba. t.e pTZ8iJlwko t,m 
trzema r:l.m1
tD
to1olD.. k
6r6ŚIIY t'31"6Z roztrz.fł:sa11. !lie tiJ'lkc poetewiĆ 
mołe tymi pom1enion;y!l ppoBobam1, ł.e'ty je CZt
Ć "
8zn IJsk!'omła (1) t 
ale 3eszcze mcgą i 
eł; powi

e bOdą prawdziwe D&Ślsdowanie Ch17

U
O- 
we rlam1ę
nośoi 
8k1A CZęBto dla Cbr1stu8a wzbudzać. 00 81, teł; w 
t- 
s
m rozdziale pokezało, t.e jako pasB3ja miłośc1 1 polądanla 1 
ozko- 
BZ3 do dobra duohownegL). ttik pe8B;yje tJ'm. przeol11ne. to J
st n18nawi
. 
uciekanie. smutek ile- rbr:.::;yGz
nl. duohawntigo złego mogą byt pobudzone, 
00 si, takoWJ'u sposobem sprawiĆ mot.ę. sd:! OY.fJlić n1f;szB oz,śo! "J':tszej 
.łuch..ć będzie. 
27. Na pr
kł8d widzi CZt6t W,
BZB. te si, appe
lt na prace. na 
'Wzgardo. na ostroś6 f;Jcia wzdr'J'ga, to 
 tak prQnaglaĆ mot;el JeiJJ1. 
00 mBSZ aleć w nienawiŚci. 1ie
 nle to. co nie jest br
dk1ego, ale 
br
dkoŚć grzeohu miej w nienawiŚoi. 3eŚ11 do czego masz wolą u
ie- 
kać. teo, jako od W9
B uolek.a;) od e:rzechu. jeśli cię smutek trapi dla 
tego. taś Da pokut, albo karanie Bobie zaroblł-.£. grz6Sf.ąC. n1ech cl
 
nie dla tego trapi. ale reczaj smę
 slę, taś Boga swego obraziła, łe- 
b,a si, t..k Bmutek tę" w zbawienną pokot, obr6cll. 
28. Co jetel! kt6ra 8pro!no
cl grzeo}u nie tak 
 R
' 17kfi1e d1
 
tego. te jeszcze nie tak: jej slu870nie jako godną rZ&31O zroz;Ulllllale. 
nleohajte grzeohu nienawidzi. n18
b przed nlm uoieka
 niech 8i, 8.,oi 


II 


I, 


I 


. 


,\ 


11111 
I 


'I 
'[ 
II: 


5 Ps 
9.
. 


..... 


-
>>>
.. 


- 2
5 - 


,-Us Sądu 08tatS'DZu8go 1 &ąk. p1.ek.1eln::7oh, lrtć:re 11 ims.gine.oyjej łatwie 

cbie przeło
ć lIK'!e. Ale pod!U;Y do OZfśoi gniewliwej. 


[o Śm1ałJAoi] 


Przy kle.4 
8. Widzi kt6ra, te Ją M1
tr
Dl duchowra albo Btar8
a częśoiej nl- 
:ł.el"t ?rugle ulI'8r'twlB 1 mniema, te jej nie miłuje, a radab;y tęmu, t.eb3 
ją 
lło
ano, jeno te Bl, na łasko starszej zdobJt, zda jej 61ę rzecz 
trudn'i., 'Potlrzebab3 jakle sPOBo'b;7 1IJ'naleś( óo zjednania Bobie laski 1 
ut, al. Q(J zableł.enla st.l'oto....e.nlom. łajaniom sposobne. kt6rebj I!Iposc.b:? i 
OZ8e
 1 

eł6w. takte 1 poelugiweni& jakiego, nte be
 wielkIej prace 


trzełc
d
. Jadnak te to W8Z3stko zda się aej przęcit rzeozą podobną 
dletegi ct:toc!ał.b, ....e! 1 przyszło 11 zW)cze.jnyob gOdzinaoh. modl1t
 1 "1 
lnB
oh tlB8ztor
ob ćWlczęnlacb, takte fi obecno6cl Boskiej ezkod, 
podjęć, reso
.u
o ei, na to 1 postanowi z pilnośoią sl, o te rZec
 
trudne 

uic. o
nląo Bobie nadziej, 1 z śmIałośoią postępująo. lecz 
to pee.1.
 t9k mot.e .skrom1ć i powści
gnąć. 
9. V 
D 1i, sta
BsZ, choiwości niepowśoią,gllwa. epodz1ewał się 
rzec2i.Y7 zdrfi.dJ.iy;ą dobroć 'lAI sobie me.jąo,oh. rozumn6rau ozlowiekowi n16- 
pr2'Jsto1 i 
.:;a£iej m1lośoi pragnąĆ. aby cię nie martwiono. nie strofo- 
wąD.o. z :
'oz.J.aom 81, n1e zsadza i 'tak prawdziwym dobrem takowa miłość 
b3ć n1.e mOEe. Uchows3 mę Bote. abym 1 czasy prao.; 'IIIat,ć miala dla [18- 

oia ludzkiej łaski. nie de.j Do!e. a
m z taką pilnośoi
 tego, oc 
jest oia1u przeoiwna. ohronić się Ll81.łowała. felg, li tJ'm 01&1.' ..JZ3:J.1ąo 
i w cnotaoh zaŚ "lelki 8,.,we.nk ponosząc. Laoz t'll ..1arwsllf 8
:JfłOb z 
prz,rodzoną oe,otą 81, zsadza. 
10. Z prr;ysto,jnego jednak pr"J'kładu jaśnie si, w,yro.u.....
" mcł
. 
1! r,e.m1ętność nBd,i.je ma się ku dob,.e.... ktore si, zda b;lĆ .. &J.,ości 
pobł6
Bjącej. ale prsYJdz1ftle 81
 .ma !tu zlellU, udaję\'- tt3bic :-
 d!7\t,roć 
złość prawdziwIł. prz8c;;iwI\Ym zaś epolJob-tJ'4 śDrl_ał(\śĆ r
rz
,,'l\i okolicznej 
trl1dnoŚol. jsk.ob3rD pr3itclłP złemu p-;)RIJ'taje, '1 prze'to CF..v
ł. zwibrzohne. 
tak ma appet1t Ćq:LcQĆ. 
11. Jata!1 aię czego sT)odzlewałJ, jert ""
eoz PCl*Jt"6"j:ZU
" teÓJ' eię 
spodziewaj poprawy ŚY
Ot8. Kt6
8 jest prawdziwym do
r


 a to przez 
strofowania i u
rtwięnia otr
maĆ epo
zi

8j się; 3ęł.e
1 śm1ałcścl 
do1[8Z0"aĆ cbcel5:!. ośmiel flię przeol
ke t;yDl .L"ze"zolD. kt6r'ltć do poprBWJ' 
t:ywota przeszkadzają, śmiało,.) 80bie pOtl"GąIJ 'pl"'zeciwko smuttco..i. ze1ir2i,Y 
elę z nim, B twar
 kW6
ny. k 4 od" łają. nie pokazuj, a
1 p)7.
ł

ana, 

b80Z
W8
 tobie pO
wek 
msrVw
ę
16. 
trotować cię ni9 pr
ea
awała. 
Albowi,m. jest lIspieąnoJ UMrt-1i.
 Idę bt;dzie ozlowlek spraw1.('
ll1W1 " 
miło8ierdz1
 i b,
zia mit s
roLow
ł, oJejek 
edn8k
 laskawe pObł£ła- 
nie ozłowieka grz98
nego. ni

b nie nakrs
18 gło
 mojej, te 3ee
. 
niech nie Depełn1a u
leoham1 dU
B. aoj.j. 


....
>>>
I': 


- 2
6 - 


I 
1,1, 1 


12. Lecz epoo6b drugi ozłowiekowi cbr""śoijaflak1
... wlaol;1 prZJ'to- 
OZ"IY, kt6rego OZAŚĆ ",tsza tak uQ"
. b,
"lol Poprzes1:4!I ns""iaje 40 
na
wania miłośoi i łsal1 ludzkiej, rao".j Biaj na4ziaj, w Bogu, a 
c'Qń dobrze, przem1eskiwaj sercem Wf zitua1 na wieki tJ'3,01Cb, a błłh:.lef'l& 
ze

ałB bOgsDtw jej. O jako daleko uczaiwsza rzeoz. po*yteonle3eZB :I. 
uciesniejszs [sio] l,dzie, gdy n8ll0brotlbsĄ1' P[an] Bog łasksw. n. oi, 
oko bVOz1e miał, 00 zalata oSiągniesz, 
dy pogardziw8
 faworami ludz- 
klem1, oto eię będzJ.e8z Btarala. etY.? twoja nsc1z:l.eja 1 '!Jz¥'tka b;yła 11 
ziemi na wieki tJjęcJI'oh, dla czego ośmiel 810' na wszelkie trućnośol, 
kt6reć w miłości nasłodazego Jezusa Chr,
tU8B przeszkod, c.,nlą, 8 bt
 
dziesz błogosławiona. ' 
13. Trzaol speeob naśladowa,y Chr,etu&
,.u w
a8
 będzie takil 
CZJ'li C
etu. pok:adał ne4ziej, w ludziaob albo s!Q atarał o łask, 
ludzką 1 zall si, staral, eb, miał 
łość :I. P08Z8D.o*an:l.e u k81ąAęt :I. 
przełotonyoh? IzalJ 81ł obronił strofowania. Jako wiele r8
, ohooia! 
mial seroa ludzkie w r
ku swoioh, m6gł 38 sobie skłonić 3ako oh
iBł 1 
uchroniĆ się umartwięnla, a prz801a milczal 1 sprawował zba.l
nle du- 
sze mojej. Ucbowaj
e mit Bo
e tego, abJ'1II. ne.anlej od tego wizerunkU W3- 
rocić [eic] Bieła. 
14. W Boga tedJ ne4ziej, pokłada6 potrzeba i o 40bro 81, tylko 
r
eczy z śmiałośoią kusił: potrzeba. TU b3ło niektóre rzeclQ o t]ch 
dwu passy je ch p"'Z3wieŚĆ, 'tJ'lko ze .P"'Z3 despersC1ej 1 boja.tnl o tyll
e 
mówiĆ pr
jaz1e, albowiem 
edne nam1otnJśoi, gdy są Oobrz
 pom1BrkowB- 
ne, przeoiwko drugill pomooą i poł;ytt1ł. by".ją, przeto nauki Wf 3edno 
bierzęfffJ . 


IIII' 
, 


[znal.zienie gł6...j wady] 
5. To mianowicie kaida siostra nieoh pilno umie rozezna6, która 
ją namiętność b.rdziej tropil jeau
 bowi,a m1ł
śĆ, 4rUg
 nienawiŚĆ. 

rzeclą gn1e". inszą bojatń poruszają. a jako dusza 40 j8CL
e3 rzec
 
pr
więzana. w drugioh sprawaoh oZi,ble3. post,puje. tak gd, n
tsz8 
częać przez poru8z,n
8 jakiej psesyjej 8wÓj gniew 1 zap81c
.oś6 
- 
wiara. to teś 00 Orugicb PBSe,j
 nie tak srogo b3wa por
szonB. 
6. Jako te
, skoro 8łó
nego Bwego ni8przyj8o
elB pozna. zaraz 
niech z nim do pojedJnku wstępuje, którego zlsgodzonlem lne
cb nle- 
pr
jaclĆł snadnie porobi? Z sposobów zaś albo z śrzodk6w u8kromięnia 
tycb peaayji, kt6ry JrZJ' ka
dy [a] rozdziale prZJ'toczyl1ślI(Y trojakie 
albo i z inez:yob, ktÓre z rady M1strZJ'niej Duchownej snadnie wynale6ć 
ten opos6b obierze, kt6ry jej lepiej słuzyć będzie. 
7. Pospolioie to wiedzieć trzeba. te z aktów powierzc
ch (ju
 
się powiedzieło bcwięm o sposobach 
nętrznych aktów, k
Óre eą pooząt- 
kiem powierzobn,cb) mo
e się Da uleozenie kaśdej pa8s,je3 jeden ekt 
przeciwny powierzchn, onej pBse,jej naleś6, B to do natur, 1 okolicz- 


III 
1,\ 
1]1 


II 


I, 


II' 
1111 
III 


....
>>>
I 


" 


"""'III 


- 2
7 - 


. 


nośoi pauJ'j.j, bo ni. do kałd.j pa"'J';!ej j..t potrzebn;y akt powierz- 
obJlJ'. Badziej. bowie. i d...p.rao;yja ta .it prz.z alt;y wnttr"". reror:" 
IIOwać mogił. I(r jednak m6w1I111'. t.. gdJ' to b;yć IIOte. potrzeba powi.rzob- 
OJ'ob alt6w zał;rwać 118 ""i..iania paUJ'jej. na. trapilłoaj, i ze wznie- 
oenla afektu oDej p8SI!Jjej przeoiwnego, acz tu nle 1Iłaśn1e .6w1-V o 
przeoiwnym a:teko1e, gniew bowiem przeciwnej 80bie .łaAnie paseyjej nle 
.... a *.zalł. jednal WJllorztnić Bit z ozłow1eka IIOte. 
B. Tej nauki i pr.e.trogi jeat wiele prr;ykład6w. bd kto si, 118 
prr;ylłed z dzi.oinnsj bojatn1 umarłego boi. jeśli .it ośmieli kilka 
raZ] rus to, te 81, trup6w dotknie (o 00 u DBIJ w klasztoraoh nie trud- 
no), .nadnie posbttdzie bOjałn1, K1ed;y teł kt6re3 gniewliwe3 oZfetolcroć 
dobrze ataraz8 nałB
.ł te takowa 00 dz1,
 mniej błdz1e gn1ew11wa, bo 
3al0 m6wilł, zs ZWJ'oza3,a w.r;yatko .i, 1.10100 zda. Jaśli tet kt6rlł gnu'- 
ność (kt6re pospolicie a s...tl1s" jakilllŚć b;ywa) trapi, takowIł z pr,d- 
ka wodą. zlDl"ł zlać
 albo 1n1l!l1'i11D. jakim. BpoBobelll przera'11w8zJ'1I. wzbu- 
dzić, prOdko eio poprawi. Jeśli tet kt6re me ar.kt now.go i p10lnego 
habitu. to 
ą trzeba uetrolć w odBrt
 1 smrodliwą jaką 8ukn1ą, . tek 
3ą prtdko on ar.kt ni.porzlłdnJ'. opuśoi. T. tedJ' powierzobne śrzodl1 i 
zabieganie, ja
o 1 wlele 1n
oh. które al, pokazały .. Traktacie o Cno- 
taob, kt6rali .i, złe .Uonnośoi i pas....,j. "J'korztnia31ł, nie tllko mi- 
le pr
jmować nak
zene od starszej. ale lonie prosie potrzeba. kt6- 
ra obc. prtdko poatąpić w onotaob i zwJ'oięt;yć ewo3e paa8J'je albo na- 
mivtności. 
9. A jeśli 3e8zcze do 
ego ćwiczenia tak .n,
rznego. jako i powie- 
rzohownego. pilność 111 IIOdlitwie prZJ'stąpi, bardzo dobrze będzie bo- 
wit. pilność ta w poskromieniu pee8J'3i t;yob, te 3est ekuteoznlł, tak 
8i, pokazu
e. Pilność i praoa " podnoszeniu aerOB ku Panu Bogu pr
ro- 
dzoOJ''' 3akiaei aposobo" nitsalł czę6ć człowieka trapi albo wątli i od 
zł30h s
ch 8klonnośoi odwraca. nem1ttnoścl bowi,m nie rozniecają sl, 
nicr;y.., t;yllo przez Zlll1'aql kt6ra t.dJ' wnętrzne z'll'sq aw03e prZJ'ZWJ'- 
ozai do 1'ł,1obrałania Bobie dzieł i BpraW Boskich, ta poczłł'tek pa8." 31 
3ak jakim m1eczęm odetnie. Spos6b tego jest w regu
e naszej pod
, 
które siostrom naszym pilno molll1twt prz3kazuje, s wszsk.te m1ędQ 1n- 
.D3m1 Ar&odkami 1. spo8obam1 najlepsze jest ozęste 1. stałe POlIOO,. Bos- 
kie j wZJ'''aDle. f 
10. I to pilno trzeba pomnieć, te z jeden88tu pom1en1ol]J'ch pas&yj1. 
Jeśli im kt6ra wodr;y i bespieczeństwa popuśoi, jedenaśoie tak!. !rz6- 
del niedoskonalośoi poobodzi. ale jeśli bOdą rozu"",, [i] Boską pOIlOOlł 
rządzone i hamowane, w takie .1ele trzodał on6t obr6c
 s1.ę, jako bo- 
wiem z popuBzczenla swe3 wolej pa8s,jom nic inszego, tilko niedoskona- 
łOśoi i niepoko3e pOObodzij, tak te! z t;yobto paseyji w karnośoi i ćwi- 
czeniu zatrz,.maD;J'ch nio, t:Ylko wszelakie ono'ty ".JrsBteją. Gniew bo- 
wiem z nieklłd [eioJ t;ylko z nieposkromionia pss8J'j.3 gniewu pocbodzi, 


I 
,I 
II
>>>
- 2
B - 


c1obo6ć za6 z T.e
!e pao.,j.j dobrze u_ionej powot;o
.. 5t"d 81, ba- 
0...,.6 .,Ie, oz.... zowie", jedĄ7a ill1eni... pe..,ji i ono1;Jo 1 w:y.t,pld, 
zawi" .i, bawi,.. 
...,j.ml z.,oi,.
a i uBlr1;wien1a iOh. 


7.2. 1tr6tltio .! .brllDie 1I0Ult o wierno.o! 


A naprz6d o po
ttaah wlerno'o
 1 o szkodaoh 
lew1erno'o1. .,ra- 
zil dobrzo 
ob 6w1t
 i PO.1t.1t wi.rll1ch i oztod, niewi.rll1oh, a6wi"o 
(Prove
b)r 
ulbu8 non .8
 gUbernatl0 deoldunt ut tolia .aluB .

.. in 
IlUlto conolli0 6 . Itt6r...,., powi.da, bez rządu id", upadaj" jako 11601., 
8 zbawienie zaś .. oz
.t.j radzie. Po.,tet tedy wadlu! .ie
cb dUBz, 
kt6re Bl, OZłuto r.ds
. ..oioh uprawaoh, jest zbawienie. 
Szkoda zaŚ niewiernyob dusz, kt6re bez rządu, 
eBt zatraoenie. 
Pof;yt.k wiem. duoze ...j" [z1 wierno.o! o...j zbewi,nie, bo i.. locno o 
poetopek duobaw
 1 o 
olłłenl. nlepr

acle18 swego, 
zkoa, maj
 
ni..ierne z niewiernośoi wiełkę, to jeet zetr.e,nie, bo la trU
DO o 
poet,pek duohown;y, o z1lJ'0i,I.lli. niepr...,.jao1.la. SIla Bóg przez proro- 
ka 7 (Poal.
) obieouj. due...,. wiernej poot,pek, Ido"" jej uo...,. tej 
.terna601, lł6w1.lło:"'Objaw Panu drog, twoj, . 
r8j .. nl_, . on sprawi. 
Czego. to tell PIID ohe. po wierne;! duo...,., ozego? C...,.li On nie zna do- 
brze drogiej, eo. Cze.... je kale Panu objawić? Bo cbe., I.ta j. duozo 
t;amu objawlla, kt6rego 018 na Pańolda B1.jocu. Za ",. bowita pr...,.dz1e, 
I,e wlI:Qtko 'to, 00 aba przelolol\1 za .iernośoią je;!, abo OD.a B8 raOą 
Crze1o*0D8go uo
nl. *e to ..z,tko nle przeloioD1 ani ona. ale sąa 
Bóg o...,.nić btdzi., to bowiea tu Bóg obieou3., Ide"" l16wi "Objaw Panu 
drogł hoj" .. On oprawi". Je!el1 to tak, 06. acie ta6 w poot,pla1 
lepszego, pewnlejl!lssgo Bogu ml8zego ;!ako to, co Bóg 8am. o",nl. Jako- 
bJ Mg przez proroka ten oblig na 81t bierze. to 3eet. spuszczać IIlł 
hiatl.. do przelatanego, ł.eb,. wiernej dUIIZJ' 
al Dauk,. Ił ao wiernej 
dusze .a6 laskO 8WOjO. &e
 
o i łaono 1 z wielki. posttpklem cz
nił8. 
00 jej przeło!oQy powie. To jelit napewnlejllza aillorec3ja. która według 
świotfligo Antoniego, jako Ca88ianuB .spom.na 111,02\7 ln8l'iJm cnetalIi B 
napof;yteom1a30za jut do po.ttPku, bo bez dioorell1je;! ono
 insze 
nie są anetaal. 
o jelit. m6wił discrecyja Dep.walejez_. rządzić IIi, 
dillareo
ją 8t:arll
oh. nie dlscrecyję swoją. bo ta niejednego zwodz1. 
1 dlatego, k1e
 czart widzi, te go dusza wierna przełołooe.u .,daj.. 
bardzo traci silJ'. bo _ juS nie z ealDlł duszą. ale 1 z przelot;oJ1J'lD. 
. 't}a. lI.6wlę, z kt6ł"3'a jest r
ka Boska Da obronę onej dusze, sklld tel, 


. 
. 


6 Prz;yp 11,14. 
7 Po 36,5. 
8 KJ\l!IjaD, Nos.bw dw
zie.c18 ozter.yo. Rozm. 11.2; POI: t.VI. e.49n. 


l. 
I 
I" 


....
>>>
I 


. 
. 


- 


- 2
9 - 


to byWS. 18 C 
art; zaraz jako jeno aJ ztukl jeso OueZ8 odk17 j8. kied3 ;18- 
.zeza BtarBZB nic n1e rzeoe, pŁrsoba, uoieka owo zgola dotąd, 00 
łe 
prseclwko 'toble, dokąd go t.1ez, Jako go ..,da8z, zaraz ucieka, jako 
tego jeet jeo
 pr..,kłed o o
.. Serepiollie u C..odena 'II KoUotiej (71 
roz,dz. 11 9 . jako tego jest; c5rugl prQ'klad o ODJB zakonniku, którego 
8amego 1I10dz.y wislą inn:ych 1t1.8rI1J'ch cEan, jako oncie!, wodził dla 
nlewierności jego dotąd, dokąd lnriWtJ Ilaka1'J' I jego przełołoD3. z czar- 
ta 8811.8g0, t:t6r,y 81, z tego przed ni. chełpi.l, t.SD nie poznał, bo 
zaraz, jako pozoał do t.go przy.ladł..., zakonnika, !ebJ ozerta onego 
",jawl1, przez to ";:pjs"l,nle zaraz go czart odat'ęplł. Tak ozartowi 
tak gwaltowna rzecz j."t, tak ci,łka. k1ec1;1 go kto ",da, ł.adnę miarą 
teg:] znieść nt.e młe, zaraz uoieka. K1e
 b;y Bog dał 'takicb doktor6w, 
ootu' to chor;y cborobO' 1il1ko powiedz:1awsQ. zaraz z cborob;y powstał. 
jakob;y świet takich doktoró'll 'IIa"'ł, jakob;y ich azenowoł. Ot6! zako""".. 
duszo. dal t8k

ch. jeezoze przełoło
 nie de lekarstwa. nIc cie rze- 
C8. B dusza t11ko pr2.ez to wrowie bierze. te IlU cborob, swej I!Iprawę 
dal SalulI ID sIto oone1110. 2.at;JII idzie. te dUSH wierne 
Bko Doro- 
tbeu8 10 n& 80bie doznał w wielkiII jak.1mal u8pckojenir. t w wielkiej po- 
cIesze. 1¥ wielkim ubezpieczeniu wnvtr:r'.iQ3_ ł.,.ją, 1 choć tego jest ta 
:łłr
OS3l18t te kle
 nie i.n8czej idą, 
eno jako 1cb przełotoIQ prowa- 
dzi. wiedzą, te racbuDku tego wBZJt
1ego nie dadzą, ele jednak 1 ta 
tet zaprawd,. te czart pierzcha. przed takimi. nie 
 prz'Bt
pu do 
nich, zw,ciętają łacniuchno ozerta. 
Takiego pokoju i ubezp1eozonla nie 
gą mieć dUBz8 niewierne, kie
 
bowi,. nie ti1ko znak duohownych to ZDa. te w Gr08
 duchowną bez wo- 
dza lIię puszczać jest rzecz nlebezplec
8. ale tet. te 1 z powinno6ci 
powinna sił starać, teb, si, nlu puszczela bez wodza, ponlew9t ją B6g 
opBtr
ł pew
m wodzom, 
o jest przełotoną, te
 ją tak przez nIę do 
eleble prowadził pewnIe. Kiedy się same sobą rządzi, wiGzl, !e nie 
tl1ko przeciwko naukom. ale tet przeciwko powinnościom o
ni; jako! 
td lIO!e być epokojna, kiedy oię niewierności" 5"0j" z tych opieki ""- 
d7-Ier8. pod kt6rych eprawą eą- Bóg ohce. teby 80 szukała, jako mote 
h1ć bezpieczne. Stąd 1 to idzie, te niewiernej duszy 1. o poetcpek 
trudno 1 w pOkU8
 upaś6 lecno. 
ibus non est gubernatio. deoiduDt ut 
rolia i dlatego 8wi,t;;! Bernerd dobrze ..6wi w l1l1cie 67: Głupiego ber- 
dzo mll5trzB III, kto siebie sAmego ucz,-. głupiego "od za 118, kto siebie 
samego w drodze duchownej prowadzi, a jete1i głupiego, kt6i go zawie- 
dzie w głupstwo, w 
łfdy, trudno takiej dU9
 postąp1ć 11 . 
"lęty Win- 
centy świetlo ono Do
nikań5kieEo zakonu w ksi
ecce Bwej prawie zło- 


9 
Ibid. II,11. 
10 
Cytat nie odna1e
i

v. 
11 Epistola 67 PL t.182. 


......
>>>
- 240 - 



I 


te3, ktćr
 
dal de Spirituali vita 12 dobrze to pOkazu3e, !e tąkie3 
'trudno postąpić. Nlgd3. powlada, Chr;'1stU8 Pan laski 8wojej nie as te- 
mu, kt6r, mając takiego, 00 tcr go prowadzil, aąm siebie prowadzi, ja- 
ko! po.t
i bez takie3 łeeki, po
śliĆ o poetępku nie mate bez takie3 
łaski, - ćaleko mniej postąpić. Sine me nihil potestls fe
are. A nle 
tl1ko nie postąpi, ale pewnie łacno upadnie, trudno 
e3 ujść pokus, 
trudno 3e3 w nioh nie upaść. Przepuśoi to na ni
 Bog, oz;ym 3e3 w Piś- 
mie świ,t;ym grozi, 3akom 3u! na pooz
tku rzekł. Quibue non e.t guber- 
netio deoidunt ut foUa. Wepomina Caeeien pr7JkładJ' tego Col.2 3ako o 
ol1J'm Aaronle 1 o lnn.ych 13. Niebezpieczna rzecz, c:boć te! naducbo1łn1ej- 
szemu, ohoć Dfl.bleglejezemu, zdaniem wlas,DJ'm sl, rządzić, wola bowiem 
"ł88118 jost to tak BUbtelz\J'. tak stuczny mistrz, te wrzeozach duchow- 
Q]ob ohoć DBucze6az3ch. ohoć Dsduobownlejsz30h łacniuchno o8zukać mo- 
te prQ tej niewierności, 8 czartowi teł; d08'Ć, kled3 duszO niewierną 
ohoć za ten paznogiać [o1oJ uohw,yoi, 3eko bowi,m ptaeZ8k, gdzie pazno- 
kciem [sic] un,t.nie. taił jut: zostać "1!!I
tek D.18i. tak czart rozumie. 
!e kiedy duezę za ten paznokieć [81oJ woU wla.ne3 118, wez;ytk
 3u! 
niewierności 118.. jut to on .Ilobie za WJ'Sraną _. wldzi bowi,_. te du- 
sza bardzo 11, Da Amiałą puezcza. te z nim obce pojed3nek cl'\Ynit: tak 
sema bez Boga. bez pomoo3. bez wodza, bez rad3, a OD temu rad, WJ'grał. 
Nie mo!e ... tadna dueza daĆ wi,ko7J pooieoł1. 3ako kiedJ' 3ego oharobe- 
le [eio J pokr;ywa tak, !e nie tal on eobie wa!;?, k1edy dUoz, wiernlj 
ulowi, bo 3u! wie, !e tego wet;ydem n01m, kiedJ' go ona odkr1;\e pr..,.- 
płeoi. jako W8ŚY, kled3 go dUBza nl&wierna kr3je, przeoho
..a, bo 
ohoćby 3e3 3eezoze nie ułowil, pewien 3ednak tego, !e ulowi. Dobrse 
Ca..iąn m6wi Col. 2 oz.11 14 . 2ednego 
.t,pku tak nioescz,eliwesego 
nie IUIIZ, 1tt6r,ym'bJ' pr(ldzej czart zakonną. dUllz, na zgubo strącił, 1. o 
śll1e1'Ć wieozn
 pr7Jprawll. 3ako niewierność. Ijt
d te! świ,t;y Doroteu.1
 
kiedJ kto powiada. z zakonu WJ'nidzte, 'to rozmai'te prZ3czyDJ' tego dają, 
aleć ja powtadalll nie rozull1,. inszej prz;)'c2\1lJJ 
ego. ;1eno te tata 
duezB zrazu pokąwala sl,. te starszy III swoim o tych rzeczaob. które 
lit, z nią dZiaIJ, epra., nie dawała. Tak nieszozęśliwa ;1ee
 niewier- 
ność, le z zakonu 1I1rzuca. QU1.b...a1l non elit gubernatl0, decldun1; ut :fo- 
Ua, to 3eet, kt6rz;y bez rsljdu id
 w drodze duohowne3, 3
ito Uet [010] 
upada3
. CĆ! tak ..rnego 3ako liet, 3ako upadnie i uechnia i bydło po 
nlm depoe 1. wiatr nim kr,oi 3ako ohoe, to tak 1. dUII
a, która je8t nie- 
wierna, k'tóra bez rz
du idzle, i upadnie 1. u8ohnie, Dle ma3ąc ducha 
i afakt;y bydl,oa po n1a3 depolj i ozart 3
 kr,oi 3ako ohoo. Jako! tedJ' 


,I 


li 
I 


12 aw. 'I/lnoanty 'Drrer OP, z..1419. 
1
 Kae
1III op.cU. Rozm.11,5 ÓIowa o Baronie, POIi: t.VI, iI.54. 
14 1bid.aos..11 _ nia Odnalaziono. 
15 DoroteUllz a aaz" ł.1
IłO:J' . V w. po Chr. au1ior "Nauk a.cetyoZll3cb" 
PSP t.DV11. 


t 


-
>>>
- 241 - 


lBote b,Ć bezpieozna, jako nie upadn1.8. ohoĆby n1e "itm. ;Jako t:wiczone 
byłe, "idzi. te na rCizeą.dkl' swoim lecn.) się olllY11ć IDOte, wl1z1, te 
(lZ&.r't do niej laozQ...., prQ8'tęp ma, te 
ą łaono do zgubJ' pr2\]'wieść mote, 
"odz& nie 1D8., pomocy nie me, Boga nie _. 
8ko mote by
 be
pleczna? 
To o po
t;kacb wl
rnJoh 1 o Bzko08Ch niewier
cb. 


o pokusaoh przeciwko wierności 


Zakonnice traci wierność, kiedy abo 8pra
 nie daje. o sobie, abc 
nie tak, jako trzeba, daje, bo jedneg0 z t,ob defekt6w oZar
 stara 
się uwieŚĆ dU9
. bo wie. te wiernością wezeJaką silę jego przełomujo 
1.810]. Ma OD. n!ł 'to rozmaite sp.)sot;y. kilk.a e1e icb tu wspocm.l. Piel"w- 
.e
 spos6bl Kied3 dU9
 zakonnej, która ju! w tejf;e potrzebie q,ła u 
starszej swoje3. kiedJ pokazuje, że ma jut lekarstwo, za rade. 1 te 
jej etarsZ& inszej 
uA r8
 nie da. opr6c? tej. którą jut raz daLa, 
Wiele dusz czart 'tym sposobem od ....lernośoi odwodzi. tak 1 świętefo Do- 
roteusZ6 uw1e
ć chciał, ale zDał dobrze św. Doroteusz tę c

rtowską 
16 
siatkę ,1. tak umiał samego o zar1;a 'tą Jego siatką p
im&.ć 1 taR: go 11' 
niej do starszego awego zBwodzić. Nawet KiedJkolwlek eio 
rati81oł !
 
stersz" św. Doro
euszow1 w konferentlaoh toł lek8rB

o, tę! 
adę dał
 
co 1 pierwej dał. abc które jemu samemu pierwej. nit do starszego 
szedł na rqyśl prZ3szło. a czart mu " t;ym niepok6j cZ)'nił mówiąc: C6t 
za. poły tek masz. teś b;ył u awego starszego, to mu on odpowiedziali 
-lobrzem uCZJ'nił, :tem b,ł u niego, teraz ta raó.a jest mi potyteczna, 
teraz widz" te je8t e Ducha św., ele kied3' ci ją t:p podawał t ber- 
dzom się jej beł, za podejrzaną i nlebezpiec2'.ną 'D.tał.em ją. T" tak 
nigdy nie trzebe eio eedzić [sic] na zdaniu swoim. 
l' 
PiOkny przykłed tJw. Auguetyn daje do tej naszej rzeozy .ł.
ą:.y '. 
te jest o chorym jem.yl:a, ktorego doktor uzdrowił
 tęn be..!,,,,. k..1.e 13 
drugi raz tą! chorobą zachorzal, cbcąc si
 SFm 
)6C

. 
&

eł t

b- 
te lekarstw, kt6re mu 
ł doktor dla choro
 p
er9
j podał. a19 ki&- 
d3 go nic 111e ratował]', zawoławszy doktor8
 .e:1Jtsl. 00 ZA prz.':!C
r.JłI 
tego, 
oktor nie odpowi6d
i&ł nic inszego, j
no to 
lBtego one lekar- 
stwa pomocne mu nie b;ył;y. bo ich DJ..e z ;1ago ręku wziął. rot właśn1.e 
dzieja się w tej naszej rzec
, d16
eg
 nęm ta 
ada. ta nauka, kt6rą 

 znB
, w n8s
on potrzebach nie jest potrzebna. bOB
 jej nie od 
przelotonej nsszej wzięli, abo jetellśDW ją kle
 od niej. TĘd, jefnek 
nie 
eraz, kie
 jej BWą wolą z8ż3w8
. 
Vrugi sposób jest:, kiedy dusZj' pokazuje, te te potrMbjI, z który- 
mi chce iść do starszej, nie 8ą tak dalece ważne, raczej są plot

 


16 Nie odnalazicno. 
17 Sermo rCLXXVIII de vocatlone 
PL Ibid. t.J:II.

. 


Pauli. 21 PL t.XX,462 lub In Pe.141.9, 


- 


....
>>>
: 


- 242 - 


II' 


dziecinne. co, :teb3 nie było. 
rze38 się dU8
 p
agDącej doskocsloAcl, 
na te tr2ij' rz,gcz:y obejrzeć. Nep", z6d te'b;1 " swoich sprawach nie to bpe- 
trowała, jatel! eą tak watne. jatel! 
ę z powinności, ale to. te s1.f 
jej ZBW8ze o to, 00 jest lepszego, co jest d06konalszego staraĆ trze- 
ba, bo kto tak postępuje.. kPl:tr34 rzeoz 8ob1.e bardzo ",e23. nie wątpi, te 
z ks!dej rzeo
, o
oĆ tet ma
a. 
rzeba 
8Ć sprBwę prz
lo
onej. co 1m 
d08ko
elej c
nl. t3m ŚW1ątobllw
zę jB8t. nie co bowlęm inszego cZ3Dl. 
jeno to, te sl, dla Cbr1stusa Pau8 dz1tc1.ęo::"em staje, odradza sIę. 
nleum1ęjętną prostaczlcą .,1ę E'te3e. Horum Batem tJet rSF:.nu.m coelorum19
 
Druga rzecz jest. te CZędto to bywa, te to nie tak małą rzeczą jest. 
jako się jej zda. ale dlatego oz&r

w1 wler
. te małą jest
 te siO 
'tVet;ydzl z t3M starszej SlIIl3j o'tiWorz;yć. A zi:ipra1fdę, .hłeli co; ted;y 
"styd 'taki. tr
dność 'taka lI1ała'b;y b,ć je
 wi
kaz, pc'buók.ą. teb, 'tJm 
predzej z teką rz
c
ą do 8
Br8zej 
oszłe. bo je
o CS8sjen llb.4 de 
lnstlt. renune [91c]1 9 mbwi: Ojcowia oni 8ter
 Z& 
a8ny to znak mie- 
li. :te to czartowska IJt1śl, ktt,rej sie zakOnn.1k a'tsrftZ8111U ewe
U zwie- 
r"3ć wstydzi, bo jeko 11 eW8n
qlji u św. JaDa ,: Omnls qui male ag1t, 
041t lucem
O. Trzecia rzeoz jest. te dej
, te ta 
zeoz tere
 jest ma- 
łą, ale k1ed;y 
ą kt;o kr;y
e, ur06nie, wielką eię etanie, i t;ak lepiej 
311. WCZ8S odkryĆ, dokąd jej jeszcze łaooo zable!eĆ siC mote, bo potem 
'trudno. 
Trzeci epoe6b, k1ed3 Des diBcrec
jej zdradl
wej UCZ3, to jest. le- 
bJ'ś
 81
 BtBrs
m tak ozęsto nie upr
krzal
. SZElbierstwo te jego, 
bo m1łd!\7 najprzedniejeZi,ymi rzecz.y1li,--4rt6re z powlnAośo
:t. neIetą e
8r- 
SZQIIIU, ta jelit, słuchaĆ 8w30b poddaDJ'ch, daĆ 1m Jato nał.8cn1.

v 
pr
8t,p, słuty6 1m, ratQ
8Ć ioh, do doskonałośoi. I dlatego wielką 
k.r2'\7wdO zakonnica ozyni sterBzej. kled;.? r02;umle o n1.aj. te elę jej " 
tak walne3 rzeo!t3, tak bardzo jej urzęd0'łl1 oale:tącsj upr:l\YkrfiY, 8d3t 

o o niej raczej ma rozu
e
. te ODa ma stąd 
ęobliwę pooieobe, kiea, 
81
 bewi cz,sto tak 
18
he
n4 zAb
wą. z Któ
ej postopek dusz, jej po- 
wierzonych. zDaozn;y wlei. 
Ale rzeoe8z1 Odejm:?ft ml .starsze okaZJI' ją ao ćwiczenia 81, 1f 
umar't1l10nlU, 1ł cnotach. kiedJ jej tentacyje moje. trudności moje. ktO- 
rB mąm. w tej oka
jej powiem. 
Czwart;J to spoeób czartowski. k.tór;ym wiernołć znosi. Nie trzeba 
slO zakonnic, frasować o to, bo jetelić t, ok.a
.1o za tfł twoją. wier- 
nośoią odejmie 8tersza, znać, :te tak. Bóg ohce, :teq,ś jaj nie za
1fała, 
bo wid.zi 
akoll słaba, jakoś ułomna, l'J'oblej b,J'ć tel». była upadłe, ni:! 
postąpiła, upok6rzte sl,. a pr2'\7pi8z to ułomności swojej. A 
8zakt. 



 II 


1'1 
I 


1,1 


II 


I 
I II" 
III 
II' 
, 
:1 
I 


IIII 


18 1ft 5,1011. 
19 Kae
an De 1nst1t;ut;1one l1b.4, cap.9. 
20 .ID 
,20. 


I 
I 
I 
......... 


-
>>>
- 24
 - 


j
tel1 to twoje pre
dzlwe pragn10nle Jest, najdziesz pewnie seGB prs.z 

lę Ok8
ją nie jedne do umartwięnla, 8 jetell 
 nie znajdziesz, e 
masz slł,y, pewnie Bóg 0:1 znajclaie lub to przez alę, lub przez kogo ln- 


I 
I 


.32',ego. 
Piąty sposób, klec3 czart pokazuj., ze starsze nie ma wiele rozu- 
mu, mqdroŚ&l, umiejętnoŚci, teb, mogłe deL jaką zdrową red" przekl,- 
te to tentacja, nlebdzpleczna, z pychy poobodząOB, nie zna tego, ze 
flterSZ8 miejsoe Chr18tue8 trZ3W8, nie zna tego, ze eterszfł Bbg oŚWls- 
C&, te Bóg jedDJm SłOW8d1. proet;ym etarszej pr
dzej poc188ZJ. nit ln.- 
9
cb naukam1, co wiedzieć, jako głtbokimi. a zWłaszoza, te 
m 8&
m 
znajdu
e zakonnice lekarstwo a
arBzej. kleqy jej &Woj, chorobt powie. 
choćb, jej sterez& 1 Bława nie rzekłe. Jat.al!, jako św. Dorotheuez m6- 
w1 (ser..,5)21 taklęmu. ou się oaqm sercom. na to U,1S. ł.eb, poznał wolą 
Boł.ą, da to Pan Bóg. te oudownie tra.!i na 'takiego. tt6r;y -u 
dzie 
mćgł wol
 Bot
 jaśnie opowiedzieć, jako daleko prłdzej BóC te Ka!dej 
zakonnej dusQ de .. ł!ltarezej je;!. SdJ'ł starsza, jest na.c.es'ttlllt1ęm. Je- 
go, gdJ! weał
g samego Boga n
uki, kto starszego ełucha. Faga słucha. 
A dajllt/ tet, teb, przepuśoił [810] na etarezą 0llt/łkł. zecz;yllb;y on.. 
mogła dat złą radę, przecię 
 jednaki jele11 to prz"m1esz za zdrową. 
n1.
 są.dząc. jako od Boga, pewule Bog cl 11 tw6j poz;y'tek obr6oi 1 'VI3 ba - 
wl olę z nlebezpieozetJ.a'twa " ktOrebJA mogla za radą 81;arezej wpdt. 
Wspomni Bobie on pr
kła
 o zakoDDiku, kt6r,y b,wBję3 'II mieśoie, upa- 
dał 1 spraw, o sobie wiernie 1 szczerze opatowi dał, ki.dJ' 8i, jednak 
ope'tow';' "3mowlt z tego nie lIógł. tab;? nie chodził do onego miast-a, 3
- 
ko SO Bóg dla 'tej wiernośoi dziwnie przez anioła z onych nlebezpie.. 
ozęńfltw Y(Ywodził i at do cele zapr09lsdz1ł. Wspomni i na Swif't"4 "obt:k
 
aza jej co ODa prostota ep
lednika zawadzleła. kle
 z 
OZk

9ni9 
jego pisma one swoje niebieskie popaliła i owszęm _iel
4 
 u
eb1c 
przez to zasługę otr
rnBła, na ziemi zaś sobie n18Śml&r
eJna D
u1

kę, 
a nąm pr
kłBd, kioOJ d1a wierności, nie t11ko kelę
i ele 1 
uezt dać 
bJ'ła gotową. Wspomni 1 Da św. Fr8cci6z
8, jaka d!
Dc8it

 Jego 
ła 
stro
 przelotonego, kiedy mawieł, że nie L
ak8
6by n6n1
8zemu nOW1- 
cjU80wl poddaństwo oddal, kiedy b,y lU go za stalszego dano, jęno jako 
nB
tszemu, nemędrezęmu z 8tar8
ycb oddać winięn. 
o taki 
ł duoh 
św1ę t 3 c b, nie na nauce, nie Da roztropnośoi, nie na iDSzych pr2Jn1o- 
tech przeło
OlJj'ch s"J.'ch, 6190ję wiarę .tuncowat, ale na tJ'm, mlitjsce Bo- 
te 'trz;yma.ją. te ich Bóg pr!l'..ez nie rządzi, dosyĆ jest. te nąm Bóg obie- 
ra przełotonych i (laje, nasza 'tedy rzecz j88't, 
 nimi jako z przełoł.o- 
D:J mi pas 'tępować . 
SZ65t;y sposób, kied;y czart pokazuje, te starsza llieumsr1iwioilll., 
niedoakoneła, 
e z tego, co jej powiesz, wezmle odrazę od ciebie, 
sJić 90że szkodz1ć, eli cię osławi, aljt tu niepokój więks
. Ty
 nie- 



4 
L Doroteusz Sermo 5 _ nie odna!6z1oDo. 


.....
>>>
- 244 - 


j 
l, 


bezpl-3c3nlejsZJ' to spcHob. lA przed PI:I.!lę'!ł Bogiom c"2\JdsltY. bo . więk- 
szą 
c je8
 uraz, Boeką, sądziĆ .
8r8zą. te 
a8t; zła, n1edoskonałe 
eto., ni
ell te J6SC nieum
eję
ną, v kr
_dę. o kt6r, Jej kr
wd
 BU- 
rowo się Fan Bog uj
J
t tst że Aw
 Cllmaoua gr. 3 De obedlea
18-2 
IIne m6tricl Dz1.mB rzecz. powiada; łUs -:osk 8t;.raSZ
8 
efl,t rzeoz obra- 
zić Boga, ;jalc.o strSf.ZJ'B jest rzecz obraziĆ ata.!"5ztJBo; k't:;")ra dusza s,- 
dz1 8tarB
ob, znać, że nieposłuszna, b
 jeko św. Cll£Bcu9 m6wl
 po- 
SłU8ZllJ'cb B6g zaś:&.eple. 00%\1, t8bJ' nie 1I!:1z18Q .::11edosk.ona}.ośoi przeło- 
:toI1J'cb. s"Jcb, 6 nlep08łu8
ch C
!l1..t otwIera, żebJ' wldzl9.Q 1 8ą
zlł'Y 
przełoton3
h, cbocb, ted3 kt6ra duszA J.yls poeluszr-a, 
etell sądzi 
star8Z3ch, t:J1l l5elO'
 jest nlepoe:;"uezre ł 
lJdłu8 Climial śwlęttego: Daj- 
ręt tedy. :teb;J przelotona byłE!. t8k
, pewcie t\.o Ją fI"cbi za 'takfł i 
dlatego jej ili8 jest wierna, - czartowi w:h!rna. Waza'cte sąa ChrlstufI 
caD takim B
ars
m ka!e wlernośł, posłu9zeAfI

o OL
86. na katedrze. 
pow
edR. MojżeslB ., z8s1
dli ferl
euezo
1e 211 on
. oblu1ci. pyszni, 
przec1ę, jedne
 m6wi, cOkolwiek wąm ka
ą, 

ncle. Nu! 
 przsz Aw. 
Piotra, kiedy mOW1: Poddani bącl:l:cie panolll W8S%ij'm. nie tl1kc.o skrolDD3C1, 
cobr;ym, 1!\1e też i z.ł::fID., Gn1e.11,.,a 23 . To tego św. :f1otr nie pisał 
o 

ch, co posłuszeństwo ślubowali, ale do świeckiob, cO! k1ed
 
 
ł 
do zakor.nlk6w pisał. Trzeba teQy 1 takim wierność oddać. 
Ale rz.eczesz. te tęntacją 1I&8Z przeoiwko niej samej. 36cz:rm boisz 
slę. że ją zgnlew
Ez na 81ę. Nic to. dfij
, teb,y to tak było, wszytko 
to BO
 
ob1e w dobro obroci. Naucz elę tego z one
 h1etorjej o JOze- 
fie2
; k1edJ to dzi9Cię on swój sen ojcu powiedzialo, złajał go w
raw- 
dzie ocIec, ela z 
łośol. chcąc jego g6rność zn1ty
J a kied3 Z9Ś bra- 
ciej powiedziało. jut go brecia z 8n1
wu chcieli zatracić, ale co t
k 
Bóg ws
tko od
lenił. 
e J6zefowi on jad braterBk
 1 to 00 z niogo 
poszlo, 
 
lelk18 dobro jego, w wielki honor eie obrócilo. 
'l'u z tego przylCłedu :OO!II)!lZ hr9ć --:yzerunk [sic] dobr.7ch 1 złycb 
pr
ełożonvch. Ociec tep,o dzieoięcia dob
Jch prz
łożnDJch znBc
, kt6- 
rz,y 
Zę8to oetro pOBtępUją, ale z m1łos
i. Bracia zaś zDaczDą złycb, 
kt6r
 z gni
wu 
08tęPUją ostro a wazak
e, 
eko tu św. Józefowi bra- 
teraka zło
ć nie tilko nie szkodziła. ale owezem poijteczna była, tak 
".iernej dusz,.,' złość przełoloDJ'cb jej nie tilko nie z.s8zkodzl, ale po- 
mote, kiedJ' to ucZU'nl, co Jego 
lerności nalef......., bo naj7/yż82'\}' on prze- 
10żoD3, to jest Pan Bóg, dOlOży jej 
ego Sqm z Siabie. czego w przeło- 
żon6j 8wej nie zn
jdzle. 


22 
2
 
24 


Joennos Cll
cus. 
1 Piol;;r 1.18. 
Hdz .'17,10. 


Scala paradiel; PG 88.?15-?16 orRZ 727-728. 


... 


-
>>>
- 245 - 


Czego przeetrzegać ma dusza wierna w swoich konferentiaoh, 
!eb,y jej po!,yteozne był,y 


! 


Poni6wa
 z kOhS
ttutil dwojakie konferentle cZJnlć trzeba, jedne 
o potrzebach docza8
ch. jeko to z rozdziału 12 ku koAcowi, drugie o 
ducbow
ch. jako z rozdziału 14 zrozumieć sit mo
e, dlategc naprz6d o 
kon£erenoyjach w r
eczao
 doc
eB
cb25. 
A ponlewał \1'8EJ'tka nlellEil szkoda 11' tym mo
e być, k1edJ' która tam 
eobie potrzebę cZ3nl, gó
le jej C2VnlĆ nie trzeba, e to z miłości 
własnej, Bsme KODst!tutie plękc, Fposób dają, jako tej szkody uść 
[slO] katą b.Jwlęm po-:;rzeby 6woje powiadać przeorys2'\Y, ale polecając 
to Ponu Bogu: r
1e 
zec
 rozumieją się przez to, pOlecając eie PaDu 
Bogu, Jedne jest modlitwa, a druga jest re
lgn8
la. która ma iść z 1n- 
diferentiej, abo z niebrskowanla 
 t3m. 00 starsza w takiej potrzebie 
postanowi. teb
 to obieranl
 nie było sobie tego. abo owego w takowej 
potrzebie. z kt6rą się która ud&. do starszej, na samo zdanie starszej 
z reslgnsc,ję ozekając. Co ĆC modllt
, w modlitwie ma naprz6d dusza 
zakDnna prosić Pana B
gA o eW1stlo, te
 jej dal uznać, c
ll to po- 
trzeba prswdziwe, z kt6rą ma i
Ćt c
ll miłości własnej 
drada. Zatym 
dobrzo się prqype.tr:
wez\y. jeżeli saca przez się uznać nie motet ma 
1ść do st8r8
j. ob, ta starsze rozeznała. A uznali sama przez się, 
z kt6rego uznania poetrzeteli. te zdrada miłoŚoi wł
sn9jt to jut bę- 
dzie należało do konferentii duchowqyoh, o kt6
ch poty m, a post
ze- 

eli tet. że jest własne potrze
a, cisłu słutące, d u konferentl1 tych 
naletąc8, to OŚWi8rlO
YWS
 el
 przed 
anęm Bogięm. że tam w niej sa- 
mej siebie, nie saowoh W3g6d, ale szczerej woli Bo2sj, lle to w Kon- 
stitucyjach Bóg to cnoe, szukać pragnie, 1ść z takę potrzebą do prze- 
łatanej 1 tam po
rze0ę tę swoją po prostu, jako jest w sobie prze 10- 
tyć, ele jednak z r&slgnacyją, z indiffereptią pom1ęnloną, bo jatal1 
tej nie ma, pewnie nie wedł.ug konet1.tutti potrzeb szuke, k1ed.)' Panu 
Bogu w ręoe jego tak ioh przez reDigneoyją nie daje, teb
 B6g przez 
stsrBzą czynił to w jej potrzebach, 00 81
 je
u podoba. Znać zakonni- 
oę. kle d, 'bez reslgnac;yjej, bez 1ndiferencyjej potlrzeb szuka. .N"::I- 

rz6
, kied3 gorąco, serctecznle przekłada swoje potrza
. w3wodząC, 
8x881erująo, tak mOWiąc z arektcm jakob,y nie tak daleoe potrzebę BWO- 
ją opowiedzieć oboiała, jeko tego szukać. żeby Jej 

godzono. Nadto, 
kle\? 1. drug1 raz 1 trzeoi z tąż potrzebą idzie o tym.te ozasie, bo je- 
teIiby odmiana Jaka w tej potrzebie b,yła albo te gwałtowniejsza, abo 
te drugiego czasu pr2Upadła, tedy za ka
aą od
16ną lść
 trzeba. 


25 W dostępnych kone

ucjach karmelitańskich, także z XVII w. tekstu 
tego odnale6ć się nie dalo. Wiadomość zawdzięczam o.Remigiuszowi 
WanBtow
 OCD, kt6remu serdecznie dzlVku
,.
>>>
l 


I' 


- 246 - 


II 


Nadtc, k1ed, może (1) przeclw'\:o starszej repugnacyję, melsnkoliję 
pokazu3 e , bo zakonni
a, kt6ra me rsslgc8cyją. tak właśnie kontenta 1 
spokojne. klad3 jej 
 potrzebie wigodzą, jako kiedy jej Lie W,8 odz ą, 
i nie po c
m ina
m znać, t.e nie z sieble semej, ale z 8zczerej samej 
wolej Bożej szuka, jeno po t,m, kiedy taka jest. Nadto kiec, sobie po- 
stanowi nie iść więoej z potrzebami BWJ'm1 do starszej. Zatym k1ed, 
jej czego niepGzwoll, tego bowlęm ani pod pretekstem umartwlęnie sta- 
nowić nie potrzeba, bo zdraGllwe to umartwięnie, nie szedłszy do star- 
szej. cierpieć to 
 wolej 
łaBnej, co cruga cierpi potyteczn1e z wolI 
Botaj, kied3 ezodłsQ do starszej, ze.tym że jej starsza n1.a \'jygodzl, 
cierp1. Tej reslgnao3jej ta potrzeba w zakonach, bo zaprawdę opłakane 
to zakoDJ, kledJ do takiego nleumartwlenle zakonnice przy jdą, t;e 7;Braz 
z at 3 m , joko im starsza CZ
BO nie pozwoli, i w szęmranlu, 1 w 
lsnko- 
li je i w nienawiŚci .1 w inne defekty sprośne "stępują, za CZjl m 1 star- 
sza musi takim częstQ tego pozwalać, czego b, się pozwoli
 nie godzi- 
ło, a to uchodząc, 
eb, zatym co szkodliwszego nie nastąpiło, ale te- 
go w8
5tkiego nie starsza, ale zakon
i
e tekie na Sądzie Botym winne 
będą- Straszne są przykłady tego, kiedy Bt8r
z3 musieł iść ze 
olą 
t;?ch nieumartwiot]J'ch.. Czyte
 o jedD3m, co gwałtem to ne starszym WJ- 
m6gł, te mu pozwolił iść na puszczę, ele tam 
 sidła czartowskie 
wpadł.. Czytl\rIt7 o drugim, co gwałtem w,m6gł, te !lU sterA2!;Y pozwolił 
iść do pogan na męczę6stwo, ele się ta
 i wlB
 1 C
stusa zaprzał, 
i wiele podobl\Ych atrasD..yob prz;ykładów, e ;jeteli ci w rzeczach t;ych, 
które są ciału przeciwne, dlatego tek sprośnie upsdali, te to gwałtęm 
ot:r?;J:lijlwali; CZl!I:go się spodziewać majfł: te dusze, które gwał'tem ster- 
e
voh do tego oiągną, co lm według cląłe Błu
. 


II 


I' 
I 
I 


o konferentiach o rzeczach duchoWD3Ch 


!II 


Te konferentla, teby Bię z pO
3tkiem odprsVlowała, ozterech rzeczy 
potrzebuje.. NaprzOd modlitwy, e tę króciuchno 1 przed konferentiam.l i 
w konferentlach 1 po Konferęntiech c
nlć trzeba I przed konferęntiam1 
starając się 
 (o]nej o te trZ3 rzecQ: Pierwsza, teby Fan Bóg dał 
naukę i pomoc na po
teczne odprawienie ich.. Druga o CZ;?stość 1nten- 
tiej, nie upatrując tu nic, jeno woli Bo!aj 8 postępku, kt6rego, 
e- 
b,yśll\Y tym srzodklem szukali, Bóg chce, bo czert i wtęCZB8, kled,yb:1 po- 
kor;y trzeba, uMie do pr6
nej chwał.y i pychy prz.ywleść, ne prZ)'kład, 

ed3 za
onnice w konferentiach niedoskonałości sYloje powiada, prZJwo- 
cizi ją do tOE;o, f.eby rozu:nial'i, 
e tJ'M sposobęm otrzyma to u starszej, 
ze ją za pokorną bęC:zie 111s::łĘ'., zyczy
 do prótnej chwał.Y ją v;ieC1zie. 
':'rzecie rachunek \c.r6tko czyn1-::: upatrując coli 
1est tekowego, z czo- 
P-

 po
rz
b
 sprawę s
erezoj dB

 Słu
y tu k5i

eczkB 
.. ojca Thomasza 


III!I 
. II 


- 


-
>>>
- 247 - 


. 


26 
"o rozeznaniu abo rozbieraniu ducba" . \Y modlitwie zaŚ, którą. w kon- 
ter,rrtiach cZ3n1Ć mą,u\y, wzdycha
 do Pana Boga często, aby Oli dla grze- 
cb6w twoich nie ujmował światła 1 słów starszej twojej w naukach, kt6- 
r;yc'l 
 od niej potrzebujesz, waz;ytko to, cokolwiek z tobą postąpi, 
od niej jeko od Boga pr'i'ljmując. W IIOdl11;wle zaś po konterenUaoh na- 
rz6d dziękować masz Panu Bogu za odprawę konferentlej, zaś exam1nować 
defekty. kt6r,ycheś się tam wa!:1ła 1 tałowt\6 za nIe. Na ostetek prz3PO- 
m1nać Bobie nauki, któreś tam wz
ęła, jatal! je starsza dała, czyniąc 
osobliwie przedsięwzięcie, 
e ioh nąmnlej nie odgtąplaz. 
Te są punkta modl1tw,y. 
Druga rzeoz, której potrzeba w konferen
iech jest dobrowolność, 
ochota, teb3 zakonnioa nie z musu, nie c
ekając, teby jej przełożona 
wołała, bo to Zł3 znak c
niła, trudno tam o wiernoŚć t a zatym t o po- 
t;ytek, kiedJ' która z 1lU8U je czyni. I dlatego jakie I!Izkody ma zakonni- 
cat kled
 konferentiej nie c
ni. takie tet ma, kiedy je z musu cZ3ni. 
Dlatego
 1 konstltutie zabraniają nalegać na zakonnicę o konferentie, 
nie choąc niewolić do tego bez pot3tku, 00 ka
da dobrowolnie i z po- 
!;ytkiom cZJnlć ma. Kt6ra dobrowolnie konferentle cz.ynl, c
ni je 
zawsze, kled
 tego potr
eba, nie czekając tet miesiąca. Ale rzece ktc, 
czemu! konstitutle raz 
a miesiąc je ozy nić rozkazują. znać bowiem 
stąd t te częsoiej nie potrzeba. Qdpowladęm: RozkazUją tet raz t,lko w 

dzień niSClplinę c2Jnić, a przecię nie dlatego c
nić częściej za- 
konnica z dozwolęniem nie mote. A żeb, się to lepiej zrozu:n1ało t trze- 
ba wiedzieĆ. że dwojakie 6ą konrerentie, jedne są uniwersalne, gł6wne, 
VI kt6rych sprawę dajęll\Y gł6wną "szystkiego p06tępku naszego, a drugie 
są partikularne. 9zczeg6lne. w których sprawo daje
 o ten
ac3jBj ja- 
kiej osobliwej t o turbacyjej
 o defekcie zaraz wtenczas, kledj7 się 
cokolwiek z tych rzeo
 trafi, kieqy tedy konEtitltie rozkazują raz 
na miesią.o chodzić, te(\y s1.ę to nie ma rozumieć o konferentiach t,j'ch 
portikularnJcb, tych potrzeb, które się co dziać trafić mogą, bo by 
to z wielką BZkodą b,ło, zwłeczać at do miesiąca takie rzec
, gdy! 
ozart sile" jedne3 godzinie zrohić mole, k1e
 go kto u siebie 
je, 
ale ma się rozumieć o kon.ferentiach gł6wn,oh. A do tego konstltutlo 
rozkazują przeor;ysz;y, teby siestrZ3'ne potr2',eb:y nIe na mieeiąc raz, 
ale zawsze z miłością opatrowala, 
oć tet obcą konstitutie. że
 się 
siostra o nie do niej nie na miesiąo raz, ale zawsze, kieqy jej trze- 
ba, udD.wała. bo jakoł:b;y p
zeo:r;yszB " to potrafiła. DajllO' to, żeby by_ 
ła bardzo roz
ropna, święta, d8j
, leby wielką experientlę miała, 
przeclę 
Jsl to prawdę 
ć, co w F1śm1e św. jest 1 Cor. 227. Quis 


, 


. 


26 
Tomasz od Jezusa KB, Krótki spos6b rozD1.eranla i rozeznania po- 
sttpku duohownego... Eatr XXI, 8.202, Ciesielska-Borkowska S. llis- 
,,",oyzm hi.zpatlelu, Krekow 19-'9 ..159. 
27 
1 Kor 2,11. 


...
>>>
II 


_. 248 - 


, 
l: 
II 
IIII 
III1 
I 
I I' 
,I 
\ 
IJ 
I I1I1 
I, I 
1111 
III' 


hom1num sait quao Bunt; b.om1n1s. Potrzeba tedy je ozęśoiej oZj'n1ć ł 8 
zwłaszcza partilkularn8, w cz,m. tebJ' trudności nie b;ył.o, po'trzebą je 
oohotnie ozyn1t.. 
Trzecia rzeoz jest jasnośc, 'tO jest, teb, zakonnioa j6ś
1e, wyra!- 
nie sprawę dala, sławi nie em1ąć pokus aba niedoskonałości, chcąo ioh 
n:1f3przJ'stojność, abo pokryć abo tet za mnlejflzą udać, abc W1I1ĆW1Ć, 
abo na kogo inszego zlołyć. Nieoh wie, te kiedJ' starszej opowiada po- 
trzeb, swoje, Bogu je opowiada, i tak BC)gu despekt c:l.Jni. kiedy tak 
postępuje. Nieoh wie, te BÓg przepU&ZCZ8 na nle, !e
 takie o
zukanie 
n1,e starszej, ale owej!e samej szkodziło, kieo, tak postępuje. 
Czwarta rzeoz je5";; 8zcZ3rość, to jest, teby zakonnica "tsk dostate- 
cznie sprawę o sobie dała, teby przeloAana wBta
kle dusze twoj6J kąt3. 
pro.ki [.ioJ zDoła. Effunde, mb"i Hierem1eez (5.2)28. W;ylej, powiada, 
jako wodę serce twoje przed oblicem Pań9kim. Nie 
ako oliwę abo w1
o, 
ebo m16d, aba ocet, bo kledJ się to z naoZJ'nla 'WYleje. tedJ' jednak w 
DaoZ3niu prZJ'mnlej zapaoh zoatanle, kto tej kondloyje;] nie zachc'WY wa . 

edn9go po
tku z konferentiaj nie oCDosl, bo lekarstwa dobrego wzlą6 
nie mo
e. Kiad, cho.r.y na wiele chor6b ohoruje, a doktorowi nie a wsz".. 
tkich, aha nie tak, jako je ozuje, powie, to go doktor 
chlej zabić 
nl
 uz
rowić mote. Tak właśnie idzie w chorobaoh 1 potrzebaoh dUCbOW- 
nych. Stąd zakonnioa, kt6ra nie szczerze idzie z S'tarszą w konferec- 
tiaoh, nie jest c6rką 6". rłatki, bo św. Metka ws:r;,y'tk1emu światu swoje 
niedoekonałoŚoi opowiadać ohoiała, bo św. Matka z pokory 1 te defek
 
sobie przypll!1owale, kt6rJ'oh nie miała. ZA.pr811d, wielkie jest; niebez- 
pieozeństwo zekonniee, kiedy sił niewiernością inakazą udaje, a lna
- 

zą jest, bo Elt8rBz
, nie wiedząc, co w niej, mogą z nią pos'tąpić, ja- 
ko z 
ą. która jest wielk.iej onoty 1 umartwienia, a ona zaś nie mają.c 
tak wielo cno'tJ', w tiyohZe ok.a!liY jech mota sprośnie upaśĆ. Potrzeba te- 
dJ, teby zupełnie szczerze sprawę o Bobie przełoto
m swoim dawała. 


7.3. Cwlczenie z kt6rego dUBza zakonna Ma D8uke brać 
jako pokarmu ma zał.J'lVać 


1. Naprz6d idąo do refektarza ma to uznać, że dla t;vch niedoskona- 
łośoi l oziębłości, kt6re w sobie rachując się z 8umelantem BWolm cza- 
BU egzaminu znale złe. nie godna, b3 jeno chleba z solą a wody i owszem 
ma uZDać, te 1 tego nie godna tak dle tych, jako i dla innych dawniej- 
szych grzech6w Bwolch. 
2. A te Pen Bbg jest tak dobr,y i hojD3, te jej nadto co 
ięcej 
dać rs('z:! 1. chce tego, aby potrzebie olała swego doSj'ć cQnlłe, ma 
względem tego dusza zakonna akt m1łośoi, wdzlęczno
ol wzbudzić, dzle- 


28 Jer 5.2. 


- 


-
>>>
ł 


ł 


t 


. 


. 


- 249 - 


kują.c temu Panu ZB takie dobrodzlej£two, 8 !la znak tej wdzięczności 
ma. ai.rektlą, te ona z8t.y'Wanla togo pok
rmu nlf3 dla !':zego iV5zego ut y- 
wać b
dzleJ jeno dla m.ł.ośc1 Botej, chrąc 1111 1i;ym dOEiYĆ ucz;yn1ć przena- 
d"iętszsj 'Woli jego, ohr.'iadczając filę, Ż"I " 
im żadnej rozkoszy awo- 
je
 
Eukah nie będzie, ele t,lko, 
oby 
ak 90tr
eble ciałe zabiegała, 
jako Bóg chce, a
 posilona lepiej jemu Błu
ć mogła. A tu taki akt 
ucnnićl N'am1152'ij' Pan1.e Jezu, kiedy by się -"ob1e tak podobało, te1r.Y1I! 
t,lko na calebie 1. wodzie prze5tał
, aba to! teby m zBoła nic nie jad- 
ła, berd1=Jo bS lJ'l 'to reda dle miłośoi Twojej ucz;yniLB, ala te T.v lnaczej 
chcesz 1 katsaz, ohcęć '.Jyć posi:u8zna, nia teby appetitowt ID6m.u i sma- 
kowi dCi.;;,t c!li,"/Diłe, ale tebym wolą Twoję świętą jako nedoskonale;] wy- 
pelnt 
B. 
,. Sia,UaZjl do atołu, niech sobie stawi przed oc
 8zczęś11vlJ' on 
bankiet w oirliWale niebieskiej, jako tam święci, " wieczDJ'm pokoju bę- 
dąc, sle(tza (O stołu potraw oD3oh niebieskich, obfitująo dostRtkiem 
rczkos
, których za
wBją patrząc na oblice P8n
 Boga swego. DIBc
- 
go ma się es.:II:' sobą zbr'z;jdzl
 z tej miar,y. że ona będąc st"Worzona na 
to, abs J;(\.,
c po1rar1!,. Anielskiego w niebie zał.ywałe, musi tu tera:.:.. '30- 
kąd t.1je, u.
 ..,e.ć pokarmu bydlęcego. takim sposobem ju
 ze.oZJnając 
zebiegać niepcrządności, w którąby appetit zaść mógł. 
4. Y
ed3 8tar8
a znak da jedzenIa, niech nie z prędka, ole z wlel- 
k
 skromnośc\ą rozr
lnie RwOję se
etę, tę skroQDość we wB
tkim jako 
na pr
kł8d w siedzerlilJ, w ;1edzelllu, 
 oczach. w braniu o:dseczGk 1 w 
in
Qh obycz6jeoh ZakODDYch pilno zachowując. 
5. Cokol
iek bierze od tej, 00 słut1. niech rozumie. !o oc anJcła 
bierze, rozum1e
ąo, 
e tego nie godna 
 wdzl0oznoś(} pokazując, & tra- 
fi li sit według smAku mieć, ma pomnieć na 
o, te ohleba 8a£
go 
1e 
godna 
łB. a 00 9!'lękaz6t Ae god'1s b3ła. aby bJła !6łci r amClk6w i ba- 
Zj'11sk6w w plekle zeł:J'wBła. Nadt.' nie ma 'b:16 sługa 1
I'
z,!! 'J:ad 'PeDli!. 
Pana jej !6łoią 1 octSIt cepawanD, OZElllUt tect7 ona .;al't\?i
 IDe. pc.-t'''swa- 
mit których lt"..altd_y zatlyć mo!e, 
e
"Jll jeno ma13 gwał.t fjobit:i uo:rynl. 
Nadto nlech Dl, 8
rzete, teby w ty
 
8or_zenla jakle

 1 złego pr
- 
kładu komu. nie dale i "'-'Zezem .,odcen"uf.J ,.
 może wzglt
em abnegatlej 
uczynić, nieoh c
n1, Z8
8Ze podl
3R

 1 nJBsmacniejs?8 ?v
r8
 obie- 
rająo sobie, abc ich pragnąo, 3e
Bll lOb n
e mat i dlsts
Ot kieąy 
chleb pOdają, niech eię '18 do tych et;uczok ?d któr,ych ją "p
etit od- 
wodzi, niech sztuczkę jaką ohleba 
ho i w potrawaoh, co l
pszą 1 
piękniejszą upBtr
wB
, zoft
awl, 3zJniąc to abo dla ChryStU8Ą Pana 
abo dla A
lołe Strć
a abo, 
eby siV to 1n
zej słudze Bo!
j goJn1ej- 
3Z9j aoetać mogło. Co nioch c
ni z -w:tel......ą wolnoaclą duoh3. niech z 
nle
oli. mając pragnienie co więkazego dla Chr,stu5e Psne opo

cza
. 
A .:D1ew8l1 natcł"n.Ienle 1 pobudki. '\'D.ęt.r:r..n8. mo
e za poz"'31eniEiIt IH=ar- 
ezej wi
ksz;y('
 ep"sobć-v; 1fstr-
m1ętll"ości zaZywać. V'str2i,Ylldwająo sl
 


. , 


....
>>>
- 250 - 


od wielu, które dal
c
 
1e 
8k potr3e
!e jako smakowi alutą, jako to 
frukt:;,! ser e'tc 1 od im','j'cb, tle to posł:1szetle't\'1o 
am1erZ3. 
6. A te ,;:;:zetltlm ;Jotr,.1IIY zw,1c.!:J nieosti!"otl\Yon z onej dobrej Int;en- 
tiej, kt6rą w direKtiej uc
nl1J zdzier6
 (?), to 00 eię dla miłośo
 
Boiej zaczęło było, w mlłoś
i włes

j r

koez1 
 dogndy obraoając, po- 
trz
bD często odnewlnć lntentią swoJą, na 00 te
 
gą alutyć ektJ nl!- 


sza: 


11.1 
I 
IIII 
fi 


Na5łode
 Jezu, kt6ryś tołĆ w pokarmie a 
cet w napoju miał poda- 
n" wyrzekam się dla miłosol Twojej ws
lBkiej rozkos
 tak w pokarmie 
jako i w napoju 1 pr8gn
 tego, 8Qy mi 
B
t;ko ż
łolą 80rzknęło. 
1Jobr:y J07,U. za wielk.ą :02eCZ Bobie :deć b
dt;, k:tedy mie 8B:łij'm1 od- 
rob1.t.a'.al tych pokarm [slo], kt6r3
h słu1
 '[inl za
vwnją, nek.arm1s3. 
Dla miłości T
ojej, Jezu 
6j, od ła
19J 
otrawy, 
hoćby nie fiiem 
jako liche i nlosri1Bozna byłe I nIe odwrócę sl
 r IEi
ZIe 1'1 tym potrzeb3, 
fi te 
ozkos z.:J upa'tt'v J4c . 
»ie chcę, Panie Jezu. 
nAczej potraw brać, j
no jako je pod9
BŁ 
będą, art przysmaku, soi 6011 do ża..\nej pr$;Ykl9.dsć. 
Stanowię mocno, Panie Jezu, 
e jeżeli m1 c
aBu nie dOBtan1e, z ta- 

iego n1eoostatku clee
ć się będę, zawaze sie i o to starać, ab.y ra- 
czej głodna, anlZell nakarmiona od stołu oachodz1ła. 
S!ut
y...
 'Cu mogą akt3 wstrzell1ęł.ltwośai. 
7. rek teC13 zakonnica 
eść mB, tebj' nie wszytko 
adłB, podtcnoza.s 
kiedy ciało się posila, duszę takie ato uwatenle
 abo afektelu dobr,- 
91i abo słucbaniem cZj'tania pobotnego PQsilając... 
8. Je
oll ku końcowi obiadu abo wieczerzy tak głodna eię która 
uczuje, nie uozy
iw

 tadnego wstrzemięźliwości umartwienia. jakobv 
nic nic jadłe, niech te siebie [sic] 
 za zdrade nieprz:yj601ela swe- 
go, którego natenczas zS1"'iechvCiiem dalszego jedzenie wJśmiać trzeba. 
9. W napoju 
rze8trzegać ma tego, teby nIe tak dalece pragnieniu 
wygodziła. jako potrzebę swoją ratowaio. zawsza to upatrując, zeby 
się nie ,iło tak wiele, jak wiele b] ,1ę z pragnienia pić mogło, co 1 
\ 1z elędem um.e.rtwlenia i Ylzględe
 
drowia słu
ć możE'l, pijąc, mota ,£lO- 
bie uwatac, jakoby krew świętą z boku ZbHwiolela ewego piła. 
10. 
lają w zv.yczaju dusz.e, ktcre dla. ChrJ'etu9s PaDa rsd3 [s1c] 
cierpią, smalt sobie nie tylko wnęc.rzf13m1 aktami pomlenlon:.ł-mi allll'J i 
pO\'lierzchn,m1 tracit. Kt6ra tac)' b:yć tym podob1S zechce, oprócz tego 
czego jej Duch Swlęt;,y Daucz3ć !Zlote, może abo 'liO piołunu 'ilbo iJopiołu 
trochę na jedno, abo i drusla połknienie za

8ć. prz, dę6zeć 
zego w 
potra
ę, t.e
j się z
enił smak tak, co by się w tym o
oblj
o{
 file 
pok!łzełl1, może łAi!cuf.izka zAł3wać, mote, siejzqc , je3nę nogę 9 0 c!nieść 
od z1.e:nie i tak trz;y:nać, co wSZJltko li doło
eolern 9VIOic)-' lJ,:zel
tor.ych 
czynić 'lla. 
11. Po refeKtlej niech na to pojr
1 jako się z nią 
c
nie 
an 
BOr; obszeuł, n1ech pojrz:v, jak wiele jast takicn ne Ayliec.le I któ::'Z3by 


,I 


1III 


-
>>>
. 


, 


I 


, 


. 


- 251 - 


rBGzi 1 na chlebie aucbJ'm przestali a cbce li lOCiE'!: dla mortit1kacjej 
elbo dla jakieJ poe
ugi 
8tać 1 iść do starszej. 
12. Dzlfi1kując .PaDu BOBU, nieoh u.aty, 
&ko wrlz':'t'czDJ'm Panu Bogu za 
....lela ł.ask duchowriJ'ch stEw1, pODlewa! 1 za to samo QobroClz1.ej8'two po- 
karmu danego, które ma ap61ne z bJ'dl,t;,y, powinna mu bardzo BłU
Ćt 1 
jeśell wiele takioh jest Da świecie, kt6r
 drugim z samej atr8
 siu- 
tą, jako
 rzec
 
iepr
8tojnB b3ła, temu Panu nie słułyĆ. z kt6rego 
hojqy r,ki 1 pokarm 1 w8
tko, czego nam tek do olala jako i auaZ8 
trzeba, b
erze
. 
13. Na ostatek bardzo dobrzo będzie, k1ed3 się poraohuje, co za 
niedoskonałości slO wa*,
a w jedzeniu, ktć
e uznaW6
. niech iałuje, 
D6 po1;.ym WJ'etr
egać sl, ich stanowiąc, 00 ko6.cząc, niech za dobre 
dzieje 6woje do Pana Boga westchnie. 
Ten 
8st sposób zatJ'"anla pokarmu ducho'WD3.. Pacu Bogu bard.zo pr:l\Y- 

emD3.. kt6re zakonnice cie tylko r6łDe od b,dląt ale tet aniołom po- 
dobne czyn!.. Zatywejąc go t'e(ty, mote dusza do 1IJ'eok1cb dar6w niebies- 
kich prZJ'ść. A wefia\tte nieoh na to pomni, teby slDB.k Bob!." w potra
aoh 
tracąc, przez to zdrowia 1. netur.y nie utraciL8, ponieweł Eogu nie po- 
doba s1t taka posługa, w które3 diskretle
 kres przelew8
. Ale teb, 
zaŚ chcą
 się dlskretiej tr
mać miłością własną, która uwiedziona 
nie byLe, nlechte sit. tym nie swoją, 81e przelatanej swojej d1skre- 
ti, rządzi, wiernie z nią 1 o 
oich natchnieniach co do te
 onot) 1 
o zdrowiu i o skłonnościaoh do umartwienia się w 
edzeniu 1 o 8ku
- 
kacb wstrzem1ę!11wości, które za1iJ'm, co ona pozwoli i;Rk w zdrowiu ja- 
ko i w dusz,y nastąpię, konferując. Tak ujdzie 
8ZBlakiej zdrady. 


Jezus, Marie, Jozeph, Tere":lia 
1.4. O poślubieniu Boga z dusv.ą 


Ęoślubię Cię scbie na wieki, a poślubię Cię sobie 
 el,rawiedliwoś- 
cl i w sędzie, Vł milosierdziu 8 w poli 'towanlu, B pol!llłblę Cię l:Iobie w 
wierze. U proroka Ozae w rozdziale 229 
Chr:f'stUB Zbawioiel nasz m1ęd2'i7 VlBrli}'tkiad Q'tulB!I11 swoimi, kt6re 
zalecają godność i zacnoŚĆ 
ego, nie me większego 1 zscnlejszego t,- 
'tułu i VI kt6r:łmc;y 8i
 bardziej kochał nad ten jadEm, kiedJ' asię zo....ie 
oblubieńce
 aU8z ludzkich, daje tego pr
oz
nę Grzegorz święr.3, pi- 
sząc De pieśni Salomonowe, kf(ly tak m6wi: Chryetus Fan, k1edJ' cbce, 
teb, się go dusza bała, ne
we się Panem, tek o
ni u pr
r
k8 Mala- 
'O 
ch1s5z.a, w rozdz'.sIe pl
r"eZJ'r , mówiąc: Jatali je jestem Penem WB- 


29 Ozea8z 2,19. 
30 Nie odnaleziono. 


.....
>>>
- 252 - 


8QIII., k,dJ'l!Iz jaat' b
.j8tn t!'03s" UedJ chce, t;ebJ' DJ "uaZ8 uczo1."ość 90- 
rzą.dze.l.d, naz;ywl'J. ,,1., OjnslI [8....0]. !i'a.c. lI.'owi. u 'tegoś proroka rła130h:is- 
.1 
Eza" ne m1ejeou pomlenlolQ!lu Jatal1 ja 'tftdJ ;le8tem Ojo.. laie] 1Ia- 
s:ęm, gdzie! ;1s!!c Llczcl.oŚĆ moja? USd" na konieo choe, łeb, go dUBas 
m1łował-9, naZj'\t"8 sl. oblubleD.o81i1. Czemu? Bo jako Panu jest p..,w1nna bo- 
j&źń, źebJ s
, sługa bał, jeko Ojou [.io] jest powlnne uczoiwość, źe- 
bJ ... ją C:ziet1d. ..,rządzał,v, tak oblubie6cowi jest pow'...nna a1ł06ć, te- 
by go oblubienica lI1ł0ll'218. PrZ.)'stłpując te
 do r3e("
. ponia",.! 
uczolwo6ć jest g
]niejD
Q. Bnl
ell boj8
ń. d]

e80 to! ze w1Wkszą 80- 
bie goIDoŚć pOCl;.1ts Chr3etua Pru b,yć naęWI!I1j (.Joem [eio] aDUel1 
a- 
nem, te zasię mlło6ć jelit godnie3sza n8
 
o
olwośt. daleko wi,cy n8
 
bOjBtf1, dlatego te:l: Chr;yetu8 Pan n1e ... godnit.JlI'zeso 1 
cnlejszep;o 
t3tułu jsko k1ed] si, zowie oblub
ańoem. 
Druga prZ'Jc
n9.. dlaczego Cbr.JS'tUB Zba"l
ifłl n&l1Z nie.. :".8cnlej- 
8zego t;ytułu nad t;;ytuł ohlLlbienoa ;Jest 'tal bo 1iy'tuł oblubieńoa jest: 
'tJ'tuł miłości, a B6g r.r.ie ma plł

rde
6z9go, godn1E'j:sz9@:0 i Bobie 0.11- 
6ze@:o imienia nad to, kie
 się zowie -łłościq, tak go n8
wa JaD 
Święty ewsD@:8l1s'ts w rozdziale pierws

, listu p
e
8Z8go. 
wląc: 
BÓ8 jest miłością, k
o mieszka w miłośoi. mieszka w Dogu a Bóg " 
Ui
2. 
TrMcla prz:\'oQDa. dla której Ch.1'1łłtus ,Jezus.. l!Iobitl za n.większą 
godność b,ć neZW8D;J .:oaczej oblubleilcel!.. an:J.bli Ojcem 1 Panem Jest 1iB, 
ze t,tuł oblubieńoA Dsjlepiej i nBw3ratniej OpiSUjA fleturt Boską 1 
własnoŚĆ 3ej. Która! jest własność natu
 Boakloj: Opisują 
4 dok
o
o- 
'II'le c6wiąc: JeBt dobro nieskoil.czone. mogąoe si., 
tJ'czeć etworzoni\.l 
nieskończonym sposobem.. Leo tak
e SW1ę't;y w k.azaniu wtórym o Narod2.e- 
niu Pański m.", pięknJm. ją sław,) opisuje. !DOwięc: Bog "'Bzec
mog8c, i 
łesk

. którego natura jest szczera aobroć, kt6rego _ola jest władza. 
którego ucz3ne
 jS8t 8zczere mlło81el

le. Jako
 ted3 ta dobroŁ Boska 
i to miłosierdzie Bo1e ut,CZODB rlUB
' lUdzkiej nBj
epiej 1 najQoekona- 
lej wyrata t,tuł Oblubieil.cl!I. arl!eli ineze tytuły? Tym. spo90bee. kledJ 
Zb8wl
iel nasz n8Z

a siO Panem daje ZDać, te nas \.Ił,yczył dobroci swo- 
jej. etV'10r7\1w2Z] rlS3 ue. "30bra!enie 1 podoble6s30 &;o;Je. jako lI.6wl 
Pismo świete w rO;t.dziole pierw&ZJ'm ksiąg p1er"sZ]ch \bj!.e8zo",c
4. 
Kied3 się DBZJ'W& Ojcem daje ZDać jut o większej 
obro
l ewojej nad 
plerv,'5zą, której nEtr.J. u2.J'czył poczyn
"'5Z:V naf! poaobnych, n1e t;:ylko na- 
turze swojej. ale te
 dobroci 8-"0383. 8 to przez łałikę, kt6!"a nsa ju
 
nie 81ug8%1. ale s.ynam1 1 cOrkam1 jego c
,n19 Jako u
i Jan święty 


'1 lisI 1,6,15. 
32 1 Je 
. 
'3 .oer:oo VII de Netlvltate 1. 
34 Hdz 1,2';.
>>>
- 25
 - 


-c 
fi rozdziale 3 list
 pierwszego j7 : Obaczcie jaką miłość dał nam OcIec, 

eb3ohll\Y s;ynaml Bot:1ml bJ'll nazwani 1 takowymi b311. KieÓJ' ne koniec 
naz3wa się Oblubieńcem, daje znać o największej dobroci Swojej. której 
uż,cz:,rł dUflZY 1 nad którą większe;) utv'02\lĆ nie może (w,)'jąwszy onę.. god- 
noŚć dUDze Chr,stueowej, kttrą Bóg wziął do jedności osoby Swojej Bos- 
kiej), daje, mowię, znać o nawiększej dobroci Swojej, którą c
ni du- 
szy, kied, sobie obler& ję za oblubienicę, ozyniąc ją jedną rzeczą z 
Bobą, jako m6wi Paweł świętJ' w rozdziale 6 listu p
erwszego do Ko
n- 
t6w 36 ; Kto aię złącza z Panem. staje sl4i jedDJm duchem z Nim, co po- 
twierdza Augustyn święty, mówiąo: Jeżeli miłujesz Boga, Bogiem jes- 
teś'?, cZ3nląc ją równą z sobą, c
nląc jej dziedzictwo swoje sp6lne, 
dom sp6lr..y, nawet oddając się jej w moc wszytkiego [eic]. Te są prz:y- 
c'&Jny dla których Zbawiciel naszemu jest nejml1szy tytuł Oblubieńca 
nad insze 't3tuły i dla1iego te
 prZj'chod2iąc ne ten Ś\\'i",t z miłośoi sWo-- 
3ej nieskońozonej przeciwko nam, pod t:ym tytułem pr
szedł, jaKo marq}' 
'fi' psalmie ośmnastym tymi 8łOWJ': Jeko oblubie:'liec pochodzący Pan z 
ło
nice ewajej38. O jaKo tedJ 8zczęe!b/B dUĘza takowa, kt6rą B61J ma .... 
domu swoim, nie jako niewolnicę, nie jako sługę, nie jako c6rtę. a)e 
jako oblubienicę swoją. Naprzód tedJ' upatrować będzi.eutY co 
e 80dność 
i zp-cność i co ze Bzczęście jest dusze takowej, kt6rą sobie B:-.g obie- 
ra za oblubienicę Powt6re. k
6re są kondycje, kt6r.ycn Oblubien1cc 
niebieski Y(Yciąge oc oblub1.enlce swojej. Na ostatek CI) za upominek i0- 
Eyła Bog oblubienicy swojej. kierl3 ją N,Ynosi do tej godności. 
Co nelety do pierwszego punktuI Nie może mieć dusza większej god- 
nośol, zacności i szczęścia.. jako kiedy się ets[ll.e oblubienicą Chrys- 
tusową. 

e się to pokazać ze trzecb miar. 
Naprzód z tej m.ial'J', bo takowa duaze przychodzi do jakiejei row- 
nosel z Bogiem swoim. Do zrozumienia tego potrzeba naprzOd wiedzieć, 
że wtłdle nauki filozofa miłość prawd2.iwe tIJ.ędZ] inszym:!. koncycjam T.13. 
tę, żab, rcwne c
Dlła osoby te, które się m1łują, bo inaczej jeże1i 
je nie zrówna w godności 1 w inszych rzeczach, tam nie może być praw- 

zlwa m1łoać 39 1 dlatego Bernard święty do potwierdz
n1a tej rzec
 
pr
wodzl słowa niejakiego poety, mQVliące
o tak: Non bene conv
niunt 
nequa in eede
 sede ZDrantur maiestae et amor 40 . 
o jest 
iłosc k
cdv 
wp9dnle lJa
rlz;y dwie osoby 
 z których jedna .zacna i wysoka, dr:.:.
'" pod- 
ła, j
dn8 bogata. druga uboga jest, dotąd nie jest 
rB";(lz1v'fl :niłośc;_"", 



5 Jn 
,1. 

6 1 Kor 6,17. 
'7 f.er:no CXXI de verbis Evangeliao JOBl1.1,1 Caillau t.-Ij..
,-
1. 
3ł:s Ps 18,6. 
39 Ar
stotelee 

ka Nikomachejske VIII, 46 b,1 na
t. 
40 Sernone5 in Cantico Canticorum 
ermo PL, 59 1.!L.f8 c. 


....
>>>
I 
II 


- 254 - 


I 


pCki jej nie zr6wna tak w godności jako 1 w bogac
wacht 61bowiem weole 
dawnej pr
powleścl Vll;lz:ytkie rze0.2'i7 prawdziwie się 1I1.ł.u.jącycb są spól- 
ne. A jeżeli dokazuje tego miłość ludzka stworzona. daleko lepiej doka- 
zaĆ tego mogła 1 może miłość Boska, kt6ra jest moc;y nleakoilczonej t że- 
by duezę uc""n1ła r6"ną Bogu. O tej miłośoi BoskIej lIlOWi Bertlard św. 
w gezaniu 55. pisząo ne pieśni SsloQonowe 41 : O jak wielka potęga i moc 
jest miłości Boskiej. te dla niej Ten, który jest najW3żs
. etał eię 
nen:Lższ;ym. Kto to ucz;ynił? Miłość, t.eb,yś poznał, że to sama miłość 
sprawila, te wysokość uniiela flię, że nierOwnobć zrównała sit z nami, 
ta teq, jest pierwsza godność oblubienice Chry
tu8owej, że się staje 
równą oblubieńcowi swemu 1 dlatego w pieŚniach Balomonow3ch Bóg z du- 
szą zowię eię takimi im1eniam1, przez kt6re nie rozeznać, co Pan, co 
sługa, 00 Stworru'clel, co stworzenie, 1 owszem r6wnJ'm1 sl, c7.""1nią, On 
ją zowie prz,jaciółką, a ona go zowie ukoobsD3m swoim, On ją zowie 
siostrą. a ona bratem. On oblubienicą a one Oblubieńcem; pr
c:11.Yna 
jest, bo miłość gorąca zapomina o maj3staoie. Pr
kład takowej 
lłoś- 
01 melItY w świętej mtoe neszej Teresie;); 'tej Zbawioiel nasz, o
nląQ 
ją sobie oblubienioĘ, rzekłz C6rko, juteś ty .s
tka moja, 8 jti ws
- 
tek twój. To jent, jako się t, w8
tks zaprzedajeez lII1ie, i w8zytko
 
co masz, dajesz mi, tak Ja taś; jako ty o2\Ynlsz mnie Panem serca twe- 
go, odejmując Bobie ws
tką wolnośĆ przez ślu
 zakonne, jak Ja tet 
QZ3n1ę się niewolnikiem seroa twojego; jako t, wezytką wolę swoją od- 
dajeez mi, tak Ja tet ..ez,tkę ..olą Maję oddaje tobie i będe o""nil 
wolą twoję, jako Dawid, prorok mój powiedział z Wolą bojących się bę- 
dzie c""nil. A jeteli B6g zaprzedsje się ..s""tk1ego [eic] oblubienic, 
swojej, daleko więoej daje jej w moc palac owO;), kt6ry dla niej atwo- 
r""ł, i dlatego matce św. Tereeiej.po..iedzisl. C6rko, g
b;Y" b;Yłllie 
trtworll\Ył, dla ciebie samej stworZ3ł b3m go b;1142. Spyt'a Bię kto, ja- 
ko
 to podobna rzecz, teb3 miłość Btworzenia miała się tak' zr6wnać z 
miłością Boeką, teb;Y przez lIie dusze mogła Si, etać oblubiellic
 Bot
? 
Odpowiada Bernard św., m6wląc 43 : Jetali mniej m1łu
e stworzenie dlate- 
go te jest mnie je ze, jednak jeteli ze ..s.,tk1ej siebie dusze miłuja, 
doe,yć jeet, k,
 ..sz,tko jeet. 
Z drugiej miary nie mote mieć dusza większej godroścl, zacności 1 
Bzcz
ścia, jako kle
 si, stanie oblubienicą Cbr,stuBOWą, pon1cwa! bt- 
d
c oblubieoicą, staje się nie t;;/lko równą Bogu, jako się jut po..ie- 
działo. ale tel, 00 jest większa, staje Bi, przez miłość 006 jednego 
z Bog1e.. O takowej jednośoi uCll\Ynił wzmiankę Zbawiciel u Jana św. - 
Boangel iat, .. rozdziele 17, "o..i
o44: Proszę Cię, Ojcze, teb,y b,yli 
41 Ibid. Ssrmo 55; nie odnaleziono. 
42 C3 t at nie odDaleziony. 
43 SermonsB in Cantioo Cantioorum Sermo 8.3,61 PL t.18.3. 1184. 
44 Kasjan De instltut10ne cenoblorucl nie odnalez10no. 


II 
I 


II 


II 
,I, 


II 
III 

 


, 
11,1 
I
I 


- 


-
>>>
r 


ł 


I 


- 255 - 


jedną rzeczą w nS6 (to 3e8
. przez LaBkę), jako 
 je9tea
 jedną rze- 
czą (to jest przez naturę). Tę
 jeaność miłujących się wsp61, znao
 
miłość z łacińskiego ję
kB charlts8 
d est ohera unltss. miłoŚć to 
jest miła jedność. Na koniec t jako l:;wlęti;y Toa1B.sZ nauc ze 4 5 , ekutek 1 
koniec 1D11oecl jest jednośc., po łaoinie "Llnio" a ta flunio" zowie .eię 
ab unitate, to jeat związek od jedoości. Stąd je.t ono, co jeden [z] 
rilozofćw powiedział, na 
m1' Arlstofanes, jako o nim pieze filozof 2, 
Po1;yticorum'ł6 !e 0.0D;y miłuj"ce eił pragn,łyb,y, gd;yb;y to mogło być, ze 
dwu B
ać się jedną, lecz ponlewa! 
 Bzło z8
m, 
e elbo obledwie, 
albo jedna z nich musla16b,y sit zepeować, dlatego SZUkają jednośoi 
pr
stojnej 1 podobnej. która, chacie! nie jest wedle Datur" jednak 
jest wedle afektu. Z tekowego afektu nlekt6r,y nez
ał prz,jaolele swego 
połowicą dusze ew01ej, jako świedc
 Auguetyn św. (lib. 4 Confee.)47. 
Tymte eposobe
 B6g z duszą &taje się jedną rzeczą, nie w Daturze. bo 
to nie podobna, ele przez miłość. Mote się to pokazać podobie6et
. 
Naprz6d te jako światłość, kt6ra ośwle
B powietrze, tak przenika po- 
w1e
rze. te się staje je

ą rzeozą z nim, chacie! jednak rć
nego są 
pr
rodzenla. tek 
et dusza, m1łu
ąo Boga, tak daleoe przemienia się 
w niego, te slQ staje jedną rzeozą z nim. Po wt6re, jako telazo, roz- 
palone ogniem, przemienia się w ogień, nie traoąc jednak natur, BWO- 
jej, tek dusze, r"'oz.pelona miłością Betą, a'taje się Bogiem, nie traoząo 
[.ic] jednak pr""rodzenia natury ludzkiej. Po trzecie, jako rozmaite 
kruszoZ8, roz'toplone ogniem 1ł jedno ściekają 1 jedn4 sztuką stają slO. 
tak Bóg 1 dusze rozmaite natu
. przez miłość jednak ściekają w slt 1 
stają slO 
dną rzeozą, a to się dzieje, jako naucza TOmBSZ św. lDe 
esterD8 beatltud1Le). kledJ dusza pr
odziewe Da siV Boge. Stając się 
IlU podobn" obyozaja'lli i cnotemi śWi,tyod. maj"c jedli" wol" z 
IUa. :L lI1ło.6oi4, nie .. sobie. ale 11' Nim mieszkając. ponlewał 
dueZlO miłuj"ca "ie tam jeet. qd;y oł;ywia, 10 jeet, nie w oiB- 
le, ale tam" ktCl., lI1łuje. to Jest w BoBu. Natenozas dopiero 
mo!e m6wić dusze sPawlem świłt;ym (Gal.2)IH!, 2yj, ja ju! nie 
ja, ele ł;y ja we lIRIie Chry.tua. Podobn06ć tego. to jest, Ae du- 
sza mote prZ3ść do ",-ej jedności z Bogiem, etąd sl, obac2'\7ć mo!e, te 
kledJ d....ie rzeoQ są 80bie podobne, dla tego podobiet.l.stwa mogą 81ę 
tak zlę(l2iYć, t;e btdą jedną rzeczą, ponie....at ted;y Bóg jest Duchem, du- 
sza nasza tak!e jest duohem. Duoh z duohem ma podobie6stwo. 1 tak, 
jetali dusze naSZB otrząśnie z siebie prooh afektów ziemskich i c1e- 
leen,oh, mole el, z Duchem Boskim złąoz:ł'ć, a 't3m bardziej, 1m bardziej 
bodzie o ozyszozona od rzec
 odciągających od Bogs. Dusza zaslę po- 
45 1,2 q.27 e.
 oraz q.2B a.10. 
'ł6 
Aryetotale., Polityka k.. 11.16. 
47 Wyznanie ke.IV,61 POK t.lX, a.72n. 
48 Gal 2,20. 


....
>>>
- 256 - 


ciągnie za Bobą ciało, czyniąc je sobie podobne, to jest duchowne, 
 
takt jako dusze staje eię jedną rzeczą z Bo(;iem, ciało tei dle swojej 
duchowf'JOŚci staje się jedną rzeczą z duszą, i stąd poch.JCizą one skctkl 
ne oiele, te kied3 duaZa 
Odr.05i się ku Bogu, ciało 
e2 za duszą pod- 
nosi się od ziem6, jak.:» o święt:ych Bot?ch czytarro'a Z trzeciej mU:lry 
nie może mieć cusza większego ezczę
cla i godności, jaKc kied, się 
etenie oblubienioą Ch
stUBOWą. Bo albo serce swojo ma darowane albo 
przedajne. Jeżeli oarowne nie mClte 80 lepiej darowaĆ! jako Terou, ktćr,y 
jest zacniejsz;y, bOGatszy .1 oZdobnlejez;y, e ten Chrystus Jezus. t';yn 
Bo
; jest zecniejs2J. bo jest król nad kr6
ml, majestat n16skoaczon3. 
o k.t6lJ'm Dawid Św. w psalmie 34 49 m6wi "Wsz.'rtKie kosot moje rzpkną
 
.Pallie, Ktoć je5t podobl1J'?" Jest bogatszy, o kt6rym Paweł &'i/I. mówi 
(Colos.2)5 0 , te VI nim są zarnknione w82U'tkia skarby mądrości i um1e
(t- 
nośc! Boskiej, jego jest 
sz3tek krąg ś
iata. Jest ozdobniejs&'y 
ie 
t3lko wedle Boskiej, ale toż i ludzk.iej, na jego piękność słońce i 
miesiąc zdumie-:.'ają się, An1.o10wie święci ufJ'Cawicznle pragną Da nlę pe- 
tr
ć. O tejże Dawid, psalm 44
1 mówi: Przechodzi urodą sJOJ człowie- 
cze. August,yn Św. takśe m6
i5?1 O oblubienico, masz oblubieńca, e Qie 
wiesz o nlm,międ
 ws
tkim1 jest nBozdobnlejsz
, cbociet tej ozdoby 
jego nie widziałaś. Cóż teJy będziesz czyniła? Teraz go nie oglądasz 
ala niebytności jego, i dlate£o żeć tAraz n1.e jest obecnJ, nie boisz 
się i nie ws
ydz1sz, krzywdę mu czynić, pogardzając tak osobliwą jego 
miłością? Ten
e Agusutyn św. mówil 53 O jako głupia nazbyt rzecz jest, 
nie pragnąc miłości Pana tak mo!nego 1 jak nazb
t niezbośna,tak nazbst 

ł
jącego nie cdmiłować. Je
ell zasię dusza ma serce przedajne, !e 
je cbce przedać, kto je lepiej przepłacić może nad tego oblubieńca 
niebieskiego? Cóż ted3, o królu niebieski chcesz dać za to moje serce 
mizerne? Odpowiada: A to na zapłatę wytaczam z Ciała mego 'W9ZJ'tkę kl
ew 
moję. Podobno to mało, Panie, daj co więcej. Odpowiada Chrystus: A toż 
kładę za nię 
ywot m6j, chcę umrzeć na krzyżu jako łotr nawiększ:,' m1ę- 
Q
 dwiema łotrami z wielkimi bOleŚciami, z wielkim naigrawaniem. Mało 
to jeszcze, Panie, trzeba więcej. Odpowiada ChrJstus: A tot ci nadto 
daję 
wot wieczny, chwałę niebieską, kęd3 na wieki będziesz królowa- 
ła. Jeszcze 
rzeba dopLacić. Mewi Zbawiciel: Prawdać jest, że masz 
powinność słutyć mi i mił.oYlać mię jako Pana i StworZJ1ciela Twego bez 
żadnej zapłaty, lecz ponlewa! choesz, żebym ci je przepłacił, a toż 
daję wsz,ytkiego Samego Siebie. Jeteli 
bce dusze darować serce swoje 


1 1 :1 


49 P. 
/,,10. 
50 Kol 2,3. 
51 Ps 44,
. 
52 PodooDJ tekst Soliloquia Lb.I cap.
; PL t.32, 8?}. 
53 Anno
atione8 in Job VII,9 WI Opera omnia ed. D.A.B.Cai11au Paria 
1B
6. 


III 


.... 


-
>>>
-...... 


- 257 - 


Temu, kt6r;,mb;Y eię ukontentowało, pewnie 
Bdna rzeoz stworzona ukon- 
tentowaĆ go nie mołe, krom salDBgo Boga. Pięknie m6vrl AuguB't3n .0".54 1 
Stwor
łeś nas, Panie, ku Tobie 1 dlatego niespokojne 3est seroa DS- 
azs, at odpocznie w Tobie. Jatal1 chce dBĆ seroe bardziej miłująoemu, 
inden jej lepiej nie umiłował nad Bogs, o kt6
m mewi Paweł ŚWa (Roe. 
8)55: Zaleca m1ło
ć swoj, B6g. albowlemnatenoz8s, gQ3oh
 jeszoze 
_ 
11 niepr
J8clołeml Jego, On DeB umiłował. Jatal1 ohca darować je 
w
zlęcznlcj9zemut ładen nie mote 
ć .dzlęQznlejs
 nad Tego, kt6r, 
o sobie mówi: Rozkosz moja jest z 83DSm1 bJ'
 lUdzkim1 56 . 
ad.n nIe 
jest, kt6
qy Bl
 ? większą pilnośoią starał o nie, jako Ten, kt6r; 
mówi (Hleremia8 2)5?: Opuśoiłem dom mej. odstąpiłem dziedziotwa mego, 
dałem ukochaną dUDZę moję w ręce n1epr
j.olcł molch. Tenie mówi na 
lnsz3m miejscu: Ja stoję '.I drzwi i kołeoę, synu daj 111. seJ"'CB twoje 58 . 
Niech!e 'tedj' "mbw! oblubleni
B Chrystusowa z Vaw1dsII. (Pssim 72)59; Dob- 
rzeć mn
p 6
BĆ pr
 
anu moim. Znalazlam Tego, kt6rego 8zukała dusza 
moja, uchwycę slł go i nie puezczo slę go, at m1 da 8wo
e błogosłe- 
wieństwo. 


\'łtora część 
Trze oh kond,yoji w,yoląga Oblubieniec niebie.ki od ob
ubleniee BWO- 
jej: Pierwsza, zeb;:y !nU wiernośoi dotrzymała, i dlate(o m6wi u proroka 
Ozee 60 : Poślubię oię Sobie w wierze. Wierność 
a na trzech rzeczacn 
zawisła. Naprz6d ne intentiej świotej. 
Trojaka je at intencja. Pierwsza jest (reeta) dobra 1 8zc
ra, 
kt6re chocia! nie be
i eię kołn Boga, jednak dla Boga. Ta intencja 

est tych, które mają powinnoŚĆ Marty a nie Maryje
. Sprawom tym ko- 
nleo, do kt6rego prostują, daje dobroć wedle Pewł.a ŚYt. Rom. 4 61 , któ- 
ry mówił jetel1 korzeć śwIęty, i gał"ski. 
Wt6rs intencje jest (simpiez) proeta, która jest własna bogoacrśl- 

Qh; ta nie bawi się po rzeczach EtworzQnycb. ale raozej uwa
a je [w] 
epolnośoi w Bogu, jako w poozątku iCh, i tek nig
1 sit nie od
wa od 
Boga, i tak nie tilko cZJni dla Boga, ale się tet bawi koło Boge. 
Jednak ta intencja nie jest tak c
s
a
 !eb, n1e ezukała pooiech od 
Boga. 


54 W,znenia 1,1; POK t.IX, s.3n. 
55 Rz 8,2B-
4. 
56 Przyp 8,
1. 
57 Jer 2,17 oraz 19,
1. 
58 Cytat zło
ony z Obj. 
,20 orez Pe. 2
,26. 
59 Ps 72,28. 
60 
_ Ozeasz 2,19. 
61 Rz 4 nie ... tyoh słów. 


.....
>>>
I 
"I 


- 258 - 


1 
.,1 
I jlll 
j., I 
, 
l' 
II 


Trzeoia lntencyja jest (deiformls) ubóstwioDB albo niejakim sposo- 
bem Boska, fi ta jest której WJ'0:1ąg8 Oblubieniec od oblc.bian1.ce 8\10383, 
kied3 dusza we 1ł'8Z3ttim tym, co o2ij'nl :1 oierpi nie ma '11(. wm1,azaneso 
własnego, takte ze vr8Z3tk1ch mar, nawet 1 względem po
leoh duohow- 
nyoh :1 względem chw
ły wleoznaj nie ma nic « intencjej, krom tilko sa- 
mego Boga, tak jll opieują Dvktorowie i Ojcowi" święci. Po',1nna tedJ 
oblubienica tak szukać cbwałJ' Oblubieńca 8wego, !eby i z6łiY
ać Boga 
nie chciałe. t;ylko dla Boga samego, tilko te s'tąd ma. b)'ć cuw8ł
 Bogu i 
teb3 chciała raozej ze szkodą własną 

 w piekLe ns wieki, 8
1tell 
namn1ej w cz,m zahamować wolą Bo:tą mająo sobie za bł.ogo6ław;:eńe::'wo 
8zkodować dlA ctrft8Q Botej. Takowej i.ntenoje;t w,clągał 

bawl-,;le] nasz 
od Tere.
ej świętej, kiedJ ;lej m6wił. Od tego CZ8eu ;lako oblubienioa 
prs¥/(';zi-.o;a będz.lall
 tarliwą o obwałę moję, nie szukając po:I;J'tku swego 
włas
ego, o takowej lntencjej pięknie TOles św. de seterca beatitudi- 
ne c8uc'zo62, mówiąc: O jaką, wielką uoiechę ma stąd dusza, kied;y Stwo- 
rz.ycielowl. swemu oddaje m1łość szcz,rą, którego ładna świą;tobli1VOŚć 
nasza, ładna dobroć nasza, teden po

ek nie śOiągnęł do umilo
Br1a 
nas, ale wrodzona dobroć Jego, 
(Jb3 u!;ycZJ'ł dU8ZJ' b'f.ogoslaw1.ewrtwa 
wieoznego ¥I Soble. Stąd dorozumieć mota każda dUBza jako nat:enCZ8S 
nie jest oblubienicą ChryStU80
ą, kiedy go oiągnie za wolą swoją, on 
mbwil Sequere me. p6df; za mą63, la. ODa mówiz P6dt Ty, Panie za wolą 
moją, lep::aza moja etc. 
2. Wt6ra rzecz, na której zawisla 1flerność oblubienice, jest te., 
:2;ab3 krom Niego samego ładnej rzeozy s'tWorzonej nie umiłowała, i dla- 
tego prz.y ślubeob bierze oblubienioa pierście6 Da polec, da;lllc ;lej 
znać, :te jako plerśoie6 okrągłośc
ą swoją tak obejmuje palec. !e tQM 
krom palca n10 inszego wnli;ć nic nie może, tak Berce krom samego Oblu- 
bieńoa e
ego nic inszego mieć nie ma w Bobie. Dlatego mOwi AuguB
n 
św. 64 z Bóg waz.ytkiego seroa chce. kt61"3' oię wBz;ytklego Btwor
ł. A jako 
ogieil., będąc lekkiego pr2U'rodzenia, zawsze ku górze ciągnie, bo tam 
jest m1ejece swoje .1 nie mogąc miejsca swego przelecieć nie wraca się 
na dOł-. ele si
 kręci kolo niego, tak miłośĆ zaWfize ma ku górze ciąg- 
nąć, którego ohocie:2; ogarnąć nie mośe. jednak kręoi się kolo Niego bo- 
go
ślnośolą, nie wracająo 8
ę ku rzeczom ziemskim. pogardzając niski- 
mi rzeczami. 
3. Trzecia rzecz, na której zawiala wierność, której 
c1ąga Oblu- 
bienieo, jest, 
eb3 serce jej newet 1 w 8a
ch darach Bot,ch nie odpo- 
cZ3wało, ale tylko \II' ea
m Bogu, nie mU:ująo 1 flBlI\Ycb darów Bo
ch. 
t,lko ile są śrzodkem1 do doskonalej miłości Bożej. 


I, 


I 
I 
l I 
111)1 
I. 


62 Op. 56 De beat1tudine, cap.2 '" Opera omie t.28 Parie 188
, ..410. 
6
 Łk 5,26. 
64 Parafraza z V
zn.IV.12,191 POK t.IX, s.79n. 


III1 


- 


-
>>>
- 259 - 


. 


2 68 Wt:óra kondJ'c;!8. ktOrej WJ'oiąga Oblubieniec od oblubienice swojej, 
jeet potomstwo duchowe, to potomstwo są. onDt3 1IBZJtkie. a osobliwie 
ODe czter" o kt6
ch wepom1na t:ente Oblubienieo U proroka OZee 2 65 , 
mówiąo t Poślubię cię 80bie w spre.wiedliwo601 i w 6q,dzle, 19' m1łosler- 
dziu i w politowaniu. Pismo św. nabardzlej tego Oblubieńca niebieskie- 
go zaleca z t30h czterech cnót pom1enio
oh, 
cbte obce od oblubieni- 
ce Swojej. Naprzód epJ"8w1edllwośol, o której Bernard św. m6wi: Staraj- 
Dty się WJ'pełni6 wsz,ytkę sprnw1.edl1wość, ona albowiem jest, przez któ- 
rą pr
ohodzi
 do zupełnego wesels, B pODlewa! sprawiedliwość oddaje 
1;0, co kaśdemu prrJDs.letJ, oblubienica Chrystusowe ma sobie trZJ' rze- 
c
 oddać. 1. Cz.yBto
ć sercu, 2. Btra
 ustom, 
. karność albo umart- 
wienie oiału. 
Powinna 'takie blltnlemu t"Rkte tr2\}' rzeoZJ'. 1. 8.tar8Q' m poełusze:ć.- 
stwo. 2. r6wI]J'm zgodę, 3. nltsZ3m szczodrość. 
Powinna na konieo Bogu 1. oześć jako Stwor7iYclelowi. 2. miłoŚĆ Ja- 
ko OdkupicIelowi, 
. bojdń jeko Sędzieo'". . 
Jeazoze imieniem BDrawiedli"ości rozumie hierODyłD ŚWa 66 wez.ytk1e 
cnot3i o te tedJ oblubienica POWiCC9 8iO starać, rozumie sl" przez 
sprawiedliwość, dobroć 1 niewinnoŚć t3wotal takowego ted
 ma być du- 
sza 
"ota. 
Po wt6re 
cląga dusza Sądu, to jest, aeb, rozsądek cZ3nlła o 
wB
tkich sprawach, 
śl8oh i słowaoh swoich, teb3 odłąc
ła dobre od 
złego, tebcr sądziła 1 karała w sobie to, co jest złego. 
Po trzecie c!:1ce milosi&rdzla. W 't:1m bowiem ma być podobna Oblubień- 
cowi sw
mu, kt6
 jest szcze
m miłosierdzi£m 1 którego miłosierdzie 
rozlało się po wSZ31ikim Btworzen:tu 
woim. A 'tJ m bardziej potrzebne 
jest miłosierdzie, ponlewaa mowi Duoh Swiętyj te takowa dusza ma mieć 
Sąd niem1łosierD3, kt6ra nie oZJ'nl mlło8ie:"dzia. 
Po czwarte 
CiągB politowanie, teby d
sza miela potałowenie nad 
b1iźnim sercem naprzód, te
 czuło "'8zytkioh boleśoi i utrapienia, ja- 
ko Paweł św. mówi o sObie 67 : Kto chorujo, te'bJ'm ja nie miał pospołu 
cho
ować, słowem ciesząc smęt
ch, ratując upad13ch uo
nk1em, jako 
Zbawiciel nasz, o kt6r3m m6wi Duch Swlęty: Niedołę
no
cl i słabości 
nasze prZj'jął ne się, :1 boleśoi nasze sam noeił 68 . 
tia 

 Trzecia kond;yc;yje je.t,kt6rej w;yci'll5a Oblubieniec od oblubie- 
n1ce swojej, 
e
 mu wierności dochowale na wieki, nie na dzietJ., nIe 
na rok ale na wieki, tak teby mogła D1Ć1Nlć z Pawlem św. Rom. 


65 Oz 2,19. 
66 
Comm.in Isaiem Prophetam Llb. 151 PL t.24,522. 
67 1 Kor 9,19-2
. 
68 
Iz 5
,2-4. 


....
>>>
- 260 - 


e 69 . Je.tam pewna 
oi Bołe;j. 


. 
t;080, łe ani śmierĆ ani Q"ot; odł'lo"" m.tv od miłoś- 


I" 


Trzeoia oZfŚĆ 
Ka Konieo posyła oblubienicy swojej 
en Oblub1enlec niebieski upo- 
minek nezl;yt; drogi, a t;on ;jest; krzył ""ię",. Nie lIIOłe uczyniĆ "iękaze;j 
łaeki Bog dU8
 sprawiedliwej, 3ako 8pu6ciw8
 jej to dzied
1ctwo swo- 
;je, krQł nię!;]. PoAlubi"s"" 3'1 t;ed;y sonie, n.przod dOpuści na nię, 
teby zewnątrz 1 z wierzohu rozmaitymi poku.am1 otcczon8 b
łe, oopierot 
dusza pocznie m6wić: Ach, n8m11B
 Oblubieńoe m
j. nowe są .1 
ie7WY- 
czajne clt!8
 na mit, nie przyuc
łam eię nos16 ich, boję eiV. 
e nie 
IIIOgąo iob znieŚĆ, u.,eść mi pr",,;jdzie. Do które;j Oblubieniec mÓwi: Roz- 
sądt sama, oblublenlc
 moja, jatal1 to słuszna rzeoz, teby oblubieni- 
ca lepiej &1ł mieła Dsd Oblubieńca; potrzeba, teby6 Bzle za Oblubi'3ń- 
oem Bwoll1, .nie przynale
. teby pod olern1ową głową członki. miał, być 
rozkoszne. OddaVl8
 się mu t dus za na wolą Jego. ZDO\'YU Oblubieniec do- 
puścl,łeb3 we wBz,tkicb sprawBch swoiCb ładnego smaku nle ozuła. tllko 
oBohłośo1 wielkie, ciemności zatwardzenia, rozumiejąc. jakoby 
Bzytek 
czaI!! trawiła źle, i 
akob;y Bprswam1 Bwoimi raczej obrs
8ła Boga swego. 
nie tilko, łeb;y eię fiu miala upodobać, poczcie wołać do Bogs, m6wiąc; 
C6ł jest, Oblubieńae mój, te mię opuszczasz, cZJl1 nie wiesz, te tego 
kr
ła ładnym spoeobem znieść nie mogę? Odpowie Chr1stus; O. duszo. 
prz,patrz się OblubieilcO'IIi tytemu, na krz,żu jakoW3m jest. co Z!l rozko.w 
8z:! tam mial. co za mU7ij'ki, oZJ11 podobno On dla m1ło&ci tTJojej nie 
tilko od uczni6w swo1ch. ale teł od Boga Ojca niebieskiego nie bJł 0- 
PUS ZCZO l1J'? Cz,yli podobno z rozkoszy pochodziły one 9ł.ov;a "Bote mój. 
Bota mój, czell1L1ś mię opuśoił?O?". Dusza, pOzn8WS
 n1eo1erpliwcść 5'WO- 
3
 i przepro81"s
 Oblubieńca, oddaje się f.\I na 'Wolę Jego. Zrozumisv/- 
sz.y Oblubienieo wolą dU8ze śwl
tej, doplerot pr
d8je jej ze wBz,ytkich 
stron większych krz3
6w, tak te aię jej zde. jekob3 niepodobne rzecz 
b
ła. znosić 
e, co w5
tko ona mocno znlóe[ł]3
. dopiero t Oblubie- 
niec rzece do niej: Jużeś w8ZJtk& piękna, Oblubienico moja, już czes, 

ebyś zatywała cbwaly \kje3. ł.ebj'ś zemną obco\1ała, żeb3m z tobą po 
pr
jacieleku począł aię obohodzić. Niechże jut te nawałności ustaną 
eto. Ten jest spoaOb mełżeńs"twa świętego Bosa z duszą. Niecbte sobia 
dusze winszuje tej godnośoi 1 dziękuje Bogu ze takową godność 1 BZCZę- 
ście. Amen. 


dl 


,. 
I 


II! 
Ił 


liii 
11" 


I 

 I 
III 


69 Rz B,
5. 
70 Pe 21,2. 


-. 


-
>>>
ł 


I 


I 
I 


I 
I 


- 261 - 


7.5. Kr6tk1e opl
anie tywo't 

E
 
ne
o dl
Q..usz. _ 
llłF;ną.cyoh do 
dosk onałolIci J?rzev. modlit
e 3Y1
ę
ą 


Z3wot człowieka duchow
ego Je8
 podoblU do wieńca elbo obrotu 
rocznego. kt6ry jest zlo
oD3 ze czterech ozwlerci roku, to jest z 
WiC5D3. z leta, z jesieni 1 zlctY. a j6k ta odmiana l"oczna świata mate- 
rialnego pocbocz1 z r6tnego oś
lecenla słoĆce, ktore nie jed
akowo 
promienia swoje apn.szcz5. na ziemię, tak ttłt odll'.1ana śywota ćucho'Wnego 
poohodzi z roznego oświectlnia 6łoncB spr
w1edltwości Chr]StU58 JEZUSA, 
ktory prom.'3nle .łaski i darćw swoich nie jednako spuszcza na duszę, 
:IdąC' za aposobnoscią 1 prZJ'8otowanie.n. jej, z c..zj'm ona jest odmienna, 
7.8 't3-a 1;et źywot jej musi bJll: oClmienI)y. Jaezcze jako słońce 1IIidO!DB 
śwlate tego jest pr
cz3nę rodzenia, 
e się roczi złoto, srebro, per
 
ły, rozmaite ka:n1enla [sic] drogie, drzewa, kwiatki, owooe etc. y 1 ja.. 
ko za odchodzeniem od nes słońca. te
 9

o
zenla obumierają jako ne 
przykład drzA
B 1 zioLa. na j891eó 1 Z1mę. tied3 zimna panuję. r.lepo- 
goily. dłuł;EZO cielllnoścl ncczne [sic). "tak p}.'Om1en:i.a łasld BożS, kcOre 
słoćce 5pra
i
dllwoec1, Ch
8tue JESUS spuszcza. są pr
c
ną 
odzenla 
duchownego, te się c
lowlek cuchowcy rodzi, cnot, święte i dar" Bos- 
kie, przeclwlJ,Jm zasię sposobem za odchodzeniem od nasz [sic] tego nie- 
bieskiego sloftca ciemności duchowne nsstępują, oziębłości, n8w8łD
ćci. 
chorobj' i prawie wszytkle slł;y duchowne obumieraJą, "tak te z lata 
uc
ni aię podczas zima, z zi
 wiosna i zncwu lato, choclajte nie 
jednakowe we wsz,stkich [sio] duszaoh, co się n1
ej £rozum1e. 
Przad pr
Bt4Pien1em do tywota duchownego i do n
vi
rw
7
g
 stop- 
nia jego, kt6ry 81ę zowie drogą oC
Bzczając4 1 drogą pocz
nających. 
Znajduje sie Qaprr;6d w dU8ZJ' zima zło. Zimą. na2ij'".....am stan d11.5
 1.ftkJ- 
we
, która się jeszcze nie nswrocz1eła z serca do Pana Boga. ule trw
 
w grzGchacn i po
ądllwoŚClaoh swoich, pełna nleumar


r
a, jak(
30h 
nie tylko n!! IIwiecie, ale i w zakoLach jaa't liczba n
6
.
 ic:z.oue. f,d"t 
nie do
ją o doako
ało
ć. Zima tego świata m8ter
sl
s
o .

d PQC
OCZ:f 
te słońoe nie epIJI!ICB [sic] proadenia swoje
Q pt"o_"ł;O I;h ;l;1
'11ę, al
 j
 
[aloJ przenosi, bokiom je pU5z
zając, dlattgc ze 
is

 ohadzi po ni9- 
bie. Zat.Ym Ldz1e, 
e mo, 8łon
cznQ nie może BK
tkow swoich dokazowB
 
na ztęm1, skąd mro
 l drzewe obum1
rają, owoc6w cie rodzą, ani kwiat- 
kaw "",puszczają etc. TskoVv;vt j
st e
6D dusze pr
ad nawróceniem jej do 
Boga. Je
ell naprzód jest w brzeohu śm1ertelnJm, n
e ma tago e
QńC8 
ccchownego w sobie, Z8c
m ma nie8zozęśl
wą zimę w 8ob
6, jest umarłą, 
jest w c1emcościech, tadnego owocu uobrego nie mB, ani ł:lepLa miłości 
kL1 S.JgiA.. J'aieJ1 zasię jest bez grzechu śllliert
lnego. ale jedLak n1e 
('ba ° pOBtę
ek duchoVlJ', 'kontentując elę tylxo z3chcv.aniom pr2-ykaz&-
ia 
Bo
go. b;yle elo uctr-zec grzechu śmiertelnfIgo. I "C..ik'ieg, t:'.\ot j
Bt 
ztmąt bo oh
iejże 
łoĆoe łBSki Bo
aj ś
18cl, ale jeanak 
eko zimie 
nie pok'\z..
jąc a2'Jn;:tl-
o", Rwoich, dlatego te nj,sko chodzi Ile. niebie dus
 


..... 


. 


.....
>>>
- 262 - 


ni 


neazoj. Jakot to nisko? 
6 go dusza n

 podnos
 w Bobie nad rzec
 
stworzone, ktć
e miłuje, 
hoąc eię z nlrh ogołoczlĆ. Natenczas bowiem 
Blonce Boskie się w nr s podno81 1 p
om1
Dle swoje ku zlęmi serca ns- 
szego prostuje. kiedJ 91,ę 'teł dusza 

dnoBi nad rzecZ3 et"ot'zon
, jako 
św. matka nasza TERESA pisze o 8obl
 " ża nie mając jeszoze cnadzles- 
tu 1..10 wieku "wego, . jut zdało .i
 jej. te wPzJ.tek [eioJ ś"iat miala 
pod nogami, zaIJz:ym szło, te 1 s.łDD.Oe niestworzona, BÓB jej, podnIosł.o 
siO _ niej 
8oko, i promienie swoje prosto obr601ws
 ku sercu jej, 
przepaliło ją 1 dziwne skutki sprawiło. JL 7.8810 nlek't6r:z.y, z kt6remi 
elę tet dzlej9, 
o eię dzieje z lud
m1, m1
8zk8jąO,m1 Da nlsk1cb elbo 
ostatnich kr8j8C
 świata, do których ełcioe. ohooiajłe dochodzi, ele 
jednak dl. odległości ioh nie przejmuja ioh tak zocno, jako kreje 
wsohodnle 1 g6rbe, . kt6r,ch rodzi lepsza ÓWOO
t go
te7
 1 częstsze 1 
wina słoiHde !!ł mooce,cZBgo nie 1IYdsć [elo] . k:re.3.1lch od18S110h od ełoil- 
08 1 n1.Ekich. Są (mówię\ l11.et.:torl3, kt
rZJ' rd.ee:2.łtsją 
rzy kraju świata, 
to je.t prZ3 cz
śoi b7dl
czej, ktOra j..t ja
o kraj 6wiete, pr
 zoue- 
laoh pawl
rzohow
ch. będąc rQze
w&
 nazb3t powierzchownie, daleko 
od słońca, kt6re meszka na najWJ'
fizej czOŚoi dusze flasze:!, 1 tak dla 
odległości ich nie BOta ało
ce łeeki 3o!ej 
rztij
6 ich akQ
eOZDie i 
dOBkona
ch owoców rodzIć, ani wlna słodkiego pociech Boł.yob. Se
 Ba- 
bia winni, !e mieszKania swego D18 
rz8no8zą na kraje w.ohodne 1 gar- 
ne, to jest, !e sl, earcem 1 arektel1 pospołu :I zlVsłan nIe przeno8zlł 
ÓD na

!ez.y cZQśoi dusze swojeJ. w której Bog, 610608 miłosierdzla 1 
sprawiedliwośoi ma 8tollC
 8wOjO wedle tego, co 8.8 powiedział u Łuka- 
.za .". (" roZdziale 17)7 . Kr6laetwo Bo!e . pojirodku [.io] ..u je.t. 
8k.\d ju! kaida duaza jaśnia ob.oz;y... i pozna"a prz;yoz;yn
, dla ktOre:' 

wot wielu zakon
ch os6b 
eB
 jako zlas, cbooiajie 1m świeci ełońce, 
ale jako zima, Ił jeł:eli zll1\.T nie UIIZ, przeci, jednak owoce niedoj- 
rzale, ani słodkie dla ich odległojol od eleńca. 


JI 
!II 
I 



I 


'III 


I 
I 
1 


I 
I 
I 
I 


Poe zątek t,WOti8 duchownego 
Droga poo
najęo7oh albo OCz,J8zozająoe 
Wlbllna Cluohowna 


I 
I 
II 
\ 


Stoj
c prz,y podobieńatwie zecZft:7m, ktćram wziął od eło
ca wido",,- 
go. wioena po:tądane tlatenozas 81, wraoa do nasz, kledJ' 810:6.08 .,.183 
wstopuje ne niebie, za
m bowiem idzie, te te
 promienie swoje prostu- 
je ku ziem 1 pooz;yne zagrz8'1ł8Ć ziemi, 1 prz:yspasablać ją. ku owoco.. 
Tente właśnie początek ma w nasz wiosna duchowna, k1
dy eło
o$ mdło. 
eierne. B6g Dasz, z BC3rego miłosierdzie swego nie dla jakich 
a81u8 
nel!!lQob poozyna prostować prom1enla łaski 1 mleŚoi ..ojej ku ns. 1 
obieoać , wespól tet zagrzewać zleml
 Beroe naszego, 
orząd.ająo J!i 
71 S". Teree., 
cie IV,B. 
72 lok 17.21. 


- 


---
>>>
1 


- 26
 - 


. 


do cz\ynieI!ia owoc6wa Obaczrqył jut 0.0 za ekutek 02'\1n1 1310608 nasze du- 
chowne Da wiol!lnę 1 00 lItY _lItY C'ZJ'nlć podozas wiosny. TrZJ' skutki OZJj- 
nI sło6oe 1;0 widome, o8Rlecające świat ne wloont. Pierw5
1, 2e o
wie- 
ca, 1 jak. skoro wznldzie na weohodzle ł Z&r6Z w momencie oBwlec! Z8- 
cho
niB I!ItroDJ'. 
Drugi skutek jego, te zagrzewa ziemię zmarzłą, lodowatą 1 odkrywa 
ją z śniegu. 
Trzeci skutek, te 
ą m
ękcZJ' i rozpu8zcza. Teł tr
 skutki ma wios- 
ne nesza duohowna z dobrooi słońce. Naprzod oświeca to eło6cA la8
 
Botej nie tylko kraj wsohodni, to jest ozęść rozu
ą 1 ducDowną, ale 
tet kraj zachodni, to jest CZ

Ć niszą [BtOJ 1 b,ydlęcą, o
w16ca 1 do- 
11
, to jest podłość neBZt, obłudO ś-ia
a 1 nie8zc

śli
, 
wot, któ- 

 prowBdzl
. daje nam to 1I'1!IZJ'I!I'tko [aj o] dObrze poznać. żeb:pśl!tY ale 
oba.cZJ'll, po::łnieważ pOZD8.11ie samego siebie jest początkiaJł i gruntem 1 
pierwszem1 «h.zwtalli .ł,wota duchownego. Tego sobie t;ycz,ł Auguei:;ln ów., 
kied3 m6wił 73 : Fanie, niechaj Ci, pozDam, nieohaj też 1 Bamego siebie 
poznam. Z tego oŚWieoenia t
 p

tk1 się w nas zn8
dują. Pierw

, 
kt6I'J'1D dopiero nam1dn1.ł, te nasz BelllVch POzn8W811t1 1 ol!lzuk8Dle :UłSZ8, 
3akoŚ
 błądzili do tego czasu 1 leteli w oiemno6ciaca 1 watanie 
ntdzn,m i nlel!lzcz
ślbvm. Potrzeb, tego pierwszego 8topnia do tJ'wota 
ducbownego, to jest poznanie nasz eaao'cb pitknom1 słowJ' pokazał iU- 
carduB 11b. 3. De oontempletlone 
8P.6.7
, mówiąc: Nio ćobrze rozsą- 
dzić nie mote, kt617 samego eiebie n1e zna, nie wle, jako wszystka 
hiatowa ohwałe pod nogami BW.mi laty, kt6r.Y konditł.aj, 8o.1ności sY/o- 
3ej nie uwe:ta, nie ZDa zaiste nic, 0013' o Duobu Angielskim 75 i (\ n.I-. 
cbu Boskim rozumieć miał, który ducba .swego pierwe3 nie UW8tE1._ J...
tE'.- 
li jeszcze niaepo8obcy wni&ć do c
8ble s3mego, jako będzja.z sP

O

f 
do rozeznania tamt.yoh, które są w tobie albo nac tobą? 
ateli jeflzcz
 
nie godzien wn16ć do pr
bytku pierwszego. z jaką tW8
Y4 śmieć .nte
 
do pr:ęb;ytku wtórego, to jest, do świą'i';nh:ze? J
"'eli Je6zc
 nie 111(.- 
tesz kroków W380kioh cZ3nlć, !eb3ś z .Panem J'ES[1SEtJ li.bo pr2".]nejmn1e.j 
z Mojteez9m "nąp1ł ne g6r, ....sok'!. z jeką h£rdcśei... 8ut
jesz [.ie] 
191, wylecić ku niebu? Pierwej się wróć d'!.l sleb.1e 98mego, nim e.i'i 
osmeli!lz poznawać te, które są nad tobą. Ten jest pierw5ZJ pozy tek 
oŚw1f1C1enie S.łOtlC8 naszego duchownego. f:e nas sBauoh pozDBwaqy. Drugi 
po
tek z oświecenia 810£08 łeeki Bo*6j jest w nss 
eż, przelęklllenie 
dusze. obac2ij'wslV' brz,dko6
 i smród grzech6\IJ w Bobie 1 etan m1zernJ. 
Mogę ten skutek pokazać 
 podobieA8
8 człowieka podro
Deso zam1erzch- 
naws
 w dro4ze aklonl się do ja8kl
le. 
6o.y 
 niej oopoozął. nJe zn8- 


I 


'7
 
. Wy
nen18 X,1. 
74 
szard z St.Viotor.za.117}. 
75 snielsld.a. 


- 


.A
>>>
III 


- 264 - 


l! 
II 



hc, 00 w niej jast, r.llno, kied3 słotice Yiznidzie 1 6wiQtłośclą 5

OJą 
onę jsskinią [oświect] l :.łbaCZ3, te latał VI plJ
śrzodku węt6w" jaszozu-. 
rek 1 inszego chrobactwa f
lcJ 8 jadQW1tego, przel
knie się 1 porwie 
1 jak najpręaze
 uciekl1e z onej j8s
iniej. TQt 
łaśnle o duszy rovu- 
mieć III8fItY prz9d nawróoeniem jej do Boga, le;ty w jaskini gr
.eoh6w, po- 

qdliwości 1 złJch nałogów swoicb. jest bezpieozna, nie lęka się nic, 
olatego 
e jost w ciemnościach. Jak skoro słonce milosierdzia Batego 
wznldzle 1 rozPf.Qzl te c
emnoścl, dU
ZB z
ra
 poznd
B niebezpleozeń- 

two swoje. przelęknie się, porwie i ucl
k
 z 
DeeO 8
anu swego ni
- 

zczęśliwe
o. nF,wr
oając się do Boga. Quasi 8 
acle colubri fuga pec- 
ce
um. Jako od oblicB węte uciekaj od grzochu 7b . 
o
iedział Duch bWię- 
ty. Niech 
u pozna katdy, j
kO Ś1apot
 n
6Z& Jes
 pr
c
ną. 
e nie 
powstaje
 z stanu n1edos
ona}ego. Trz
ci poty
ek rodzi w DBS oświece- 
nie słońca uc
z
go duchownego ten: obr
dzeni
 wsz
atkiego tego, w 
cz.ym się pierwej człowiek k()Ch'3.ł. nie p.Dająo obł:udJ' ich. ma.rnoBci i 
niebezpicczai1stw8 do zgubj' Ż','wota wiecznegJ. Czwart, po!Jrteit niena- 
wiść n
s sB
ch, to jeet. zaprzenie aię ze w5zy
t
ich miar złych afek- 
tów nos
ch j umorzenie ich doskonale voedle tego. ,Jo pc ' w1.edział apos- 
toł Paweł ŚYi.: Kt6rzy są Chr:/s'tQsoVlem. ciało flwoje ukrZJ"
owal1 ze 
zło3ciam1 1 pożądliwościami. Piąty pO
3tekł 
orące pragnienie dOS3 Ć 
uczynić za grzecbJ' przeszłego Qwota. Sz6st;y po
tek.: Po
egnanie się 
ze wszystkiemi cieles!1emi dogadami. Ostat;ni: SKuteczna wola naślado- 
wać Chrystusa JEBUSA 
 pracach i utrud
eni8ch jego. Te są poś,tki 
oŚwiecem_B słonce. 
Drugi skuto l ma 910600 na wiosnę. że oiepłem HWoim zagrzewa zie- 
mię zmarzłą. 'I'ot cZ3ni $10606 I18BZe podozRs wiosny duchownej, 
e nit. 
1:3 1ko oświecE\. jako się powiedziało. ale i zagrzewa. m1ękcQ. rozpusz- 

za. sprawując uciechY duchowne, dla kt6rych rozpł3wa dusza; p05
oli- 
cie bowie
w 
ej pierwszej drodze duchownej z
kł Bóg obfite uciecby 

a"'Bć duszy. tak te Ę1'lę te! "."lowsją ne oiało dla dwu przycz,n. 
Ple
1sza. ieby 6ko9towBWS
 tej m
nQy niebieskiej. obr
dzlłn sobie 
dusza potra
7 egipskie. kt6re
 ją świa
 karmił, i żeby część b3dlęca. 
nasycone UCi6Ch8
 duchownemi. nie szukała uciech swoich 
 nie tylko 
n1e byłe przeszKodą dus2ijI do Boga. ale też teb, pomagała jej. Dr'.ga: 
Daje BÓB poc2Jn:.jącj''1I uciec1\? te. któ...e się dają czuć 1 na ciele. 
chcąc dusze ich sporządzić i pr
sposobić do uciech pr

6tojDcrCh. ro- 
zU.iIDych i daleko zacniejszych. Pocz3na od uciech poo!e
5z3ch 1 nl
- 
:;;z;ych, n:ie zaraz od wysokich. teb3 snsoź. dtil!za tak niazv:;ykłemi 1 nie- 
pojętemi Die sturbowale bię i 
eb3 jej D
e za5zkodzlł
. jako na 
Qdo- 
blenstwo, Kiedy kto z długie
o w
ęz
en
a cieT
ego 
njd3i
. 8 
io
,b
 
zaraz obrócił OC
 VI slcńce. oślepiałh1 1 tRk pr?
UCZB oc
 mniejszą 


76 Eccli 
1 ,2. 



 


-
>>>
" 


- 26:; - 


. 


świa
łoaclą tto większej, tot się rozum1e 1 o uciechaoh Boskich 1 da- 
rach 1r,YsOK.1.cb. MctełIIY dać 1 tę prz;yoz:ynt 'trzeoią, czemu Bóg now;ym słu- 
gom swoim daje uolecb3. aby obacZJ'li jako daleko lepiej Bogu slu!:yĆ 
aniżeli światu, jako jarzmo jego wdzięczne 1 ciężar lekki. Nie tylko 
zagrze
a to słońce ciepłem ucieoh niebieskich, ale 1 miękc
 ziemię 
Berce naszego, naprzód aby jako zIemia miękka sposobna jest do prZJ ję- 
cIa ziarna w się, tak dusza b31a sposobna do pr
jęcla nasienia nie- 
bieskiego elowa Botego, które Bóg p08,Yla do niej. po wtóre ab, jako 
na wosku miękkim "':?bił nóg obraz swój 1 wolą ewoję. Do tego otwiera 
słońce ziemią, żeby pr
jmoW&ł8 w aię rosę niebieską 1 insze influen- 
tle planet niebieskich, tak słońoe nasze otwiera c

płem miłości swo- 
jej serce nasze, 
eb,y niebieską rosę 1 deszc
k brało w się darów 80- 

c
, przez co b3 się s
6ło bujną 1 rodzajną zie
lą naszą. 
Trzeci skutek słońca naszego na wiosnę jest ten, 
e śniegi i lody 
obraca w wody tak, że z gór apywają wod3, z daoh6w tak
e i zewsząd. 
NatenczAs rzeki wzbierają i zalewają. To wszystko dzieje aię w nowo 
nB
róconych do Boga, te jak icb słońoe łaski Botej oświeci 1 zagrzeje, 
DBt;ychmiast w
dJ :LI oczu pł3ną, serce lodowate i kamienne rozpłJwa, 
opłokuje dusza łzami plugastwa swoje. Toć cz,ts3\Y (u Łuke.sza św. YJ 
rozdz. 22)77 o św. Pietrze, że wyszed

 płakał gorzko, także o św. 
Magdalenie (LuCBE 7)78, ze łzami o
wBłB nogi Ch
6

BOW9; c
ekł, te 
YlOdy ob.fioie, albowiem serca ioh słońce miłosierdzia zagrzało mocno. 
Toć to jest wino anielskie, wino piołynko1łe, kt6r,m. Bóg napawa dusze 
nawrócone, gorzkie, bo z gorzkości serCB pochodzi, ale zdrowe, O tych 
się tu mówi łzaoh, kt6re z miłości pochodzą, nie z boja tai. O tych w 
k8108ach duch0WD3Ch, kto choe, ZDa3dzie. 


, 


I 


Przestrogi niektore w drodze pocz3nejących 


I 


Pierwsze, ab
ś
 nie za
ypiali podcz9s Wi051
, ale dobrych BOSPO- 
darzOw i oraozów naśladowali, którzy jak skoro obaczą, 
e aię sło
ce 
pr
blit
 do nasz, Zaraz sporządzają drzewa i zle
ię do rodzscia owo- 
ców, gałązki n1epotrzebne obcinają, z zie
e ciernie ! chwast 
'korze- 
niają, ksmienie vJYrzucają, ziemię w,ywracają etc. Toto t!{Y mallt)' czynić 
podczas wio
ny duchownej, afekty odoinać, nałogi 
korzenlać, niedo- 
skon6łoścl wyrzucać. zieTdę serca, nawet i ciała orać przez umartwie- 
nie etc. 
Druga: Potrzeba, że
ś
 pr2J g6rach szozepili winnicę, jetol! 
chce
 mieć wino słodkie i mocne pocieoh nieb1eek1ch, to jost potrze- 
ba, tecyŚ£Ifj' zebrawszy zan'
ł.y ne.3ze, skupili je w jedno do serca albo 
do części najWY
5zej dusze naszej, kęc\y 91060e miłosierdzia wschodzi 


, 


?7 Łk 22,62. 
78 Łk 7.
8. 


....
>>>
k 


II 


- 266 - 


:1 


1 mocniej oŚWieca 1 zagrzewa, tam błdzle
 szczepić winnicę 1 insze 
drzewka przez bogoDt1ślność 1 insze onot:y, tea slła rodzi wino słodkie 
1 mocne mlło$ci Bołej. Um1ej
ł tedy w 8ercu z Bogiem mieszkać, tam 
sprawowania zlI\}'sł6w n8e
oh ściągać, od Boga poozynaĆ, w -"lilii. cQnlć i 
ruchBć siO i kotJ.oZJ'ć. Bierzlll1' pr""kłBd z "'ięte
 KatBr""q,y S8netJ.ekie
, 
ktora choclajte kuchnię w domu u rodzic6w rObiła, jednak w sercu z Bo- 
giem mieszkałe, do Niego śoiągają.c wSZ3stk1e zlq1sł;y noje. StrześlltY 
si, tedy rozerwania zDt1sł6w naaz.ych od tej jednośoi 
 ssrQU, k@dy 
- 
gdBlene 
ednego pilnu
B. SprBWu
1II1' się wedle podobietJ.stwa wody, która 
jest w Berou przy ogniu, ta, od ogn1a mocno zagrzane podnosi się 1 .,- 
bije ku gÓrze 1 znowu spada ne d6ł, tak .,. mlaskająo w sereu z
Bła- 
mi zebreDem1 11 jedno, zagrzani ogniem. m1ło
cl Boiej, ID8atY si, ",bijać 
D8 wierzch do uc
nk6w powlerzohow
oh dla Boga 1 znowu teł z 
śli 
maJą spadać do serca, !eby znowu od ognia zagrzane 
ły 1 tak ustawi- 
ozna przemiana ma być. Ale wiedzieć potrzeba, !e jako woda 
blj8 się 
na wierzch, od ognia zagrzana, tek z miłości Bo!ej mają si, 
bljać na 
wiereob [eic] ZIllY sły nesze, 
Bko z korzenia 
Bkiego i .. miłości się 
kotJ.cZJ'6. 
Trzecia: Smak pociech 
ucbow
oh, kt6re si, tet i na oialo 
lewa- 
ją., jest wonią naz1r.1t wdzięczną z potraw kOBztowlJ,1oh, kt6re Bóg'", kuch- 
ni dusze na8zej gotuje oblubienicy Bwojej, jedna odrobinka tyoh potraw 
gasi w nas ""ulką milość światową. Jłiecbte 'tedy dusza 1'l tych sankaoh 
n1.e odpoczywa, jako podró
D3 znalazsz.y oień w drodze, układzie się '" 
nim i zanied
wB drogi swojej, 1 nieoh nie m6wi, jako Fiotr św. mbwił 
na g6rze Tabor: Panie, dobrze nam 'tu b3ć 79 . Niech ciągnie do sBląYch 
potraw, które są na godach on3ch, kQd3 oblubienieo B6g a dusza ma b,y
 
oblubienioą. Nieohaj po zdroju dochodzi tr6dła, po woniej potraw na- 
śladująo piesków, ktćr
 wonią splegują zwierza, mówiąc one słowe: 
Podpr..,sięgell [sic] wee, oórki &./otJ.skie, ;jetaliśoie widzieli [sicJ kę- 
80 
dy miłego mago, oznajmicie mi etc . Wiele w tej mierze jest dusz błą- 
dzącyoh, które czująo tekowe dar,y w sobie, rozumieją, te słohce same 
objeł,}', skąd do szkodliwej wolnośoi prZJ'chodzą, bezpieczności, mająo 
upodobanie przez obróoenie się do milości 6e
ch siebie. Mówią med3ko- 
wle, te ut3wanle gęste lekarstw jest szkodliwe, jak skoro bowien przy- 
rodzenie czuje się b3Ć ratowane lekare'tilJ', na kt6ł"3cb nazbyt polegają. 
DawsZJ' pok6j ozwiczenllł powlerscbo\'inemu [sIc], prć:t:no'Wanlem i lete- 
niem, ozae trawią i tak się stają m.ękk1em1 i dog6d pilnującemi, te 
się im tet zda, jakoby żadnej pracej i trudności zni.eś6 nie mogli. 
Tak VI pociechaoh duchowqych niekt6rzy nazb,yt pOlegają, że tet chronią 
się wszelakiego ćwiczenie pracowitego, rozumiejąc, te im tek dobrze, 


79 lir 9,4. 
80 
P.n.P. IV,B. 


-
>>>
- 267 - 


ł 


bawić IIi, ucieohami 1 " 'tJ'ob świą.tobliwość swoję pOkładać, co widząc, 
szataD dodaje im fB19
wych uciecb, te
 icb w o
m prółnowenlu Z8- 
t'rz,mał. Rzecze kto;!; toć tedJ' n1e potrzeba prz3Puazoz8Ć ucieoh. Odpo- 
..iadaml Prz;yjmoVlsć wdzlęcZD18, z pokorą, Boga chwelić, Jemu dziękować, 
na Niego je zlewać, to jest, ku chwale Jego obraoać, n1egodnym się 
icb wyznawać 1 niemi się. drodze doskonałości ratować, jako na pr
- 
kład człowiek Datury mocnej, głodem 1 pragnieniem ol!lłabla13. ledwo 
tr:li.? albo cztery 11111.0 Da dZ1eć małe uC:u'n1ć, kled:7 się zasię posili, 
daleko .1'083 ub1.ety. tak za tym pokar!D8m duchown:y m, kt6ry Bóg daje na 
posilenie słabości naszej, Dazb,yt wiele drogi duohownej dusza ubletać 
mote, 3ako Dawid św. m6v;1 81 1 Bletełem, Panie w drodze prz;ykazeil 
Twoioh, kieo,ś rozprzeatrzenJ.ł serce moje. I AD.1.o1 Eliaszowi proroko- 
wi mćwiła Wstań, jedz, albowiem ;Jeszcze masz daleką drogę82, i oblu- 
bienioa m.Ć1I'ia Za woni.ą. olejków Twoich pob1e:tsou 83 . Niemądra by to 
sprawa bJ'la, ohować wózek. 'CJ'lko dla ucieoĄy, 
eb, się go napetr%\yć, 
8 nie dla po
tku, żeb, Da nim n18 je
dzić. Uoiec
 są jako wózek, te- 
b;yallijl ne nim poep1eezBl1 drogi. DIB1;ego Pio1;r św. mowi (1. Petri 5)6', 
Braoia bądźoie trzetwlem. a ozu3cie, 'to jelit z roz'Cropnośolą z8Qwaj- 
oie tyoh pocieoh, te
ścle _ nich nie za8n,1
, i Zbawioiel u Jana 6.. 
_ rozdz
le 16 85 , powiedział apostołoma Jatali Je nie odejdę, Pocie- 
s
clel nie prz
jdzie do wes. To jes
, radz1byścle obeoności mojej dla 
uoiec
 waszej, ale to wam prz811zkodą do większego dobra. Do tego 
ucieohy nie ...,łko dUBZ3, ale i zdrowiu cielesnemu szkodzą, kied:7 nie 
maBZ w nich ostrotności 1. umiarkowania. 
Czwarta przestroga: W opłakiwaniu grzechów Bwoich, strzec się nle- 
u
noścl, wątpliwości i dellperatiej, takte zatrwo!enia niepotrzebnego. 
Bo by to było, w;yszedłsr;y z 3ednego dołu. wpaść" drugi gorar;y. 


. 


Druga ozęść WiOB
 
Droga oświeoająca p08
ępująoyon 


w ma3u, kiedy ełoćce dochodzi znaku Blitniąt. 3u! wi
ksz
 moc 
BWOję pokazuje, toi sło
oe w ziołeoh, kwiatkach J. w drzewkach, wdzi
- 
czne wonia powstaje z nich. Naprz6d bowiem słońce, podnlo8ł8
 się w:/- 
tej Da niebie 1 skuteczniej przejąw8
 ziemię. 
ciąga z niej wilgot- 
ności, wciąga je " kO'l"zenia drzewek, pot,m " pniaki, eta [m]
ąd w ge.- 
łąski, zacz;ym liścia, kwiatki 1 o\'looe wypuszozają aię, ",oiąga tet 
niektóre wilgotności ku górze na powietrze 1 przemienia je " deszcZ)'k, 


I 
I 
II 
I 


ł 


B1 Ps 11B,
2. 
B2 
 Król 19.7. 
B
 li'np 1,
. 
B4 
1 Piotr 5.B. 
B5 Jn 16.7. 


....
>>>
- 268 - 


I 
, I 


kt6r3m pokrapia te
 drzewka i zioła. Tak słońoe miłosierdzia, podnio- 
9zł9
 [sic] eię ne niebie aU6ze naszej 

5zej 8poeobe
, 
ako się 
wzwyż powiedziało, mocniejsze skutki pokazuje w duazect.&, WSZ3s1;kie 
e£ek
 nasze, które Qy
 za
art8 w zieJi, w,cląga ku g6rze do Boga, 
dop19ro1 elę 6erce nasza poc
na pięknie zielenieć i kWiatk1 pragnie- 
nia 1 przedBięwztęcta dob
ego W3Puszczać, które są znakle
 owoców 
pr
słych. Te
 afekt" ogn1e
 miłości zmiękcone 1 podnlee
o.w, obraCB- 
ją w płaoz wdzięczny, jako w dedzcz3k niejaki, któryM stę pokrapiają 
szczepki zielone. POI{8ZUją się tst 1 owoce cnOt święt:,ch, ze wszyst- 
kich pię
..n8 wonie w,blja się ku niebu do Boga, któł"3 netenc
aa bl3.TZO 
[sic] dobrze !nOta mówić one słowa (ksiąg Rodzaju w rozdz.27)S6: "oto 
wonia S;yca mago jako wonia pola pełnego zioł won
ejąo,ch". W tej 'lru- 
giej drodze dwojaką osobliwie ga z8ba
kę dusza. Naprzód za $
1at!o
- 
cią słońoR Bage naszego, to jest, za dsrami mądrości i rozumu szuka 
Boga swojego, poznając go 
 obrazie swoim, to jest w samej w sODie. 
A wtóre w doskonałośoiach jego, to jost w mądrośoi, w miłosi
rdz1u. w 
sprawiedliwości etc. 
o trzecie w tajemnic3 Trojoe przenBświęt
v
, 
uważając ja
o to jeden B6g a tr
 osoby, jako 8,yn rodzi się z Ojna, 8 
Duch Swlt,;t;y pochodzi od Ojca i Syna, teml środkam1 podnosi się de po- 
znania majestatu Jego. Druga zabn
ka dUS
8 w tej drodze jest serce. 
afekt. z't("łsł, wl1e:trzne do gór-, ciągnąć i przez miłość złącz]ć je z Bo- 
giem. Tu ro

l
ch dusza oarów w bQgo
Ślnośoi doznawa. 


I 
I 
,I 
I 
, 
II 
I 
I 


.Przestroga 


N9 wiosnę dwie rzeoZ] szkodzą kwiatkom ne drzewie, ze poty m do 

o
u nie przychodzą. 
.ł'ierwEze przymrozek. Druga przychmurn,o ozas. Tak wiatkom duchoTI- 
nym przeekoda do owocu naprzod pr:ii1m.rozek. to jest, rozumieć o sobie 
coś większego i chceć [s1.cJ s1.ę pokazać ze duchownego 1. wlerz,C się 
D,ye godn
m t
ch uciech, które m1ew&, albo dar, Boże prz.,yp1.sować zasłu- 
gom swoim. Tekowe pr
mrozki w niwecz braczają kwiatki. te z nich do 
owocu nie prz.yjdzie. Czas zasię przJchmurny i mglisty jest: ohoieć 
odpoc
wać w ucieohach wnętrznyoh pr

z upodobanie sobie w nich, a ta 
mgła powietrze rozumu 
aszego zaćmie [sic], stąd jako ozasu nlepogod
 
kwiatki zawierają się, tak 1. rozum nB6Z 1. insze z
fjł;y, które kwiatki 
i owoce miał3 rodzić, zawierają się i zostają bez owocu, albowiem dle 
mgłJ przejrzeć nie mogą 1. światłości potrzebnej CO rozeznanie prawdy 
pozbywają. Niech t8Qy ne to będzie nauka ta. 
Jako pooz;ołka [sicJ w towar
stwie z drugiem1 mieszkająca podczas 
pogody wylatu38, nawiedzając KWiatki wGz,yetkie, z kt6r,ch słodkość 
mote '"zl.ąć. 8 dla swojej wdziacznośc1. nie bawi aię na łt'.de.tkach. ale 


86 
Rdz 27,27. 


-
>>>
_ 26') - 


jftk 119JpręQZej mlód i 'Woek zb1.orze, du [elc] ula znos1., 'tEtR dueza ma 
przez uwa
eaie dary 1 dobrodziejstwa Bote przetieteć, oBobli
1e 't8je
 
nice męki Jego 'wlę-
ej. a nie bawić Al, 111' nich dla ...dz1ęc1.no ś .;:1 1. ucie- 
chJ' swojej, ele Vlzlę".'VfI
 ;!ek1 pot;ytek, wJ;"scaĆ slę do jeanoScl serca. 
k
dy z Bogiem. 3wol11 m1e8
keĆ ustacowiła, dzl
k.ują.o Mu te[m] ze te da- 
ry t kt6re od Niego wzlęłti., chwaląo gt:', 7.8 1ł8zyet:ko.. 


Lato 


Trzecie droga d.oakonal:,oh. kęd;y zjednoczenie z Bogi.em. 
1. POl!ltąpl"ł2sQ slo'fice do miejsca DSj1rJŚSzego, eką,r1 pro8to 9ł8ZJ",tkę 
moc swoj, ku ziem obraoa, zby'tnlem upaleniem ew(,ll11. ",-"SLUlza ziemię 1. 
owocom pr2\YśpleezB ku do
trałośol. łr:im!e Hpo8o'bem, kiedJ ełonce Cbr:ys- 
t
9 JE$US podniesie ei, na miejsce najWjiaze, to 3e8t, kt9
' 
ed W8
- 
8tk1e dary, uciectu, slodkości, kt6rekolwiek od ;,oga moż6axy LĄ" 11' 
sercach nesz;ych, b;yw8., podYf,Y (t] IIZ0DJ, talde " żadnym smaku 
 uoleolL8oh 
Dl. odpocz.yW8l1G', ale sił: nad nie przenosząc, do S8118j l.tnt,y Boe
eJ 
..,bijell\Y jako do tr6dle eemego, ok'ld 1;am U d&rJ' 1 uoiecl:\11 ..,P13 wa .!ą, 
natencz6e ziemia dusze Desze;) Bucha, nie IQBj,C " Bohie w1Igo1;n o śc1. 
afekt6w ziemskioh, wSQ8tk1e bowiem af'ekv, WJciągr.:.ione 9'1: upalenie" 
eloĆOa ku Bogu, 1;ak te jut mate mówić: "tyj, ja jut nie ja, ale ty ja 
"aumie Ch.rystus,IB7 1. one sł01l8 IIOboO'f/anle BISSM v. niebj,.se1ech jtU,t: 1 88. 
Dopierał słoiloe mooą upa1.enla swoJego cQni do
rzBłe owoca uCl\Ynk6w 
nB8
oh tak !e fi n1.cb nic si
 nie znajduje, t,lko azoEJra miłoaO }V)!a
 
dla której t:Ylko samej w8z,e-ł.k:o oz;yn111{1. 'I1.1 81, znajduje :Lnt:e-;:tl:1 o,,

 
8t
iona, albowiem nl0 sl, w nS8 1 epra.aob nBszy
b nie znajdnjE. G
 7} 
nle bylo B6g, to jest: &*ego, nie Iil&jąo Jf3 
ic "łe8ne8 0 i nA.fIW..e... '-;o!!.r. 
rS8pektu Da poA3tek nasz ....łesn:y. 
2. Powtćre ziemia s10 peda, roat:aje od upalenia. 'rak eeloe .....ai'l
 
od upalenia m1łośoi Bolej otwiera 
lt,. rozpada 1 '
D
.1L!'tt1.e IAWrJJ
 
otwieraj, 81ł. śądejąc, teby Bóg w nich j6k (6Ćb



£1'J 
kona) wclą 
s
o
Q 188m w niob uprawował sprsu, swoje aoek 

 

. Ziola i kv;1a1;ki cd wielkieg" upa18
ig md183.., !rak uet;ają 8il,.
 
nie -qlko c.u5zne ale 1 cielesne 1. wfiZJ'stek ohlonek J118
ze
e ...:!.d2.fłC f 
te nie IICte do
ć [oic] dookonale BogB, B z drugiej ot;r0llJ' b;yć bu nie- 
go 1 na mD
nt w1elkie pieklo. 
u pow
taje n1eznośna m11o&cl niecier- 
pl1.wośĆ, kt6ra poki. trwa, ni.e masz ł:.adnstgo IItnłorzen1.a na ziemi i na 
nieble, w któr:ybJ' u.oieohę jfl.k.ą alb" u£pokoj'9n1d dusze znaleść IIOl!;łB. 
Nie masz !ec1ne
 1Itk.1, ktćre
bJ' się dusz,. wi'bre.n1.!!i.ła znlo&ć.. by1'!) 1Oy1- 
k
 
.os"iJą'P118 tego. lCtór.,go mluje eto.. Tu dUsze. ZQwleszt,na utdl\Y 
",eZYf.i1::1dm stw,:,rzaniem, nad Et6re ej ł Y!J'DioIlLB, p.zukająo ie'to'tnego Bo- 


, 


£7 Gal 2,20. 
88 l'lp 9,20. 


...
>>>
I 
II 


_ ;'7C - 


ga 1. m1ędZ) £o
ieiD.. do ttt6rago tJD ".YYlo"i; doczesn:y nie dopuszcza. O ja- 
ka mękI?: t'J pod. -ob4 1::18 W62iYfft;&('J Et:¥-'orzenle, od któreg.:J nie chce uc1.e- 
oby meć, b') tam saUMgo istotnf.1g(.' boga nie znalazłA, !lsd sobą te
 od 
Boga nie ma 
octecby. bo jej tam nie chcą dopuściL. 
w1 tu z Daw1dem: 
..Za....ieszenie obrała BeoiE dusz9. moja,!89.. Podobna "tu dusza obie6zocem.u. 
mającemu ocz.}' zak.r3te, ręcz8 związ
na, n1.e mogąc e1.ę nimi ratować, tak 
dusz.a jako ob rw]leszona i od 
iemie !d.c ma podpor;y aloo uc1ecb.;' i od 
wierzohu i nie wt
zl Boga, którego pragnie 1. siłam! 9wEmd nic spr
wić 
n
e mote. Ja
1e wZd,chania m1łości peln
. jakie pro
Qy z Nojżeszeo mb- 
wiąc: Je
el
m z
elazla łaskę w ocaoh twCJiCD, poka
 m1 twarz twoj
 
eto. 90 
4. 
u prz3chodzl dusza 00 z3ed
00Zeni& z Bo
.1

 i 
11ub
eńcem 
swoim, ('z
go 80bie 
3CZ3ł8, mówiąo: Nieoh uu..ę pocałuue pocałowaniem 
us't S'WO:iI:
 eto. Jakie by 1;0 było? Niepodobn6 WJ'I'.isaĆ. Bo b;yw8 jedno 
nad drugie rl
skonBlBze. 

ją to zjednoc
enLe wyrft
one jak
em1kolwiek 
pocJob1E'!tJ."Jtwr,y w 1rozaniu, kt6re b;yło pr
 vellum, k1AC\)' je da'WE.no. 


IIII 
I
I 
III 


Prz6Etroga 
1. Pod ten czas słońce wc

dzl na 
nak lwi. Lew jPst bas'tja okrut- 
ne. i gniewliwa. Lliłość natenczas pt.dobna 00 lwu, te jest okrutna na 
duszę, n
,e :zsa.1ąc miar,} w miłowa.nlu, upalenie zby"tlde, które czyni nie.. 
znośną niecierpliwość baz Boga. Takte też pregn
e bm1erci
 m6wiąc z 
Pewłpc ŚW.: Hau mihi quie inooletus meUB prologatuB eat, albo r.etz 
Nle5zcz
sll"" ja, a kto mię w;yzwoll z więzienie cie.-ła tego, aJ.bo: 
Pr8gn
 być rozwilłz8r
ym 1 t.3ć z Cb1"j'Btusem 91 . NlebezpieoZf
Btwo na-ł-en- 
czafł by"e to, !oe t;ych o:zaSó,.. b:ywają dni psie, k.t6r;ych nieKt6re drze V8 
pos,chają. Tak dusze, jetel1 się nie umieją mia
kowaćt mogą t,wota 
tego doczesnego 
OZ
Ć, przez co, chociajte 
 p
oeto do nieba posł;, 
B tak jedD.ak, pćłr1 mnłe dr2'.ewo dobre owooe rodzić, nie ma go przed 
ozasem pozb;ywać, IIJIIszekt., t .i36g podozas " 't3m 
paleniu taką. wdzięcllOś- 
oią duszę nawiedza, te dusze w Bogu jako r.yba w wodzie wdzięcznie 
pł;ywa. 
2. 
ch!e dni psich spada podczas ku poł
dniowl rOSB niejaka, nie 
rozeznaĆ jej od deeozu, i:e ma krople 1 miątaze, która mate owoce 81bo 
tet 1 psuje. Nieoh dusza ozasu upaleniq tego óuchownep,o będzie oetrot- 
na, b3 jej 8zatan n1.e oezulc.ał ochłodą 19.łSZY"6j uciecb3, widząc ja 
zbyt pragnąoą. Przeto niechaj naśladuje tJr6wk1, kt
ra .. gorą.ce dni 
jest mocna, nie ustaje 1 nie przestaje 
grolDad%BĆ soble ziarna. DR z1.. 
mę, 
ak Debezplecnlejszą drogą niechaj o
odzl. 


89 Ps 
7.16? albo mate Ps 118.20,25. 
90 51e odnalez1ono. 
91 Pip 1, 21-2
. 


.
>>>
- 271 - 


JeEien 


I 


Tli ju.;: alońce stępując [sicJ De d6ł, p.:o0m1en1a I!Iwoje oc.oiągs. od 
Z1&mię 1. upalenie ustaje. B,ywa to i w dus
. ł,e Bl, słonce BDrawied.ll- 
wo
cl.zekryw& od due
e. zostawująo 
ą w ciemności i w oeohło
oi. la
o 
się odmienia YJ 
'lo5nę, bOgf'otWB 1JII r.ledostatek. nauki w n1.eum1ejętność, 
pr
6tępują do tego n8wlecz
nla Boskio aLbo ohcro
 albo postradanie 
prz,;yjacioł albo pokus:y eto. Tu dusze_. widząc '31.ę, jako jest opuazczo- 
na, z po1ałowa:nia !lsd sobą :e 3!tnty wypuszoZa, podczas trwot:v sobą., bo- 
jąc sl
 upadku, «o
 kr2
t 9
C. Rada na to. Uwataj, Z6 z siebie nic 
nie 
6Z krom zlobci 1. Dledoskonslośc1. a z reeigna
iął 
6w z Jobom 
św. 92 J Pan dał Pan wziął, jako 8
ę Panu podobało, tek się stp-łc, nie- 
chaj imię jego 'będzie blogosł.ewlors.e. .Jedr.akowo, Pan.1e, gotowam ubostwo 
i dostatek znosić, niech się nie dzieje 
olB moja ale Twoja. Jestem 
wS
Y5tek [aicJ twoja, i jeżeli t
 mote b
Ć z chwałą Twoją, tak e obV- 
01 t choiała
m Qyć pogrą
ona 
 piekle, jako 1 
ć 
 nlsbie etc
 Z ta- 
kich aktów znajdzie sobie dusza uciechę, czujł\c się b,yć vrlB.sną Botą, 
która B66 dla Bwoj
j chwał, kieruje. 
Powtóre. Niechaj wie, że malo DS tym, jateli temtemi środgam1 nad- 
pr.z;yrodzonem1. o K.tór,oh się mówiło, czyli tei CZW10ZE!tD19m sif w ono- 
tach droGą z
ozajną doszła do tej resignatlej, cierpliwości 1 posłu- 
E'zetJ.stwa. 
Po 1łrzocie. Nieohaj ł:onferentie cz.ynl o swoioh utrapieniaoh, bio- 
rąc T'adę. 
Fo czwarte. Stępuje [s1cJ słoilCfI na znak nieb19f1ki, kt:6l"J' zowię 
wagą, !!ędJ' sIę dzień równa DOCZ]. Dobrze uCZJ'ni dueze., j8*e11 rÓ"I,'I11 
wagą będzie pr
imoweł8 szcęśoie [sic] 1 nieszczęŚcie, kr
!e 1 ucLe- 
ch,y, toć to jest zbierać O'i100e dojf.rale [sio] do flzplte.!'nie i "118 
przelltewBĆ prscow5ć, tJ'm bowiem sposobem dziwnie się dł:S'!.3 dr,s.{otlF.o1.i. 

Bma cnota reaignatiej za wielką 1 osobliwą doekcnal
ćt słu
y
 Z8bl9- 
nem ziarnem znowu zasiewa, klodJ' jo:J prZ3kła.de.m. drud
 filę Ci
tcZą i 
de dobrego zbudzają etc. 


Nlebezpiecz

tw8 je31enne 
Nieostiro!nl ludzie w joelani z.Jobywają 31.ę na złe hUmD!'Y, łrt6reml 

ołądek mają') napełniony, wpadają'" ohoroby , smak po
raw dobr;ych 'tra- 
cą i niektór
 umlerają
 Kt6ra dus
 w opuszozeniu od Boga nie zBcho- 
wuje tamtyoh w;y
sZJ'ch nauk 1 n1emę
nle się aprawuje\ mogłaby wpaść w 
choroby dUchowne
 Jako na pr
kład, że upalenie miłości 
że
 l1StElPi- 
lo i uciecbJ, aliści osłabiała 1 zgnuśniałe w praoaoh śwlę
Jo
, 
o 
I)h.oro
a jest. Niekt6re żyo
ł,,17.Y Bobie ucieat. niebieskioh, ale bez pra- 
czej i krl\Y!e. Niektóre pozbywez;}' uciech &skich obraoają się do 


92 Job 1..21. 


...
>>>
- 2"2 .. 


II 


u
l.oh 
 etwnrzeniu. ft1ekt6re ro
uQiej4 s1, b,ć 8
horzai3cb 1 os
a
ia- 
23Ch i za'tJ'-n IDĆ'II1ą" ttl 1. t;r
AD8 odpooząĆ 1 dogod, o1elflsnej.. kt6rem1 
maJąc tołądt.iit ne.pe-tniolQ' li SIIJIBt. d
:ionowu, :raoą. NitJktore poo2\7nR.ją prag- 
nąć rzeC2J dOCZ8B
oh e
c. Z takiob hu


6w 8
rąozki Bi
 rodzą. Pierw- 
szą codz
enna. to znacZJ. seroe do wielu r
z&rwane. 
e o we
stkiem 
ohoą wiedzieć 1 gadeć, sądzić, _dawać Li" u8tawiozna frebra [sio] 
albowiem, we ,\nil) 1 w nccy, "s
Va.."';' btd'ł IQŚlą,. Dl"Us;a .fe1Jra 'tertiana, 
ootrzeolajzlenn6 ta dwojak8, jed
a, co z garąoa zb3'tnlegc p
cbodzi. 
wt6ra z zlfDL8 zr,y'tl.lJ.sgo. Pierwsza t;ych., kt:6rz;y ekoe't01lf'2'11'sBY Bog9, po- 
t3m od Niego cpuszczenl. nleBtatec

em1 alt 8
ają, aoplero te n8Do
,ń- 
stWB ?
zed się we$
. doplsro 1n3
e. 1opiero m11cz
, dopiero n8zby
 
gadają etc. 
Wtóra tJch, itt6rZJ' Boga jakotko'!:w1.ek 1 .:.osyl.. 1;..tł.L
O m11Lijąc, we8pół 
z Nim lr..tze rzeo
 nleporządn1,
 młu;Ją, B81it7oh sleb
e szukają" epra- 
waoh swoioh 
8
V 8z
ka

, ule jej czy
1
 n1e chcą, 816w do
tatek_ onót 
ub6stwo, pr
acz.y do UQze
le drugich, 
eniw1 de oz
n1enla etc. Ta 
o 
jost febl-a, 'r. 2'.lmna zbytiLie [g] o. Trz3cia Q.uartana, 0(\ o"",wartego dnia 
bywa. Od Boga sarqych l!Iiebie 1 prswdJ' z8błąd
n1a albo Slo!lpota, w ta- 
kich bł
daob n1
 znajdują, te te! n
e wiedzą, 
 ja

b, si, Atenie 
znajdowali, zanledb1waJ, rzec2ij potirzebnyob do zba
ieni. e
c_ 


Przestroga 
Nie rozull1e 110 'to, :teby dusza po -.,eold.cb dar'aoh Bof.Jch 1I1.2.e 
pr
padać do 
1ob ohor6b, ale 81, 
ozu
e, teb, 
ł8 ostro!
o podcza8 
je_ier.i, kiedy jej Bóg nie daje takiej 6wiatlosc
 1 miłości, zoet.wu- 
j
c ją w opuszczeniu dl. jej w1,kszej ze_ługi. Tu _i, 
lko kladą n'a- 
bezpieoze:6.8tiWa, do kt6rych prz:rohodzą CM8em te dusze, kt6re ftkostoVla- 
b Bog. jakotkohdek etc. 


Zi... 


III 


I to nie dziwna, te B6g n1aktÓre dusze doakonałe prowadzi przez 
cię
kle 1 utrapienia 
 oieMnościaoh 1 osohłościach w zbyt wie
kloh,co 
si, ws
stko przez z1mf rozum1a. A ten tBko

 ozas nie jest bez w
el- 
kich poku8, wBzak
e jako na tym świecie ZB
8Ze jest odmiana, te za 
zir:ą wiosną. następuje 1 lato, tak te! Pan Bog nie zapomina sług 
swoioh. te ich potem wiosną i latem nawiedza.. 
Insza to jest zima od onej, o której si! na pOQzą
ku powl
dzlało, 
bo tamta zła, ale ts dobra, jeżeli sif z olerpliwoścl
 t E pokorą 
str!Q'lJta_ 
Potrzeba bylo włot1t rozmaite stopnie miłości, kt6re w rotrQ'oh 
drogach r6ł;ne skutki mają.. W inszej oksZ'ij'jej, jata li &i.ę poda, będ.r.ie 
00 o nicb. 
Błogosław, Panie, wieńcowi roku tego. 


., 


II 


-
>>>
B. I1arAT! z BIRLlarBKI BI08TR IW!r4lLITA!lEK BOSYCH fi KRAKOWIJI 


I. Exercl'tla albo ep"s6b ćwiozenie duobownego okoł.o ślub6w zakon- 
n;yol1. Prefao;yja albo przed"",,,a, w kt6rej niekMra punkta do o""nienia 
na8tOPującego ćwiozenia duohownego nale!ne 8' zaznaozone' . 
R,kopie 16 ".20,5 011 papier"", p1s8"3 r'ą XVIII ... zawiera 4 
kartki w;ydarte z wi,ksz;,j oałOśoi. Jsk z t;;ytułu w;ynika, ;!eort to przed- 
mowa do witkszej oałoŚoi, pisanej przez zakonnika. Są one u3tte bar- 
dzo zwi,tle, 'l'/śl1 są nierozwini,te, wartość - jak ""'
na 8ądziĆ - nie- 
wielka. 


II. Jaz"s llar;ya J6zef. Pobudka grze8zn;yob do pokuty, deaperująo;yob 
do ufności w kilku reflek.jaob duobown;yob zebrane. 
Rtkopi8 pep1erow;y 16 " 19,05 011, pi8an;y .l"fIą XVIlI ..., obj,tOśoi 
B kart, w;ydart;;y z opraw;y. lIa ostatniej al;ronie nie lila śladu kleju. 
Z treśoi nie w;ynika ja8no, O"" u dolu oetatl1iej karty j08t z.kotloze- 
nle, choć znajduje eit słowo na_nit. pisane jako skrót" nan". Sł(. 1:0 1m- 
zania dla nieokiob o t;;yp:l,e rekolekOJ'jn;y1l dobrego kaznodziei, piuano 
pitkn;yll j,Qkiem. I1a 
 w;yratnie "",wa o odwiedzaniu ...i,tni6
 i 
olloz:Joh, kt6rz.y ouchnlł_ Na tend enoje 1'J'801"3 l5t;yczne "lEIbi
:J
e zs...f.l.Z gła- 
skania 1 pieszozenia zwierząt )k. 8 LI. s6
. B a j,
k 1Iokazujs pa8- 
SU8' "lopoz'lOJ'0b jak wodt nieprawoŚĆ" Ik. 6 v] . 


III. Kartki lutns 16,1 " 20,7 Cli zap".an8 obwi"1n'l stsrczą rtklł 
kotlcs XVIII w. 
. "J+II:. W;ytlulIBozen1e liter w krz,:tu. od Św. Bernarda pOŚWi,ooDeli na 
obrono od Jlarazy morollego powietrza e Kto mołe, nieoh 'te akt3 z nabo- 
!etJ.stwem. oodziennie odprawia 8 kr2'J!yk pollwi,ooDJ' prz," Bobie nosi". 


1 Notatki te zostały zrobione w oparciu o star, ka
alog bibI1otek1. 
Z ohwilą sporządzenia nowego katalogu stary zaginął, nie sporządzono 
te! konkordancji staX'3ch i nOWJ'ob S18Jlstur 1. dano nowe t;?tuł,. 
W ozasie kr6tkiego pobytu w KrakowiB w 1978 r. przekonałem się, te 
bez obejrzenia ka!dego rękopisu po kolei nie będę mógł dać noY
oh 
3ygnatur. Postanowilem te
 ogłosiĆ te notatki w takim stanie, w ja- 
kim je poeiadBm. 


....
>>>
- 274 - 


Pon1.tej n8t[le3o
Y paplarow:v kr:l\Yzyk z 11taram1, z boku d:-pi
a:lCJ: "Ten 
krZj't śwlęco!lJ' jest' l .. ..Test 'to J,.rzeklad z 
acln.t "':y jątków z psalm6w i 
modlitw. Pr2,ak.ład jest. dzlttlem mętc
?.a
, jeJt. wskazuje rodzaj męski. 


IV. Spis ..relikwii, rę
 
 ońce X\rr
 


 ...! przeotJ.otR;ylianjloh "w t:ym" 
kościele m.in. ŚV/. Ann:y, św. Marii Salome i in . 


II 


v. "Obraz człowieka wnętl"zr:.
e;o WE'dług trzech częś()l 
L1! 
- 
szej, wytszej 1. D8jwytazoj" .. 
Rękopla 19t
 :te 11;,4 CąI \r;yd8rt,j' z C!pr'iWJ t p18any reką YVIII w. 
lli:il wolDI!., na r
 "ObrazII, u doł.. r"i )k. }1 :IKolle.cje o komu- 
niej św." dv fk.
 , )k. 141 PUS"Cf.I.. P!':&J e!

 '\"'łct;ona osobna 
kartka, ne niej pis8ny ręką I połow;y XIX w. "F
:tr.. na cześć S.Piotra 
k:Blą
,oia llpostoł6w l '. 
Cało.ś
 rękcplsu zapIsa.na jedną ręk'i. kt6ra Uf.3WB ortografii łleąm'l, 
"uczę8tnlk" i (laje .zf1sld. na .ł,..oc
lenie tła". Układ jest katechizmow;y. 
'.Obraz" z8wiera. p5yoh()logię augustlalutką, prz.y c
m pr:liYrotlzone i Dad- 
pr
rodzone rzec
 są pomieszane. Tak np. cz
ść ne.j\V:f.
SZ81 "t6., kt6ra 
się r6wna Bogu stworzycielowi swemu 'Według obrazu i pOdobieństwa je@.) 
" każd,}'m (;złovtleku od niego Wjreżonego, zowlą ją irrtelectualls, cej- 
w;ytszs ozęść duchowna i b09ka" 
. Nss'tępU.1C 'Opis zlq)'słowej natu- 
r:! ozłowieot8, prz, cz;ym 7łYr6tnia się pasje 9.1
o namiętności w l tczbie 
11 (miłość, pragnienie, 
egele, nienawiść, uchrona [sic], 9
utek, na- 
dzieja. desperacjh, śmiałość, boje
n, Bnlew). Tu tet meści się 'łr;ro_ 
je dobra w niej": uczd:\IIIe, potJ'teczne, rozkosz
'eł co jest uto
sam.ione 
z trzema pożądliwoscia.1d [EJ. Jedenaśoie 'pasji metne obrac.9.Ć ku de 
bru np. "miłość do pięknośoi niebieskiej porusza, żądze elbo pragnie- 
nie chwal.}' wiekuistej cz,n1 pragnienie, wesele w rozkoszach 
lebie8- 
kioh, nienawiść ku sprośności gr
chćw" eto. z wyjątkiem desperacji 
[I). Pasje po:tądliw8ł1)o epe't)'tu (6 pi8I'V'1szych) pOCho
zą z wą'trcb.Y, po- 
został.}'cł1 5 zasadza się na apet;ycie gniewliYły:n, który pochodzi od ser- 
ca, jednak WBZ3stkie zamknięte są w sercu. Pasje wpływają nie tylko 
na t;yc.1e części niższej i wyższej duaz.Y, 8le 1 naj\1t.Ytezej: III tam 
prZ3n05zą 1 końoz Q to w5zystko, czego w się aabrały 1 około czego się 
bawiły, g
t już rozucl pojął, że mu 
zec
 dob
e 1 niebiJskie prz,y- 
nioFły t wola się zOJsllłe i skłoniła do nicb, r9mlęć tet us
awlc
nio 
je trzyaa w 6obie. Duch tedy, 118jw.;ytsza ozęśf: .,złO\.-ic'\.a v.nętI"z..J.ego w 
nich obfituje i z sł
dkośoią swoją w nich aię cies
 i opływa w p
ag- 
nianiu ich WJ'ższym sposobem po tJ". t,woaie Jl n=!]. W n\.-;,sze 1 części 
za1ecB się podno
zeniu 
śll od rzec
 wido
cr do n1ewido
cht od 
.:iłów Pisma ev,. ku .fanu Bogu, "'pt"zez rozłItYślan.ie tywota 1 męki Chr,stu- 
'Jov.rej podni.eść się do bóstwa Jego". Au'tor ust£!.lJ3 cn(Jty r"11
tącę de; 
:zęści nitszej: w części Pot1dliwej wstrzemięźliwość i c

tość, w 
o
.ęści gniewliwej dar bojstni Pa:iak
ej, CJęsG'W8.. clc'1osc1., pokorj't1. 


II 


II 
, 


- 


-
>>>
- 275 - 


I 
I 
I 
, 
, 


"Tu się odprELwuje droga OO,ZJ5ZCzająoo 1 tu dusza w .atenie poc2ij'nają- 
c;ych". CCZo;VJlzczenie następuje przez IJIIi
rtwi9ni'3 samego sl(jolę (!]. 
Pr
 pom1eez
niU cnót 1 dar6w Ducha św., częśoi ni?szej 1 drogi niż- 
szej 
ldB
 zupełne 
erwaQle z trad,yc.)'l jut nie 
lL.o średniowieczną, 
1 po'tr;ydencką. Jest: to nleTl'ątpliwle p1"'Zskłsd z łaolTlJ_ "Kolaoje" 
m1r.w pevmych tendenoji do r.ygoryzmu zawierają zdrową doktrynę KOścio- 
łe co do uczęszczanie do komunii Św., jansenizmu nie ma. 
Vi;yjątek "Wt6rej ozęści oozłowleka wnętrznego duohownego, rs'CionB- 
l1i., t'ozumr..a". 
P. A staD kt6ry tu jej? 
O. Tu jest dusza w 8
an1e poatępująC3ch. A to wsz,etko do 
tszej 
oz.ęeci ('zlowieka wnętrzr.ego duchowneg
 nsleieć ma, którego sten i dro- 
ga jeR.... oświeoająca przez ćwiozenie się pll.ne w cnots,oh św. chrześć- 
ja6sk1ch. kt6re tet częścią rozumną 1 

szą czlowiek w
ętr
, w,biw- 
8$Y się z mocy nlśezej ozę
ci, ozłeka 
dlęoego, bestialskiej, 1 pod- 
blwsz"'1 w"ZJstkle potem,je jego, 8
Bły [SlcJ i apet:y't3 pod moo l"ucha. 
rozumu i woli. 
zbijB s1ę ku Bogu, stw6rc3 swemu 1 OC
 dUB
 swej 
wnętrZLd pOdn081. ku Niemu, patl'ząo ne Niego zaw8ze i bez pl'Z8stank:u 1 
Jego !J'''
''''' apr'.i"'3 i prZJ'kłac:'b nS8?ladując [sloJ, kt6
e w ciele na- 
sż:fm będąc tldp':-6wowel, chlJąc się tywotowl ChrJ'Btuaowemu konformować i 
przypode.bieć, "8 wS$Y.I!rtkilll: jako najdoskoDalej mota być, .. 't;ym ł;ywooie. 
WSZJ'stko usl10Ylenie 1 praca jego" tym zawi8ła, a17.7 cn6t; Dab;rl i pięk- 
nośoi dUEZY 
w
j 1 oŚWieoenia wnętrznego ozłowieka i ozdob, 
ego wiel- 
kiej dla mieszkar,.la [..] Bogu i pojmowania rzecZj/ nie"ieakich. Wyżazym 
tu jut ł!lpOBubelll i Ouobownlajs:Q'1D. jednak jeszcze wte\1'e3 pracowltsz,m. 
niż.. nltszej częś"i b
dlęoejl gd;yż tu już z roz'Jmu;ymi siłami i "",0',- 
mi dusZj/. Tam powierzchne ell\Ysły [sic], pa8J'je i apetryty ka.,.",,"'u! c'
 
la łatwiej uskromić 1 umartwić, ale tu władZO' (sicJ d.USPi" nOfl"'e:i i 151- 
ły jej "9
8tk1e usiłowanieM wnętrZC3D1 1 praoą. us'tawiczr..ą "II nr.
'-'''1o.''i\t: 
cnót rozmaity oh potrzeba ich pilnie nab:ywsc, pcmna
:J.ć a :1 6trzeo. 
I choć siO tu przytraf1&ją rozmaite pokUD1. Oi6
vś
1 
je8maki w rze- 
ozach ducbo
nyoh 1 w ćwiczeniu Bit . cDotach o trz


 1ednako trwać 
nie ustępująo bJcajmn:l.aj od zao".ętugn Ć
t"zenla i l-"I."o! o- nie ustając 
"" tym, ai nabędzie onot Qw. 1 ozdob;y wnętrznej dusZo: 11lojej. 
"Trzeoia część ozłowll1lm wnęt.t'znego n3jWY
Bza, 
nt('..Jeotu81iB 
albo duohowna 1 boska q . 
F. Co ta ozęść w 8o
1e zawLer6? 
o. . 
ej ozę
ol Daj-,ższej dV8
 uaszej, 
o jeet w k
ś
e czło- 
wiekA, zawiera Blę kontemplacje 1 Jewooja. 
P. Kt6ra tu II1OdlitlA'8. zwykłe bJ'Vie
 lobeoność Pa!IBka? 
o. To nale
'y modl1.tw"l .1 obeon06ć Beta B_fektowB
 ktoraj trz, S1iOp- 
niel 1 stople6 konte
iac1a. 
h 
e8t bez fantaz3ej pozDawanie, 2 8to- 
piet.. 81lentium, 1:0 jest w zald....kr4::.ęo1..U wł!lZj'.otkich fi1..} wnętrzt:IJch, du- 


- 


...
>>>
- 276 - 


eZD3ch 1 p01li'1erzchow
cn BDt1ł1.l6w [alc] na 
8ne Bogs patrz3Ć' , eto- 
pie
: unia 
o 3est zjednoczenje z Penem B'g1ęm śclełe. 
P. Afekt kt6r;y jee1; 1;ej modl11;VIJ' elbo kon1;
mp'aoj8j? 
O. Ten s!'".kt to 11' 80ble :I!O&wlers.: 1. Synde1'il3lsie. 2. Sumn1enle. ,. 
Kontemplacja. 4. 
tus elbo z8chw,oenie na rozumie. A ts modlitwa z 
oświeoenia rozumu 
wa. 


[I 
, 
I 


VI. "Kr61ikie zebranie etop n 161ł ub61!l'twe. św." 
Rękopie 16,5 x 18,7 011 papierow", obję1;ośoi 26 kart, w;ydert;y z 0- 
prs",. zapisany ręką 8obJ'łk", XVIII w. A9t:orem jest" uętc
ZD.a. zakonnik 
1'f.YkształcoD3 teologicznie. jak Wln1ka s l1.cz!l3ch OJ'ta't6w. Jeet to kar- 
męllta. POm1ja on trad3oy
n, teol.Jgl0 zakonu, 'IIJ'
łlZ-.e.'}con, na plsmaoh 
św. Tere..., .. Avil1 i 6w. Jana od 1rrz:y6a i ai,ga do icb poprzednik6w. 
CJ'tuj& wl,o Tau1era 1 Henr.Jka Buzo, św. Bernarda. o
c6w Kośoioła, 1\1- 
surda z St. Vlotor, h. TOIIII'lZ8, ponadto 'w. Teres, s AviI1, ArplulSB 
("teologa wielkiego"). Pbil1berts. G't"sneriulIlI.. TO_Ilu. a Jezu. 1111£0- 
laje a Jesu llar1a (Polaka kar..lU" I1;Or;y W1drukowal lBiętk, IWę w 
Rr;;yllio). 
Praoa składs się z ogromne
 ilośoi oy1;a1;6w i nie wiadollO dokład- 
nie, gdzie są własne -vśIi autora. JOZ3k popraw.DJ', na uwagł zallługu
e 
lIollzukie'll's". Iłśrzod
ill :r..e znakiem I\sd "6". Jest" to odpie. Stanow1.ł on 
własność "sioe1:1'J' Ro..al1 [sio] od św. M1kołe
a K.S. ( Karmsl11; ank1 
Bosej) w poozą1;ksob XIX w.. jak wskazuje no1;a1;ka ne Ik. 25 v l . 
"Czworakie jeS't ub6stwoI 1. we2\Ys'tkioh d6br docreslJ.1ob. 2. ziem- 
ekich. ,. dUIIZ3. 4. duoha. 
Ubóstwo d6br ziemskich na t 
 
 etopn1e IIi, dzielił 1. nic własne- 
go nie Ilieć 2. Tycb rzeozy, które z Opa1;rzn06ci Bosk1o
 ""!lO' dla sa- 
mej potrzeb3 za
w8ć. 3. '2adnego trasunku nie mać koło Egromadzenia 
iob albo nie e1;arać si, o ju1;ro. 
Ubóstwo olala IIB trZJ' s1iopnlel 1. Od 'Wszystkiego afektu cielesne- 
go. 2. Od wszelkiego WQzasu 8]
O .,go
 uwolnić siO. 3. Od wszelkiej 
..iemskiej Iliłości. 
Ub6stwo dUł! Z3 ma trz,o Btopnie I 1. I(vAlolł nie dawać 1I18js08. 2. 
Pasje albo afekcje, dUsZJ' tądZ8 umorQ'ć. ,. Ze wBZJI'B'tk1em1 pocieohami 
boskilli i słodkośoism1 po!
gnać si,. 
Ub6e1;wo ducba 118 1;rr;;y s1;opn1e. Uprzę1;nąć pallięć od wszelk10b obra- 
ziM rzecz:y stworzoDJ'oh. 2. Uprzątnąć rozum od n'brazów rzeozy widollO'oh, 
,. 
eb, wola ani w daraoh Bo"ob. eni " ł;a
oh stworzeniaoh pooiec
 
nie miala. eni jej szukała, ale teby na boskie up
d
ban1e oddała 8i, 
1 w Bogu niejakim apoł!lob elll zagub1. 1a Bi,'I. 
Ze stopnia drugiego Ik. 8-9 vi lO trzech sposobach umartwienia. 
ludzkim. Dadludzkim i nieludzłd.m) (ludzki 8posÓb "chooiat dobrowolL.1.e, 

ednak ze ISmu"tkiem 1 'boleniell."). 


- 


-
>>>
- 277 - 


I 


,tKrz,yiUJą pow1ióre sposobem nadludzkim, kied,y ",dają ciało swoje 
dla cnoty 1 dla Boga De męki i śmierć, kied3 1 jako potrzeba z wese- 
lem 1 radością nie chcą go 
nBjmnlej oohranla6. Jest to spos6b nad- 
ludzki, elboVł1811!. ludzka rzeoz jest w b6lu smucić się i bole
tI (...) 
nKrZJ'
ują potrzecie cieła swoje sposobem nieludzkim, Ide'" z niemi ja- 
ko z oełami pos'tępują, b3najamlej 1m nie w:ygadzeją, leda cZ3m karmią, 
b
le 1;;ylko 
ć mogli, odpoczYnku od u...rtwienia nie de;Ją i ile w nich 
;Jest, ""da;J'! ;Je na r
zmaite mizerie i pragną mieć okaZJI ;Ją, łeby ;Je 
dla anet, 1 dla Boga często De śmierć wydawali. tJ'wot mając w tęsknoś- 
ci a śmierć w pragnieniu, jest 
o sposób n1eludzkl, bo raczej z bos- 
kiego ducha poohodzi 8 nie z ludzkiego. bogami raozej a nie ludtmi 
sit pokazują. To trojakie ukrz:y!owanle ciała bywa za 
stwem k1m spo- 
sobem ludzkim kr
tuje cleło me męstWB błogosławieństwo, to jest te 
mtStwo tu jest błC'gosławietJ.stwem. Mth. Bw. "Błogosławieni", kt6rz, 
cierpią prześlą.dowanlA dla sprawiedliwoAci" TOll8ftz św. naucza, te naj- 
doskonalsze akt3 cn6t zowią sl, błogoBławle6atwem, są własne duszom 
nazbyt doskoDBł., m 1 jskobJ' ub68twioDJ' m. 
5. Do n8
cia tego _tórego stopnia ub6st
8 ciała trzeba mtctwa, 
do kt6rego 'Wzbudzać s:l.ę mBlV cZJ'tianiem kslątek duoh
wrtych, przykłada- 
m tJw.1ę'tJ'ch, cod11twą., uwał;anlem ostatniob ko

o6w; o 'tJ'm męstw1.e 0%\7- 
tst w instruk.cja(.;;). nowicjusz6w. Opuszczam nauki 1. prZJ'kled3". 
)k. 1
 . O dwuch zakonnicach z Hieronima Granerlusz8r Urszula 
"zawsze w88811.ł8 eię B od godz1l\)' kOIJl'.1Uniji at do no
 Vi uetswiczD3'm 
zachw,cenlu 
ła, oiesząc slO w miłości, miała lat 25. )JStUB V pa- 
pie! kazał ;Je;J ducha próbować i zaaleziony ;Jea
 prawdzi
. Druga s. 
IZBbella przez długi czas cierpiała nię
mowne bóle, prześladowania i 
utrapienia wnętrzne, aleĆ druga c
nlł8 cuda". GTaneriusz uwata. ił; 
pewniejsz, 1. bezpieczDleje
 jest duo h 01arp
eć, anlł;ell się wsselić 
Da tym świeoie". Potem cytat z lł3oberdu6s w 'tym sanrfm sensie. 

. Ab3 uzyskać doskonal;}' stan kontemplacji, w kt6r;ym. Itnaten- 
OZ88 bodzie duch Dasz jedno z Duchem Boł;ym"; ".Rauti te prz,wieść do 
skutku moł;enrf t:Ym sposobem: zebra6 po'trzeba zlt1sły powierzohowne 1 do 
mieszkanie zllU'sł6w wnętrzIIJoh clelesl3J'cn zaprowadzić i tam je zamknąć. 
Te zaś zlZtYsł, pO'"lerzcho..-ne cielesne do kom6rki zDD'sł6vr w3ł;B
ch to 
;Jest duchownyoh wprowadzić". "Zlq7sQ potell to jes't duohowne: rozum. 
pam1,ć wola ku wn,trz.nemu gmaszkowl ulO'słu [mens?] obrócić potrzeba. 
UlJ\Ysł Bam potell "obodzi do 'ndątnice t;J. swo;Je;J skr;ytości, k1e
 mile 
Boga odpocz:1"ające@o zna;Jduje i w tego Duoha nles1;worzonego wsz,stek 
wnurza i rozp13wa i " Olit przepaŚĆ nlel!lkoilozoną wlewa 8ię i taMe się 
rodzi duchownie przez doskonałe odD.o'Wienle obrazu boskiego. ską.d 1 
zasługuje sQsze6 owe ełowa: Pll. 2 "9:.,ś jest syn m6j, Jam oię dzisiaj 
zrodzil". Vi 't3m najezozęśliwlIZ3m zanurzeniu 1 potarciu Daj8kr;7tszy. 
duoh nee [eio] ;Jako ne;J1IIDie;JRZ8 r,ybeozke w niezlllierzone;J Bzerokośoi 
m01
Za plywa daleko i sZB!'oko Dad sit i Dad w8z;ystkie 81,"Worzen1e uc1e- 


I 


I 


. 


II 



 


...
>>>
I: 
II 


-278- 


II 


kając w Boskie skr;ytośoi, nic się nie p;ytsjąc ani d3szkurując rozumem, 
ale tylko same DsjwyteZ8 dobro miłując i kolo niego sił ba_Iąo i w 'tVt 
B6stwa przepaŚĆ rzucając wS
8tk1e grzecby swoje, niedoekonałośoi, 
utrapienit:i, uciski etc. Niema alę tu uws!ać jaki pewDJ' spos6b ćwioze- 
nia się w miłości Botaj. ale Da sporządzenie 1 wolą Boską szozerze slę 
spuściĆ 1 poddająo się za dobrowolny i t::J'ł'3 instrument N8jwy
szemu 
Gtw6rcy i prostym Dazb;?t okiem serdeczD3 m poglądając Da ODę przepaść 
Bóstwa. 
ą. Z tego WBz38tkiego się dochodzi, jako potrzeba, teby 
U8za od 
waz3stkich obraz6w 1 ŚrodkOW, kt6re są między Bobą 6 Bogiem pr,dko 
się u1IolDiłs, eb, mogla dojt!ć tego zjednoczenie ducha swego z Duchem 
Boskim 1 t
 się jaśnie widzi, jako jest potrzebne ub68
O duoha, o 
kt6ry m teraz mowa". 
Są to więc raczej referujące nit subiektywnie prze
te "3,"od3, 
prz3 cz.ym autor uwate, !e dojście do pełnego zatopienia w Beg
 polega 
na c 
Bto pr 
rodzonJch ćwiczeniach ascet,ozDJoh. 
IK. 15 v I . O roli cnót teologicznycb: ''Dueze tedy bogoll\Yślna 
0l1 
cnotami ma się 'Vi kontem,placji podnosić i z Bogiem jednoc2\1ć. Te cnoty 
nie są nabyte z'lrO'slam1 nSBQm1, ale wlaDe od Boga Da rozum, jako mają. 
aniołowie i t3m1 obrazami aniołowie pozDają Boga znajomością wieczor- 
ną, cogn1tione vespertine. Poznaję m6wio Bega znajomością wieczorną., 
albo widzeniem wieczorDJ'm, to jest" 'tJroh 1 przez te obrazy, nie w Je- 
go naturze boskiej. Widzenie raDne, to jest jasne, kieqy m1auto 
oh 
obrE.z6w BÓB sam się łącZJ' z rozumem anielskim i tak 'Widzą Boga jallnie. 
Co eię o aniołach po
ledzi8ło, to 8ię rozumie 1 o nlekt6r,ch dusz8ch 
ooakoDałych, bogoOij'śl.r:Jyoh, kt6rym te! Bóg wlewa podobne obrB
". 
NaBt
pują rozwatan18 o obrazaoh zł30b 1 szkodli
oh oraz dobr,oh 
oraz o potrzebie 
jśoia po
a nie. WYjątek stanowi obraz Ch r 3stu8a. 
Jest to oparte na Henr.yku Suzo, Taulerze 1 Tomaszu f3. Jesu. Następnie 
zestanawia s
ę, kiedy nslet3 obra
 opuszczać i wyr6tn1a kilka znaków, 

e to jest wskazane. 

. "Pierwszy znaK jest kied;?' z tęsknością poglądsllt1 na to 
wszystko, cokolY/iek .eł3Szeliśl!G' albo rozumem pojęli. Drugi znak, kie- 
03 w nes łaknienie i pragnienie do najwytazego dobra to jest BoBa 
(którego jednak oaiągnąć albo dojść nie mote
) bardziej a berdziej 
rośnie tak 
e nam prZ3chodzi m6w1.t: do Boga: Panie Bote m6j, dalej ju
 
po
tąpić nie mogę, modlić eię moja rzecz jest, Twoją pozwolić. Te są 
znaki, kiedy marrc1 opuszczać obrsZ3, które nam tylko siutą do poznan
B 
Boga i do Niego prowadzę, z których gd3 nowej znajomośoi Boss nie czu- 
jel2ij' ani bier
lIO', jut nam są niepotrzebne, ale rzecze kto: na czym 
te slę duch w1esza, kied3 porzuci wszystk.ie obrazy? Na tadnej rzeczy 
stworzonej, z kt6rej wBZJ'tek obnatol)J' jest, naczymb3 bowiem polegał. 
to! S8m::) bJ'łob3 obrazem? Dobrowolnie teC\'9 c1uch obiera aob1e niejakie 
zawieszenie między Bogiem a między WB
stkimi obrazami 1 tego zawie- 


'I 


Iii 


III 


IIII 
II 


- 


-
>>>
. 


. 


- 279 - 


szenta duch nie oboe odstąpić, at Bóg 88m w;yzwoli, prz;ypUŚcivrs:Q' go i 
prZJ'c1ągnąwazy do istotnej necur;y ewo jej Bcskiej, ktd3 jut duct jedno 
się staje z Bogiem poim. 
łtzecze kto, CMIDU do 'tego obnatenie seroa 1 ulI{Yslu dojŚć nie mogą? 
Krótko odpowiadam. ił; jako VI' rzeozaoh pr
rodzoDcroh najmolejeza poło- 
zona ne ocz;)' Z8610nka przeszkadza mu óo widzenia sło
ca, kt6re jest 
większe Dad ziemi" tak ziemskie rzec
 Dajmnlejeza odejmuj
 nam wiel- 
kie dobrodziejstwo niebieskie 1 Boskie. I jako zwierciadło w wodzie 
WBZ3stkle koło słoneczne zbiera w się, k:ł.e
 I!Iloflce świeci, ku oneDl.ł 
zwierciadłu, chacie! słońce jest tak wielkie: tak dusza, chacie! naj- 
mniejsza jest, do prz,jęola jednak" siebie 'tajemnic wS
8tkich Tr6j- 
oy Przenajn. sposobna jest. Jatel! jednak znajdzie sl, jaki szrodek 
[sic] m1tdZJ' BogieM a duszą, ten szrodek [eic] prz.ezkedza
 będzio, ie 
Boska światłość nie b
azle sił wlewała 00 dU8
.. Przez ten szrodek nie 
t.,lko rozumem grzeobJ, te! najmnlejsze, ale 'teś obraQ, podobieństwa, 
b3 te! najsubtelnlejsze 1 DBjc
stsze są prze8zko
ą w bogo
ślnośol. 
Dlatego potrzeba sI, od WB
stkioh uwolnić na zamkn1en18 tego pierw- 
szego stopnie.. Pr?ij'toozę jednak przJ'kl:sd o jeciDJ'm zakonniku, kt6ł"3' pa- 
mięć uprzątnął od WąZ1stkicb obrazów etworzo11j'ob , o którym Arplusz 
pisze: BJł Jeden tak uwolniony 1 ogołoQo
 od obrazów na u
śle, 
e 
teś tadnego 8twor
onego obrazu Z8trz,yma
 nie mOgł. Stalo się ted3. te 
drugi brat posz8d
 do niego i zakołatał do oeli 8
bo komórki potrzebu- 
jfjC wzillŚć [.ic] od niego jednej rzec..,. Odpowiedział, te mu ohc1ał 
dać zaraz, ale wraoając się nazad zapomniał, 00 dać mial bratu 1 o 

m. te brat czekał przed drzw18
lz powt6re zakołatał brat do jego ce- 
li, ten zB
omni8w6
 już o wSZJstkim, wrócił 81
 dp drzwi 1 pyta Bl
 
brata. czego b.Y chciał, wracając się do celi nazad tak!e o ws
stklm 
zapolllt1iał, 8 tego trz;y razy było, gdJ 'tedy tr:tecl raz zakołs'tał brat, 
wrócił sl, starzec do drzwi 1 rzekł do brata: łlWnijd
 do ce11 a wez- 
mij o co prosisz, albowiem obrazu tej rZBoQ nie mogę trz;ymać w pamię- 
ci tak długo". Nie będzie dziwD3 ten przykład tym, ktÓr7\Y SJ:,boki kon- 
templacji doezl1, gd;yt .aOli tego doświsdczają, jeko po doekonałej bo- 
gO'bDślności nie mogą zlltYsłćw swoich prQsposobić do inszych rzeczy 
przez długi CZBS". 
W)daje się, te ma
 tu do oQnien1e i z racjonalistyoznym i natu- 
ralistyczny m ujmowaniem kontemplaoji, która jest pomieszana ze star- 
czym zanikiem pamięci, 8 wnioskiem jest niezdolność kon'templatyk6w do 
prakt;ycznep.:o działanie po kontemplacji. Następny rozdzial ''w1i6r;y sto- 
pień ub6stwa ducha" jest zbiorem cytatów ze św. Bonawentul'3, Tomasza 
e Jesu, IIkt6q więcej ni! pr zez 40 lat miał od Boga dar wlBD3 kontem- 
plecji", św. Tera..., z Avlli I k.19-20 vi . 
Ostatni punkt brzmi: 114. N8jwy
szy stopieA kontemplacji samego 
BoBa widzenie, kieqy się Bóg duszy pragnącej pokazuje, jednak to 
[nie] jos1i a) ono BalDa Boga widzenie, .jako je święoi w niebie widzą,
>>>
- 260 - 


l! 


ale 1nS2.8, ul!eZ8. wedle etanu tywota doczesnego. Tu dUf.
e zostaje u- 
b611'tW1oDa 1 z Bogiell bez wszelkioh ob:a:oaz6w 1 IIzrodkó.... [8101 zjednoczo- 
na. jako się tu dusze 
. taden tego nie tylko 
raz16. 8]
 ani pOjąĆ 
nie mDłe. Ten sa. wle, 
6l"3 doznał. Tu dusze doszła rozumem do Boga, 
sparta [sic] na owej drabinie, kt6rę św. patrieroba Jakub 
idzi81. 
Jeszoze 1 
ola przez miłość doskoDałą me Go doohodziĆ, po c
m osttit- 
ni topień następuje". 
"Trzeci B
ople6 ub6stwa ducha jes
 ten. !eQy wola !ednej ani w da- 
raoh ani w jakimkolwiek stworzeniu uciec
 nie miele BDi Bzukała, ale 
*ebJ' z kaMaj 11181'3 oddale się na boskie upodobanie 1 niejakim lI
ę 
sposobem w Bogu zagubiła". 
Rozdv.ial ten nejdlu!e
 Ik.20 v - 251 
l pilnie c


. jak ne 
to wskazuje pl(101okrotn8 "NB". Są to c:ytaty z Taulera i Henr,ka 6uzo 
(nie sprawdzone). Na ko6cu: 
"Punkta, które zawsze 1B0ij' meć przed ocZJ'u. 
1. P6ki kto zaprzenia slebie samego i wlania woli s
ej na wolą 
Botę nie poozuje w Bobie, niech zapewne wie, te jeszoze tywota duoho
- 
nego nie nabył. 
2. Zadnego oddawanie 81
 na wolą Boię nie mote b,ć doskonalszego 
1 zaoniejszego, aako w opuszozeniu swoim zdać siO Da wolą Bo!ą. 
3. Doekonal, Ż3wot l"I8 't3m zasadzony jest, teb;}'ś
 wolą naszę pulJ- 
cl11 na Boga 1 onemu oddali tak w gorzkioh jako 1 słodkich rzeczach, 
tek w szozęściu, jako 1 w przeciw
ch rzeozaoh. 
4. Prawdziwej doskonałości zupełl}J'm umartwieniem i wlaniem się na 
wolę Bo!ę doe
ąpić ma
. 
5. .PeWlla świętobliwość 1 isto
ne nabo!ena
wo jea
o [sic] być r&.- 
no oohotn;ym ełu

 Bogu. niemniej w przeoiwl]J'ch rzeczach i w wdzięcz- 
"Ycb coyli m1lyob. 
Konieo o dwunastu stopniach ubós"tws IJ . 


III 


I 
t 

 i 
m 

 
I
 
II 



 i' 
II 
I
 


VII. Rękopis w:ym1ar6w 18.7 )[ 15,3 cm, papierO'RJ', oprawDJ' " p6łskó- 
rek zlelon, i tektur, z papierem" barokowe kwiaty, kart 2 nlb + 58 + 
dok.lejo[IJ zeszyoik 16 x 10,4 om papierowy, kart 16 zaplsan;}' ch pismem 
sChYlku XVIII w. 
Na 
k. 2 nlb I u dołu "Sióstr Irormelita nek bos a,ch konwentu S.M.N. 
Teres, i S.O.N. Jana od + na Weao13 lf . Na Ik. 2 v I naklejoll3 sztych vry- 
obI"BM.jący !Śmierć, dokoła napisy r
ką n1.eznaną z końca XVIII 11'.: 
IfJ.II.J.". IfObraz śmieroi". ''Pamiętaj człowieoze żeś prooh 1. w prooh 
się obr6clsz lf . "Postanowiono jest wez,etkim ludziom raz umrzeć lf . Na 
okładce końoOflej od wewnątrz sztych wycbratając, duszę w pIekle, do- 
koła 
ą samą ręką: "Dusza w piekle", "Wieczność nieBzc
ęś11wa", "Ro- 
bak 1 ob nie umrze i ogień 1.ch nie zga
nielł. 
Od 
 zaozyna eię tekst zapissn;y ręką. Z końca XVII 1. początku 
XVI1.1 w.: "J"3ZU6 Marie", "Exerci'tia abo ćwiczenie duchowne na odnowie 


" 
'" 


- 


-
>>>
.' 


t 


. 


. 


- 281 - 


r,akon1J.ej dusze z jej nledosko.aałoścl, kt6re ełultJ'ć będą na prz.....,.gotowe.- 
ni.a się do pro.fss8iej BW." U Ciału arobnidjsz;ym pismem ręką XVIII 11'.: 
"Sióstr karmelitanek bOB
ob konw81'tu S.K.N. Teresy 1 B.O.N. Jena na 
Wesoły. Ta kslQ.lka przepisane. jest ręką nam11ez3 S. Agnieszki Teresy 
od Dzleolotlta P. Jezusa konwentu krakowskiego, Z8 kt6rą upraszam o 
modlt
 św. A.V. 1726". Przed tą datą zostałe ted3 owa kslą!kB prZ8- 
p1B
B z innego starszego pierwowzoru, jek to 
nika z nieprBwidłowogo 
dzielenia słów, stosowania skr6tów oraz ut;?wanie v zamiast u na po- 
ozątku 
raz6w. Zar6wno te oecł::tY jak 1 język pozwaleją pr
puszczl.3t. 
te pierwo'wz6r poohodził z pierwszej połowy XVII \'I. (lIIIs!tytktl zamiast 
tfsz;ys"tko;. Na kf':rb kOp1stk1 złotJ'ć można utywanio O zamiast ą. Na 
Jk:- 1_!.! ","lejonJ sztych :t X'TII VI. "JE\?U8 ohrona '\T1.rginu.II.". 
Do (k: 58J e. więc prawie do koilca rękopis zBpisany jest tą SBtT'.ą 
rę
 z przałomu XVII lXVIII w. Zawiera on nauki pr
gotowujące do 
profeejl )ub renowaoji, rozłotoD8 Da 10 dni po 4 dzieneie. PiSBQ3 jesT. 
pr
8z za

nni
ę obznajomioną dobrz e z dokt 
ną tycia we
nętrznego, ob- 
darzoną. -lea:rQozną wyobratnlą. Na l
 ""stępuje lat:Yrl1zm "madrego 
jest ub6st
on, ale mota on Qyć reoydow8DJ z kaZ8
. Za Bu
cr8twem ko- 
b1et;S' prr.sfDB.\11a raoz"",;) w;yliczenie kosztowności: "Jut mbj Oblllbienieo 
drogie zasług 
oloh Da szyje 1 na piersi moje wło
ł noszenie z ognjs- 
t;yob, tnrietD;Yob i arQgiob piocią [eic] r!U1 ewoioh zawiesU, pt'Zed 
którym niech jut. pierzohają moc, cieJID.ości. Mannelami złot]ch uczyn- 
k6w 1 zasług pobo

ch i zakonnych ozdobił ręce moje; zausznicami 
nauk swmoh niebieskich ozdnbił twarz moję: złotym i św10tnym ber
izo 
odzieniem m1ł
śoi i ftobroci swej okrył mnie, 8 nadto i skarby nlecszg. 
cowane ukaza.ł 
 
6br niebieskich, kt6re mi dać o1:łiecał" Ik. 5C !J. 
Mało tet oy'tet'Ó90 1 pował,wań .s:1ę na literaturę, jest m.in. O:Vi'.O"f'.I'd, 
Doy/ele BOCCRf"CJ.B IGr:yzeIla", wydanfI po polsku jut w XV! w.. Jęz.,'Vk ;je
Jt; 
j
drny, z8.1'Jlera słowa gwarowe jak Ir
ć" 
2.2..:!-ł , bogatry '" clb't"aZ\.' J 
"swojej woli ne peznogieć [sicJ Bobh. nie poz..e.lE- jąo mar"tWto!iij' .,lało 
1 ducha" 00 
Na I k. 5łu u dolu ręką pisarki plea;em drobni9jsr"'.lu "Pr08Zę pokor- 
nie z upadn1eniem do nóg o modl:1.tw:7' św. zaraz.i po a'ritl"rci, najnicgoó- 
nia;Jsz8 sługa i córka sloJs-cra AgDlefJz,ka. l'er8Ba 8 Puero Jezu". JK:58V1 
rusta. 
Poniewat klB8z
or na Wesołej zełotony został w r. 1721, DeIety 
przypuszczać, 
e n
niejs
 rękopis z
B
nł mu dany z klasztoru macie- 
r2'\1stego św. Marcinn w Krakf'wie, gdzie został przepieBIt}'. 


Jut !la Wesołej j)ows,(:Ał ze .!!9
 ik Z

f!8D-Y 
ką scłu1:. kJ:L _XV--: ..U
 
zawieraJąo1 ne 
 .:2-v"::! Q] 
Dns.r
nia o ślubeoh zakonn..l'cb \1 oparciu c. 
list IIw. Jana Ew. Na l.!: "1
-:'!--':-
 ZDsjd uj6 się opi e porząd
u. profe- 
sji "'. prz
k18d:Y pIJlskie moC:b:tw. fi s fk:""12 v - "I, vi 
Bmie
czo!'to "In- 
5'Crukcję nowych 9rofJsek.", Na [b: '13 v - . 141 "Jako pr
"!{ł8.dem ui)CI'1iego 


......
>>>
I 


- 282 - 


III 


melItY tyć, chce m;yll. bo gat:1m11'J,yć". Na 'k. 14 - 15 ) "Odnowienie ś::'u- 
l)6w". Na 
5 v - 161 "Koronka zasług .P[ana] J[ezusa]". 9ałoś
 pi8S- 
ła tlNlegodna S. EufrBZ3B Ter3s6 cd Pocieszenia N.P. tebrze &w. modlitw 
teraz i po śmierci". Ręka jest jut starcza 1. dr
ącB. Pobo!ność be.rdzo 
retorycZDa, t;Yj.lowa dla formalizmu XVIIIw. zBstrzeten1.s prZ3 koronce. 
'l'J'powe frag menty .'Exoerci 't1.i Ił.. 
IK. 9 - 9 v I nUwa
 ;!eko oiętka ;!eet rzeoz bo'ć w niewoli Eg3Pskie;! 
albo raczej pogańskiej, oddalony od dziedzictwa, prz3jac161, p
krew- 
nych, w praoach wielkieł" i m1zerej zostając, pI'z.yjaclela nie pytaj, 
W87U'SCj' nienavdetr.l przeci.w tobie, niedostar.ki':Jc, nęd
o [sicJ zewlJząd 
obtoczo
m. ratunku tadnego się nie spodziewając I tak Go właśnie dusza 
ponoei od grzechu pokonsna. Qwots wiecz.c:ogo zbs1I'icna, w wielkim kat- 
dego momen'bu niebezpieczeństwie śmierci wiecznej, 11 prac, niepo
tecz- 
nej i niewczB88cn, kt6re grześnl z z
tk6w s
oje
h 
 z starania się o 
vhortory [sic], godnolIci ponoszli, akkoRlOdująo się światu i przy j8cio- 
łom jego: często 
lęcy ponitenia, wzgara" cierpienia znosić muszo 
[sic], niźli cl, kt6r
 o onot] się starając, ponoszą z swoją wiel
4 
przed Bogiem pr2l'fsługą, cięeze Lalo] dla tego niebez;.ieczeństwo, w 
kt6re cię świat przez grzech do najokrutnlejszesc t::Yrana ozerta priift- 
klętego wprawn. niewol.1:1io [sio] t:o, bowiem odoiet:oć [.ioJ wolność 
wieczną dzlctwa [sic] niebieskiego I z S,na Bo:tegCl u02\1nlło cię sJ'nem 
ozar towskim" . 

K. 26 vi "Uwat, te sąm ten Oblu
leniec Niebieski dał nam pr
- 
klad na Bobie, wielkie n1ewczaa,y, ostrollć !bola na się biąrąc [slc] 
d do-ne;!okrut:nie;!eZJ' śmieroi. kt6rą pod;!ął przr.z "'YlI\Yślne męki i .1:ał 
aię robakiem, nie czł.ow1eklem. 1I3gardą U ludzi. zniszozc.n:1, zro.nior:.i 
Da DejC2iYstsQI1 Ciele !!IWOlIII, kt6re śadnej 11'i.D3 w sobie nie mi.ało, pan- 
na z panny. niebieeką anielską oz;ys1:ość przewyeza;!ąos. Jaka pilność 
i 84ro19ość oiału naszemu neleśJ'. które jes"G jeko morze niespokojne, 
burzli
e zawsze, nawet 1 a
sza w Bwoioh afektaoh z poduszczenia ciełal 
o cz:t!D. apostoł Św. IltÓwi: I'Ciało połiąda przeoiwko duchow1., a duch 
przec1Yfko ciału wOjU;!e,,2. 
t K 27 , ''Uwaś pilno duszo zakonna powołanie s1IIoje do staDu tak Yf3- 
lSok1ego. Zbawiciel DasZ w
w8ł apost;oł6w św.: jako Piotra lrw. od ryb 
lowienia do łowienia ludzi. ''P6dt ze mą". Biateusza ŚYf. ze cla 1 zbio- 
rĆY1 niesprswled11wYch oS,'Wląo ''P6dt za amą l naśladuj mnie". Iść za 
Ch.I7s1;US81R Panem jest ,to e'tan doskonałośoi. " kt6r:J'm sam IIĆwll "Je'li 
obcesz b;yć doekonalJ'm, wsz,tko rozdaj ubogim a naśladuj a:le. B b
- 
dzlesz lI1al nagrodę Wl aozną ll3. 


'I 

 


2 Gal 1.17. 

 Mr 2.141 1.161 MI: 19.21. 


Ul 


I, 


II 
--
>>>
.... 


- 28
 - 


ł 


IK. '5f "Skromność'" zat3wlBn1u po1tarm6w l napoju pokuta jest; 
ubieganie się wierne 1 serdeczne do wszelkiej powinności zakonnej po- 
kuta jes't; sd3 nie to" coby ohoiał człowiek C7Jni, ale to, 00 Duoh ś". 
postaDcw1ł, pokuta jest, BIbowiem swojej woli na paznogieć sobie nie 
pozwalając, martwle
 olało 1 ducha 1 Dajmniejszą ceremonią o
nląo 
według 
clt Pańskiej ze W9z,Stką wiernością jako Bóg po nas choe 1 
:.JBt8w,' Zakonne rozkazująa przez 'to Ą}ć [81.0] o:l\7D1eDtY za grzecł\}' i 
IJWBWąlą naBzę przeszł.ego 
'Wota 1 za ins2'\Job przez nlsapen1.e, niedoje- 
dzenie, niewczas, Dle
god3. niedosmaki, wdzięcznie od Boga to prz3j- 
mujęo w8z:ytko dOB)'Ć tyli o2i,Ynielqy za grzecb;y nasze 1 z8aługujeau' sobie 
na łask ę Boekąrl. 
rL"" 40 - 
 . Profeeja zakonną jest um1eranle sobie samemu. 
UWa
 duszo kras twoi protesBiej, te nie 1nsz, jest, 
lko uatB"icznl0 
cz;yni.:. gwałt naturze 6'Wojej, aiB jest skAtoDe przez grzech, za tam 
idzie ł że mUfli cierpieć bardzo owo przeciwieństwo. Gd;y slboYllam co 
OhC8r1\J' naprawiĆ, 
 skutonego dobre uC2ij'nić, tym więoej to, 00 napravr.y' 
potrzebuje, niejako lllUuleflij' zepeoweć. Toś l'Iłaśn1.e doznać musi zepeo- 
wan'.e natury twojej, kt6ra leci do złego jeko kemJ et.. Chcesz ją wy- 
kształtować według :prawidła Bollklego 1 prZJwleść do swej cobrooi "'ł' 
proetości, jako ją B6g stworzy):, IIIQsil!!z ustaw1czn1.e sprzeciwiać się 
nałogowi zswzivtemu. 
Cbciej ćWio,,",ć młodzienia [?J ro.puetenego [o1oJ, ....i.z eprewy 
jego złe, zwyczaje sprośne, zbwtk1 i roepu8zozenla 1'1 kupę niezmiernie 
ujmować. DUli za twoja i 01al0 twoje, w wolności będąo światowej, eił
 
epraw złych i przewrotn,ych narobiło. będzieszl1 to cbciałe napraw!.a,,", 
lVl] zakonie św. ,. postępki wprawiając śwlętobll\'1'e, n8o
nie s'to.l"u z 
nałogami zgubić musi8z 1. zepsoweć, zaozy. nie przez pilności t;,....,Jj.3 , 
ostrotnośoi to 
ć mu.i i wielki oi,tkośoi. 
Ale wielkie i niebezpieozne głupetwo jest dla pilności dcozeanej 
przykrości, nie przyoblec 81
 11 ozł.owieka godnego włu,ela nlableeld.ogo, 
sbJ' m6gł z ob;ywfI:telem1 Z8sieAć niebieskimi" ucz8a't;1.lotwie IłlecZ0D3m. 
A jeko do .tołu i b.nkietu 
61ew.kiego nie wpu.
czo [.ic] kmiecie z 
obycza
m1 1 eprawelD1 grube mi 1 "iejskimi, JJBwet by 1. nejzaonie3ezsgo 
z urodzenia, jeśli 8pra
 i postępki jego są niegodne oczu kr6lews- 
kich, tek. do, odpocl\Tnku wiecznego i na Gody Barankowe nie ..nll1.zie śe- 
den, tylko do podobieilatwa pr",.poeo!:1on;:. Barenkowego i uo...,nkami 
ozdobioDJ' świ,tymi. 'rak tad;y azkoła duobowna potrzebuje oierpieć i 
c,,",nić .obie wsz,d;y gwełt wt'l1 włeanej, ch [cJenia i nieobcania i ie- 
być .i, nigd;y nic nie działo według lIYśl1 twojej, ale wszJtkc. przeciw- 
ny III. epnllobem. 
PojlllUj 'to 'ted;t skutecznie, te ID5I!Z b;yĆ W doBIU Boł,ym aobrowolnę 
niewolnioą we w8
tklch eprewach, pragclej t8
 
.k wlolkie3 niewo11, 
jakiej 1II0biłł waInoło! duoha oeirrgnąć ł"o
lI!Iz. kt6r, zam1ane je8zcze . 
ęa t;,wooie ja.t II!Irtokrotną nagrodę, o OIoJ'B mogą- c!ae "iad.ctwo, który 


.....
>>>
I 


- 28'1 - 


[slcl tej złot-3 i azc:.ętl
iwej dos.'li śwj.ebod
, 1.I1e więcej " p_'ag
.de- 
nlQ nie IDBjąc 9wolm, 'tylk" .samej łaski Bo8k
ej Dauyc1e, cześc i cbwa- 
ł.ę jego świętą, 11' C2jyDl cb.fitowale św. TereflB, GJ9tka nasza, mają.c 
W8ZJ''tką, cbwałe światli tego 1 rzec7C' teratniejezego ł]wota mijające POL 
nogam1 Bwera1; poddawaj się De tę niewCllą. zbawienną, to jest ustawiczne 
umartwienie, powierzchowne 1 
nętrzne i z tegoć 
ne 8ło\l.'8 poc'1odzlł., 
bw. metki naszej VI zapaloD,J''D duchu: "Albo oierpieć abo umrzeć.. 4 . 
Nlecnłieć, duszo, dodaje [siej Beroa 1 odwagi słowe Zbawioiela Jla- 
6zego: I'Kr61eemo nlt1b.lf'8kie gwałt clet'l'i El. gWBł.to'łlnlcy go p0t'J'wej&.u. 
Za
;yj 1 ty tej l'ezolucjeJ. o którą 'Oroś pckornie PS.i18 i c
tl pOEJ'tano- 
wianie ek
tec
 e. 
1.&. 
 5.=:!!iJ Dzi,willt:Y dziei. Ukrzyto%anl
 Z"....:;.oiela nf\Szel!0 i 
śmie rć Jego. 
POQLl.leś oko twoje wnętrr.ne na ukrz;ytollansgo Odkuplcle
a 'twego 1 
przypatrz al,: jut nle słowy, ale lacotą pr

łBdu poka
uJeć, jako 1 
t.-y OBSZ b3Ć ukrz;y!oY'E:.n&. PrZJ"b1t:p Chrystus trZ&ma gwotl'\zlam1 do k:r:-z.Y- 
"Aa św., p!'z,n1zowała 1 zatwardziła m1łość ł;e 8otdz1e [aio] , n1e'Wolne 
ręce, n1ewolne nos'., nie mof;e ukrz,yłoVlaD,y zszyć ani rąk, uC2\1DkO"ł'l' 
9wo[i] ch, ;tako Bam chce, ani nOg do chodum1.a gdzleb3 chciał. 
Duszo zakonn.a do doskonałoŚci szczerze cilWnoca, żadnego uC2ij'nku 
fJ1iIIe@:o 'tak "ie] kiego 1 mulego za
ć swoją wolą nie oo1;e, tak pow1er
ch.
 
nego jako 1. wnętrznego 1. taje i pr:!U'cZ3J'J3 w ustawach zakonnych św. na- 
szyoh na katdą. malą 1. wlelltą. rzecz postanowił. Duoh św. przez Teresę 
św., oblubienicę swoję, aby licenoją brano 1 ....8 lt8śdJ akt uCQnku 
wnęt't."znego 1 powierzchownego: "Bened1olte - Bł.ogoeław Panien, przeło- 
tOD3Cb osobą OItrJ't..,. C:v.;ym. zawsz5' 1 ne. ltOf;dą okazy ją dusza zakonna ł:r.kt 
wielkiej cZJ'Dl wIary: bo jako wszytkie r1.ł!lcz:y pochodzą od Boge, tak 
i ona kaf;dego uCZJ'nku wiarą. w przeło
o113oh patrząo I18 Boga., !ąde eb;? 
od N1ego ciągnął się jej uczynek. CZ3m III.! zaraz oŚWiadcza akr m1Lo6ci, 
dając znać, te dU8

 najm11ej, a
 w8z;ytko pochodziło od miłośnika l 
oiągnęło się do miłośnika, prz3znaje mu w 
;ywej 1uerze miłość abo ra- 
czej mądrość, a o sobie głupstwo, w c2'\1m gł.ęboka pokora. 
Nie t'JcZj, aby z j8j rozsądku abo chcenia pochodził je
 uCZj'nek, 
ale z Boga, oświadcza t
 Mu ślub podda6atwa 1 poełUBze6stwa jako Fsnu 
oddaje, a Babą i swoją wolnością br
dzi i onej zapira się, pokszuje, 
te go ma za Oblubieilca, 
e jako dobra oblu"b1enica, nie chce nic przez 
woli Obluble6ca c2\Ynió, tak 1. ODa bez rozsądku Boslt1.ego oświadcza się, 

e korzysta w Jego chęoi i lasce, gd,y tąda,. eby je
 każdy uOZJ'nek b,l 
ku Boskiemu upndobanlu i prZJ'słudze. 
Jednjrm słowem, 1iII jedn,Jm SZCZ81"1m i .eeI"dec.zn,m l'ti\.:inł"tloltE"" 2&w1e- 
ra eił płomień gorąoo'c1 ku Bogu, e. ZB'tJ'm. wielkość z8.Jlu'3 przed }Y)- 
g1em, ta k dalece, 
e jako B6g widzi, te 81, w posluaZUJm 1 zapl

ają- 
4 Sw. Teresa z Avil1, 
,oie rodz. 40 n.20. 


-. 


, 


, 


-
>>>
I 


, 


\ 


- 


- 285 - 


0111. slę Bsmego siebie człovJleku wSZJ''tko się oiągnie ku Bogu, 'tak tei 
wielką mocą Bóg i Jego wielka miłość ciągnie ai
 ku dua
 i z 
egoć 
o 
pochodzi, te najwięcej 1 najskuteoznl dusza poalu8zna uprasza, 00 ohoe 
u majestatu Boskiego. 
Dokoho
ł Zbawiciel nS8Z na kr
tu zba
len18 naszego, pojednał 
OjC8 niebieskiego z naturą ludzk
t uo
nlł d083Ć za wielko6ć grzech6w 
DasZJ'ch, co było zupełnie jeszcze nie stanęło, lubo biczowanie srogie, 
koronowanie okrutne podjął 1 zni6sł t doplro 'VI swojej porze tak wle1ka 
sprawa 2.bawienla nasze@o stanęła, gdJ S3D Boty za ręce i nogi rozblt:J' 
na kr2'\1tu umiera. I tobie duszo uboga wsz;ytk1e laskie [alą], dobro- 
dziejstwo stworzenie, które eoby 
ło za azozę601e dałoć, gd3 przez 
grzeoh obraz Boski s'traolwsZJ', CZBr'tow8k1ego na duszę swą nab;yłeb,y6. 
W tym tak wielkim dObrodziejstwie powołania. gd3 światu. c1ału. 
krwi i wszJtk1m wolnoŚoiom. kt6re cię do piekła ustawicznie ciągnęłJ'. 
umierasz, a trzema ślubami jako goździami jakimi do kr
t8 Chrystuso- 
wego pr
bita zostajesz. l! w okresie całej nadzieje 8zczę601a 1 t3wo- 
ta wiecznego atawB8z. przejedn8DJ' B6g; przeto z wielkim sercem 1 zapa- 
loną miłości,! u
op w ukr
łow8l1Ym Oblubieńcu lI\1śl twoję a mów: Pociąg- 
ni mnie do siebie. niechaj um.ro cale we
tklea.z 1 sa.. BObie. 8 ł:,ję 
tobie na wieki, Bota aeroa mego i cząstko moja.. ziemi t;,
ąoych, niech 
j1.1
 cale mi będzie św1et ukrz,t.owan:1. a je światu. niach od tej godzi- 
ny at do ostatniego terminu dusze mojej prawdziwie rzekęr "2yje ja, 
już nie ja. ele :!Jje we mnie Chr,BtuS". 
2ądaj. proś milosierdzia, mocno sten6w nig
 nie zstępować z kr
- 
ta do t;ednego stworzenie efektem i ile pod
bn8 rzecz, najmnlej8z
 nie 
bądł zabawione lI\1ślą. 


I 
I 


Rękopis VIII, IX, X. archiwum S. Karmelitanek BoSJ'cb 'łf Krakowie 
Da Wesołej WJ'm1arĆ\'l 14.6 x 9.2 om. pepierOWJ. oprswl1J' ... sk6rę wytłe- 
c zaną z przełomu XVIII i nx w. składa się z trzeoh raza m oprawny oh 
rękopis6w. pr:l\Y czym trzeci z nich, I, ma oboięte marginesy. RezeD! 
klocek liczy kBr
 174. 


Rekopie VIII . 
Na 
 'II.M.J.T . Sporządzenie dnia dla nowieji K.B." pisBIU' rę- 
ką połOVJY XVIII w. Na 
 k. 10 v - 111 u doł.u inną ręką: "Dnia 21 etycz- 
nie R..ł.'. 1749". inl\Ym atramentem ale tą samą ręką: "Ootobra 1769". 
Jest tu modlitwa o szczęśliwą śmierć 110vl do św. Wawrzyflc8, gwarantu- 
jąca wie l1de łaaki Ik.111 , rozkłed t;ygodnic\\'J' med;y
acJ'j i próśb 
I 11v-121 oraz akty gotowe, bez medJ'tacji. do ecen r4ęki Pańskiej 
114v-211 . Następnie l.dz1e rozprawka "0 modlitwie wnętrznej" w 6 częś- 
ciach z modlitwą za zgromadzenie. umieszczoną na koncu. Da lej zamiesz- 
CZOllj' jest "Spos6b cz;ynienla rachunku sumnien1a" )2?v-31v I . "O spowie- 
dzi sekremeD'tBlnej" (akty typowe dla klliąt.eczek do nebot.et1stwa wraz 


...
>>>
- 286 - 


z e spoeo bem oj,b,y1łsnla spowiedzi) Ik.31v-36vl . "E.x:erayoJE roozne" 
I 36v-48I z tematami rozllij'ślai1 po 4 Da dzieil 1 IKdlltwal&, nPrzygotowR_ 
nie do odno'Wienla 9z1ub6w 1t 
8-51 ł , modlitwa do św. Om.l.
re80 do odma- 
wianie z podn lłtslo.DJ' m1 :oękam1 f5i'=51Vl , ''Na puszczy albo oeobI13 dzie6. 
rekolekoji" ł51v-52vl , "61edm L.amk6w, k:tćr,m1 d usza zo. GJKTJ.loDB. bezpie- 
ozne jest od nleprZJ'jeolćł p rz:J śm.\. erci" akt)' 153-53vl , "'Sposób oz:/- 
niania rachunku sumienia" 15h-55v1 , "P oBtrza ł:, duchowne" (a:cty 
etrzeliste) i "Uodlitwa" 155V=""561 . He Ik. 56v) inną etarozą ręką 
wieraz księdza Bo.kl: "B6g widzi, wieczność czeka. Śmierć goni, czas 
ucieka n etc. Całość be
 większej wBrto
ol. 


, 


Rękopis IX piSBIt7 J.nną ręką te! z XVIII VI. z8Yflera akt, Da świ
t;8 
Wielkiej Nocy, Wniebowstąpienia, Zesłania Duohu św., św. Tr6jo3 oraz 
prz;ygotowania do tych świąt 157-711 ora.z bardzo retoryczną" ..t.Jl'..ll'twę 
do Najśw. PanJ1j' w każdej potrzebie" J?1
 . I 'to są jut ak1iJ' uozu- 
oiowe typowe dla ksląteozek do naboteńst
a. 



 l 


Rękopis X, od Ik. 7.
1 do końoa, pisany ręką końoa XVII w., stano-o 
w1 przejśoie od medytacji, zbiorów kOlacji, notat z kazać 1. przekł.a- 
d6w z li
urgli do późniejszego 
 pu kalą teczki do naboteństwa, które 
reprezentują dwa poprzednie. Na Jk. 91vl tyczenie noworoozne składa 
O. Bonawentura od o. Gtanisł.awa (Frezer) 5, kt6ry zaleca 1682 akty ta- 
lu, sk.rucbJ', 00 pozwala wnioskować, te ohodzi o rok 1682 lub 1683. 
Około tej daty powstał więc rękopis. Zawiera on jeszcze odrębnie za- 
mieszczoDB kolaoje, przemćwienia, akty, niektóre modlitwy liturgiozne. 
Pobotność jut. chwilami przechodzi w barokową retorykę, jak łlpozdrowie- 
nie 12 ozłonk6w Nal,.". PanDJ' II (osobno dusza, seroe e'tc). Są WPłJWJ' teo- 
logii augustiańskiej np. 

 punkt 7 z kolaoji: "Błogosławieni 
pokój cz:;'n1.ą.cy, abowiem oni nazwani będą synami Bo!J'mi. Pokój w sobie 
cZ3n1.ę oraz i w Bogu. kt6rZJl' się starają część bestialską podać częś- 
ci ni
szej rozumu, tę zaś wyższej części rozumu, a ",tezą zaś SBlDeaw 
liOgu, przez co i lItY w pokoju zostajem,y i Bóg w nas, zacZ3m i na blit- 
nich łacniej się zlewać moteli. Są jednak neiv.ne i piękne por6wnania: 
"Jako mrówka przegryzuje koniuózek ziarka dla z8chov !ania jego. "tak 
o""oc skromnośoi wS?..J's"tko poruszenie układa" Ik.15Bv I p.10. IIKto mękę 
CtlI';}'StU90Wą serdeczDJ'm rad rozDtY&la afektem. śmiele do ChrJ'stusa m6- 
wić motel Panie, ręce 'rwo je stworze13 mrue, z[a] mnie do krzy ta prz,y- 
bite, na ręku Twoich napisałeś mnie
 c
taj to p1smo, a dziełem rąk 
'.rwoich nie p ogardzaj, zbaw mn ie" ("k:-1461 p.21. 
Rękopis I k. 73 i 74 puste I zawiera DE. I k. 75 v - 111-;-) "Ćwicze- 
nie albo przygotowanie do przedniejszyoh świąt przez rok, a naprz6d 


J 
f 


, 


I 
!II 


5 Inne nauki O.Bonawentur, na adwent i Bota Narodzenie ogłaszam w 
pracy "..:,taropolskie rozl!U'ślan18 o Bot.;ym Narodzeniu (ZV"I-).vIII w.) II. 


-. 


-
>>>
. 


, 
., 


1 


- 


.... 


-287- 


ćwiczenie adwentowe, które sie poczyna od pierwszej niedzieli nowem- 
bra". Część ta kDilc7J elę na oK.tawie Bolego C1.ela. Fotem idzie "Nabo- 
lteiLstwo przed uroc20'Ystośclą świąt NaR. .Pan ny". z o w;ym1 dzlw8cZDj'mi 
"Pozdrowieniami 12 członkĆ1ł Nasw. PSnL3" 1112-112v1 1. r'Prz.ygotowaniem 
na 10 dni do świ ąt Neśw. PanlJJ', a osobliwie do Baś... Panny z G6l"J' Kar- 
meJ.u" 1112v-1141 , "Krótkie prZ38otowanie do urocz,atoŚci /Jłł. J6zefa" 
pi'1'5=115V] , "Prz:ygotowanle ll8 10 dni do uroczysto6oi św. list ki N. 
'e:" 
res," z mo dlinem ue sam dzleil.. 1 oktawę z aktami 1115V-1211 . 
I K. 121v I pUB1;" . 
Na I K. 122-1251 "Kolaoje duchowne na czwartiti" udzl.elane zapewne 
przez p rz8or,ezę. 
Na I k. 125-128vl "'N auka spowi edzi" z rachunkiem Bum1en.:!..a i ItKon_ 
dJ'cjam1 spo
.1£!dzllt, na Ik.129-1401 '
.Ko18cje duchowne o kommoniej św.". 
z 
6rych wyrosło później pr
gotowanie do przyjęcia sakramentów Św. 
Ta częll3ć m a jeazcze c harakter katechizmowy, z nauką o kom!.łnil Św. "du- 
chown ejrt )k. 13'7v-13
 . Są tu d&.lej nauki Teulera 1 św. Jana Chryzo8- 
1;0,"" I k.139-140 I . 
Na I k.14Ov-""165l znajdują. się 'IKolac
e duchowne" re święta od Ad- 
wentu do Botego Ciała, potem na ś
ię
a N. Uar.y! PaDA
, św. J6zefa. Sq 
to punkt, meÓJ'taaJ1, katechizmowo ujęta, kr6tko 9formu łowane np. o da- 
rach Ducha św., o 
ocach i błogosłnwle:iat1lach l:!.26V-1bOI . o nabo
eń- 
5twie do Najśw. Sakrament u 

 . Nie są O.!le głębokie. Zapewne 
to naul
i przełotoDej. Na łk.164v-1?31 liCzwiczenie na trz;y niedziele 
przed PodY.ry ts z enie m Krzy.ta św. do odnowienia ślub6w". Są to punkty do 
med;ytacji. Na 
k.173V-1
Jq.vl "O cnotaoh św. Matki. naszej Te ress,y", 
punkty wy
ę1;e z żywo1;u. Na 1;ym rękopis się kończy u g6ry Ik.174vl . 
[Na Nowe lBto] II 1;enże dzień. [Zapewne O. Bonawentury ] 
Końoz.elItY role ten, który na:::! Pan Bóg dał na 1;0, abyśllij' cnót św. na- 
byli, 8 UO'śll\Y CO strawili na ob
azie Jego. Znosieł. nss Pf'-n grzesznych 
przez cały rok, lItY te
 dla Jego ohwał., 1 miłośoi 8tarej
 się ten 
dzień ostatni strawić debrze, intencją ohYlały Boskiej. StarajUij' sIę 
zaohować eumn1en18 zawsze c
8te nie t,lko strzegą.c 81ę grzechÓW pow- 
szeC1nlch, ala i namnlejszej niedoskonałośoi dobrowolnej. 
Ojoowie mówią, te koniec koronuje. 
Czy to wielka rzecz jeden dzi6ń bez niedoakonałośoi dobrowolnej 
być? Starajcie się ten dzień jako z największą gorącością ducha w 0- 
becnoll:ci Boskiej 'WsZJ's"tek trawiąc na aktach skruchJ' i miłości Botej, 

ałując 
eś
 ten rok prze!yl! nie ne chwale Bo
ej. 
Ale czart poełyszaw
zy tę waazę odwagę, t.e ohcecie Bogu wiernie 
ełut,yć, etrzegąo się wszelakiej niedoskonałości, b3 tet najnm.iejszej, 
bęazie się starał wszelakimi sposobami odwieść was od tego przedsię- 
wzięcia. AJe wieciaż, 00 uo
nlć macie 
ebysoie tej zdrad3 jego uszły i 
Tak uCZjI':ńcie, jako Pan Da krZJIŻU wisząc uczynił. Wołał Chrystus na 
h:rz;ytu "Sitio", kied3 mu podano 
61ć, t;yJko szkosztO\
ał [sic] 1 nie 


....
>>>
-288- 


pił i dopiero m6wi: "Wypełniło eio". Tak te! i WiJ pr
kładem Chr;yetu- 
!!!Iawym ucz,.:6c1.e. PrZ3jćzle jaki a.fekt do jakiej rzecZ3, ("ho
by to 1. do- 
brej, ale te nie do Pana Boga 1. nie dla Jego cbwa1y, to t
lko 8zkosz- 
tujcie [sic] a nie pijoie. Obecz,.ws
 !e intenoyją wasz, nie kieruje 
wprz6d do Pana Boga, zaraz 6w afekt przecz oddalajcie 1 odrzucajcie 
przec z od si ebie, a do Boga nie [eioJ kierujcie. 
IX.98-99I Bezimienne ćwiczenia na Wielki Post. Zapewne kolacje 
przelatanej. 


,I 
, 


I 
I 
I 


Drugie ćwiczenie. 
1. We wszystkicb sprawach i uozynkach nas
ch mieć 
ten post pomnotenla chwały Boskiej. 
2. OeabI!., post zachować na umartwienie pssa.yj 1. 
oli skłonnej 
do obre
 Boekiej. 
3. Ktokolwiek z Das dwudziestu jaki akt u02'\ł'ni cnoty, W82\Y8CY się 
z tym oŚWiadczotqy [slc] t te 80 &taktem 1. sercem cz,n1.ellij', Fana Boga 
nim chwaląc. 
4. Ktokolwiek b1 z nsa oZJIm, ohoć najmnlejezym Pana BoE'B obraził, 
wszysoy za to przeprs8z01itJ' [sicJ Pana Boga 1. lIsz;ysc1 sie z t,m oŚW1.ad- 
cz0"l1 [eioJ, 
e 
ałuje"l1 i umsr1;w1enia zakonne za to ofieruje"l1, cl1;1- 
ba, teby kto w nadzieje tego grze8
ł dobrowolnie, tego 
łąCZ8
 od 
siebie. 
5. Na kogo Pan Bóg prz;ypul!ci utrapienie elbo kr

 jaki, ws
scy 
go ratuje"l1 przed Panem Bogiem aktami cisrpliwości i miłości Bo
ej. 
6. Wsz;yscJ' tego pragn1ellO', ab;y taki odprswowenle postu sposób beł 
na prZJ'c
nienie dusz Panu Bogu, na nawr6cenie grzo8ZD3oh 1 na ratu- 
nek duszom .. c
śou (j!ic] zostającym. Nieob 
e noOlQ [aio] dopomo
e 
wBz8ChmogąC1 Pan Jezus. 
Tego postu osobliwie stara6 alę umrzeĆ W8
stk1m rzeczom 1 sama 
BobIe, nie utYśl ani dbaj o co, t:Ylko teb,y& na sobie wyrażała i repre- 
zentowała Chrystusa umęozonego, te dwa obraz;y postaw przed sobą i wed- 
ług n
ch duszę swoję kieruj, to jest umęozonego Chrystusa 1 r&atkę Je- 
go bolesnfi. 
Fana Jezusa, te nas z miłości okopując [sio] człowieka grzesznego 
postaĆ pr2\)' jął i jako grzssZI13 ukar&nJ' jest 'Według surowego eądu 1 
spraw
edl1woścl Boskiej. 
A NaM. Fanna ni jakie m prawem nie pOdlegała umęczeniu, kt6re 
cierpiała za nss, bo każdą nejmclejszą ranę Chrystusa tak ozuła w so- 
bie, jekob,y ona właśnie bela męczona. Starać się odwdzięczać Chrystu- 
aCYli jako 1 Matce Jego naśw. 8 to przez wyrażenie na sobie tych ich 
boleŚci. 8 to przez umartwienie. pokorę 1 wzgardę samej siebie. 


\ 
1ntenc;yją 


przez 


II 
I 
III 
II 
i 


.. 
.. ... 


u
>>>
- 


-289- 


Prócz Y(1 ją
kĆ" z pism lI:w. Gert.:ruCJ' 1 BrJ'g::..dJ są t
t nie oznaczone 
.::bjawienia, 7..8pewne 
ednej z 'C:ych święt:ych Ik_99ł . Z kolei prz:ytooZ3- 

 n iektóre k olacje na wielki post w wyjątkach lub w 0610'01. 
J K. 146 vi Moka Chrystusowa trojaki ;4ywot 'iI Das sprawuje. 
1. W pocz,nając,oh drogę oc
azczenla, j6ko to pokora 
br38tUsoWa, 
cL
ścl od pychy, ub6B
O od 
8koms
w8, CZ
8tość od pośądliwoścl oiale, 
pCbluszeńatwo Chr;ystuBowe Ojcu Niebll3skielll\J znosi lenistwo, miłosć 
umarza ".N nas nasze zł.e sklonności. 
2. VI post,pującycb pokazuje ""ka PatJ..kA drogę nabycia cnót i ozd6b 
wJ'gDewE
3 złości, Da to miejsoe onoty szczepi, aby miejsce od złości 
uprzątn
one 1. 
ypr6tnione napełnione beło r6tnym1 cnotami z pr
kł6du 
Chr;yetu:J...."Wego, jako nep

kłBd pycbę wygnała, a pokorę Chrystusowa na 
to m1
jece jest wszczepiona takte i insze ono
. 
,
 Doskonał,m za!! pokazuje Chr3StU6 VI męce .swojej spos6b do prze- 
mienienia się i zjednoozenia w miłości ścisłą Chr,st
90Wą, 
ak aby 
te'! człowieI: dla Jego miłości krew ze k:t"e'V'l' 
lał, rany za raltY pr2i;1 jął. 
i bał zebit3 miłością, a to przez ustawiczne umartwienie samego sie- 
bie, mę!nle i trwale w 
m męczeństwie trwejąc jako jeden z męczenn1- 
k6.... Zac"".. 
1;aje si, jednym ducbem z Bogiem i jednej "c11 i tak Moka 
Chr:ystuso1\a jeoCJ'oh czyści., drugich olłwieca prawdą, 'trzecich 3ednocQ 
z .obą mił ością. 
IK.148 v - 1491 O cnotach Chrystusa" męoe Jego (wyjątek) 
12. Beł m1łoslerDJ'. rozdał W8ZJ'tlłtO co miał, ciało i krew i t;ywot 
za nas połoł
ł 1 
dał na moki okrutne 1 zeltywe. 
13. Mes'two, Sd.Y umierał n1e śmieroią prZJ'rodzoną, 00 b3 znoAniej- 
sze beła, aln okru
ną 1 srollOtną, na w8ZJ'stkim ciele zranloD3 ulliere 
sromotnie, bo ne krz,otu i na miejscu plugaw;ym, obnatoo.DJ' i miłd2'\? ło- 
trami Z8wleszol]J'. 
14. ""atwo. gdy ..idział ił taką sromotą śmierci niazbotn:l on na- 
r6d cboieł zetlumi6 ś..iątobl1wo
6 Jego i Jego. naśl"do..ie [.ic] brz;yd- 
kością tak eromotnej moki odrazi6. 
15. Ilts'two, abowiem dwo
eki ",konał dekret, ;Jedc.Q 03cu Niebies- 
kiemu na doEQ'ć uczynienie I!IprsVfiedl1wośol Jego za grzech."Y nasze. dru- 
Si nleeprawiedliw91ZU sędziemu, abJ' D.B krZJ'tu ",wot sw6j poło:te.l. 
.... 
... " 
O. Dominik Wider ""r6cll uwag, na t.ket O. Bona"entur;y od św. eta- 
niela"a (Frezera). za"ierający "skAzówki jak odpr....ia6 "\1'taOję6, Są 
one przeznaczone dla poozątkująoJl'ch t:Jlko. Widocznie dla kroczą.cych 


6 O. Dominik Wider Do1ctr,yna aS"oIJt:7'ozua O. Bonsllen1iuz:y od 8"
 Stania- 
la"e Frezara (1538-1687) l18.zynopis Kraków 1971. Praca ta doskonala 
obrezu
e duchowość karDIBlitalUką: 1 _tod, kierownictwa duohowsgo, 
które- porównu
e z Baeada-ł Drulb1cklego, Dobroslelsk1ego 1 Mikołaja 
z 1Io'c1.k. 


...
>>>
-290- 


III 


drog, o6w1eoająo, a potam jednooz,o, przewidywal on 1n
 &poa6b modli- 
twy. O. &nawen'tura nie nakazuje, ale doradza, dz1e140 slO jakby 8vr.7- 
mi dośwls4ozenlam1. 
Autor atara eiv przez mo
tacjv oddz1aleć na wyobratnię iwolV, 
1I!ID.1ejs2ij' nacisk kłaOzle Da Bzczeg6ło"e rozwalania rozUlDOw8, punkt:? 1 

skusjV. B8
 nie s, podzielone na punkty, a je
nie akapit, ze ZDa- 
ozają początek nowej 
śll. Przed8
Bw1a
 je kolejno. 
1. Jezus w więzieniu, 0PU8ZQZOIV przez 1I'1!tz.ystkioh: tu od.dzlaqwa- 
nie ne "1obraf.nię 1 uczuc1e prZ82i waz.s!!.!e albo do pocieszenia Go, 
albo do uzyskania laaki pokuty. Autor wyratnie woli reakojv m1106ci 1 
pooieszenia. 
2. Akapit drugi poświęoo
 jest wyznenl.u grzeo
6w przed oaqm nie- 
bem 1. wezwanie lIw1,tyoh 1 anloł6w, by pr
3l1z1i poolesZJ'ć Jezusa. 

. I(yślą nalet;y przenieś6 eiV do piekla i wyrzec siO szatana i 
zla. 


'I 


4. Autor radzi powróoić l1t1ś1ą do wl
zlenlB 1. odd8Ć slO Jezusowi 
w poddaństwo 1 n1ewolo. Obie rzecF,J 8ę rozr6łl11one, ale oelem rozlllY- 
Ślania 
est; w;yrzeczenle 81t wla8nej .0...... 1 łie60,- 00 11' XIX w. Piotr Se- 
ID8nenko nanie "o%i,Tnr.06ci, włseną." w pełnieniu 8łuiby Bolej. nelety 
ZBOZęĆ od talu za grze3ło' 1 ofiarować lIił w poddatJ.llt'Wo, nie 8zUkajęO 
siabie. Tak nale*, r!zum1eĆ tai niewolv w ty. takście. 

. 
8tatni akapit zawiera kilka 
ślił zaleoenia, 'b3 prosić o 188- 
k
 r.s1ir60enia, -:ytrwan18 w dobł"311 1 zwyoitten1a pokuli. Nie nalał:! pro- 
sić o oddalenie pokus i u'trs,pieil, ale o eił;, do walki z piekłem przez 
cale 
ole. W końou raz 
eszoZ8 W;Y8'ttpuje ",-,rzeozenie sił nOZJ'Dnotoi 
wlaenej" i odd80ie " alutbę Bot,. 
. ..todzie O. Bone"antur,y nie OB kolejnego ćwiozenia wyobratn1, 
rozulIIU. i woll, nlemallzozes6ł.ow:rchpo8tanowletLani..dzlelonej na 
ko60u modlitwy: akty poszozag61
ob wladz duezy przeplataj, si, w OZa- 
ele rozwaśań. Nacisk poło!o
 jelit DB oC
8zozenle dus
 z grzechów, 
nie zaŚ na kontemplacj,. do której uozono widooznie przeobodzić " 
neetvp
oh okresaoh tycia duohowago. Widać tu r6tni.v a1Vdzy metod, 
kerll8 1iteil.8k ą a 1'
w1ozen:[am111 św. Ignacego 1 3ego DaśIBdowc()w. 
Is. nol ."Ten te
 apoa6b odprallo"80ia modlitwy albo raozej Ćlli- 
.zenie siV II niaj dla poozątkującyoh tylko, nie dls doekonalyob i Jut 
..,eoko wynieeio
oh op18awszy, dali przykład jednej IIOdlit"". 
Dalby komu. P. Bóg natohDlei11e I1wBłać PaDa Jezusa w tej taj:eftl.iC1 
Moki ewojej, te 80 
ydzi poj..."ezy II nocy wrzucili d! 1IivziAn..s pew- 
nego czekająo dnia tab1 go sądzono 1 8tr.oono
 Ow.aeł
 r.

!
 ozło- 
wiek [elo] osierooenie wielkie tego Pana i wzgard,. U'(;;?LiowJ:.e go od- 
B
ąpill. niepr
jaolele 
iąZ8nego odesil w .mrodliw}
i 
1ęzleniu, 
am 
jeden eceg61niej [sio] od wezyatkioh OPU8Z'&O
 t... zostaje. Przydz1B 
IlU na IIII'U, teraz dobro przscz [sic] pr""s1;1:
i6 010 
ag" P8Da albo dis 
politowania i pocieohJ' .. 
ego o81roozeni
 [
laJ albo na uproszenie 


... 


.....
>>>
- 291 - 


'I 


ticbi.e wielkiob łSBk 1 przeproszenie zagniwanego [elcJ ze ffi1J 
rze- 
'lU'. Gotuje się do śmierci krz;ytowe.j k'C6re W8ZJ'8"t:8k jem odpuszczenie 
grz.eob6w prQ'n1osła: to bardzo dobra okazy ja teraz upaśt MJ do nóg, 
!eb,y i mn.1e pol1ozic1ł C?] międr;y tamte, za It6r,oh skutecznie umierał 
118 k.rfiJ'!u.. UCQtI. to, bo jut 81, na to odwat.;ył:, ieb;y umarł, pr2\)' tyli 
wielce m1łosiel'Xl3 t do tego grzesZD30h pr2\Y8zeół zbawiĆ a niesprawled- 
11
cb, karan1a si, teł jego nie boj,. bo mB dla mnie ręce związane, 
b,dz1.e IlU teł to wielce prZ3jemno, te teraz Idea;, n1.kogo prZJ' nim nie- 
!IIS.z, j.. mu dam tę pooiechę, U prz,dę a upadnę do n6g jego. 
Po'tSft uwałisłb;yll, te jakaśkolwiek cho6 01 pewna rzecz, lłib:y mnie 
On pr
 
fłllł [sic] 1 uOZJ'niłby wsz;ys'tko, czego prosić będe,=-przeclet 
n1esłuAZ}( rzeoz z mojej stroCJ. teb:ym ja z 'Csk brZJ'dk1m1 1'smrodll
- 
m1 grzeoham stawała w oozaob jego, blednoć IlU dam pocieohę pr
8Eedl- 
e"" z tę du.zę, kt6r. b,yłe nieprr;yjacielem jego więker;ym nU ci wez,.- 
C" co go tu weadzlli. C6! to
 ...m c""nić? Upedłb,ym przed w.r;y.tld.m 
niebem i ob,ywatolmi jego zapra.zajęc ich, ab,y dla cao.Q i uwielb
.- 
nia S;yns Betoogo na 1:en krótki oza., ześl1 .1ę do owego więzienia 11321 
Da pociech, Dtlllłodllzego Jezusa, eprowedzlłb,ym aniołów Ś'fI., epoB'tołów, 
IIIt0zennik6. e1:o etc. Pannę Przenaświęt.zę, św. !latlę i 1Ler;yoh patro- 
n6.. św. kaMe_." obowięzu
ęo obwałą Bo.kIj i ctwarte i. pokazujęc .erce 
fI'fIoje, :te &adnej 'W t;,m nie 1B8Z 'Własnej pr:J'wat:y albo pOIQ'tku, upa'tru.- 
jęc dusznego 1:ak bardzo jak oaoał, Boskę. 
To ucr;yniw.", pobJ.egłb,ym sam lIIYślą do piel1a i .tawiwer;y .i, .. 
bra_o" jego a krr;ył ś... na .i, ..lo
wsr;y, ..,rzel1b,y. .ię wer;ystkich 
8praw swoich złyoh, kt6rekolwlek B poduszozenia pobutn1k6w oz.ynilem. 
W,powiedzisł b,ym ;le.\ 31U!bę na wioki, pottpiuł [.ic] b,ym grze c.., ....0- 
;le, ..,.....iajęo jalo. wiolkę krr;ywd, or;ynU Bogu IIOje... Stwóro, i Do- 
brodziejowi !em bardziej eobie wa!,ł docze.ne do 1D03ej ..,go
 .t;v!Ol'ze- 
nie nU c....ał' Boga ...go 1 jego prawa ob.e....anc'ję, w;yznawalb,m .wcj, 
niewdzi,ozność i .zslone głupie are
, !e do lad& pr6!nośoi b,y
 
prr;ywięzene z ujmę zbawienia mego i Ionteopto. 11

1 ae
!.zego De- 
bra, kt6r,y. jest Bóg. Opow1edalb,yIl, !o od togo lIO..n1:o ten Bóg jee1: 
moim panem, Menerchę, It6ra... .olno6ć IDOję daj, . n;i.ew
l, i wieozn;ym 
jego jestem .ługę. Je.1:.. ka!da... jego rozkazaniu podd
m, je.1:om 
niewolnikiem Pra. jego. Przel1adam nad ".r;y.1:kie naj.i,kaze pooieo.., 
swoje ta!de od niego, 
 na3'f11,k8ze dopulI&ozone utrapienlB 1 owszem 'fi 
nagrod, ozaeu na msrnoAclscb strawionego 1 swobodnego albo swawolnego 
Qoia obieram .obie krr;y!ow. drog1, 0s1;ro6ć "wota i pOku1:.?, Potępieł 
[.io] b,y. i 116j prze.zł;, Qwot brr;ydzęo si, ni. i ....,.tk1,." anioł6w 
zł;,oh, któr,y. b,yłem posłuszn;y, obowięz..jęo ioh po.łuezeil.twe. Boga, 
ab,y w wiec""ej swojej. ..pis.U pami,ci, lo 1:080 oza.u i ..,..n1:o ",po- 
.iedziałe. je. slulbę, a oddaj, ai, cale na wie1'll'l .1..lbę P. Bega ..,_ 
jego, !ałujęo .. gr...o.., 1 pr...praazajęo _j..tat dobrego Boga. 


I 
'I 
I 


,I 
I 


II 


. 


....
>>>
- 292 - 


Potem wr6ciłby m 810 Iqyśl,q, do VllQzienJ.a P. Jezusowego 1 zdałeu 11' 
progach jego padłb;ym na ziemię proo'ternując s1.ę przed wB2i,Yst:kim1 hl
- 
t;ym1 11341 k't6r,chem b3ł sprowadził De as,yst:encyję jemu, :2;8 jeł!ltem. "te- 
go Pana sługą, te jestem poddal13m, r.:iewolniklem, wyznałbym marnotraw- 
nJ ł;ywot mój Jałto :1 Wf czym ucz;ynlłsm 'temu majeet:atowl kr2J wd ę, opowle- 
dztałb:7ID. z 
81ell., przeprosluł [slcl bym 1 flBIQ w82\)'stk1cb pa'tron6w św. 
Lprsszełb;ym dla ch...słJ' Jego, aby Go pr'Hpra8sal:... Odde.wałb:Ym IIIU 11 nie- 
1Iolą wSZj'6'tkie duszy mojej SJ'ł.'V [slcJ. rozum. wolą, pam1
Ć :1 wolność 
i WSZ3stkie z!J\Y s13. eb;y ich ze:tywał do upodobania. 811'9g0 dla pomnota- 
nie chwały BWojej. Obieralbym ł!lo
ie d.rogę krzy ta i wZlZjstkich p.t'ze- 
ciwności, w kt6rJ'chkolw1ek będąc nie cbraf:a.ł'bJ'm jego majesta'tu. Fro- 
.iłb:im, ab;y mi eię godziło pod jego nogami głęboko :iea;y
, i do kaMej 
na świecie spraw;, 'łr.Yć pOdnótkiem jego majeste:tu. Do !r".ogotkolV1iek 11 
Przen. Sakramencie zstępować będzie, nlechb.y po mn
e deptał. komu!k
l- 
wiek przez aniołów .
lbo rozkazanie albo natohnienie swoje p-,slła [sio], 
ja t;ym poetom podnółek. Ktokolwiek ;1.0 nie[;o pr....z pokutę się !1351 do 
niego nawraca, kto do askrame.atu spowiedzi ? grze
hami najclęzfI?;J'm1 
idzie. ja mu się kładę DEI. drc.dze 1 t.ak (\
U
O tle lIIobi9 dt"igam at 
usprawiedliwlory Z,Ostł:l.D1.ł:. Ca1.y f;"'ł\'ll'ot 
6j w najpokorniejs
ch usłu- 
gach tego Pa!i
 n1a
h D
dz1e
 
A że te moje wS
Btk1e pragnienia 1 ob1etn1ce bez laski jego 080- 
bliwej 111g
 b3Ć nJ..8 IłOgą skuteozne, upraszałbym pod nogami jego 18- 
łąc. 
. wielką pokorą. samego siebie w proch zagrzebaw8:r.J jako dzieło 
wł051\Vch rąk jego stawiwszy przed oblicze v.: tą supliką. e.ł.eb;y mi dal 
łaskę l'aprz6d. na usprawiedliwienie doskonałe, potym na peraewerancyją 
albo dotrwanie 11' ełuśbie jego. Trzecie na zYJ;Yoię:2:enie 'Vis
s'tkicb pr'1O- 
ciwnośoi odwodzą
yoh mnie od wiernej alutby. Nie na to prosić tej 
łaski, łieb1 oddalone b,ł;y odelJlTl.ie albo pokusy albo utrapienia, ele na 
to, ab:f kiedJkolwiek z woli jego PrzeneśWię'tBzej będzie się mu podoba- 
ło dopuścić: tet. na mnie, ł:eb;Jm loh oierpiąo był mttny pl'Z8Z 'tę łaskę. 
te
m wojov:ał ze wsz;ystkim piekłam o jego Słowo i pomnoł;enle Cbwał,. 
113 6 1, Pamiętałbym o tJ'm nie 'tylko przez 6"f1 dzień ale ca13 
wot. tam 
to jest słuGa Boski, 
em wypowtedzlał piekłu 1. wS
Btkiemu stworzeniu 
słutbę, tem oddał temu PaDu wszyatkie s,ly [sic] swoje" niewolę i 
zlIO'sł;y, a zaczem niepodobna dopuścić się jednego grzech
 albo pss3ej 
swojej na co uf;Jć, bo te pasy je są :i3osk.te. nJ.e mam do nich wład:tJ tyl- 
ko Bóg powinien ioh zstYViSĆ dla ohwa
' swojej 1. ja atylor
eni9 boakie 
do żadnej swojej nie mat.n t."3ć w;ygod.;y. t;1"ko do Cbwały Bot.ej.. 1'
 '..('tal 
'hym i na to te31 
.odnótek P. Jezus6\V, dla te
o 2JJWtlt'::J 
"'
:.ort'.
ł zawsze 
ochotnie do jego posługi nawracałbym się VI ke:tde
 oktiZf1.j [:::I10JII. 


II 
.:... 


-
>>>
V. INNE ZAKONY 


9. Z PlSII TEKLI RACZYJffiKIEJ, DUCHACZKI 


W s 1; , p 


I 
j 
, 


ROkO'D1s "K31Qgi czter;y objawienia" wrez li 
wotem Tekli Nal,oz- 
Rao",ukis
 (+1790) zna3do"el si, " klesz1;orzo ks. II1s30llar.., we r...o- 
wie. potelr'. ".'9 Kre.kowie. Z rękop1.su tego O.Efrem Gl1Ask1 OP polecił spo- 
rządzić 5 odt-'laÓW ma.sZJ'nowyoh w oZiasie od listopada 1943 do marca 
1944. Jedna kopia ofiarowana zostala biblioteoe O.Dominikan6w w Krako- 
wie, druga S.Duob
Qzkom tam!e. trzecia BiblIoteoe JaglelloDakiej, 
część ozwartej kopii zostala zniszczona w 1944 w 
twlanach. re
7,tB 
oosleła e ks. Alek'elldsr 2yohliUk1 pr....kazał mi 3ą. Teks1; 1;ell skola- 
c;Jonowa1.em z 01'381nał'em, kt617 został zwr6oon;p do Krakowa. 
llae..,nopi. obe3mu3e w oałośoi 772 s1;rony. z 1;ego Q"o1; obs3"'3e 
vrr'Bz z "aksjomatami i1 cz;yli pobo.łiIU'1D1 zdaniami 1 wierszami oraz pieli- 
niami B.Tekli 266 s1;ron. 2y,,0t; oparty 
ee1; lIa lis1;aoh i/zapiskaoh 
autorki, które opraoował dom1r:.lkan1..n lwowski spowiednik 
ZJ 0301eo du- 
ohowny " 179B r. Nie zllall\Y 3ego imienia i lIezwiska. Wysulląłem prz;n''''- 
Bzczenle, łie obrodcą pism Tekli b3ł t17nit;arz. skoro 'trynitarze w Be- 
res"teozku wydali Qwot S.Tekli ohoć pod innym 1;;\'1;ułem " 1BOO r. Rów- 
nie:! w klasz"torze 'W Beres'teozku znajdował si, portret .8. Tekli. .B3l3 
'to pr238otowanla do prooe8u kanonizao3
nego. "Objawitl
lall przedłotiono 
oenzorowi kościelnemu ka. Stefanowi Wulfersowl. kanonikowi gnletnleb- 
8k1e
. kt6rl reprezentował stanowisko raojonalizmu, podcz8s gCb 
obroiLca pism. jak 
nlka z odpowiedzi. b31 zwolel:U11ldem DUDS8 Szkota 1. 
1 2;ywot jest: zatjtulowBDJ' "ZaezcQt 1 ozdoba w ..iek.u ośmna.atJm Zakonu 
Regularnsgo Wielebny oh Foniell Kanoniozek S.Duoha de Eaxia. Wielebne 
w Bogu. PaI1I1a Tekla Nał,o.. Rao2;Yt.eka. ł:0botnym i świą1;obllv;ym Qoiem 
jako kw1a1; ozye1;y 1;es;oł zakonu wydana . Kaiątk1 w;ydalle3 VI Beres1;ecz- 
ku nie odnalazłem. Mial ją J.St.P1et:rzak. odpis t;y'tUłl1 :przytaozam VI 
"Od relis:ljnośol" 8.199 p.204. Po Qwooie nasttpujlł "aksjo!Zl8'tJ''' s. 
TekU i 3e3 wiersze i pieśni. Oó3awielli.. ma3ą 1;ytuł. "KoiVgi oz1;ery 
ob3awiet. pełne lIauk chrześoije6skioh wieleblle3 penny Tekli Nałvcz 
RacZ3ńak1ej, Zakonu Kanon1ozek Regu1artlJ'oh S. Ducha de Sa.xla, k18SZ- 
Cd. pr
p. na atr.294 



 


I 


- 


....
>>>
II 
l, 
l 
I 


, 


- "94- 


D.!'aluaJa ta Jeat slIozeg61.nie oi.b.a. :1].t8g0 pr..,toozono UBtlP1 
1ct6r,ych ona dotyc"J'. w tyli ".Jlepaze {b. IV) i naJeł.b.ze (kB.III B. 
XVII i XVIII). Sali iJWot zawiera liClIlIe obJawienia o poazczeg61Q1oh 
oaobaoh nie....D;Ych II 1011.nia. podobn1e Jak to c..,ni n. !lr,ygida. BIł 
tu teł upoen1.enia apowiednika II nakellu Chryatuaa (a.145). dzieJe ka.a- 
ty duohaozek lwowakioh (a.166-184), zmiana kapelana i apowiednib po 
przenieaieniu duohaozek do ......,tek i rzadoza koaiunia n. (a.169. 184- 
-185). Z....aano S.T.kli piaenia obJawiell na p.wi.n o... (1784). BIł to 
lIagadnienia .,..gaJ,oe oaoboego zbadania. 
lIartoll6 "ObJawiall" według ""'ania b. tyoh111lskiego nie Jeet wielka 
(roz
wa & .,dawc
). Ineoz83 p8
rZ8ł na nie O.Jaoek Woronleok1 2 . Teka- 
t, pisane są roz"lekle, najlepeze :I!I1ł " k8. IV. łłulII8'r,oj, .'tron orJg1- 
nslu zaohowano zgodnie z m&az1Dop1ee.. 


I 


, 


I 


Cd. prz;yp. ze atr.29
 
toru n1esdJlI Lwo1ll!lkiego ł'rOtel!!lki". Hekople oprawD3 w 
t6r( brązową, 
in 4 0 . Blłdzę.łe powstał w r.1798 l ktbrll to de.tę noal. Je..t on piaa- 
ny r,k'l kotlea XVIII w. Skoro lIew era WJ'J,tki z lI1Iag 1u.lIulteraa. 
Jeat zapewne kopili oryginalu lIaginionego. prZJ'naJmoiaJ Je61i ohodzi 
o t'Objawienia n . 
2 Karol G6raki, Od re11gi3no6oi a.199-201 pr
a
Jltnw1a ..gadD1.n18 
autorstwa rtkO»lBu.
>>>
"'II 


Tekrt *r6dłow;J 
(l'rag...nt;y ) 


[j] 


KSL\2XA PIKR1I5ZA 


Co 1B1, rz'!klo " *,clu, :te mała DRRU Tekla Raoąi1su wlele rzecl'\Y 
wysokicb pisać, It6re Jej sił przepowiedziane w Objawieniu I to gdJ ei, 
ekutkiea 3teło, prz:ynaleł;" abJm te porządkiem jedną po drugiej poło- 
:t]'ll a pozna ka
. &8 IIIł z natohnienia .Bo8t18go, oz.:pll 'tchnieniem 
Boskim. pisane.. Pisała 38 za'. gdJ' 
ła w lI'tanie złąozenia z Bogiem, 
c..,li, jak Ilćwią, po zaślubieniu. T, pierwszą kai'łtq zec"",ła pieać " 
Roku 1760. Dnie 22. Paidziernike, podczae Rekolekcji &Woiob. 


Rozdział I 


I 


o upodobaniu Boekim 


I 


C6rko I Słud.., moi wiele dr6g op1eal1 ze eprawą Ducba ...go, k1;6r;y 
jest we om18, a Je nill B6g jeden nierozdziell3Jll jednak upodobania ..._ 
go jenoze nikt nie op1eał, bo to jeet eprawlł ""drośoi IIOjej, a l1li_ 
drość epr....Ił Upodobania mego, i WBz:yetk1e eprawy doelronał06ci lIOicb 
sił jednyll Ak1;em Upodobanie I18go, i dopełnieniem deterll1neoji S1id6w 
moiob. Nikogo jencze nie prz:ypuśo1łell do wyjawienie akr;yt;;J1cb taje..... 
nic 
loht 
ebJ'at IlU wl!lm"stko komunikował, co. do wiaozao6ei zos'tawlł, 
1 1;0 00 zos't811'ilem do dopełnienia wszelkiej DS'tUQ konce. A w tym slO 
pokazuje sprewa IIIIIdrośoi IIOjej, i przell\Yeł nledośoigł;y ekrytycb wyro- 
kOw 1OO1cb. u.taj mi, 1 wierz, te w8Z38'tk11D. pOBpo1101e, B .. 8zcZ8g61noś- 
oi tobie t, prewd, okazuj" te ekr;ytoAć S1idĆOl lIOiob są drogi dla wy_ 
br
ob upodobanie ...gol tak ..IMi, tym, k1;6rz:y to c..,tać będą; bo 133- 
nell i C6rką ten jest moill, k1;6r;y w ewoim u
śle prawd, IIOją gruntuje, 
a sercem wykoD3wal 
aden ole zbłądził z drogi, kt6r;y elt poddał 11011 
upodobania ...go, i kt6r;y due"", &Woj9 na łonie moim złoi;yłl bo mnie 
t,m obowiązal, abym. IIIJ. IIlu!3ł "sprawach zbawienia jego, i posilko- 
wał w drodze .pracowanego. 1 zwątlonego D8 siłach wzmaoniał. od POkU8 
etrapionego. 1 oiemnością natur, otoczonego. łaekę .1a
 oŚwieoał. 


I 
I 


....
>>>
-296- 


Pr7iYznasz to w śwlatlo8c1 wiary, ł;e ci prawdę okazuję w t;ym, co tu 
przeło
lem: ale to niech ka1d3 wie, te z pracą, 1 bolesclą 'to pozbyć 
musi, czego zlI\)'slnle nab3łi bo S:ynem moim inaczej nikt być nie mo.te, 
t31ko VI zaprzeniu siebie bez ftłasno
ol n6
ur,y1: []J Dla tego powie- 
działem: "Oddaj w97V'stko za w8
stko:I'.. Bo własność mieszka 11 śm1er- 
telłJJ'm t]olu, B Je VI Dsdprz:;rrodzoDJ'm. Własność ko6cz;y się śmiercią. B 
Ja w wiecznośoi 
3ję: Własność się płaci karaniem, s Ja koroną chwały 
1 szczęśliwością w:ybrsD3ch moIch, któreJ .t.'.ikt nie opow'te, t"J'lko ten, 
kto ją osiągnął 1 wiecznie praktykuje. Drogi Upodobenls mego są Bk.r;y- 
tości Sąd6w moich, które nie 'Ws2Vetkim są objawione I bo do netur:y, 
staDu i Dposobnośol łaski moje atoBuję, 1 przyzwoite obOU'ślam srzodki, 
co, komu, jak 1 kle43J' elufl3ć może do pozb;ycia włsencbcl: I choć eię 
zdaje bJ'ć rzeczą małą w mniemaniu ludzkimI ale t&D. co doŚwiadoza. z 
l)sjwlększą aprawą por6wne.ć mote to, 00 sl
 zd.aje toć od much3 ukąsze- 
niem: Tak odmienność Datury odmienne epraYł)' o2'\Ynl, e tych nikt d
8ta- 
teczniej jako Je wiedzie
 nie mo!Si 1 te tor?nuję w wieov
oŚcll D1e 
tego mOwię Vi Pieniach SalomoDo'o'JJ'ł:h: "JedD3m wejrzeniem 1. ;jedJ:o';n wlo- 
Bem zran1łe Berce mcje'". Be 
;)rg,vr"'_ aał3 zoe sie b;]6 jeiln)'m włosem, ale 
z c2V'stego e&rCB.. i z prawej wie.r3 Wl.ęC3J zyskuje u mnie, Jak wle1u 
be?. miłości. Słudz;y U1Qi. ne paszoz;y wieie nagrollBdz:111 zasług. choć na 
'}1J
:1n;ym miejsou, 'Jo 1D41rCJść moja ten o1l3m obrała spos6b 1. miejsce do 
zBPługi, 1. dam św
adectwo na sądzie moim, że prze
że
li cnotą 601śle 
obowi
za
ch Prawem. B surowością 
oia Pustelniczegal dla tego drogi 
Upodobania mego niech nikt nie przepisuje; bo ta jest utajona w skr,- 
t;ośc1 Są.dów moioh i zoste1'liona rządzeniu memu dla t30b, któryoh szcze- 
g6lnie w,bre.łem Bobie od wieków: Wielu ich mówią: "Kt6ż nam ukate do- 
bra? kto nes nauczy prBw43J'? kto Dam uka.te drag, prawą?". A Ja o takioh 
mówię w Psalmie Dawldal "Obo, powstali przeciwko om.le. a mocarze szu- 
kali dUB2ij' mojej, a nieklu.dll Boga przed OCZ3DB Bwemi". Szukają dobra. 
a nis. omie wieoznego dobra I bo " sprawach swoioh mnie za oel swój nie- 
kładną. 1 niepodnoezą ullt1słu serca swego. tebym'lm b3ł pomoOą1 Szukają 
p:r-SVlOJ. a kłamatwem uwiedzeni " pr6
noŚclaoh 81t nurzajłU Szukają pra- 
wej dregi. ale nie tej, której Ja nauozałem, bo sle Dlepodda"8
ę woli 
11pndobanla Ila8go 1 niepx:oz;yjmują śrzodk6w zbew1enJ]1oh. kt6re :im zgoto- 
walem na drodze sprawiedliwych: WS.Q'BC," tao, są 
ocBrzam1 Wlf1.:rllCśC1. 


.. 


III' 


1 
Pags 1. V.ultimo: S1011'a te_ be ;o;---.!!.
ę-!"' ąQ.śoi v.atl\
 d1c1t Ce:!('I'!", ca- 
le !lą nie zrozualane, 6. bardzo cz,sto.. tj-Gldz""!e..: są uŚJ'wa"1 ; :;a- 
cz,m nalet, w P.l"Z3Plsku WJ'tłumaozyć; 00 sl, ma rosn"ć.et irJC.-..( to 
słowc
 własnoŚĆ ? C
li 'to \'łlasna wola? oZJ' ,,188.:1':1 m:i,ł:t.(&
-' ,-

y 00 l.n- 
n8go? Ad id Jioo: 1.ntell1g1 debere per hoc 'toł.al!. (:on,ert.:z.-:'1 tl
um ho- 
minia; scillcetz Intelleotus ł Voi
nta8. et Mf
ro
lł qU
8 haQC Bunt 
propr1a hom1nie: Quae omo1a c1eben't rss1.gnar1 in b.'lUa ':reator1e in 
hom1.ne, g,ulcunque vult prof'iQere iD. via Sp'" ",';1.:t\.J,':i.l:t.: e't :.!..deo nor.. 
.frust'ra ibl additur: "Redde omn1.B pro omi ;;'
 E'!; ł'.aeo eet Comawnla 
dootr1na SchotLae Ascetloae I neque oires. he.o dublu.!I exo1.tarl debuit, 
si 88n8U8 8equena plB mante 8umatur. Par1.tcr... 


I 
III 
I 


III 


.... 


-
>>>
- 29'7 - 


Dusz.j' swojej, bo niekladnę. przed OC
 omie Boga Stw6rcę swego i dawcę 
wszego dobra, 1. wodza prawej drogi: dla tegom obcJ' 1. nieznajootY u 
sprawiedliwych, ,kt6r
 tak p08
ępUjąz Kto.szczerze usiłuje Dab,yć wie- 
cznego dobra, to go nleBzuka dwornie; ale w B
tości aerca, 
 upoko- 
rzeniu duoha, 1. z pOddaciem &Wej własności Da zniszczenie D8tu
 
3clB 
prz:yrodzonego 2 . z gotowością ne w82iYs-tko, co sprawiedliwośĆ moja, 0.0- 
b
oć, 1. miłosierdzie ku zbawiennej potrzebie ob
ś18ć bodzie, Taka 
jest droga upodobania mego. gdzie sprawiedliwi bez obierania dają e1.ę 
wo1L.o rządzić mocy prawicy mojej I a porzuoeni na ł.onie moim. [2] w po- 
koju z8B3piają, czego nie doświadczają ci. kt6r
 pracują marnie, a 
mniemają aiv b,ć oa drodze sprawiedliwej' ktoł3 ich" t,m oświecił, 
pr62n1e bez łaski mojej, ktćra jest Światle m prawymi ale ta nie_oho- 
dzi. t
lko w pod
aDe seroe i nieohcące wlasności. Kto szuka prawdJ. a 
niegruntuje seroa w prostym Sumieniu. ten kłamie przeciw sobie i bo 
8zuka tego, czego niezachowuje w ustach. i zawsze alę tym zwodzi, te 
prawd3 szuka. 1 ZaWtfze kłamie; bo Berca u arf slu D1eprostuje: Kto ohce 
iść prawdą, ten zawsze w prostocie stoi aerea, i niczego eię tak nie- 
boi, jak. !ebjr z granica praw(b niew,krooz;ył, i zawsze eię pilnuje w 
prostooie eeroa, :Ioeb;y 1 uety, i uoz;ynke.m1 prawdzie zadoeyć ez.ynił. Ta- 
ki jest pr8w
 sk"tekl kto prawdę szczerze kocha, i prostym sercem. do 
mnie ull(Ysl poó.coffi, ten się niezB'II'iedzia nigd:Y " prozbilł modlitw"y BWO- 
;Jej; bo takich prozba r.n1ewela do uczynku, i do widzenia oblicza 118- 
go, 'II' kl.ar cz.yst;ym. i nlezmrul.oDJ'1I. okielli czego "1kraozając;ym z prawd3 
nie obiecałem 02'.Jn1ć. CZij'lIte. Oblubienioa moja w Pieniach Salomonow,ch 
jednym we3rze,n1em oka zraniła seroe moje, i tak mnie zniewolila, :Ioe 
j, atrzałemi oz,etej miłości wzajemnie ugodziłeml gdzie siV miłośnie 
Bkar:ły.1 "Oblubienieo mój zraDił mi seroe moje, 1 oó8zedł, szukać go 
bOdę, p6ki eit nlewr601''. Tak mnie szuka ta Oblubienica moja, nie po 
rozllcz[)J'oh m1ejecaoh, ale cz;}'stym sumieniu, 1. proet;ym sercem uIQ,Ysł 
8,,6j wznosiła, szukając amie prostym rozumu okiem, 1. m1ł:Ym oblepieniem 
serce moje zniewoliła ku Bobie I Tak prawdę kochająoy w bogaotwach ob- 
fitują wisoznego dobre, 1. niezmrutonsm okiem patrzę De Stw6rcę 8wegOa 
Prosi mie Dawid w Psalnle: "Uka:lo mi Panie drog, twoją, a ście
ek 
twoich naucz mnie. "Kto ohce lść drogą prawą, niech się nlebada 


I 
II 
,I 
I 
I 
I 


I 


2 Pag: 2. V. 32. Quod d1:citl Słowa te: Z p Oddaniem 8we 
 włesnośoi De 
zniszozenie natu cia rodzone o: 

 o. są b ar zo o i emne. 
et soata 8& tac epeculativue, sc1re 
ebet, quod Datura hUIla- 
Da tota in£ecta sit peccato nedum primi ParentlB, sed etiam proprlo: 
Et post remissum pecoatum lraaolb11a et ooncupisolbl1e ssmper ma- 
nent;, igitur u't eb bJ.s homo purgari p08sit quoao. uBum, ne08asum sst. 
totum id sub
8re voluntatl. 80 dlsposltionl D1v1nae, quod sam volun- 
tatem lmpedire possatl et s1c plenarle subdendo se in oroni dlsposl- 
tloni Dlvlnae, nil quldq
am propria voluntate al1gendo, v1ncit pro- 
pr
am nature.m 'tsm in lrssclbili L .quam ln Concup18oibl11: Bt Elle Vlc- 
'tor 8ui taotus PauluB ćloeba't. .'v1vo ego, lam non 880. viv1t varo 
ln me ChrletulI". 


...III
>>>
- 298 - 


o 1Ikx7't3'oh Sądach moich, ale nieoh slucha gloBU upodobaIlla mego w rZ4- 
dzeclu, 1 nie oh nie bierze przed się spraw .łBS
obł ale n1ecb czeka, 
00 mu Ja rozporządzI, 1 niech 'to oZJn!, 00 I!!'J prawda pr?ełot;y. 1 na u- 
c
 go poznać wolę Upodobania mego; e to na ten czas, k1eQy go laska 
potwierdzi VI' prswdzle, 1 ugruntuje na nleodm1eD.DJ'm skutku: Tego ten 
nlezrozumie, kto niema łSIlk11 ale dątąo,. dozna, i da świadectwo praw- 
dzie. kiedy dost:ępi t:ej łasld.. 


Rozdzial II 


o d08konełej miłośoi Boek
ej 
Prawdziwej lI1łośoi 8t:oploil na t:;YII BiO grunt:uje. !eb;y ozu.ć sł.odyoz, 
ktOrlł na Z'IV'IIł;, mlewam plellzozony. duszom.. zaczę'te;1 drodze. ab.Ym lcb 
"'II Z8ohoo1ł do dostępienia doskonałej miło&o1. Bo miłość o'IYst:a nie- 
esuD Bmaku.. ani właBnego dobral ale CiQ8'tJ. a.flektem, nlb3 słonecZDJ' 
proll1ett., do e"8go okręgu powraoa, eprBwiwsl!i.7, to, co bJ'ł powinien z 
Prawa nojej natur,y. lI1ł06ć jeet o..,st:a. i jasna, wspaniała i wi81o- 
władnał łl'tat'eoznB, 1 aęłnał i tak prZJ'brana we wazy8tkie ono1;y. .e j" 
nikt nis 
 przewylsZJ' w doskonałośoi stopniu. Z nikim niet:owarZJ's"" 
bo jest wBZJ'łrt1d.1I osobna I Rlkogo Bi, nieboli bo 118 lladw8Z3stkim 
Zwierzohn06ć, 1 Panowanie I Zgoła 'tak. sobie wolna, :ta za granice Prawa 
naturalnego bespleoznle .,18
u
e, bez 
kroc
eni8 pr8w
. 
Oblubienioa IIOja w Pieniaoh Salomonow;yoh wyohwala mądrość IIOją. w 
pitkn060i wyra!onej. gdy mówi. "Koohanek mOj weZJ'et:ek biały. i rumia- 
ny. wło
 jego jako Purpural głowa jego jak najwyborniejeze złot:o. 
;JagocU ;Jego, ;Jako 1111e pełne zapaohu rotl Etc." Te WSZ3stkie pochwa- 
ły nio innego niewyra!eją; "'lko przelllJ'sł mądrośoi mojej, miłość w 
doskonałość onOt: przebranąl bo ona im najwylej wyniesiona. "'II witoej 
poohwal odbiera, a ostatniego stopnia o1gdJ nlekońoz,: bo do 088,oe- 
nia m1łoiŚol cala wleczno6ć ezozupł.,1I slt zda;Je bJ'ć ozasem, 1 w t,m 
jeet: jej wspaniałość. Pogląda ona na wielość epraw, i okazałość dobra 
pospolitego, ale oB:Vl!Jt,m, 1 3asllY m rozumu okiem, nic własnego nie 0- 
bierająol i zt:ąd ją jasno poohwał;y t;;yt:ułują. le bez zawady na wSZJ'st:- 
ko 388DJII. pogląda 'Wzrokieml dla 'te80 ;Jej pi.mo prll;Jznajel "Ol quaa 
pulohra, ql quall. oBlItaJ" Od.ata si. ona na wlele dziel niep08pollt;ych, 
i niekaldemu do wykonania wolnyohl i w t;;ym jej jest mol.ność. ale zaw- 
SH przybrana w cnot! pokor.y, 1 na pogardt wlaGą nleLlIstraszone grWJ.- 
t:uje seros. i zt:1jd ją na..,wają stat:eozwu bo ją nik1; z plaou. próoz 
poslu8ze6stwa nleErUB
1 Zawsze prz,brana 11' puklerz ..*nego seroal bo 
nio nleezuka, 't11ko poOh
8łJ' tego, kt6remLI w sprawBch słułi.J ł Ani 81, 
dzieli łupem. gdy w pOIIIJ"l
oh ut:arozkaoh nieprz;yjeoi6ł zwyoit
. ale 
wSlr,J'at:elo: ..,sk te.... k1;6rego 80011 utarozq Z1!J'oitQłe. wiernie w poohwa- 
laoh deje. i ztlld jest oZJ'sta. bo Bit oud..,. nie..le, a przeoiel do 


I 
, 
 
I, 
... 


-
>>>
t 


I 


} 


- 


- 299 - 


wsp6łbogactwa dziedziczką ogloszona tego, którego dobrem Bzsfu3e bez 
prz.ywłaszczenla pagt'- 1I110ll:ć :!:.8WSZ8 . powagę 1ł1obodz1. na plao; bo 
w8
8
kie cno
 pod je3 kommendę u8
kowan8 swoje eprawują aktJ. 8 to 
na ten C::'8f1, k.led3 na doekonaQII. stopniu p088888 odbiera Zwierzchnoś- 
ci, 1. ztąd mB lm10. Zwierzchność 1 Pano'łll'anle w rozkazaoh 1nDJ'm cnotom. 
kt6re g
 bVdą bez nie3. martw,y odbiere3'! akutak. i bez zaploty gin'!. 
Taka j8St miłośĆ t3zna. 1. zapaoh .,dająca, kt6ra gdy owoo rodzi, oraz 
1 zapeob on6t przynosi ukochanemu B.emu, a kt6rym namiEln!}a Oblubieni- 
ca moja w Pieniach SaloIDODow;ycb. Jest jel!lzcze WJ':lBQ stopleiL doskona- 
łej miłości, kt6ra alę zowIe 1I1110ll:ć kochania, 8 ta 1neZ8 prze...,f;ś'z8 
stopnie, bo na na
t8
m os1.ada doskonałości wierzchołku: Ta bierze 
pI"J'm tej, której tu stopnie porządkiem wyraziłem; bo tamta praoowitat' 
a ta 8poc
w8j
ca Da lonie ukoohacego swego, i obf1tu3ąoa w dobracb 
zapłaty wieczne3' Ale ten atopieil po prac, odbiera3'! w,ybr8l1i dud.., 
11011 a o tej to miłości tak m6wi Dawid.. Paalmiu n
 da mil;yll awoi. 
spanie, Oto dziedziano Pańskie, fl'pnowie t:lLplata owoc ł\Ywota". 
 te- 
go m6wi m1ł3 mi bo . doskonaq 11 etanie, 3ut do IIpocZJ'nku po prao, przy- 
chodzącym" dziedzlct;wo wiecznej zapłaty. Ta m1ło6ć nie !III. śrzodk6w, 
ani zasługi ,,18sn831 ale c2ij"ste kochanie 11 .obopólnej 1I110śol, dwa w 
jednym sercu 
e mną. VI ,;]edn;:pll. chceniu. 1. " rozulll1eniu, " jedJ:tym. dwóch 
serc miłości akcia: Te3 miłości nikt nia nauc
. tylko [II ezozvśl1we 
jej doświadozenie, i wieczne IIlIBkowan1e, jakiego ZIV.I!IQ nieznajłł... 
* 



 


Rozdział VIII 


.. . Oblubienica w Pieniach SalomonO"J'ch mówi: ''Ba ulicach jako Cy_ 
namo::., i balssm .oni8
ący w.ydałslD. zapach, jako mirra .,borna ",dałam 
elodkość wonnośoi". Te elowa Pi.l!lIll8 znacz" duobownlł Oblubienioę moją; 
VI jej cnotaoh zapaoh, w balsamie miłośĆ, . m.rrze ute
erowanie natu- 
r, dw03ekie3 w ;!edne3, w tr03aką łaakt przaz łaek
 przomienione3
1 


.3 Pag: 14. V. 8. ait Censorl Te ałowal Ute erCM'anie natu dwa alda 
w edne VI tro ak łask zez laik rZ8 en ans e Ol n e o 
są c 8ame, a e 1108 e n ezrozu ane. n senau r uan vult ram 
lntelligere nOl5tre Theola: Nam duplioem naturam debemus 1n holline 
intelligere; animslem. soilioet. et ratioDalem: qua8 itaque plene 
purgatae tranaeunt in tertiam quasi natura m, Qua8 scilicet habat in 
se lmaginem :Filii Dęil et in bao duae prim. adunaotur per grati.. 

di8torls in gratia tripllci eibi data. et ideo oon8ulto dicitur, 
per gratiam, ut intelllgat homo, omo1a doca splritualia bebere a 
gratis, et per gratiam. non nro 8 se, et de I!!IUO opeNI Daa oamia 
bona B Deo Bunt. D1cit etlam 11188 dU8S natura8 tamper8tas, et nOD 
extinctas; quia Quem diu homo in hao vita vivlt, non potest essa 1i- 
ber a tentationibus, quanquam animae plene purgstae nocere nequeant 
per grat1am Dei, Bed se b8bent tanquBm CBDeB post parietem latran- 

ee l Qui mordera, at leadera non p08Sun1i propter medianta m parletem. 
Den que res tota ideo brev1ter expressa Bat. quia 88t revelata. et 
non ex conoeptu Toheclae (sic) scripta... Aet (aic) meliu8 rem in- 
tellig1t BDi
 Spirltualis, quam 11ngua aut cala mus exararo valet. 


.....
>>>
-
oo- 


o Of'4.Y1D świadeotwo stwierdzę IV ozasie upodobania mego tej vrawdJ!a teraz 
Di

h trwa zasługa w prao, oczekiwania Qzasu 
ego. at spełni,... 
* 


£ill 


Rozdzial nn 


II6wl P.:1.smo: "Jł.ynloała s1.(I wielmożność Twoja !Jad NleblC1fts tt . Niebo 
nie jest celem Majestatu mego nlesko6czonego, ale 
31ko jest podnbt- 
klem n6g Majestatu mego, 1. kaztll!.ltell w;yratoJUm mądrośoi mojejl Jest 
jeden ocean 
lezbro

onego morza dobrooi, 1. milosierdzie mego, kt6ry 
!!I-GWorzyłem V'l;Ybr8D3 m, sługom, 1. prZJ' ;1aciołom moim, dla ich 'IIlec zneSg 
WlzQzęśllwlenla, a C3wSQ, 1. uraczenia 118g0. Chwala, kt6rą mam " 80- 
biG, 1. wielkość Majes,atu, Da kt6r,ym B6S
8 mego wspaniałoŚĆ Ok8ZUj
. 
jest tej niepojętośoi w piękności nieetworzonejl te "eden rozum ludzki 
nie
lko pojąć, ale ao1 
m6wić na wieki niepotrafiI bo w tym jeet 
chwała n
epojotoścl mojej, 1. powaga godności mojej nieporównanej. 
Struktura Nieba tak jest piękns i doekoneła, jak piękny, i doekoneły 
4 
Ja Bóg S
6ro8 jej jestem I bo wB
8tk1e kreatury Da podobieństwo m0- 
je stworz,łeml 8 sz.::zegulniejsz:/G1 sposobem w ozłowieku wyraziłem ob- 
raz, i podobletLs1iłlo moje: Tak closkonał;yar. ozłowieka uozyniłem., te mu 
tedne stworzenie w godnośoi nie 
r6wna, ani w podobnej pitknośoil bo 
VI uwielbionym oiele 'Po prz,szłJm zmar"twJ'obwBtaniu Niebieskich DuohÓW 
przew;ytslQ' dostojeil.atwem, i obwałą. Niebo jest umbr!:} c
stą, przez 
którą światło niestworzonego Bóstwa mego 
dajo, 1 tak oŚwieoam oałą 
obezernoś6 jego, !e wsz3etką piękność ""Idrolloi mojej w nim "Yrdoną 
oa widok pokezuję, i delektujo ws
.tkiob U1eezkeńo6w jego... 
* 
.. .Paweł obcąo .. kr6tkiob 
r8Zić słowaob tę piękność kt6rą IDU po- 
kazałem, tak m6wis ".Ani oko widzialo, ani ucho 8.Qszało, jaką Bóg na- 
gotował w Niebie ohwałę koobająoym go". Z
813 lUdzkie, które ćmi ola- 
ło grubośoią swoją, nismogę widzieć rzeo2\Y Niebieskioh, kt6re tak 
pIękne. 1 ozyste. te 02'JStość słońca południowego przenoszą. Niebo 1118. 
duszę rozumną w niśs
m porządku natury. wedlug własnośoi praw swoioh: 


I 


4 Pag: 23. V. 18. ait Censor: Struktura nieba tak eet dOBkoneł8
 
p i ę kna t ak 1 1 dos konał Je Tw rOB e es em: m wrć 81, 
n
emo 2 e; g n D e e pow e z e , a y s worzen e tak bJ'ło do- 
skonałe jałt BOg. Verum habet Cenaor. si homo homini daret in dootrl- 
na Bua sim1.Lem. proport1.onem.z Ast quonlam res set revelata. ut BUp- 
ponlmu5. Deus tantum vult nobie hac ln proport1one dera exe
lum 
aestimationis oaeleetie glor1a
, ut ab aius pu10hritudine exardes- 
cat anlma in ipsum Creatorem: 

 hasa oomparatl0 intell1g1 debet 
omnlmoda. sad proportionis, et aequivocationis: Et revera mens bu- 
mana nec concipere, nec exprimere potest pulchritudinem caeleatis 
gIorisa; ut S.Paul
B Ipse testatur. Denique sl propter rudiores lIla 
comparat1.o dicetur 8candaloBsi t
s neque scriptura, neo quidquam 
stmile proponi debet: SspientioribuB loquItur Deus et ECclesia, nam 
arcace Div1na exponit EColesia et Patresl Et rudiores, qulbua tan- 
tum lao dari debet. 


) 


I 
.... 


-
>>>
-
01- 


Nie jest tak martwa, Jak kied3 Bobie kto Pałao ""muruje, a potym Vi' 
ziemię pć
dziel lUabo 
eDt t;ylko stol1oą nstury mo
e
 ludzkie
, z kt6- 
rą, zląc 'Z;J łem naturo Bóstwa mego 'Ił tak śclsQ m związku nierozdzlelne j 
jednośoi, te jedna istność, Datura, 1 dostojność: t31ko Vi' sprawaoh 
odmienność... 


* 

 .. .Niebo jest; bogate we 'Ws2iYstk1e Skarb,?, jakich świat nie ma, 
1. nlezDsi obf'i'tie we 1ł8Z3stkie dobre. do DS6J'cenla zlIG'słów, 1 dUBz;.? ola- 
ła uwielbionego: W Niebie jest ogr6d 
sBdzoD3 ziołami, kwieciem, 
drzewami ozdobnem1; napelnloIJy zapachem m1:Qm, zl:qyBły delektującym: 
WSz.7stkie te rzec:liJ' tJ'we, mające dU8zę własną rozumną5. podług Datu- 
ry nltszej, i podług spraw swoioh niśs
cb C2i;YDlenia, 
 sprawowan.ie 
tego do ozego są I!l'tworzcne: W Niebie są wody, rzeki, 1 zrzodłe. ł:,we, 
o2'JBte, 1. jasne, prv..anikające rozum 1 ZIl:t18Q, pelne tajemnic moich 
skr:1tJ'ch, i nie JJsz;yatkill1 wiadollt?cb; jako mówi Dawid: "Rzeka Bośa peł- 
ca jest wody"... 


I 



 


Rozdzial XV 


I 


...Chwale moje w na
urze ludzkiej Pierwsze jest Zmart
om's
anie 
Ciała uwielb1.onego: Druga z powagi Sedzlego .najw;ytezego: Trzecia w 
godności B6e
a, kt6rJ'm okrJ'łem.. 1 napelnlłeiD. naturę ludzką.; bo ona 
jest Stolioą,. 1 Majestatem moim, kształtem 1I3obra"oD3m natury Bóstwa 
mego, i doekonsł'ł pięls.nośoią Ietot,y mo
e
 Boekiej. zupełllJm wizerun- 
kiem Yfszy8tkich doskonalości moioh: bo 'tak piękną 1 doskonałą stworQ'- 
(; 
l
m tę naturę, jak piękna i doakonsła natura moja Boska... 


I 


5 Pag: 24. V. 10. ait Censorl Niebo ma duszjL 
ozumna etcl Et V 22. 
Waz stkie te rzec " we ma oe aU8z
 ł iu: D.,a rozumna eto l jest W3- 
raz; z 'Wn;y: t o c ozas n au rZ3'DD'"i"iL-t;ego, abJ' drzewa i kwiaty 
miał;y duszę rozumną. Fateor lpse bume.no modo loquenóo rem BSBe 1m- 
perceptlbl1em: Bed div1nitue quld fec8r.it Deus in oaelo, nemo usque 
nobls Quldquam (III) revelavlt nisi primo hule Anoillae SUBe Thec- 
lae, quae oerte de 
uo oonceptu non Bcrlpsit, quonlam doctrlna pu- 
si11a arat: Elaglt eam aibl Deus, cui placult multa alt1.ss1.ma re- 
valera: S1.cut ergo plscult Deo bom1nem psulo minus eb Ange11s cres- 
re, et rationalem raoaru; ita quoq potuit placere Deo iD eaelo ea 
orania retlone.lie feoera secundum ordlnem inferiorem Daturae, ut dl- 
citU!'. Et quoniam res ad fi'dem llon spectat, expeotemus, donec vi- 
deamus, quo modo reI!! SE! hebeat; et tune mirabll11Jr in operibus Dei, 
et dl1atabltur cor nostrum. in amora erga tantum Opificaml Sicut er- 
go in ApooalJ'psi desoribitur caelulll. ex var11s pretioslss1m1s lapi- 
dlbuB oonstructum, nequeunt in BeDSU litera11, et materiell eoć1pl 
et uBurparl; lta quoqus et hasc noatra, oamie. animam habere in quo- 
dam oooulto seDSU dabent lntell1.g1 et judiol0 Eocles1ae oommltti. 
6 Pagl '0. v. 9. sit Censor: Tak 
kna i doskon.sła s'tworz:vłem t ę-- na- 
tura etcl 'VIJ'rez zbyt śm1ały
zy maie b3 ć natura ludz ka ta k dosko- 
nała jak Boska? Ego sl do Revelatlonl locum, hanc expresl!lonem non 
possam dioers; seil
cet, Bsse eudaoem. Haea Revelatio loqultur de 
natura humana, quam. 8ib1 Verbum Divlnull. univltl Et vult exprlmere 
elm111tudlnema quod slcut Datura Divina Bet perreotlesima, l!Iupra 
Ca. prz;yp. na str.
02 


- 


....
>>>
! l 


-
02- 


.. 
IBJ . ..Jl;y1;no6ć awoj". gdzie obOlI. meć btdę. przez po1;
ncje duszy I 
1;0 jea1;, zlI\I'al6w nadprzyrodzol\Yob, w k1;6rycb cak t1gur"",..ć będę wlaa- 
n
 o8obł 8wo3
 oałą, i doskonal,. jak 8am! . Bobie ca11, 1 doskonali 
nieporuazeni btdl!7. To wazya1;ko b,dzie ""ol! pl'awio;y !DOjej, kc6ra z 
niem wl!2(pstko .pra1lo
aĆ będzie 11 3edD3m 1 nlęrozdzlelnJ'm miłości 
zw1.II:zku. . . 



 


Rozdzial XVII 


I 


...Bo jako oi Pacryarobowie b,yLi Ojcami 1;rzecb s1;an6w Narodu Spra- 
w1edll
oh. 1 11 nich jest rozmnotone plemio Izraelawe, kt6rem1 miejs- 
08 po Luo,perze stało eię dopełnione; tak własność trzeoh Osób moich 
te w duszacb ludzkioh sprawuje skutki, te z trojakiego staDu etworzc- 
nej w niej DatLlr3. przez nledoścle:ły przelV'slu mago sposób, tak duszę 
w;yprowadza ozya1;1! 1 doekonall!, te ją w t;yobte 1;rzeob Oa6b wlaenośt ll!- 
o
, jednocz,y, 1 przez łsskę przemienia, te się niejako staje św10tą. 
i ub6s1;wionl! w jedn;ym ze mnl! milośoi zwil!zku B ... Cob,y CU znaozyl Bara- 


I 
I 


Cd. przyp. ze atr.}01 
quam nulla malor datur. ita baBO natura hum&na Verbl Divlnl 1t8 Bat 
perfeotieslma in Bul Crestlone, Bupra guam malor perfectio ereata 
non datur. Ima diei potest, ut ex sen8U ulter1or1 datur intel11g1, 
quod 111a perfeo1;io debel; in1;ellig1 quoad moduII oon1;ipiendil ih ln 
ut s1cut natura D1v1.ne 1n sui perfeet10ne nequit oont1p1 bumano _ 
telleotuI ita stlam natura humena Verbl Dlvlni ita sat perfects, 
guod nullua intelleotu8 potest bane perfeetionem perfeete oonoipe
e. 
7 Pag: 32. V.2. ad 6: aro, są oiemne, 1 niezrozumiane: sit Ceneor: 
E8't lIenaus fltys'tlouBI Vult per hoc exprllDBre velooltetem aotus. et 
tamen habere In Caelo propr1am sedem immutabllemł quemdmodum Ver- 
bum Divinum in natura IlBDet hUlDBna:l quon1am quod semeI 8SSUII!PSl iiln 1; 
nunquam dlm1ttet, et taman illud Verbum semper manet in Pstre. o 
esse in Pstre, et ssse in natura bumana, quia intelleetuB explioa- 
bit? Igl'tur re., Div1.nae v,lle metir! bumane 1ntellectu, fruetraneus 
esset labor: nam i.n Saora Sariptura aulte Bunt ! quse bumanam subter- 
fug1unt ..ntell, 8't 'temen sunt 1.D se vera, BO D v1na. 
B Pag' 
B. V. 27. ad 
2. ail; Ceneor. Woale aą oiemne, zawile. Quod 
dioi non poteat:l qu1a ibi tantum snumerat' lata, quse Bunt in. Deo 
hom1nlbuB oeeults, et' tsmsn s,pprom1t'tlt Deua es bom1nlbuB ravelare, 
qu1d lata flguraa slgn1f10entl (IV) ut est. agnuB, 11ber septsm 
s1gnaoulis, quatuor animalls, 'tras Patriarahae. Et max 1.nolpit de- 
olerare tres Pa'trlarchas veter18 Testamenti, qui figurabant unum 
Deum in tr1bu8 Personls. e't hune lneomprehenslbllem. Inde proeed1t 
per 11lem figura m El. tribu8 PBtr1erehls. qui eran't Patres trlpllcls 
status, quorum Suecessores in fIde looum Luclper1 in oaelo debent 
lmplere, prooedlt, lnqusm, ad propr1etstem trium Divlnsrum Persona- 
rum: quee proprlstss D1v1na m1rebillter operatur Buoa e.ffsotuB in 
animabus juetia, eduoendoess trlpllcl etatu naturae orestes per 
suum lneomprebenslbile judlclum, sd unionem ess transmutando per 
gratis m, et faolt partlelpes harum proprletatum Viv1narum Persona- 
rumI Qui modus slout altue satl 
ta intellectul humano lncognitus. 
et 1
erceptlblli8; et tSm8n hoc verum eet. juxta 
etloam Theolo- 
glam, qu1a Deus nonunquam animas allquBs nadum s1bldeepoDsBt. Bad 
etlam in Matrimonlum splrituale perduclt. 


ł 


ł 


I 
i' 


ł 


I 


.L
>>>
f 


I 


) 


ł 


t 


- 


- 
o
 - 


nek nlepokale
, ktćr.y rozpleczotowal ]lOgO 81edm1
 pieczęoiami zapie- 
czętowaną, ozego elę .nikt n1e wa
ł. pr6cz on 88m jeden? Ten 
 Ba- 
ranek jeet rlgurą o
stośol B6etwa mego z !a4ną c
stośclą nieporówna- 
nej 111 najwy
sz3m atopnll1 świątobliwości dusZJ'... 
.. 
.. . Czworo zwierząt, 
t6rB odmienność Persom, e jednę t;ylko twarz 
.f'lguru;]ą, na wszystkie etrol]J' mają b3stre, 1 jasne oozJ' ł te w;yra!ają 
prz8zvsł mądrości mojej" naturze ludzkiej w;ykształtow8I1J. która po 
oC
Bzozeniu 
prowadzona z wszelkiej grubości na granic, natur.Y. tro- 
jako we am1e przez laskę przemieniona, bez !adracb granic j8SIIJ'm, 1 
bystrym wzrokiem Dejsłcr,tsz8 Bóstwa mego przenika tajemicel Cała jas- 
na 1 pelno-ooZDe VI sprawaoh do jednego zmierzając celu, w82\7Btkie oozJ' 
w1adno 1i31ko rozumu swego zbierająo oko, VI klar Bóstwa mego p!łB,Ypatru- 

e ei, t;warZJ'. i niepo
,1;e
 rozumem ludzkim pi,knOŚCi 9 . Taka 
eec 
wielka, 1 niepo."t;a Bóstwa mego mądrość, 
e w niezliczonej liozbie W18- 
lorakie
 na1;urze Ja 
ed.n t;;ylko W8ZJ'81;kill "8ZJ'81;ko 81;a
, 8i, zupelnie 
1 dostatecznie, a to dla nleogran.lozonej Bóstwa mego wielkoŚoi, który 
oałą struktur, Nieba 1 Ziemi, ze wSliYs'tkill., co w nim 3e8t, w jednej 
kropelce laeki IIO
e
 zamknąłem... 
* 

 ...ale pc grzeobu. g
 u1;raoolUj laBk, przez odkupienie IIO
e 
odebrał. pr2\1wr6ooną i utwierdzoną, prawem sprawiedliwośoil z praoą po- 
kuty w przeoiągu czasu stanie na Bt'opnlu doskona.ł.,m, k1e
 na'tura w 
swoim 't&mperamencle pod władzę laski zosta3ąc, ciohe odda3e poddsń- 


9 Fag' 
9. a V.9. ad 15. 811; Cen80r. nader a" za"Ue. !!go bano per- 
plex1'tatem, 81; eensulI involu1iU11 non videol Quapropter Rem tota La- 
t1nitate. expollo in haeo EjU8 verbsl "Nam. 1110e, QUos praevldersll. 
ad ThssalJrulD. merltorum meorum speetare his in tełllpore emi, ae res- 
tltui gratiam saDct1floantem, quam in Ldbro Sapien'tiae, post' peo- 
catum Adae, aspt'em signaculls peocata septem oapltalie obsigilla- 
run1;. quaprop1;ar nellO illum, (pu1;a. librum.) re8igillare (boo eB1;. 
ut Apooał;,psl d101:turl aper1rez) potuit, ts.n:tum eastus et lmmacu- 
letus, lnnooens et 1arpolu1iUBI qui in aeptem pItol cUluv1o, in san":' 
gU1ne proprl0 olll1e horridu_" et turpltlłd1nell peooatorum l1ostrorUII 
lant, propter a"t'''rnam glorlBm SUBII, et glorlfioBn:tem gratia. co- 
ram toto oaelo, quem perss eandell. promerui. Quatu'or autem anilIalis, 
quae dlverll8e figurant pSrllonae. et unam tantua tacie m, 1.1:1 ODleli 
partem pereploaoes, et eplendentee habent oouloe. lIla lteque anl- 
...118 e%pr1mun1;. (seu 8ignif1oM1; I) provid11is1;em Sanien1;iae me.. 
in natura bulllaD.s P8rPollta, quae plen" purgata. et de OEi borrid1- 
tate eduota post graniciem naturae tripl1.o1ter in me per gratism 
traDemutata ab8que omai termino ep!endenti, 80 ierepioaoi 8speo1;u 
occultlsslma Dlvln1tBti8 meae penetrat HUstęrla . Ib totus rei 880- 
BUllI QMld bio obseuri? Dlei hoc. quod in 1110 nOlltra Theola occul- 
te e.xprimaturl quae poe'tquam plene purga'to. fult, D1v1n:1l1sima IIt1ste- 
r1.a el erant oommunloata, quae per feote penetrsV8rat, et' 8UO Con- 
teeeario dioebat, humena llngua 8ee" 1ne.xpllcab111a i qua8 unlco 
ao1;u per 
ide. Dsi 1n1;elleo1;uB vedo1;. Quod au1;e. il a qus1;uor Mi- 
malla, ut pote... e8 diverlla, un.1I faolelI 8.xprll1łBnt IU'lIterlulI in 

igura si 881; revela1;ulI' Rell Ibs1;iouB e%plioe1;. 


I 


...łIII
>>>
-
04- 


Btwo; bo 
,
k zgubiłe wlSSDOśoi 10 . kt6rego nie GDa3dz
a na "
ek1, 
dlB

gOt te łaska jest moonie3sza, która nB
urę .zioła pod władz, 
ewojlj. .. 


* 



 


Rozd"ial XVIII 


...W drugiej przepBŚoi 
dzi, kt6r2\Y to eprawiedl1"ie według eta- 
ryoh obrzljdk6w 
yl1, Oni ohoć piekła nie
dlj cierpieć, ele natury gru- 
bość, ciemność na z
słaoh. 1 na rozumie wiecznie ich trapiĆ bf dzi8 1 


dzlejB pr6tna, kt6ra ich o
liłB; spodziewanie 8i
 fałs
we prz.ysz- 
łego M8ssyasz81 Spodziewali si, Nieba, a nlewler
11 w tego. kt6ry 
Niebo krwią własnlj kupił, i Chrzeet Sakrementslny w;ysłuQł, kt6ry u 
nich był ne pogardzie I To icb wieoznie na dus
 trapiĆ będzie: Czaroi 

e
 się z nioh neśmi."ać będlj, i przeŚladować ioh głupstwo ju
 niepo- 
wetowane. Takie dla 2J'a6w miejsce. ktćr
 tu dobrze 
ją; Czaroi, 
ktÓr2\7 ich w tyc1.u zwodz:l.ll fsłs2'iYwą o
:;'etnicą, to im przez całę wie- 
czność prz,wodzić bOdą ne Dt1śll bo pod ioh kluczem będą przez Prawo 
nakazane: Kto komu słułiJ'ł w I3clu, to 1 po śmierci będzie 11. CałJ Fir- 
mament Ziemski w swoim okr
gu z ziemię, tak będzie odłąozony od piek- 
ła. jak 810608 od Oi&mbORCi noc
ch; 1 ju! eię z sobą nigdy n
ezej- 
dą... 


* 


122] 


Rozdział XIX 


Pieklo niema ogr&J11.ozonego koiu)a swego w naturze; Bo 11' nieogran1.- 
,czonej Bóstwa ID9go 1I'ielko&01 lD8 B.63 oel zam1erzon,: UiejBce to na to 
stworZ3łem, teby wszelka natura Bw6j 11' nim złotJ'ła koniec, a oozJ'8z- 
CZODa do swego powróciła celu. od kt6rego miała poozątek pierwszej 
na'tur:ł' 8Wo
ej " duohu poświęoonej laski, bo w tej wSZJ'stkioh st'WortiJ'- 
lem ludz1. któr;ych w zupełnośoi prZJ' poozQolu dopełniam dla doskona- 
łej natury ludzkiej. Ta przepaść niem1ala 
adn,yoh 1IIIjk, ani karania .. 
BobieJ bo ja 'tJch niesworz.yłea, będąo Bogiem, pełen dobr:Joi. i miło- 
eierdzia: Wszelką De:tl..1rę rozulIIDą.. 1. nlerozum2ł stwor!i;11em na podobleil- 


10 Pag: 40 V. 29. alt CeD80rl 1'3raz ten: bo j,z:vk zfil:ubiła własnoś oil 
woale jest nlezrozum1.&nJ'''. Mira res, quoa. b aec an l UBe 8p l r1tuills 
perf'eoł;lQ Don 1ntel11gatur, quae a naturali vlrtute ad supernatura- 
lem proc8dat. Et vuIt dlcere, quod anima humaniter obedlens nea01:t 
in edverBia murmurare: Ergo plus loqul. BO murmurare nequ1:t snima 
Splritual13, quonlam beee lingua proprletatls natura11a fortlor in 
patlentla faota 88t per gratlam Dei. Haac Asoeta omn1a 1ntel11g1t. 
11 Pag: 50. ait Ceneor: Co aię 
am mówi o 
daoh mc: Juditia Dei es- 
se a'b:1ssuB mu.ltal permaxlme quia ibl d1011; de JUdae1s, qui in 
praesentl v1ta bene vlvuntz nam et de parvulls e1ne BaptiemCJ dsce- 
dentlbuB oontrovertQnt et Patres et Theologi, aD patiantur peenem 
sanSUBI Et recordor, legisse me in Diw TholDB Aquina'te de Judaels 
idem aentire. Quod cum. :lOatra8 TheclB8 revelatum. sit. reli.nquo 10 
Judlcio Eoclaslae. 


ol
>>>
-
05- 


81:;110 
 w;yobra!enla mego 12, B. jakte męki z jego karaniem piekła mo- 
Są 0,6 mnie podobne, kt6r, tBdnego gniewu, ani popędliwości nlemam... 
" 



 


Rozdział XX 


. ...Dusze CZYŚ001l8 za"sze 1\1 oiem.ol!ciach grub3ch zostają, w ten 
ozas 1m tylko światło, jak b13skawlo8 bł3tmie, kied3 krwawa ofiara mo- 
ja za nich się ofiaruje I ten znak na ten ozas mają ludzkiego m1łosier- 
dzia, 1 folgę w umniejszeniu karania 13... 
" 



 


Rozdzial XXI 


...Woielenie moje b3ło potrzebne oałemu światu, B w szczególności 
Wybranym moim, ktćrZ3 w dziedzictwie moIm odbiorą miejsce. B równej 
pięknośoi nieśmiertelnego ciała posiędą kr6lestwo haraego Lucypera, 
kt6r,y choieł zgubić naturę ludzką, i eędy moje zniezc..,ć I a tak upadek 


12 
ag: 50 Eadem.V. ultimo. ait Censorl Wazel ka natur a rozumn a. 1 nle- 
rozuDID etworz:: lem na odobletLatwo w obraśen 1 e me o. eta. Zc1e 8 1 , 
przeciwn,y VłJ'r
z nauoe c o a. r;y, kc o człow eku to twier- 
dzi. co p1smo m6wi. te jest Btworzo
 na obraz 1 podoble
Btwo Bos- 
kie. Vulgarie eet' baBo doctrina Ecclesiae. quia suffiolt plebeo 
tta credoro. quod homo eolo sit' ad imaglnem Dei fBotU8. Et certe 
n
ic revelat10ni vldBt
r arrldere J08DDBB in ApocalypBi Cap. 5.V. 
13. L
l dlcltl Omnem Creaturam, q
ae in Caelo eat. et super terram. 
et 8ub terra et quaB Bunt iD marl. et quae in 80. oameB aud1v1 
dicentes: Sedenti in Throno et Agno bened1otio, et honor, et glo- 
r1e. et potest88 in 
aeoula saeculorum. Et quatuor anlmalia 610e- 
bant: Aman. Quomodo 191'tur poterant ani_Iie, ut po'te irratlonella 
juxta conceptum bumanum., diceNa AID8D. ad łenedla'tlonem, bonorem. 
et gloriami qUB. dabB.Dt sedan'ti in Throno et Agna, oamie etlam lI- 
la quae 1.0. mar! Bunt. sI humano modo dloelDO es omnla carare 1ntel- 
ligent1a et loq
ela? 
eteria eunt ista, et Div1num ouid eepiunt. 
111e perteota lsta Dovlt qui ea oreev1t. NequB haso imago Dei in 
rebus orest1:!! 'irrationabllibu8 potSll!lt intelligi omnimodsl sBd cum 
quadam proportlone l e.xquo omi8 res orea'ta habet Buum sssa B De0 l 
et idso debet inte ligi longe in 1nteriori ord1ne. Et haeo eim11 a 
ooourent adhuo in eliia Tbeolae Libris Revela'tionuml 
ae 
ud1cio 
Booleslae comm1ttenda eun't. 
1
 Pag. 56 V. 18. et sequentibue. ait Ceneor. Co eię m6wi o Duezach 
CZJlI:oow;yoh, nIe zdaj"" 81, zgadzać z nauka Kośoioła... Non video 
ego, in quo non conv.niret cum doctr
na .1łoclse1.aB I nam hoc lpeo ad- 
m1ttlt purga'torlum, ubi ani ma purgan'tur, ut 81nt aptse ad Regnum 
CaelorulI. Jam vero quod in paradi80 det1neen'tur. hoo ip80 jam 8unt 
ln via ad Regn
m Ceeleete; 
 eio Christue d1xit Latroni bonol Bo- 
die _oum erill in ParadisoI QuałlV1s 110% RegnulL Caelaste non 1n'tra- 
ver1t. Quapropter nova Bet basa Revelatl0. ub! in Artlculo de AII- 
OBDsione (VI) Domini diotum 88t, Cbristum p08t 8UBII RS8urrectionem 
per d18ll oUBdragin'ta ln parad1ao OOmllOr881!18: Bt ideo ln praesent! 
Ar
ioulo dioitur. quod omae8 animae purgatae deben't adhuo in 1110 
par.d18o perdurare . doneo per v.helllen8 dfJ81derium et amorem. plena- 
rie purgenl;ur. Vnde ai dabitur loaue hUia Revelation":. bene aa ve- 
re 410'tulII e8t JA.1irol\i bonol Bodie .-au. 8ri8 in Parac11.801 qui_ ve- 
re hodie Ulua saoendit Chrie1;ue. Et haea einl;. pauoal 'lIuia de 1110 
peradieo elibi iterum ait Tbecla.
>>>
-306- 


ludzki przez dopuszczenie 14 nie tylko we IIID.t.e naprawlo.D311 ale daleko 
wJ'tez:;!!!! spoeobem 3est w;ydoskoDal0CJ', zkąd B6l!1twu 119111.1 
e8t; powltkazo- 
na ch9łsła, B wiernym moim 
es't powiększona łaska, 1. wyłaz&. godność w 
równe;! piCknośoi. i d081:0;!eńa
ie ze mnę... 
... 

 ... Woielenie ...go nB;!pierwezlj był prZ3cZ3nlj upadek ludzki, i 
obietnioa od wiekOw we mnie ugruntowana, 1. determinowana nleodmieJUloŚ- 
cią Vi sądaohl bo przy jśole moje na świat miało być nleodm1el.lne, oha- 
oia! 1621 by 1 upadek był nie nae1:ąp1l 15 ludzkil bo 1:ak byt upa1:rZ3ła 
przedwieozna Mędroeć 

8 na rzeoz dobrą 1. doskonalą dla okazania 
Ohłlsły wielmo:l;ności mojej naturze ludzkiej, 1. pOd:"ylszen1:a ns wyłazy 
stan czlowieka... 


[@ 


.. 
Rozdział XXVI 


.. . Zesłanie ducha ma
o, kt6r1 jest wlerI130b poolss'QclelelL, n1.- 
b3ło Vi :tadD3ch figuraoh 1 wyraf;onsl ale ozye'te3 11110601 Aktell Vi oza- 
sle ode mnie DaZnaOZoDJ'm 1. dopełnloI)J'a " 8kutku... 
.. 
.. .Ale nie t,lko seroa ioh odebrałem, 1 ucąn1.ł.em Er6leetwo mo3e, 
władzę, 1. panowanie w o.Q3cbl ale lIIBQł!I'tko 01810, 1. wJ!lQBt'kie ozłonki 
3ego, 3ak promieniami ełońoa. 
ak B6stwem napełniłem, le o nioh moi- 


14 Fag: 59. v. '1. Bit Ceneor. A tak upadek ludzki. ęr
e2i jego. dop:ez- 
czenle eto. wyraz dziki. bo tu mowa o Lu o3perzel en żan1iIe mo o 
dopuszozać niozego. g
t to Bam B6g c
ni... Bene h.bet Censor: 
Sed Quoniam Luciper omnla par se non facit:. Bed per Buoa lI:Lni8tros. 
ideo dioitur oum Buie M1.nistrls perm1s1sBe lapsull hUłlBni generis. 
et slo, qui per ali08 faclt, per se .racare videtur. Deinde delea- 
tur L ly jego (sic) et aio erlt senSUB reotuB, et paroetur locut1.o- 
ni I'emineae. 
15 Pag: 61. V. u1timo. ait Censorl P.r z.

 ście mo :l e miało b.Y ć nleod- 
mienne chocie! u edek ł nienae nil . zda s i , b;yć przeciwne 
nauce c o a. c S... ulIa 8st doctrlna contraria Eocla- 
siael Ima est Doctrina Scot1., qui docet. Christum !ncarnatum fuis- 
se vi praesentis Decret1. r etlamsi Adam non paccaseat. Thom1stae 
cum Patribue discrepant 1D. eo tantuml oula Scotus dicltl vi prae- 
sentis Decretil nam vi alteriU8 Decreti absolut! ouid Deus faotu- 
rus fules8t; cum nonsit in Bcr1ptura notum. non contradicuntl cum 
DeU8 sit absolutus Dom1nus. Et hoa eet. quod Deus revelavit in 
praeeenti VenerabiIl noe
r8e ThecIe Virg1nl. 
16 Pag: 84,. v. 5. 8it Censor: Zesłanie duoha melZ:o nieb310 " !a dn.'Ych 
fi
ur8ch: zdaje eię przeoiwne Pi smu s . k t ó re tw i erdzi, te D uo1llf. 
ze ąp 1ł w postaci ognistych 
ę
k6w... Bene habet, et verum eat. 
Ast lata praeeens locutio vult exprlmere tantum. quod miaslo Spiri- 
tus S. non erat figurativa. sicut erant flguree in veterl Testamen- 
to, quae tantum figurBbant muIta futura, non Butem causabant ut de 
Circumclsione disputant Theologi. quam dlcunt. non oeusaase prae- 
sentem gratiam ! sed merum fulsse signum popuI1 Israelltlcil lam 
vero m1asio Sp ritus S. etsi fue
it in 19neis 11ngu1s. fuit tamen, 
ut ibl dicitur, aotus verus pur! amoris 1n effectu c8uestuB. et 
non pure figura: Et hic set in lpsenti eensUB. ad differentiam pu- 
rae figurae.
>>>
-'07- 


na m6wil, 
e mit nie;!ako mtali przez la.kt IIOj" Bogam!. 1 7. ludzkim 
01ele... 


... 
1851 Takie 111. ne.znaoZ'\7łem prZJ'gotowanle 'W duohu, ale dla prZ}'8z1e;1 
pracy ma81U8iw.
1e. Bobie łaeki, 1 miłosierdzia mago, k
6re ioh uprze- 
dziło szozególnie dla potrzeb;y, ale niepo.policie .s
stkim t;ym, któ- 
rym niema potrzeb" bo z"J'oza;1 1.neZ.Y 
 ma I!I'pQs6b, 1 wieloraki, 
.e..,stkim podlug n.tur;y 18... 


1221 


." 
Rozdzial XXVII 


...Konte
18c
a 3est prze3śoiem dus
 z Iyole naturalnego do nad- 
pr
rodzonegol bo jak
 orzeł ol
gnle w siebie l!ło
oe19, a słońoe WZB- 
38m jegoł tak duszę o
8tą oiągnie w siebie łaska, a dusza łaskę przez 
la.kę wzajem tak, 
e z dwóch jedno, a jedna l' je
m .taje... 
i 
.. .Xontemplaoja nlszc1\7 ae.turt 11 dU8
. 1 trawi cle'io I bo go spo- 
Bobi do uwielbiania, 1 w,nleslenla nad si,... 


17 Pag. 64. Eadem. v. 17. Ceneor aitl 
e mię niejako stali Bo
am!. : 
Wyraz obratają.oy, a w t:1m piśmie o.zęe t o powte.rzan;v... N on sat1s 
m1rari poesum, quod Censor sensum Cathollcum Judioat eaae laeaivum: 
Haeo eat" lEna SS. Patrum: Nam Sa Iso PlUa Ser.L. de Net: Dom: di- 
cit I AgnoBoe o! Christlana f dlgnltatem 'tuam. et Dlvinae ooneore 
factue naturae Etc. 
ld eet hoc: oonsortam fier! Divinae naturae? 
Audi Angelioum Thomam in OpUSCI 57... Ut b.om1.nee Deoa faceret. 
factus (VII) homa I puta Unigenitus Dei f:!.l1us. Ima ipae Chri.tue 
redarguebat J:udaeos e,,!, 
erbia Psalm!. 81.V.S. Fso d1:i: Dll estie, 
et filii excelei omne.: EK quo ita illo. arguit Joanl 10.V.
4. Hon- 
ne Bcrlptum eet in lege veetraJ: quie. '%0 d1x1: Dl!. est1s. 51 11108 
dixit Deo8. ad quos eermo Dei f'actus Etat. et non potes't eolvi 
Boriptura; et vos d101tls. quia blaapheu.e. quia duli Fillu8 Dei 
Bum? 181 tur injuete eat oensura. 
18 Pag. 85. v. ultimo: d1clt Csnsor: Bo z\"IYczaj ma 1nsZ;V s
86b. 1 
wi eloraki W8 
 8tklm p odlu 
 natu
. ') raz wca l e n 1 ezrozu sny... 
D ando locum te l11 gen t 1ae tot l U8 ssnsus. ponltur bio consvetudo. 
ad diffarentlam paulo ante posltae necessltBtls. qua8 oeusatur ex 
gratln praevenlente quae lmpedlt malum; jam vero oonsvstudo dioi t 
d;iveraum hebare modum, et qUldum multimodum ad proportlonel1 Datu- 
rae; puta ad operandum. de qua hio 1ntoto sermo eet. quta pronior 
eet hollO e.d maluII. 
19 Pag: 90. V. 12. dlo1t Censor. Bo Iaka orzeł Qi
nle w siebie slo
- 

I \VJ'raz niesqoh8DJ... Non 1.il t e lig o. quare e.l1Sor d1 0it expree- 
sienem bano sase Don intelligibilem; quasi &quila et sol v10issim 
se nontraha.at: unum 
OtiV9. alterum pSBsive. .Et ex hoc taoit oomps- 
rationem hom1nis ad gratiam. quae evaviter trahit bom1nem ad se. 
quare deotatl0 (sio) v10trix dlcitur etfeotu8 gratlee, et slo d1s- 
ponltur ad majorem grBtiam per gratlam; nam unum sine altero 8sse 
nequit. Unda d1x1 t AuguetinuII in Persona Del1 Potui te oreare sine 
te. non posaL11! te 8alvare sine te. Verum tsmeD hano proprietatem 
Aquilae rel1nquo Naturalietim.
>>>
-
08- 


[2ll 


* 
Rozdzial XXVIII 


...A ohaoie! laska mB 
.eze prawo. 3ednak z
oza3u poapolitego 
nie znoai dla prywa
. ob1ba z.,oza
em nia dla z.,oza
u, albo poepoli- 
'te80 rządu, ale spoIlobem. wo1Ąy1D. m1e t,lko zoertewlonylll 3ak, kiedy, 
20 
koeu, 00, 3a eam zaoba, ... 
.. 


111
1 


Rozdziel XXXIV 


.. .Cnot,.. kt6re natur, _,prawą pOB'tłpek odprawują, nlezasługują so- 
bie na tł sapłatł, kt6r, nad»rZ3rodzolUlI Cnoto. w obwal.e nagotowałem, 
g4Yt ai, 
a rodz, z laski milośoi BD
e
. kt6ra w sarou na
ury 
ut 
oo
szozone
 odziedziolOla 
e
soe21... 
11- 
1120 I Rozdziel nxvI 
...Godność 
ak w1elkie
 laaki. do k
6re
 ozlowiek d,!y. i uailu
e. 
nie jest' nio w por6W'nBniu z pracą cierpienia 'tego; bo lSalD CZaI nie 
akończy uszoz,611"ienia w ob"ale 
edne
 kropelki niel1o
 pra", ludz- 
kie
 zr6"newszy 
,,,,"o eiebie I lahli ",ka BD
a. śmiarć i krew .,niBz- 
ozona niolO_ 
Be
 w por6wnaniu z obwel, zaplat, aojel 2 1 dopiero! 


20 Pagl 9
. v. 
1. ad 
5. inoluaive, dioi
 Censorl s, "oale zawile i 
nie zrozumiane I In hoc sensu Aeoetloo wlt exprimere hoc I quod 
etlll gratis alt fortlor, et jus ma3uII h.beat qua.natura. tamen in 
oonoursu boni communla partioulare bOQum non debet praererr1. ut 
ai gra
ia s
imule
 ad al1quid boni faoiandum. e
 obed1en
ia Supe- 
rlor1e al.lter diaponlt I noo privatum non debet; tol1ere publioem 
jura1iem obed1en1i:1am, n181 OOQsvetud1na, sad non propt:er consV81iud1- 
nam, aut oommune regimen: boa est nisi conevetudlne; quoniam Supe- 
rloree ob nima.. euam bon1tatell 801ant devotae ani me partlaularla 
oonoedere, 8.-:!mendo eaB sb opera oOlllllUJ1i, hoc tamn .tiar1 Don debe- 
re prop1ier conave'budinem. aut QOllllłUne raBill8D. dum hoc .tieri debet. 
21 Pag. 11'. V. 
O. ad 

. Ceneor d1oi
. Tak Sil oieme. te iOb zrozu- 
meć nie mof;na... Verulł eet. ei res lIuma1iur in primo 1ntuitu: As't 
(S) s1 fiat re.tlexio super Virtutee per se natura188. et V1rtutes 
infu8a8 8upernaturalesl docet 1bi, Virtutes naturalas a natura pro- 
cedentes non oODssqui praed10tum meritum, de quo ibi eet sermo, be- 
ne t8118n Vir'tutes Bupernaturalse, in quibttB eet Deus per gratis m: 
Et sic talie reddltur sanIlUB pleDUlI Le.t1n1.ta'tsl "Ego Bum in gratis 
Virtuti8 i quae (VIII) au'tem operae Deturae prof1cieountur, Beu 8 
Datura e iciun'tur, non mererrtur .e1bl ta18 meri'tum quod Bupernatu- 
ral1buB V1r
u
ibus in gloria praeperavi\ quon1am ls
aa. (pu
a Vir- 
tutee SUperneturalee:) naecuntur ex gra'tla amorla mei, quae so
li- 
08t gratis aBOr1s in oorda naturae Jam purgatae haar8d1tavit looum" 
Et nio totlua rei eat 8enSU8. 
22 Pag. 120. V. 10. dioi
 CanBorl Jdel1 ka "'" a la-ew i śmierć 
niszczona nic m. 8et 11' r6wnan u z c we za mo 8. CI 
raz en z s e II , prao WD3 DaUce o o al BdJt to jest Ar1;.1kuł 
wier.y, :te śllierć, IIfka 1 krew ChryBtu8oW8 e.ą, nieskończonej 0811J... 
Nemo bao de dootr1na dibutat, neque contrarium u praeaenti doctr1- 
Da infarrt pot.stl Sad lIDO, quod et81 mors, Sanguis Ohrlst! aint 
Cd. pr"iYP. na B
r.309 


-
>>>
-
09- 


n,dZQy i zatracoĄy 
cbwalą?.. 


oZlowlek, 00 prac, m1er

 mo!e z tą nleakohczoną 


* 
1121! ...Watura ludzka nie utraciła pi,kDości sw03e3 w grzechu u- 
padku "11.88023. 't11ko 81, oB.pac!.ł., btdą.o 1ł nim ponurzona, 1. ponlśoDa, 
z pogardą sw03ą własn", te 81, dostała p1ek1elne3 mooy w niewol", i 
pd 3arzlllO niell1łosierne3 r,k1, z kt6re3 nie mogła być wybawiona, tyl- 
ko od lIa3w;ytazego IIOcil a tat teby 3" debrawsr;y wiecznie ześlub1ł so- 
bie, 3ak dziedzioznie ofiarO'llan" sobie od 3e3ie właane3 wo11 bez prr;y- 
muszenia z oh,oi, bo taki zwi"zek na3trwalsr;y z obowi"ztu, kt6r;y si, 
dobrowolnie ea. oflaru3e z ohłoi, 8 przY3emDie3B
 temu, kt6r,y odbiera 
ofiBrows
 datek... 


... 


"* ... 


JUDICIUII CEllSORIS 
De Libro PriIllO A.oetioorum P1entiseimo Virginis 
TJmCLAE RACZmSKA 


... 
* * 


Ldber bic eor1
tu. Bsse v1detur tan
um propter BOs, qui ad 8upre- 
111m Sanotimoc18e .pioem. perven1re ouplunta 
s.re ub1 t,ypis mandabl1;ur, 


Cd. prr;yp. ze str.
08 
1nt1lit1 Valor1a1 attamon gloria Ca.lest1s, ut IIOritum longe eit 
exo911.ent1.or. 1!blm vero certum 8a1; apud TbeologoB, Chrłstum meruis- 
se eib! gloriam oorpor18, encellenticum Dominia, et alla bons L quae 
pert1nent ad tius exoellentl.sm eJCterloremc ut 8St, Ascensio, Vene- 
ratio, ima ea omn18, quae 80cepit pOI't lIuam pa8s10nem. A'ttaaten ut 
mrlt:um per mortem, pB8810nem .&tOI eBBet aequa11s ordin18, ae dig_ 
nltatls CUII gloria Cae1eeti, nell1.IJ..em 1e8" ex Theologls et ratio 
ipsa sTadet. Quapropter bene redargui
 piam an1mam Chrlstue..a pro- 
prl0 mer1to ad meritum hominie, qui deperdltuB era't, 80 sl c11.oeretl 
Sl mB merita, quae Dei.f'loata erant, 
ula aot1ones Bunt Bupposito- 
rum, sunt quasi nihil Comparatlve ad glorism Caelestelllł quolllOdo ho- 
mo deperd1tus labora BUO vul't metiri gloriam C.elestem? et hoo ve- 
rum es'tł quia DeU8 propria opera in hom1ne ooronat in Celo. 
2
 Pag. 121. V. 22. Cenaor dicit. Natura ludzka nie utreoiła pi,kD06- 
cl 8WO
ej 1f 
zeChu utladku BW ęs£. Et OI Zd a j e B l , przec 1 wny nauce 
K o ś c i 0 a 8 . 6 rJ tw1 er d z 1 , te w oczaoh BoIlk1oh nio br2ij'd8zego nle- 
masz nad grzesznę dusZO... Rio Censor transit sb Essentia ad ao01- 
den.. Imago et .im111tudo Dei in hom1ne, e.t pulchritudo E.eentia- 
11s, llaoula aut:em in bao i_gine per pecca'tum, quod edlt DeU8, ha- 
bat se per.odu. accld.nt18, Quod potsst &desse, et abeBa8, s1ou't 
revera 8ubl.tum 88t per mart.. Chrlsti. Jam vero bse.ntia hominle 
non 8at 8ub1ata per pecca'tumr Unde recte S.Gregr Nyssl Orl I. altr 
Ex: imagiDa habeo, quod ratione 81m praed1tue, ex l!IIim11itud1ne autem 
ut bonua et't101ar. Sed audiamus IJJnoosnt1um. nI. Papr de Sacro Al- 
tarl Dt1sterl0, lib. I. oapl I. Feoit Deus hemin.m non solum. ad ilB- 
ginall _USil.. sed stlam ad sim111tudinem SUSII.. Ad imaginem videl10.t 
in eo, quod rat10nalem, et e.eternum; ad sim11itud1nem wro in eo, 
quod suss bonltatls Imitatorem feolt eull.. Et hane guide II. slm111tu- 
d1nie Dei lucem tuno am:t"tunt, guando peooando Creator1s im1tatio- 
nem deaerit: Denique ad imaglnell, ut sit ra'tionalisł ad sil1illtud1- 
nem, ut recto sit sectando justitiam. Rupertus 1. 2. c. 3. in Gen. 


-
>>>
- 
10 - 


praefigenda erlt AdmonltiCt ad Lec1;orem, ne quis a.liu8 Lib-ulI hunoce 
legat, at'D1 qui arctlss1mee CUII. Dea conjungi desiderat. 11 vero oer- 
tu
 Bet, Censuram.hujue 
brl demandari non posaa, nisi.V1ro probatle- 
simo, et in Theologla tam, Dogma'tloa, quam Polemice, 1npr1rais autem in 
Ascetloa appr1łD9 versa't'o. Hec judlo1um .fart" Anno 1798. Dleb
e: Ootob- 
rla. 


S
ephRnUs Wulfers CanODI Gnesnensle 
.. 
Ił .. 


ill 


XBI¥KA DRUGA 


Rozdział I 


...MiłOŚć, ktÓra uprzedza następująoe spraw, rozporządzenia 
go. 
w porządku pr2\1rodzon:ym przepowiedziała pr
azle 11 drodze upodobania 
elut;ki, i upewniła o nieo"IYlnym Zbewienia ot;rz;ymsniu Oblubien1cQ 1103". 
w czym okazała ezczeg6lny fawor prz;yol;y1.nej tyczl1wości ku ukoohanej 
ewojej, z potyt;kiem ku zbawieniu, bo ot;worz;yła ekarb;? ""drośoi swojej, 
i okazełe wielkość niepojęt;ośoi skryt;;yoh t;aje...io sweioh pod umbrą 
utajon3ch natiur, pr7iYrod2,onej a16w z IIJ'llab u,łOt.O!\J'oh 24 , 1 do o2\Yta- 
nia danyoh św1at;u i Kośoiołowi, ele nier6wnie w;ytłuo&ozonyoh, i nie 
katdemu zbawiennie po
tfiaznycb dle w181orak1e
 w naturach odmienno- 
ści... 


.. 


Iill 


Rozdział II 


...Twarz moja kotlez;y WS3,ys1ik1oh t;ermin6w termin, gdJ! ioh w;ygna- 
nIe nie odpoo2'i7wa w nęaą25. ale w poozątku z którego 1I;1azq 1. w ost'a- 


24 Pag: 2. V. 8. 4101t Cene:orl Pod umbra utat
oh na1iUry 
rOd.O- 
ne
 slów z a:yllab UłO.to
 -ł'jraz 3 est w os zaw 12J' . c sensu 
vu 1; expr 1 aere. qu i . ver e oonetan't e.x liter1., seu ęllabia, et 
8ub his verbls adhuo latem: IIi1steria Dlv1nae 5a,p1entlae. quanqual1 
verba 81nt naturalie 8ub qulbue letent I!I1steria D1v1ne. ReB patet 
in S.Sor1ptura, ou3us verba eunt natural1ter slgnlf1oantia, aeu, 
ut lIla d1c1t:. neturae oongenital et: tamen 8ub his natural1bU8 
Verbis latet umbra, seu 
sterlum, et nls1 adm1nloula Patrum 1nter- 
preta't!Lone, !ntal!gl a quo vis hUmBDO 1ngen1o neqult'. 
25 Pag. 15. V. B. dicit; Ceneor,Gc\y ! ioh 
R!1snie nie od
OO7Jwa w n,- 

 "raz olemqy 1. nlezrozu
... o ocou lt . alt e an i ma T heo- 
laG, et de om1 anlma jue'ta quae iD. Sponsam evasl t I Et de lIla 
loquitur, \lub jam non requlesoit in meeria hu.......1 qUia peocato- 
ri nulla eet quie., cum Om1.e contem8t dum. in pro:t'undum v9nlt. 
Jam nro animl!. jus'talL hUIII8.n8 pl
alta non 'turban:t. 1.nquiatall eam 
non raddunt I .Bad in alłON 8pODS1 8ui ev8YI1:ter qu1esount. 1t8 ut 
quasi inebriati ejus amore l in sinu ejus obleot;ant;ur. Bt ideo ibi- 
de. d1oi't I qUia euae lI1eer ae iD 1.nl't1o villll .tacleb8Jlt, et sio de 
ea epassi parveneruat iD et.tum Iibertatis vitae be.'tae. 


tl 


-
>>>
- 
11 - 


tecZC3I1 koi1ou pielgrQmowania swego 11 kt6l"J'm, 1 przez ktOrego nędz, 
gwal't uCQnl11, 1 na 8zoz,śllwy stan uwolnienia wyszli iJrcia uwielbio- 
nego. Oblubienica IQ'chodzl . domu natu1"3 pr2'i.?rodzonej tak, ;]ak z obce- 
go nleprt.yjaznego ... mieszkaniu TowarZJ'stwsl bo zaślubiw82\Y serce Oblu- 
blanoo"i. zgubili!. pamitć zDt7Ślnego smaku z 'tami, z kt"óremi obcowała, 
gd;ył ioh pOznBWB
 n,dZDJ zQch !ądz koniec, preoz ich znlena...idzlła, 
1 odrzuolł:a słuchać z w cZJI. odebrała wolność Synowską, 1 ima mo;je w 
Synaoh, w kt6r,.m jest Bukc8S8 jej po!ądanls, 1 upragnienia w sprawaoh1 
a konieo 1 środek, DeI 1 poozą
.k upragnlon, w Bkutku 26 i jest prawa 
wolność uwobionego z n,d2'iY ł bo tu znajdzie pokój, wesele. 1 UC1SZ9- 
nie zgielku; j;ak1 jeat atan 8zcZfśl1w,y Oblubienicy mojej, w kt6rym 
ten pOll)'skałe łaBki, 1 Ddłos18rdzla konieo.... 
.. 



 


Rozdzi8ł IV 


...Sło
ce w promieniach je8t tej dzielności. te kat
 prom1e
 ma 
811'0311: właBno6ł. 'II operoVfaniu wszelkiej natur,'J' w 
:1em1. kt6rego skutek 
doskonałości jest, c
'cić. uprawiać, 1. pr
8posBbiać do prZJjmowanla 
i WJ'dswania nasieDia :I. OWOOU po*Jtecznego w aprawaoD podług jej etanu 
na"tur" 1 własnośoi 1. podług woll . roz»orzędzenlach od najw,tszego 
rząda,y, kt6r, wszelkiego etanu naturze, 1. skłonnoŚoi w pr
8toBowaniu 
zdolnJr. 1. w 8
1"aW80h dostataoZD3 z własnego 6UmptU ewego bez narusze- 
oia 1. uamJ.ej
z8nia w BobiBł tak promienie RcV swoją wł8snollć w opero- 
M'iEl1I.1U wazelk1ej natu1'1 02\Yn1li, aeme zupełnie bez ulII11.ejszenla VI OZ8- 
sił! zvczajn,y m nazad sit powracają, i wohodzą " centrum, z k'C6rego 
moinoś6. 1 moc właeno601 biorą przez naturalne w porządku pr
rodzo- 
nym od aiebie poobodzenie. w o "y m 8ympat;1czną miłości swoją okazują. i 
nierozdzlelqy " naturze Bwojej związek: po
obnie o
ni Oblubienica 


26 Pag. 15. Badem. V. 12. ad 15. Nader są ciemno i zawile: dicit Cen- 
aDr. Ego hano perplex1tatsłł non videol nam Doot:r1na piana elit A8- 
ceticsl Ut rea olariuB pateat 9 ex vernaoulo t.'acielftUB Lat1num. e8n- 
Ilum. Et qQidem eic d10it in flLW periodo: "NalI dellpODS8D.do oDr spon- 
80 euo. perdldlt memor
am seneualls gUstU8 OUII his. oum qulbus COD- 
SV8verst conversa1"1.: ub1 poutquam aognov1s88t mal.ae ooncup18cen_ 
t1a8 missrrll1D.tm .fi.D.em. IDOX 11.108 abom1nata est. et ab3ecit 80S 
audir 8 1 in quo r$oepit liberta
em .f111e1am. at nomen meQm in f1- 
1118. in quo (I puta, in nomina SpoDai:) aU008saUII sat ejua (: pu- 
ta Sponsae:) deslder1j. et 8ppetitu8 in aotJ.bus: Pinia Butem et 
medium. objectL1m et 1nltium dl!łsideratu8 in aetu". Nam revera anima 
pie obliv1scl tenatur omnlum voluptatum et oonvsrsation1B mundanasl 
oum aorum omnlum finis sIt malus, et revera i.mpadlunt progressum 
in amora DlvlrJ.o: Et postquam eorL11l bttonr1am p8rd1der1t. tuno 8Va- 
d1t in l1bert
tem F1Uorum Dei, et tLIDo in nom1ne JBau Spoll8i aui 
pOD!'t Olll1em apeli sui 8U008SIJUS t cujus totUIl. 88t in eum desiderlum. 
quepl. e'tlaat babot pro obje oto e1; 1ni't1.o, medio et fine in o-ł.lbUII 
aotioDibuB aulo. Iłt hoc eat, quo:! ibi vult baBC pia ani_ d1C81'e.
>>>
- 
12 - 


mo;Ja 27 , kt6re;1 do ozaeu .. nsturze pozwoliłem sprawować WłUSDOilć upodo- 
bania mego. 1 cl.J'nlć sprawy rozporządzone w Blłdach 9fJ'rok6w moioh, z 
kt6
oh po!y
ek dla nie
, 1 bli!nioh onej będzie, e mnie w ezaounku 
dobra 1l18l1koilczonego, w czasie mapla'tJ' ChWalB, 1100, 1 panowanie... 
* 

 Rozdzieł XlII 
B6S BoS&., B6S w Bogu, Bog""ie Bogie.,2B, wBZJe
lI:ie doekonałości 
wlasnoAoi Boskich .." w Bogu Bogiem, 1 .. szozególnoAci kaśda s własnoś- 
01 B6g, i W8"J'B
kie .. Bogu B6g 
eden, i nierozdzieln;y w Bobie... 
-- 
27 PaS: 25. v. B. ad 25. dioU Ceneor: Woele Bil oiemne, zewile, i nie 
zrozumiane. Etc... 
1I't1.0. haso BU.a:t et doo1irlnall. SPODII1 erga Dl- 
leo"taln ub1 POStqU811 d1xesse't, Sapien'tiall seternam. BU.. spODSBm 
0011008188 l.D:ter SerBph1no8. e1; hoc propter demonetranda. gretiam 
et m1l!1erlcordlalD., et propter glar1em BUBli aeternBl11 IDOX deolarat, 
Quomcdo id factum antl Bn totUIl. Lat1ne redd11iulI lIensum, ut 48018- 
ret; 0111118 per SpOD8UII. e81!!1e dl.posl tu in D11eota I "Potentla et se- 
dee, looua e1; deJCterUaB qUBII lilio O...ipo
ent1a Pa
riB dad1
. 
eBt reo
ulI opue diBpoei
loniB e
uB, ipe1 ab ae
erno in judioiie 
pr..paratum. e't demnda'tum leg8 a.,r18. exequi 1n 11Us. (1 pata 
OPUB Div1nUII, de quo hio Ber",,:) quibuB pulohr1
ud1ne" Buae 1oJegi- 
nis dedi't in horr1da. natura I und. ad supremos gradus Bmorla vialD. 
illiB oB
end1
, (XI) (. Boilice
 illa pulchri
udo ill8ginie D1v1na.
 
per oecultum modu. e3uadell. BIIIOr11J in operlbu81 qui amor 8UB derta- 
ritate. 80 T1rtuce omnee perfeotlonee in Buie propr1etatibu8 oocmu- 
nioevi
. (. quasi dioere
, quod ille allOr quaBounque habe
 propr1e- 
tstes, aOlllllJnloavit ani_e suss per.feetlonee:) ut: in tellpore de 
lap8u et dalDlBtlone Dileota. per gra'tlam 11beraret, (I: soil1cet 
allOr Dlv1nulIl) Et u1i eam 0011oo.t in 'tbrono Bmorlu Becum. Q.Jod lI- 
la Bim1li
ud1ne deolaratur: Sol in BUiB 
edi1e eB
 
aliB eo
ivi
a- 
tlB. ut qul11be1i radiu8 hebeat SUBII proprletatell in operando cujue- 
11bet naturae terrae: et e3u8 perteotlonia etfeotus 8at. .unGare, 
pa.t1nere. et pra8parare ad 8ul!lcip1:endum et producenelulI Ilemen, e't 
fruo
ulD. perutl1em lntellectibu8 juxta e3uB etatum naturae et pro- 
J}rletst;ell., et ;!urta volun'tatell.. auprem1 Rectar1. Diepoal tlone.. 
li qul omnia 8tatu8 nature et lncl1nationie in acaomodando euffi- 
cit. et in operlbu8 larguB de proprio 8UO sumptu. sine omnl Bui 
18esion8 81; dlm1.nutione I) 1t8 radii dUli BUBlu. propriets1;sm iD opera- 
tloD8 o.nie natura8 ezcsraent per 88 plenar1e slne omal Bui dim1nu- 
tlonel tempore aousv.to revertuntur. 8t in centrum redeunt. unde 
BUM proprletat1s pot'8ntiall et v1rtutem haur1un't per naturalelI d.- 
rivat10nell in ord1ne oongen1to 1n quo etlam suuat eJ'lIpathlaulI d..,n- 
e'traDt alłOrell et ind1v18u. Datural.. Buua ne%UlI. Par1 lłOdo tsoit 
D1leota, eeu llponaa M_ BtOI"... Bb. habes praem1asam 8im11Itud1nell. 
a Sole. quae sdlłOdua in suia opera'tio.D.ibus opera'tur ex influ%Q gra- 
tl88, qU811 Deus in ea operatur. Denique si non Bet 1ntelllgen'tia 
ex 1ntluxu 80118 in haec 1nferiora., prout modernl aotlv1tatell. iD. 
hasc inferior. et denegant l Ego et antiqu8m 1;.neo Sentent1.am. et; 
81eto 1n heo lPIIB ReV81a'tlone. quoniall. Deo omla Bub
eota Bunt. 
2B Pas' 51. v. 53. dio1t Ceneor: B6g Bog6w. 

 Bo 
Bogow19 Bo- 
g!ea Etc I ",raz odrało8;!łl:0' I ile g "3 nas ...---pn-iIe---s;-zapewn l a sali 
Bóg, te nie IllaSZ innego Boga, kro. Diego la_80... Nem1Dem vlrua 
dootu. haea expressio debet turbare t quia sequena e%pllc8tl0 rem 
t01;811 olarlfioa't. Et Theolo81e noe Gooet. quia oma_ proprletatell. 
e
 ozie aUribu
a Bunt ipBB DeUB. Bi in prinoipio dioU. DeuB 
Deorua? non PQtellt per hoo lłOX 1.nferrll' 811S8 plurell Deoa. nam haec 
expreBe10 aun
 ipeiBe1... verbe Paallli "9. Ubi Davie'! oani
 dioendo 
""'" V. 1.. DeuB Deorull DolII..nue loou
uB eet:. Si dioit. DeUB in Deo? 
Cd. pr"l'p. na e
r.
1
 


, 


II 


... 


-
>>>
. 


I 


ł 



 



1
 :.. 


.. 

 ...Ojoieo poo
na Bó.t;wol S;yc jent pośrodk1em w B6Bt;wiel a 
DU
h S. koi1oem i dopalnieniemi w o",m jast zupalcoM BÓBt;wa. Ojoieo w 
ietoc.1e B6g, S;yn w 18toc18 Bóg, Duch S. . latoo18 B6gz 8 przeoie!; 
e- 
den we trzech Osobaoh B68. B ;Jeden we 'trze oh Boskiob istotaoh B 6 8 2 , 
bo jedne 1stnoŚć, 
tno6ć. .1 jedne dz1eło w sprawaoh właeDoŚol o
nl, 
przEuli jeden związek z sobą. Ojc1eo w naturze B6g. S,n - Daturze Bó8. 
Duch S. w naturze Bóg, a w nierozdzieJ..nej z aoblj jecID060i jeclDa natu- 
ra, 1 jeoen w B6stwie Bóg... 
.. 

 ...Rodzi . ulII)'61e Ojoa przelll)'ał II'Idrośoi 1I1106e1 i ta jeBt 
pierws2.1J. 2.(10 wBZJ'stKlch doskonałości. bo j", odradza p1erw8za Oeoba 
Ojoieo w !!,'unoie milośoi awojej. Ta doakonal066 jeat . odrodzeniu &".- 
nem, a ąynem Ojoa pierwazej Oaob:7, która przelll)'Blem odradza. I!;ynu mą- 
droŚĆ VI grunoie miłoloi 8woje
1 Ta doskonałoŚĆ prB8
8łu Ojca 
 
mądroŚć 
191e odradza w kolorach, smakaoh, ktÓre sprawu3e Duoh prse- 
DB311'''.1 "fi 02\71't1at rozume jul, dOllkoDałej dusz,. .1 '" nlm. odradza owoo 
alodkośoi. pokoju, i weBele, które B" skutkiem, Blowea Is;yjlj08j dua"" 
.. 
O 
która 3es
 
lerw8zą w Bogu doekoDełośoią . 


Cd. pr",p. ze etr.
12 
Joann... heo aat videtur uplioare in llvangelio, dua dicit. In prin- 
cipio erat Verbum, et Verbum era't apud DeUIIC 1110 Boclee1a canlt. 
con.fitendo ln Credol DeUID. verum. de Deo vero. Declque dUli o.lo1"t1 
D11 Bunt DeUSI ssu vulgariter, Bogowie Bogie 11'( Hoo expllos;t 88- 
quens con't1nuatl0 haso r: OmeB per.tectlonee. proprietatel!l Div1nae 
aunt in Deo Den. et in indiv1duo quaelibet propr1etatum Deus. 
Ergo isti D1i, id 
Bt l proprietatea, (XlI) Bunt unua Deua. Alta 
8unt hasa, oBute et o roumspeote Bunt legenda l Docto homin! Cbr1s- 
t).8no nulIa debet eSBe dlf'rioultasl Jam varo inoulto et rud1 hom1- 
n
, nec centUIB verba Butf'101en1i. 
29 Pag. 52. v. 
O. A X ed r w. trzeoh Boskioh iBtotach B6g. 1I,yraz bl,::- 

I gdy
 nBII Ko ś o i l w. ucz3. 
 e v.ylk o j e dn a j e8
ota w Bogu... 
Fateor lps8. quod ex verbis inord1na't8 prela't1s !nourratur !lsepe 
Haereals: Et ideo aUli bumano IIłOdo de Tr1nitBt8 loouimur, cum oaute- 
la et modast1a 8et agendumc Qu,1a, ut 0.1011; 5.AuguetlnuBI Neo peri- 
cullos1uB Blioubl erratur, neo laborlosius allquid quaerltur, neo 
fructuosiU9 aliquid lnvenltur. Verumtamen quia haec muller exara- 
vlt per Revelationemc manlfee'bum es
, hio pOllSse id in'tell:1g1 eoda. 
modo, BO dlcitur: Deus Pater.. DeUII n11u8, DeU8 Splrl'tue S. et ta- 
man non tras D1l, sed. unus eet Deus: ita d:1c:1tur: trea habent in 
Divinls UDem e8sentiems prou"t ee deolarat infrs; pagr 54. V.24. ubl 
dioit: Uno Deo in Eseentia. Biout cum Latini diount tręs SubBtan- 
tias lndividus8 in Dlv1nisl quo loquandi modo non eliud volunt di- 
cera 7 qusm tria 8upposl tal Verum judex eeto Ecoleele.. Qu1a varum 
eet dloerel Pater babet oesent1am DlvinBm: F111ue habe
 ell!lssntiaml 
Spiritus S. babet esssntlams et tamen Eis set una essentla 1ndlv1- 
sa: 810ut praedloatio Deltatle vel omnlpotentlae Eto. qula ut alt 
Fulgentiulu propterea lpee verua Deus in Peraoni8 Tr1n1ta8 eet, et 
in UDa natura unus e.t. 

O Pag: 5
. a V.29. ad V. UBque II 4. Pagina sBquena. Dioit Cenaor. 
WB
stko nader jeet ciemne zawiłe, i niezroz.umiane... Quie Bunt 
plene III)' steri1a lubi exponltur generat10 Filii, et 'Proo88810 Bp1r1- 
Cd. pr
p. na Btr.
14
>>>
- 
14 - 


ffiQ] 


.. 
Rozdsisł xv 


. ..Słońoe IIB .....O;!II po..ag, S szaoWlekl bo .. pod sobą miesillo z 
gwiazdami, 1. oDJ'm udziela w uprawaoh "łSBDOŚcl naje;!, 1. prow1duje 
ltoiatłeml bo miasiąo 
 i gwiaz
 nie _;!II .....ego właenego ltoiatła
1, 
ale go z lIłoiloa " udzlelan1.u 1.11: biorą, 1 niby pOQozają do czaS!. bie- 
gu swego, kt6I"J' ne'tura skoAcz.:y; bo po1iJt1l1 słoń08 odb1ft.rZ8 8woje, a mie- 
sięo z gwiazdami w siebie, 1 bodzie jedno w swojaj śwlat}.o
ol O
8t8. 
i ;!asne... 


IW 


.. 
Rozdr.1ał XVI 


...Ch6ry rozporządziłe. podług godnośoi ioh Hicrarch;!i s
oPn1Ó'OI 
a lnDJ'oh prz, mnie na Tronie posadziłem 'VI' 1'ł3A8ze
 godnot!Joi s'top.nlaoh, 
ktćrZJ' urzooJ' pOllagl mojej de"terlll1nują, " "'aekaoh, SĆJ'I to ", wieoznos- 
oi nic nie przeminie, 00 mądrośĆ 
3& rozporządziła _ oZBsie. 1. co 
zleciła Aniołom kontinu

ć na calą wi
QznoAć 
azporządz3nlB a.egol 

o to, 00 'teraz Kotl\"'.16ł obol".odu SpODoJ'bem. P"'1o'7/XOod,..oDJ'1I.,2, to w obJIale 


Cd. pr
p. za 9
r.
'; 
tUB S. et 111a8 p


o
ae quo
do operan
ur amorem, Saplen
lam in 
&nima 1u8
1, aum baLet Qa8
Um l
telleo
umi alissque reolplt perfeo- 
'tlone D Dlv1.n.ae 'per oommunloatlonem. Alta Bunt haeo, et oBute legen- 
as, ut intelllgantur. 

1 Peg. 60. V. ultimo. dioit Censor. Bo miesią.. i l!"iazdY nieme
 
8we
 "1łS8nep.:o lłw1etla : o miesiąou t o pewna, a l e o gw l azda9h naj- 
um i e, s dJrt gw i azdy t pr2V' oentrlt.l:aJ'm zaćlll1enlu 8106.08 śWiec,. ose- 
gob,y pewnie nieo :z;yn1ł;y. g1;yb,y .....ego własnego św1s
ła niellleł;,... 
Rae est doctr1na moOernorum AatronollKruan Rostra autem pla TbeolB, 
quae haso 8orfh1:t, hvno artem non dlC11cl't, BeO quae per Revalat1,o- 
D8m aooepit, lata .t1deli'ter liter1e 
x8ravit; per ma..xl1D9 1 qula bao 
de re Don quael!livlt, nec in hi" curlo88 .tql't. Cui ergo b 8 fldes 
danda? en Revelationi? vel Dootrinae huma.nae? praeeertilm quando 
iudustria humana vsrla't juxta ver:'e'tat:em telllforum. Bn pauca ex 
Pstre Gverinoz la O.P. Toa.4. pasz 145. 15. Bunt, qui putant, 
9uidquid lum1nl.a singulae 8tel1ae babent, id 'totum a 801e haurlre:" 

od .Anarlmander, Antipuon, et Cleomdes prBeser'tim de Luna pro- 
nuntisrun
 (XIII)...Lege P.Roeelli 2. Secundee partis, Quaeet. IX. 
81 3. Nole lte,qn8 hic agare .Ą.stronomum., qui ł18bent 8ua qUOqU8 prin- 
cipia: id totUIIł rellnquo Benevolo Lectorl, ut aib! ellgsti, qllem 
mavult partem tener., aD cum Revelatione, et antiquis Pbl1oc
p'hi8. 
Bn vero cum modernie. 

2 Pa
' 64. V. 12. did
 CetJsor. Bo t
o te raz Kośoi 6ł obohodz'. ęjPc. 
sobem tJrz::vrOdZ
 
 &'tOI 8
 d=3-ltono.o. r 02l(l2i 
e. l u, Z81t'()"'fjtWGOO:[,Q-:
2= 
li 1 wsraZ3 08 e.iilep.cwa
.'!1e, ale, lś tak rzekę, d
l()clnnf':l. lIhror' 
Censorem potuieee lata proferrel quia reV6ra omctG 1
La. 


18f 
quee tiunt in Eoolesla m1litante, SU[J't fignl"CI T
!c.qpl "I "', r:)s- 
siae: Unds dloitur: Et diem fes'tum agent tlb-ł.. I-
, ..... ;!
del!l.. 
e't slorios8 Ce.ntlc8z 8anotus, S8D.c1;Uet, Sane:-!; 18 V'ilUJ Jmnipo- 
tens. Et ru
sus; Dignu8 8S Domine Deus nost
c s
 

 glQ
lam, et 
honorem, et v1rtutem, qliia tu oreaeti OI!l1.L&.. Et '1';:;.....,'" t f'1.Uillla in 
ApocaJJ'psl legantur Insuper leS8tur. P. ;
h.rwa.. Jh.'au£! .6.I.CaeJefli- 
nUH intltulatus, Prega8 i
re
au8 1719.. u
1 

lt
 80 varia leget 
de Caeleatl H1er6rohia. 


III..:
>>>
- '15 - 




je3 nadpr£3rod
oĄYm wiecznie obohodzić b,dzl
 11 widomej łaBoe ohwe- 
ty i Ma3e.
a
u mego i w *ielkie3 liczbie .aa,a
ującJcb SS. Aniołów 
moich., kt6rz::p 11 posludz.'! grać, wyśpiewywać, 1. r6!ne 
ott9 lBUł""k .,dawać 
bt
" przad Trona" obwaty, i 1la38ft
a
u ...go. inni w Ko'oiele poaług, 
cZ;Yl"i6 b,dą z lJakonam, z AkolUBm1, i z powB
nell1 CelebrBn
Bm1, dla 
okP12'.alsl'iYoh . oeremoniach ob..q, powagi, 1 Ma;JeBtat'u I18gol '1nElem:1 
n..b" prz;yozdobił.., i napełnił.. cbezerno6ć NiebioB ",,6atwem Aniel- 
.ki
b DuchOwI Ci jak p
a8zkowie n8 gł08
 "'piawuj", i OgłB8ZB3", 
I b6atru .mu obwał, podobnie P
B8Zk6w z1elDllkia3 na
ur;y, kt6r;yoh wielo'- 
olą pOVił:
rtrze napełniłell " rozmaitości głos6w Apiewania, 1 t;ym sposo- 
bem mn.!.e 
'OhwB18;1ę Boga... 


rn1] 


* 
Rozdział XVII 


I 


...KOniec u8zozęśliwienia i złąozenia wego z natur, ludzką ten za- 
mierz:yłem z miłości ozłowiekowil bo prQ'jŚole L1ID;1e 11' plBr'It'8
m stanie 
nie bez p"
rzeby było

, lecz nie dla 
akie3, 3Bkie po grzeohu " po- 
w
6rOJ' m nu
"piło I W e
e.nie n1e"iD.OJ' II lD1ałe m ub6etwić ludzką na
ur, 
przez jej złąo

nlA ze mną, 1. u8zczośl1.wlć 
!BZą godnołoią przez 'ta- 
ki zwią.zek Zł' 'Mlą. Jqi61"3 w rodzeniu, 1. w zjednoozeniu prz:ym1erze UC2\Y- 
n110, 1. nakazało jedJ106ć. a" tym pr!i\Ym1erzu, 1: zjednoozeniu godność 
i ","""foszenle Dstu17 luóf.ik1ej ". mnie I bo swe własności 8ubl natura, 
a w zjednoozeniu, 1 przemienieniu " łaBkI przez łaskę staje się n19- 
jako Bogiem. i Ubćsn1enlsII we Pnie.... 
" 



 


Rozdział XVIII 


. ..Cz;ye
ość llar;yi oelem cz;y.
06oi Ojca, Pitkno6ć llar1i oele. mą- 
drośoi S;yn8, lI1ł"ść llar1i oelem m1łośoi Duoba przane
.
w., w kt6r;ym 
trzeoh Os6b gruntem. Ona z własnośoi olQ'sta, z na1our;y "1Iz;ys1ika p1ękna. 
z łaski miłośoi mądra i doskonała, i 1I8ZJ'8tkill. Vl'1!!Il\fs'tItO weZJ'stka. 
Ojcieo_.j" a1:worZJ'ł w Duohu, Dyn jej udzielił kez
Blt;u, Duoh przenajśw.: 
ze krWie bez m.ętia ciało Syna i Matki sprawił. 1. uformo
.s.ł r6wnej pięk- 
noścl
 kształtem... 


33 Pagl 67. V. 26. dioU Cene"r. Bo prz:yjście moj!....!... .!!....1'.! !'.rwaz:vm 8
8- 
nie nie 
ło bez potrze
 : Etc = YI' ;yraz t'en zd aje si, pl"zso 1w D3 nau- 
OB KOś o i o a.... N on Bet octrlna contraria Eoclesiae. ut jam Bupra 
dlxl, quia 9st Sententla Sootlstloa. tantum dlffert per allud Dec- 
retum: Dam quid DeU8 faoturus eeset, si Adam non PBoCs8set? 1111 
Boll notum Bat. 
34 Pas: 68. V. 22. dlo1t Ceneor: Duoh 'Drzens św. ze krwie bez meta 
ciało S Da 1 lIatki B row1ł j UfOrmo,..,s r ne p .
ŚC1: W tym W3- 

 epos rzegam "z. e a es poczęta z sprawy Joa- 
cbima. 2 0 . Ze Dusze 
 Ciało llar;yi 3est r6wnej pi,knoloci z Ciałem i 
Duszą Chrystusową. Ad pr1mum dioo: non pOIUle Moi errorem; qu1a 
n1hil de fide habemue ciroB Concep1iionem Uariae, Bed tantum p1e 
Cd. prz
p. na 8
r.
16 


-
>>>
- 
16 - 


... 
...030ieo etwerze3'o ub6.twił 3e3 i.tot,
5, ą,n w nie3 mieszkajęo 
ub6.twll 11 niej natur" Duob Przenajn.. torowj,o Ciało Boekiej ieto- 
ole ub6etwlł dU8ZO, seroe 1 oi&10 laską przez łaskO o
8tej miłości 
Ojoa i ą,na 11 r6wnej jedności z aOb,. Ojcieo 11 niej rodzi ą,ne, ą,n 11 
niej bierze natur" Ducb Przenajn.. Ojo., i ą,na ńopełnia aprew;y 
.kutkiem. llar,ye C6rq Ojo., Matka 11 t:1m Ojcu slo1la, Ducba 6. Oblubie- 
nioa, 1 dmleło ohoenla 3ego... 


.. 
... .. 


'] 
:1 
I 


Cd. pr
p. ze .tr.
15 
credendulD. es". B'tatul't, quia oomanmi'ter eredlt'ur oonoeptall. tulss8 
eoK Bea1ne Vlril Bt hOD "tata 0008810 erat oont;rov8:rslae in Boclesia, 
quonlall nihil habalłUlI in :Bvange110 de bac Conoeptlone Mariae I nequfł 
de parentlbue ejue. 
 de bao Conoep
1one Mariae faotsll. fu18S8 de 
Spiritus 6. jam multotie. .upra diotL'" e.t, nedum in v1ta huju. 
Venl Theclae. Ił.d etlam lntra d10etur Nam 1.D V1ta express. d'-ol t: 
Si Marla conoepta f'ulseet d.e Joaohlmo. 'tuno ,qt:1allUll in priUlO in. 
etantl fuleeet 8anot;i
loata. 8e
e
 ad buc 11:
 
oula redundasuet 
in ChrllItuII. Filil,ul. autem Dei dscu....t' .'tl".. haboN 01111 exparte 
purlss1um., cBatlssium, et: 811.18 or!ID.1 :nacule cO.l1ceptulD (sic); quod 
ali
er tieri non 

tui
, nisi de 6piritus S. oonciperotur. Proinde 
ae bao Revela
on8 tor1ee repetita judico
 Boclosla 8. Katerl 
quoquo aaodo vults Quaa viII haao ratio oongruect1881... sit oonoep- 

ioni t'1Uj Dei. Bt per boc pat;et; ....spon.u.. ad Seoundu... Quia .i 
aeque j
d1oabit; Eoole.ia Maria. rui..e oonoep
am de Spirit;u 6. .i- 
out et JeaulZl ChrlstUlIł tu.nc nihil contre.riulI eri1i dicerel corpua 
et animam Mariae e888 eju8dem pulohritu
1n18 cum &nima et corpore 
(XIV) Cbri.ti. Aat Boolesiaa judioium e.
o. 

5 Pag. 68. aadem V. 
1. dicit Cen.or. 
o1ec .twarzaj
o ub6.tw1ł je1 
J8
ote
 .Eta. cZ"J IDOle sit to m6wić? o zgo l a oa 1 3 en H oz dZ1 a l , 
ja pe en jeet osobU1Iezej pobo!!1ości ku lIa
oe Boekiej, 
ak 1Iiole 
" nim. jest ",razów, kt6re 81, zdaję zbyt bJ'ć przesadzona, i z 'tJ'm, 
00 Kośoi6ł Bot,y o lIa
ce Bo.kiej UC"U', nie zgadzająoe si,...Quoad 
pr1mum dioo, nullam 811'Se diftioultatelll Dam sI, ut 8upr
 jam dixl , 
poooatores per 81"'8't1&m Balvatorll1 Dij Paot! Bunt; ut dioiturl Deus 
l'aotuB 8St bomo ut homo Deo fleret; nOD esqultur holll1nem factum. 
eese Deum aequail proportioDe ad Deum, Beć per partioipatlonem, in 
quantum 8ratla eet pBrtloj
atl0 Dlv1na8 Daturae: Bt hoc pero1pero 
quo ad modum bumano 1ntelleoto nequ1t. Ita per1terl E8to B.V.Warla 
dioatur-Deifioata per al
18eimam gratlam B nobis lncomprehensibi- 
lem, adb.ua non sequi'tur, quod Delf'loata el,t. Quoad s80undum dlcol 
Si haeo omnia de lua proprla lmaglnatione eXarasset lata VenBrebl- 
11s1 Vlrgo 
hec18, pariter dicerem, illam f8C1sS8 excessum in his 
laudibuB, de qulbuB penltuB silet Eocleetsl Bet quonia. baea sori
- 
sit ex Revelatione, Quae prlu8 1111 omota in olara vislone per 
extaelm et raptum monstrata Bunt, ldeo Qula Deo plaaui
 ha60 
eve- 
lara I et 81 mandara, ut ia1;a iD 8or1pt;o rttl1nquat Bccle91a8, :sm 
ealD. oUlpaN non audso; Prseprimie qula haD.e vex1 te:t"l m in 8l.t.ifJIB, 1'i- 
de et ver1tate oonv1ctam babat, et ps't"ata est heo jllrSllElfhrO firma- 
:C'8; his namque verbis huna Artioululli. conoluditi In, 'l°:.1 ...e80 l!Iorip- 
sit, veritatem 80ripslt , ut super hoc jurB.rd adJtlVQI t.e gratie para- 
to eet, ut peta conv1otus in anima fide et Ye.rltate. '-1 hebes 8uf- 
fiolane pignU8 praesentle veritatls. 
Denique si qua8 in his sorlptis occu
r
n
 1n
ellectul difflci- 
liera; rem1nieoendum est, el!l8e in eis 1IL\t'"t'n 13.1ta 1V8teria, ideo non 
eb omnibus intelllguntur: Et ideo jUdiol0 Ecoleeiae haeo 
stioa 
Bunt rel1nquenda. 


'I 
II 
I 
I 
... 


,
>>>
- 
1'7 - 


JUDICIUII CEIISCRIB 
De Ldbro Seoundo Aeoetloorum P1en
1881mse Virginia 
TIlECLAB RACZntSItA 
ot 


, 


... 


... 


. 


Quod de Libro primo oensul, id de bocce secundo Libro 80 magia ju- 
dioOI quo pIure in 80 oocurrunt pIane 
BtlcB, et BxtBtloa, adeoque 
perobeC'urB. le 191tur buno .L1brum legat, qui 88 tatu. Vitae Asoet'ioM 
dloare wIt; la reoeneeat, qui 
heologlae Dog_tiea., et Polem1oae, 

lme vero Aeoetlcae probe slt perltua. lt8 oenaet D1ebu8 Deoembrle, 
Anni 1798. 


Stepbanue Wulfere, CanoDI Gnesftl 


... 
... .. 


XBI4.tKA TRZJI1JIA 


m 


Rozdział II 


, 


.. .Salomon IIIłdr:r oałemu. światu zrobił porzą.dek, l! sa. go niezBobo- 
wal, za 00 z Dekret6w If3reków 1I01oh nierzą.dem ukaraD3 zszedł z 1;880 
"wiata marnie, i nie zsslu!;yl dla siebie m:l.lo.ierdzia, gdJ nie z la... 
kil łaska w Dadzlei 
oBtawl1a36 oozekiwania Zbawienia e.ego ozaeu... 
... 



 


Iill 


Rozdzial IV 


...A gd;y .it dobroć 
lala w m:l.lo.ierdziul gd;y otwor
la ..
.t- 
Ide kOll6rld.. pełne oiemnośoi, 1 zawikłania" sprawaoh dotąd zwodzon8
 
du.
 I at tu dopiero szsta6aka zdrada sw6j Urząd pokazuja, . kt6rym 
tr:r;J'mała Zwierzchność 118 berolczne eprBWJ' " 8wym oszukaniu dueZJ', uda- 
3ąo za pobo:tne, święte, doekonałe, i bardzo 1I11e " upodobaniu Bollkll1.. 
i po!;ytaozne dUs"" dą
lłcaj do m:l.loo1erdzie jego, ab.1 t..k tr""mal, i 
llmak oukrował 11 tym n1.epo1Gnanlu c1uBZY, kt6ra l!Iłucha
ąo dł.ugo IIi, uwo- 
dziła, 1 przedłu
ał8 cza8 nawróoenia swego " ukrJtym przedlięwzltciu, 


t 


\ 



6 Pag. 4. V. 
O. Cen.or dioit. 
qy nie z la.11 laBka w nadzi. i zo - 
eta1l ła. Jłtc. ""raz n1ezrozu .... łl1. c lIermo eli t d e Sal omone, de 
quo am dictum e.t lib. I. ert.
. peg. 5.V.2B. ubi dioitur. Salomo- 
nem manere in tenebrilJ usque ad d18m 3udioi31 et 'tall8n propter P08- 
nitentiam Dav1d m1l!1er1.cordlam COI:.8equetur in d18 3udlo1j: Jfn habes 
Sensum: qulB el non gra't181 gratis l11u. in Bpe non reliqu18setl 
Ergo ex gratla Bperat Buam .sIute. in d1.e 3ud10131 Et haeo 'tata 
8et 1otel11g8nt18 88D8UB prseoltatl, qu1a Don merul't m18er10ord
am, 
81 non 8% grati., eeu grat1a gra't1a 11lu. 10 spe rel1qu1seet 8.zpe- 
ot.tlonill 8U88 Balat18.
>>>
- 
18 - 


at do gwałtownej w sercu wzbudzonej ła8k
'7, kt6ra zgwałoiła ślepej 
nauki prawo, 1 rozwiązała grzechem zwlą.
ane "ię
 t 1 odegnała złego 
neucz,ciela, a sama weszła w rządy słodkiej miłości: Ta dusza jeszoze 
w mocy olemnoś?1, ale 3ą łaska, 1 miłosierdzie w w1ec
m rozporządze- 
niu ozeka, 1 n1eollO'lnle 11 czasie ne8tąplĆ Ql.1sil bo nleodm1enl IDI\dro6ć 
WJ'rok6w ... sądach rozporządzenia swego, ohociaf; eit jeszoze przedłuŚJ' 
ozas 'do mety. To opisanie je8t; wizerunkiem tak oszukare;J dUBz:?, 1 tor- 
mą w rozpoznaniu... 


* 


@.ID 


Rozdział IX 


...Łaska z natury miłość, z istoty o
stOŚĆ, z włs6Dośol wielość 
1 przepaść niepo3ęta w sprawaoh swoioh doskonałoŚci. dla tego w1elo86, 
!e wazelką istność wszelkiej natury awoj, własności, rz
zi. i dirigu- 
je " obojga prawa apraw8oh, 1 o:QJ'oh Qoie 1 b3tnoŚĆ zaoho\ll'uje mooą. 1 
wszechmocnością swoją. Łaska rozporządziła !ywo
. o
rftDloz
łs nędz,3 8 , 
zastanowiła bleg zam1erzon;y w ",miarkowaniu 8181:;10 podług w;JlDlaru w 
eądaoh IIIIIdrośoi B1Iojej: jak, k.te.\I1. ko,,",. wiele udzielać si, w potrze- 
bie, albo 'fi fa"or8
h ,... oz!!.sill3 .1.o
porząd20onym przez 81ę... 


37 Pagt 13. V.13. dlelt Censorl At. do D'ałtO'Wne
serou wzb u dzonej 
łagk1 Bte I A zaŚ łaska jeet gwałoąoa wo l ę lu z ? Ri o v1 OIent 1 a 
non debet intelllg1 in sensu rlgoro8o, sed tantum lato modo ad 
oBt
nde[ldslll fort1'tud1nem gratiae ef'f'leacls. Be habes ver1tat'em :I.n 
Evangelio, Joann1s capi 6. Ub1 Jesus dixlt turbls Jl.łdaeorum: Nemo 
po'test vecira ad me, nisi PBter, qui me m18it, traxer1t aum. Audi6- 
mus August1n.Lam. Traot:1 26. in JO&nl'lem, eeu super 1118 Bvangelil ver- 
bel "Ms.gna gra"tlae oommendat1ol .Demo venit nili traotuł!I... Quld 
hic d1cł.mus Fratree? aitrab.imur ad Chr1stuml ergo 1nv1t1 cred1l111al 
ergo vlo1entla adh1betur, non voluntss 8%01tll;tl11". Neo dlossl quomo- 
do volunts;te oredo, sl trahor? :&SO dlcel Parum eet voluntate ira 
etlam traberlII volupta'te... Porro IIi Poetee dicere lioultl "Trahlt 
quemg,ue su. volup1iasl linon neceseitas, ud volup1is.lu non ob11g81i10, 
lIed deleotetiol qU8D1io 
or1i1u8 Doa d1oe
 debemue, 1irahi hom1Dem 
ad Chrl.tum, qui deleotetur verltete, de1sotetur beatltud1ne, de- 
1eetatur justl
la, deleota
ur ee
lterne vlte, quod totum C
1T18
u8 
es1i? Haeo August1nue. Denlque 1pSB S.łlater Eoolee1a arat d1.oen-iol 
Etlam rebel!ell compolle nostrss volunte;tes. Et t81111911 4101. neqw.t 
 
quatenuB 
oles1a ararat pro t:oli8
da nOB
ra 11bertate 1cluntatls. 
Ig1tur et hic recte dioit, I.1squ.e at!. v1o'AntalD. e.xo.ttat8!!1 in oorde 
grat1am; ut ist'enderet v1m, fo
ltud1nem., e1; ef'.ti:,ltat.em 8!"ł\"tlae 
ad emo118ndu
 oor homin:!.".. 
'8 Pagl 28. V.ł:;. d101t Censor. "eu rOE.POr
Z1 ła 
.1''''-:'
' 

'¥UD.ICrla 

 BtOI W;yraz .n1ew1edzle ć co znaoząc,. 
.ec8::a;ji:- 
cat 1 8 (8 
"'iCIiOplana, aO olera eet, ut; qulounque ot q..\t!:nll\.114
 J)ux:..que 1081t 
Asoetas, et Ibl!ltiooe, .oper.tlonem (XVI) cra:t;iae L ",l11e jus1ii 1n- 
telllgat, ne08811e e8ta BD.im namque quls :::\figabJ.t: g};l!.I.
lam dieponer8 
v1tam hom1nis praecipui juati, impedi
& a.feotus ejua? Etc. Et nco 
voluiti pra8cUotia expreeslone Ul.telll,!8re. S
. dioJ'I!e, l.sta emaoere 8. 
pra8motione BO praedee'tina'tione; ben» h'-I.be.lł, 81 in Qauaa prima lsta 
conl!lldere8, non wro in etf'ectu, quod lam era't1a ef.liclt. 


...
>>>
- 
19 - 
.. 
Im Rozdział X 



 


.. . Obojga st'ron,y w które ugadzam. oraz odbieram przez się s'trzał;y 
m1J('ści., lonelli raozę, 1 delektuję u.podoban1e moje, 1 skutek ohęoi 
mojej VI' 'tej przewidzianej dUBZ3, która 't,m 'tl"J'bem w tej drodze poetę- 
pU.jlb, kt61"J'm" w;yrokach dekretem potwierdziłem, 1 Deznao2ij'łem ohodzić 
v. łaską pomoc,y 1 m1łosierdzia megol be laska lasoe determinuje 39 do 
spr8_
anla przeznaozonego dzieła, a łaska bierze za oel naturę do 
sprawowania jej zleoonego dzieła; aby ją Panem tej cnoty uczyniła, 
kt6rą- 8p'
e."iłB " drodze krQłowej Bob4 pod cleni.em umbry podlej Datu- 
ry, kt6rę eiebie pokryła... 


ł 



 


.. 
Rozdział n 


...(dusza) widzi Majestat 
atury ludzkiej, kt6rę złąc
łem ze "mną, 
widzi p01'lsgQ, moc, panowanie, ktćrą- jej dalem 11'9 mis" r6wnej zasłu- 
dze ",ki i śl!l1erci, kt6rę sprawiłem przez nię Boską, powagę IIIOję, wi- 
dzi Yaryą De Majestaoie po prawej stronie ludzkiej natury ze mn
i bo 
r6wną 1Btno
, i równą piękność w Ula! Z1;ał1;owaniu ludzkiej natury, i 
równą. ohwałę a.La Uoz81J'tniot1la, i współoierpienia, . niebie ze mą. od- 
b1ers 40, i tr
... berło Kr61e..kiej "ład.., w wap6łpano"aniu 
 ze 
m.h jako .£:rOlowa, 1 wielowładna Pani... 



9 Pag. 
2. '.14. d10it Censor, Bo łsska łasce de
erm1nQ j e. Woale sen- 
su niema... Sensu" clarisslmua Bet, nem d1 0 1 t, ad o
rendum, quo- 
niem gratia ad gratiem hom1n.em dleponlt, ut valeat cum gratis ope- 
rari, !line qua nOD. et hano gratism vooa't S.Thomas 1.2.0.109. in 
O.aux1l1um Dei IDIOV8D81 ub1 dioit: quod homo in gratia erll!l'ten!l in- 
dlget aux1lio Dei mavente ad reota 8g9ndum, non ella gratia habitu- 
sll. Et eadem 1.2.0.112.8.7. in o.aooet, quod gratis ex necesslta- 
te in.fsllibil1ta't18, et non ooaotlonis, 8equitur pl'separat1onem, 
880undum quod 88t a Deo. non autem !leeundum quod 8St snobie. 181- 
tur babel. quod gratis gratie8 viam praeparet ad aą..:.tlors, et maJo- 
ra o'pera peregenda Virtutum. 
40 Fag: 
6. V.
5. dicit Censor: Bo r6wn 1etność i r ÓWL\ p i ę kność w 
uksztaltowaniu natu ludzkie r 
 o a t o e a ze mD i l 
c. OPiJ mo B 1:1 ł o m ,s s 0 & UłU";y 8 uea Pana n 1 e by 8 JSa- 
oniejsza za istność Yar,1? Verum habet Ceneor in huma.no modo lo- 
quend1, et humane mena oon.form1e eSBe debet Bcolesiee, quae samper 
in pretioeior1 aeetlmat!one habult personam Chr1etl, non derogando 
dlgnitatl Marlae. A8t quia noatra Theola Ist8 exarav1t ex Revals- 
tione, igl1;ur, ita placui't alt18s1mo. Ma.r1am slm11.em oreare humanl- 
teti Filij sui, praes81;111 qł..1a lem 1io'tle8 dictum. 8St, "nam 
aequam conoept.am e888 de Spirl'tu S. 81cu't Marlae P1l1.u8 I ergo nl- 
hil obeet d1.cere in praed1
to euppoelto. B8sent1eD1 Mar1ae eeQue 
pulohram eeeesa Chr1etl Domini, puta quoad pur.. humani'ta
em 
utrlusque: nam Chr18tu3 Docdnu8 ut Bat Deus et homo, neqult in 
hano 8u'ppo81tlonem van1re.
>>>
-'20- 


lliJ 


... 
Rozd
iał nI 


. ..Ale nie ne tym ekoilc"yłem d
ieło " Oblubienia,y 1 bo 3e3 post,- 
pek w miłości mojej, bez kOil.CB zam1erZ3łell., a w cnotach at do kotle. a: 
bo jej zasłudze skarb otworzyła. n0WJ'. 1 no-=v dar w zapłacie, bez po- 
rćwnania nad te 00 dałel111'1,kszJ' w BZ8oowniejsSJ' w .faworach lelIki, t:e 
111118 miłość wielkiego, a nie DI8 za konieo dar.y. ani granlcQć ." da't- 
łtu 41 . ani ioh marzyć sługo.1f zapłacie m1arq, sCJ3! to ezozupłego, a 
nlemot:nego Pana w dostatku zwyczaj... 
... 



 


Rozdział XVII 


o Właen060iaoh Boekiob 


B6g 388t 11' loto018 jeden, w naturze 3eden. w miłośoi jedenl 
Istność własnośoią Ojoa, natura własnością B,na, 1110'ć własnollolę 
Frzena3ś,,: Duoba: 03ci.o ietot, ezczepi .. nat"'"ze Syna, Ibn pł6d 
azczepioll3 rodzi" naturze, kt6rym ,Jeat ietn06ć 030al Duob Frzena3Ś1r: 
w obojgu sprawę, 1 w po
bodz9niu 11' obo3g8 tchnieniu 1I1.106ć, ,.. ozym 

1ę wyra!a ich n
erozdZ1ęlna jedność. 1 równą .e trze oh miłośĆ. Włas- 
nośĆ Istot::' Bós1iWo, ..ł8SD066 .natur;J' pł6d, Wł8S0QŚĆ miłości 1iohnienie. 
Bóstwo w3raśB godność nlepor6wuan" 1 d08tojebs
wo z siebie: Pł6d oka- 
zu3e B6stwa godności dzieło: Tohni.nie wydaj. " ob03gu rzec"y przez 
pochodzenie aprawy. i łoilo"y dzieło sw03ą własnośoią ldłoM. Wieki 
wyznają Boga; i ozas przeohodzący w3sławla dzieło mądroŚoi jago w 
sprawach; Konieo i termin dzieła mądrości 
obwala Boga, 1 w onyoh 
"ezyetkiob d.termlnu3e miłość. Wlaenośoi, 030a wi.kil bo " niob 3est 
tJwot początku nlema
ęc3, ani 11ft koi1cZJ' z azaliami WłasnoŚoią Syna 
dzieło mądrości, kt6re wydane w czaelez W2:asnoŚo!łł Duoha PrzeDajn: 
Ob03ga Os6b sprawa 3eet 3edne tobnienie, i pocbodzsnie od niob. 03cieo 
własDością O
Wi8 własność 
n8, k
6r8 jest dz1eło 
dro.ol jego, a 
ąyn włeenośoią pr"y3mu3e 
"ot, kt6r, jeet w Ojou "łaeDośoi, 3.gol a 
Duoh na3Ś1r' kt6r, 3eet r6wnie " 030u, i" ąynu tohnieniem, dopełnia 
spra"'3 Obojga Oa6b, i konkludu
8 11' wszelkiej naturze AJ'1I'ot. która jest 


41 Pag: 
9. V.9. dioit Censorl te ami. !I!1łość. nie ma za konie o d
?, 
an i I":ranic
ć w datku: K't6A to zrozu. lII1 e ? . Pr u dene t.."i un."l3en a. 
quae o t1 am gU&D d oquE) organo Splrli;ue S. ,raaoipue taem1neo 'p..ł:t'cere 
debet: Dam totam re. lta exponere debult l qł..la 88rDlO eet da donie 
et ravorlbU8 caeleet1bus, ub! Spiritus a tl 
o
18
 m
 &'Q
 magcum, 
et non habet pro .fina dODa. l'1eque finem. IISU ts:rom1uUr: 
('Ille..."e :Ut 
dato. puta dono. Et haso era
 primaeva ejuB 
str



G per 1netin- 
ctum Div1num. quatetenue (s) noetra Thecla nuną
a
 11
tat in ravo- 
ribus Caelestibue, nequs eis oorde adb8er
nt. 8e
 pr
 eis gratias 
agendo, eamper amore altius s!lcsndst ad i -, :Ja .J:1vinum Datorem, qui 
1l'1f1nitus BSt in donie Buls. 80 (XVII) C
.ed
1bu8 favorlbU8. at 
nullo mansurari poesunt.
>>>
-'21- 


wlasll066 "'łdrośoi Bylla, 1. 3ego dziele m pra.,m, kt6r.1 odrodził z 030a, 
1 11' Ojou, Z Ojo.. w wlscZItY ID. rodzeniu noll1.. Własnojo:Lą O
oa Sodnoś6, 
powaga, obwala, 1 doet:t.Je:6l1t'l1'o wieozne. właano601ą S,nB rząd, panowa- 
nie, w!lzeohmoonols6, włądza, ktÓrą ma z Oj08 przez odrodzenie wieoznel 
Właenościlj Ducba, w Ob;ydw6cb 006b 1:olmienie, i dopełnienie r6wne3 wła- 
snoŚCi w sprawaobi bo 1:a 3est r6wnie " 3edne3, 3ako 1:e! rówIIie" dru- 
gie3, 1:" 1:rzecie3, w kt6r.1ch 3ednośoi 3eden. Właznośoią 030a p1.e....- 
ezoś6, własnośoią ą,ne wt6roś6, własllościlj Duoha 1:rzeoi06ć. Własnośoilj 
030a ohoenie, właznośoilj ą,ne sklltek, a własn060ilj Duob.. 8. oboenia i 
IIkutku przez dopełnienie koniec, 8 11' j8dJJ3'm. związku r611.!J.le 'tak w Ojcu, 
jako i w Syn" i w Duohu 8. oboenie I r6wnie 1:ak w 030u, 
 3ako w ą,- 
nu, 1 lit' Duchu S. "kutek, równie tak w Ojou, jako w S;1nu. 1 11' Duohu S. 
konie o Bobie wiadomej 1 uChWalonej rze01Q' I bo równa mośność, 1"611118 
wszeob.ooność, i r6wna is1:ność we trzeob. 030ieo S;ynowi kommunikll3e 
prze z spraw, duoba Bćetwa swego ob.oen101 S;yn oboenie 030e w;ype łnia 
skutkiem przez sprawę Ducha, przez r6wne li Ojoem tchnienie. Duch S. " 
Ojou, 1 
nu sprawą, 1 ohceniem ohcenia 'II' skutku. Własnośoią ohcenia 
'3ee1: prze""sł mądroŚCi 030al Własn060i" sklltku 3est pl6d prze""8łu 
mądroŚCi S;yllal Włun060i 8prawy Duoba 8. 3est 1:olmienie obcenia w S;y_ 
nu, i dopełnienie płodu mądrośoi prze""słu 030al " ozy.. się w;yda3e, te 
WB
B'tk1oh Os6b równa jest własność 1 doekonalo4ć w .prawaoh, 1 r6wne 
ohcenie, 1 8
rawowanie ohoeniem upodobania dzieła. WłaenoŚcią Ojca 
Niebo, Własnośoi" B.YII.. Ziemia, Własll060i" Duoba 8. ob6cb wła8nośoi 
sprawa. !Tieba własn060i" łUka, i81:ot" pi,knoś6, na1:urą pł6d. Łaska 
wyrda B6etwol pi,knoŚĆ 181;01:3' w;yrda praelllY8ł i81:01:3' Boskie3' natura 
pledu, zna0ZJ' stolic" i uwielbienie przez el, odrodzonego płodu, a w 
1:"3" si, WS..,S1:1111 .,da3s pi,knoś6, i wł8sn066 Bóe1lwal co 3ee1: właenoś- 
oi" 030a. Ziem i81:ot" pOdł066, natur" pł6cl, wła8nośoi" n,dza, a w od- 
rodzeniu w pow1:6rDl/II t;yoiu Ziemi i81:ot" pi,kność, na1:ur" pł6d pi,knoś- 
oi, własllośoią środsk do O1:r..,mania wytsze3 piVknośoi, kt6ra 3es1; Bó- 
etwem i Uświęoeniem one31 B to jest własność B3ns przez odrodzenie 
dw03akicb na1:ur. Bosl1e3 1 ludzl1e3 w ozasie, kt6r" Duob S. poo",na, 
pełni i konkludu3e wspólnie. w o",. si, .,rde 3edność i r6wność, i 
sprawowanie wspólne we 1:raeob Oeobaob zwi,zku. Właenośoi" 030a god- 
ność, powaga, ohwala; właenośoili a,na rząl1, panowanie, władza, Włas- 
nośoiij Duob.. S. oDl/ob właznQśoi sprawa: Godność wyra!a B6e1:wo, powaga, 
d081:03e6.otwo, obwała w;yrata i okazu3e godn06ć, powagę, i niep03,toś6 
w BÓ81:wie I 00 3es1: własnośoi" 030a. Własnośo1" rzędu o ",nić porządek 
'Ił rzeczaoh. Własnością panowania Zwierzohno6ć. własnośoią włed
 wspo- 
magać panowanie,i mleć Z'arównle ZW1erzchDoś6, a w t,1I Duoha S. .lIpO_gB 
w rzeczaoh Obojga OsÓb przez r6wne 'tchnienie i pochodzenie od nich, i 
oKazuje 3edność. Własnośoi" 03ca Il100, n18ŚlD1.er1:eln06ć, i świą1:obl1wcść 
Boska. jaka jest - Bobie najdoskonaleza w naj"Ś8Eej oenie; Bo 88mB 
przez 81" 1 salll!! w Bobie śWi,tal Własnośoią ą,na Majestat ohwaQI
>>>
-
22- 


sąd, sprawiedliwość ObOjS8 stroD3 zasług: Własnośoią Duoha B. dobroĆ, 
litośc, 1 miłosierdzie, kt\rs jest gruntem trzeoh Os6b przez n1.eroz- 
dzieln
 
edność. Moc zaohowu
e wielkoŚć i niepo
o
ość B6.twa, a nie- 
śmiertelność wyrak I:;y"ot, kt6", GZJ "la.noŚci
 B6etwa. a świątobli- 
WOŚĆ tot okazu3e, co 1 wielkośoi Bóstwa; a te są własne 1 pr'Qzwoite 
plerwsze3 Osobie Ojoa; bo w nia j88t plerw8zo'
 Wl!llij'stkiob doskonałoś- 
ci B6stwa 42 1 Majestat ohwal,. znao., Kr61e8'tWo 1 panoYł8ll.1e 00 jest .1a- 
snośolą 8;yna; Sąd okazuje powa:tną mo:tnoŚć, i wlelowładną wIe.dzę, a 
flnrawledlll10ść wspiera llajsllta't do sprawowania wład!fY, 1. deo;yduje YI3- 
rok \llYdaDJ' od !lądu, którego gruntem dobroć, miłosierdzie 1. l1to661 co 

e.
 "łaenośo1łl Duoha S. a w r6wn;ym zwi
zku "...,.tk1ch 
rzeoh 0.6b " 
r6wne
 3ednośoi. O
cieo .iO da
e poznać B,ynowi przez poohodzenie Du- 
oha, i rzeoz poznaną odradza" Bobie własnością swoją przez sprawę te- 
go! Duohe S. i okazu
e 
ak O
oa w B,ynu, 
ak Syna " O
ou wielkość i 
nlepojttość Bóstwa tohnieniem 1. poohodzeniem od nioh. 00 jest WłBSDOŚ- 
ci
 Duoha S. O
ciec wyda
e wyrok B,ynowi przez 
ohn1enie 
ucha s"ego I 
00 ;1e8t włBsnośolłł Ojoa, a 8.1n odradza "ł.}'rok 
daDJ' przez sprawQ Du- 
che, 00 
es
 własności
 B,ynal a Duoh S. wydany wyrok da
e Syno"i w 
tchnieniu I podobnie! w B,ynu odradza wyrok od O
oa w pochodzeniu, i 
konkludu
e skutek, bo 
ee
 włesnoŚoi
 Ducha S. e " r6wn;ym związkn WS..,- 
stk1oh. Potrzeba gwałoi mo!ność. ntdza prz;ynagla IIIOtność. uoisk i bo- 
leŚĆ prz,oląga litość, i miłosierdzie, eb, wspomogła podłoŚĆ. Miłość 
zrobiła zw1
zek, dobroć 'Wzmocniła związek, a miłosierdzie w;ylewa hoj- 
no6ć dobrooi i miłoŚoi. lIiłość ne
urą " Bogu, dobroć właeności" " Bo- 
gQ, a miłosierdzie dar.. miłości 1 dobroci. Miłość dobrooi Panem. do- 
broć miłości skarbem, a miłosierdzie hojn;ym szafarzem dobrooi i miłoś- 
oi. Własnością Ojca miłoŚĆ, własnością B,na dobroĆ:, własnośoią Ducha 
S. ho
ność. MiłoŚĆ ..,le"e choenie dobrooi, 00 
eet własnośoią O
OBI 
Dobroć 810 da
e ohceniu miłoŚoi, 00 
Bel: "łaBnofloi" B,yna; a ho
ność 
IIkutk1.e. obojga dzieła, 1 dctpelnieniem sprawy. co jelit własnością. Du- 
cha s. lI:I.łoś
 złąoZJ'ła Boga z człowiekiem przez n1erozdzielĄy związek 


42 Pag: 57. V.2. dioit Ceneor: Bo. nim ee
 ierwezość "S e
k1oh 
doskonałośoi boskioh Eto: DOs ona o c OgB są S o Ił ego: a est- 
te j a ka p 1 erwszo &ć w Istooie Boga? Patemur Catholice Theologice 
esse. juxta modum nostrum oo.ncipiendi, eato in Deo olll1ia sint idem. 
Et lsgentur Theologl de dlst:1not:lone attributorum Div1norum, et 80- 
lutum erit totum: 1110 nomen pr1nolplj si suma.tur notionalit'er, łlpe- 
cleliter oonvenit Patrll Quia hoc nomen principij nihil aluid sig- 
nificat. quam ld, a quo al1quid procedit:ł omne enim. 8 quo aliquid 
procedit, quoquo modo prooedat.ł.. dloitur essa principiQm. Pater 
autem. eet id, a quo prooa(l.un't F1.liUII et Spiritue S. sed ipse 8 nul- 
lo procedi't; unde eet principium sine principia. Jam vero F1liu8, 
11oet: eb 1110 procedat Spirltus Sanc'tus. non est absolute prinoi- 
pium, eed eet prinoipium cum principioł quia et Spiritus Sanctus 
procedit a Patre. Ergo nil obstat dlctae Revelationi, quod in Deo 
.sit prlorltal!l per:te
t:ionum Div1narum, 80 mgle, quia ita plaouit 
Deo rem revelare diota8 Theolae. 


II.
>>>
- 
2
 - 


wieoZDJ'oh W3'rOk6w1 młość stwierdziła złączoQJ' zw1ę.zek, i przeznaczyla 
lI:.rodekl B miłosierdzie serwBn3 zw1.ązek do zgody sprowadziło, 1 wypełni- 
ło wleoz
ch wyroków skutek. Ojoieo ukochał czlowieka ohceniem Uszczt6- 
l1.wlenla jego; a 
m ukoohal człowieka skutkiem Uszozęśliwienia jego. 
Duoh S. w 030u i 
nu dopełnił oboenia eku
kiem, i konkludował we 
trzeoh Osobaoh jedność, 
. jedno 
1I18ło " sprawie. Potrzeba ludzka 
zgwalo1.1a atO:tność t 00 jest własnośoią Ojca i Nędza potrze'b,y zgwałoiła 
dobroĆ, 00 jest własnośoią ą,D81 Uoisk i boleść 
8łclłB hojność; co 
jeet własnośoią Duoha S. Yoł:no6ć WJ'la1e chcenie, dobroć "3lała skutek. 
hojno66 -,la18 obfitość w darach moł:noścl 1 dobroci; a 
m sposobem 
zleclJła boleść, i z nędzy w;ybs-wlła, -.1 niedostatek potrzeby opatr2'\Yla, 
1 uśm1.erzJ'ła ucisk. Bóg obce ofls%"3 ludzk1.ej wzam1an ofiary Boskiej, 
i nleprzestaje na pr6tn,1I chceniu, ale potęda skutku. Niebo ""dało 
prawo, ziemia pr
j,ła 
rok, a m1,d
 Niebem a Ziemią BWOją dusza w 
poddaniu 
 etoi, 1 oczekuje" skutku danego prawa, 1 wypełnia dswC3 
motnC'lśolą w l!!Iobie. B6g ']i, objawia podły m, daje ratunek n,dz1\Y m, hoj- 
noŚĆ ",lewa w darach pragnąc7M l ubogimi Dekret w_ ",rokach czeka, 
motnoltć z pomooą hojna. Sądy QZS" przeznacZJ'ła, kt6I"3 pokate sku"tsk. 
Dawoa chce m1łos1.erdzla; dobroć c'ł1ce zlitowania I miłość obojga wzbu- 
dza do ozasu prZ3śpieazsnia. Ojc1eo ukochał naturę ludzką w 
nu; a 
S,n ukochał naturo ludzką w OjcuJ a Duoh S. w Ojcu, i " Synu tejte mi- 
ło
ol sprawił, 1 konkludowal skutek. Ojc1eo ukochal prze
8ł mądrości 
w natarze ludzkiej, 1 tę ukochał w fł.?nu; a S;yn ukochał latność mą.dro6- 
01 Ojca w naturze ludzkiej, a tę ukoohał " Ojcu. Duch S. w Ojcu 1 " 

nu r6wną miłośoią e
ierdził. i lonkludował miłośĆ. Ie
ność is
noś- 
oi B6g; MiłoŚć miłośoi Bógl dobroć dobrooi B6g; t ioh własnośoi włae- 
nością B6S1 kt6rego pojąć, albo oplB3
 nie 
e8t podobna naturze ludz- 
kie3; 00 
o 3es
 z Boga B6g. 


Rozdział. XVIII 


Niebo wydało w1rok, c
 m b
dzle w ozasie Oblubienica mo j a 


PrZ3zwoite to jel!lt dzieło własnośoi mojej, ab, nie lada jaką sump- 
tu swego 
dało Strukturo I bo i Rzemieślnik zacnego stanu chociat 
rzecz podłą, jednak ją zrobi dObrej roboty cnotę, l w onej S'Woję w;yra- 

B doskonałość, a stąd odbiera w pochwałach dobre imię, i zaszc
t co 
do świata. Oblubienica podła jest z natur.y, i nic nie 
8ka z własne- 
go swego stanu, " cz,m b3 ją Niebo, lub Ziemia POChY/Blila; bo tym nie 
dala tadnego pr
m1lenlB, raczej pogardę, i odrzucenie zniesłe; a to 
z prz:ycz3D;y obojga strolJ3 5't'e.n6w, 1!t6:-ych wiadomość jawna. Świat dla 
urod3 Niobo dla grzechów ju
 b,lo odrzuciło; a Pan z litością powstał, 
i WY3ął z e;n03u tebraka ub08iego, aby posadził międZ3 X1ątę
emi na 
Majeatacie swoim, a VI t;ym pokazał obfitość miłosierdzia, i wielkie
>>>
- 
24 - 


dzieło 11 sprawach motnóścl swojej. ., powt6rDJ'm urodzen1:u, 1 w powtór- 
nJm ut
or
enlu natur" 1 istoty, kt6re jest sprawą t
zeoh Osób Bóstwa 
mego, 1 nową twarzą w przeistoczeniu onej, Pierwsza Osoba dala jej 
własnoŚĆ isto
 ,wojej4
, w łaeca miłości mojej. Druga Oeoba dała jej 
własność natur, BWoje3, w łasce m1łośc1 mojej: Trzecia Osoba dała jej 
własność miłości mojej, i w o.ttYoh w82'\18tklob ugruntowela miłoŚĆ. Włas- 
noŚĆ isto
 jeet widzieĆ, pOZDa..ać istnośĆ, istoty. mojej. i jej poj- 
mo..ać ..ielość. Właaność natury jost, odndzeć ..ielkość isto
 mo
e
, 
kt6rV 
e
 da
e .. e..oioh fa..orach miłośĆ. Włas
ość miłości jest, odbie- 
raĆ owoc miłości mojej.. naturze odrodzone
1 i jego zdobić ""O
.. ..łas- 
noeoi.. piVkność .. istocie moje
. D"łem 
e
 
..ot, i nieśmiertelność 
mc
v .. naturze lIO
e
. dałem 
e
 mądrość i doskonalość mo
.., .. miłości 
mo
e
. Wzivla no.... twarz Boak1e
 piVkności moje
 " naturze moje
. 
Wzltła teetamnt w przeistoczeniu Dow:ym" miłośc1 mojejt ugruD'tow.łoll 
!lobie 1 uOQnlłem wleoZG;Y związek" istocie mojej. Wzltła fundament 
cnoty,1 upewnienie Im. swego prZ3ra1erza ze mną.. WlasIloAolą twarzy po- 
znaje B6etwo,i 
ego ..ielość .. doskonalościach moich. Nowy TestallBnt 
wyret;a nowośĆ VI Eiprawaoh 1 obyczajaoh onej. Fundament cnoty ,1Q'ret;s sta- 
łoŚĆ i nieodmienność .. stenie doekonalośoi,a atąd nadzia
a i upewnienie 
o milosierdziu moim.kt6rego końcem wieozność. Pierwsza Oeoba dała 
e
 
prawo rZ4du 1 pano'ł'tanla Ilud wlasnośolam1 VI' Bobieł Druga Osoba dała je;! 
wladz, powagl swojej w rzą.dach, 1. w panowaniu 1 Trzecia Oeoba dala ;Je;! 
męst..o do z,,:/cięłenis ol\1ch, i atały ulIIYsl nie poddania siV ol\1m ład- 
nej w;,ymOWk1 prawem. Pierwsza Osoba wlala w jej rozum przeqyal mądroś- 
01 swojejl Druga OIoba wla18 w jej wolę choenie Upodobania s"ego: 
Trzeoia O.oba "lała .. 
e
 pamięć dary ta
emcic ""oioh. i ob
aśnila 
śwlat'lem poznania on:Joh na .tundamencie prawdJ' I Ojoieo przedwieoZD.1 
szozepi w rozumie Oblub1enla,y prze
81 mądrośoi swo
ejl B Ean prsed- 
wleoz.Q;y odradza ... '11011 Oblubienic, prz8zvsł mą.drołol Ojcal Duoh Prze- 
na
ś... płód odrodzo"IY .. pami,oi 
ej gruntuje, i .. r6"""m zwi..zku de- 
terminu
e 
ednoŚć. O
cieo przedwieoZZl;/ dal 
e
 funda_nt wiary. a B;yn 
przedw1eoZZl;/ dal 
e
 funda_nt pra..\y, Duoh iI. .. nie
 ugruntowal 
ufnOśĆ, i na tym grunoie de1;erm1nowal 1I110ść. Wiara jej Ś'Wi
oi sl06- 


4' Pagt 58. V.27. 1I0tat CenIlor I Pierwsza oBo ba dała e wla8DoŚó 1l1to- 
! swoie
 : cr;;J mo!ie s1, to i o co, qu ex mu. tlp o oa- 
p t e a o id potsst, sad modus 8st 1
erQep
bi11sl Ram DeUB orean- 
do hominam, toruv11i iIlum. ad lmag1nem 81i. slm11itudinem lIuam. in 
quo eet quaedam oommucloat10 D1v1na8 naturae. Gratia, ut dooent 
Theologl. .et qua8dam Pł:tySi08 partlc1patio Div1nae EBsentlael "go 
bene d1citur hic, quod prima Pereona oommunioBvsrut Aoetrae Tbeolae 
eseent1a1l euam, 1ntellige, per quendall partioipationall, ut ibi 41- 
citur. in grat1B amorie D1vln11 Dam quo qtl:is in hBC rita prof'1c11i 
in donis ao v1rtut1busJ. eo plus, ac magis unitur Deo per intentuII 
amorem et d11eo\t;1onem .ueil nam. 1urta S.Tho_m in ."ue Bumma eet 
partioipatio Dlv1nae natura.. Bt nihil est Blind, quam qua.dam 1n- 
ohoatio gloriae 1n nobis. 2.2.q.24.a.
,1Id 2.
>>>
- 
25 - 


cem, praw4a prostuje leroe, 6 urność roa
l dobrą nadziej,. którą odra- 
dza miłośĆ, i konkluduje tych trzeoh własności jedność, i w9
8tk1e 
a
 zabiera w eiebie miłośĆ, gdy
 
ę mieĆ doeyĆ na nie
: . nie
.eię 
natura kodcZ3. w niej się zasługa kr,yje; z niej w8
stkle cno
 m
ją 
Bw6j ZB8Zoz3t, i z niej szacunek sprawa. Miłość Bi, rodzi Da c
8vym 
gJ"uncie', s'tą.d ma .fundament etaQ I MiłoŚĆ gruntuje ulID'sł. w stałości, 
at4J jest nieporuszona. Miłoeć 'zabiero ws
8tk1e włe.noiłei pod władzę 
panowania. MiłoŚĆ eię rzą.dzi powagą .łeBki znoszą.o natur, zdanie. a 
dJ'eponuje prawem 8wojej własnośoi, gdJ rozkazuje, czym, sd3 upomina 
lecz;,., f'dy ohce, de1;erm1nu
e i konkludu
e eku1;ek. w c"V'm się "J'da
e 
w8zechllK'\ona władza, 1 wielowład.ne prawo. MiłoŚĆ w naturze mocne, w 
lBtQ
ie fioskoDała, w swojej własnośoi święta: Mocna w Daturze I bo cho- 
dzi drog4 mo!noŚol swojej, 1 rządem pr.
B w krokaoh rozporządzenia 
swegoł w c
m eię okazuje w iBtoc
e doskonałość, 
 ŚWi,tobliwość w 
cn
cis. MiłoŚĆ Bię kocha w Bobie. i 1;0 
ee1; 
&
 własnościę: IB1;ota 
prawo daje J i to ;Jest: jej motnoŚcią.1 Natura odradza prawo dIs ne'tu!'J', 
i jej własnoŚoią determinuje Bkutek w prawie rozporządzenia 8wegol Ja 
prawo da.tem Abrahamowi rozporzfłdzonej dla niego drogi 11 sądach mądroś- 
oi mojej, Q utailem pr2ij'Bzlego c.zasu "tego rozporzlłdZ8nia skutek1 bo 
tym spol!lobem choialem mu. zgubić rozu.., a poddać go prawu rozporzą.dze- 
nia -łgol Ale nad niego nIe miałem w Izraelu świadkiem WJ'rok6w moiohł 
On 
eden byl 1;akim b,ył [B] oę
em serca ...go 8Zczegulne
 łeaki derem, 
bo figurował wielkioh 1;a
emnic s
1;cśł, i wizerunek B6stwa, i c810- 
wiecze6stwa mego w 
nu, i w Izraelu pJ

mBtwa swego w cZ8siei W e.yf1U 
okazał ófiar, lIO
ę na HerM 
 ludzki w ,",oe i śmieroi ..o
.
 I a w 
Izraelu "",raził Ojca Bóstwa mojego, ktÓ1'1 odrodził naturo ludzką. W8 
mnie, tak jak Ab1"aham w 8'«111 Izaaku Izraelowe plam1e. To podobletJ.st;wo 
pr2'Js'toBowalelll. Oblubienioy IIIOje;h bo jej podobnie rozporządziłem dro- 
gę upodobenis pOdług właeności 
e
 powolania e1;anu, abym 
e
 rozum 
zgubił w rozsądku, 8 poddał prawu memu1 którego słuchać, jes
 więcej 
c"V'niĆ, nUel1 budo..a
 w rzeczaoh wBPaniał;ych wie
e. Dałem 
e
 działo 
pełne 1;a
emnic mąBrości lIO
e
, i skr;yt;,ych s"dów lICicb, ab;? "J'deła nau- 
k, światu, i okazała wieloŚć i rozma1
o6ć B6st
a, i ozłowieozeństwa 
mego" opisaniu jego, którego sprawy są. n1edośoigłe 11 sądach; a ta 
robo1;a dotąd 
e
 b,dzie, p6ki 
e
 prawo rozporządzona nie ogranio"V' 
koiLca, i W:7da dekret 11' 1n1l
oh zabawBch prac, jeszcze ukr.1tej we lilie; 
bo nieprzem1nie, aA si, .,peln1 prawo rozporządzone o niej. otwor
 
się jej robota prac:r, " oz;ym bęaz1e jej zasług8
 a pot,m znowu będzie 
pisała; " c2\7m będzie ;Jej zapLS1ia. Pisać o Bogu, 1 Boga, Bogiem, Op1- 
Bać " BprawBob dz1eła. nie jerl"t 1;0 ludzkiej Datur;y mot:no'6, &le Boska 
prawda: a 'ta jest dans Oblub1en101 t'8wo1"81l laski, 1arem zapla't3, i 
obwałę uwielbienia. Fawors.. laskii bo 
" mądrośĆ tę torcn" uWi,c"V'la 
darem zaplet;,y; bo za 1;, praoę obwal" 
" uwielbiła, i posedziłe mi,d"V' 
Cberub1nall1 w Nj,.ebie, kt6r;yoh Wł88110śoi" mądrcŚĆ, na1;ur" miłoŚĆ, a de-
>>>
-
26- 


I 
li 
II 


relł łaski świętość.. i świątobliwość w sprawe.ob; co się rozume: te 
świętość mają 'VI' poświęcającej la8ce miłośoi, a świąt'obli"oś
 " spra- 
waoh wła8Dości, do kt6r,ych są Btworzeni; B te sprawują powszechnym 
czasem przed Yajeeta'tem. moim, jako Dworzanie, sludz;y. i Przy jaolele 
IDOlz Jako Dworzanie, bo wyśpiewują ohwalę F4ajest'atowi mojemu I a jako 
słudzy, c%i,)'nlą zadoś;yć rozporządzeniu mam1.U jako prz;ycł\Yln1. 1 _terni 
przyjaciele " miłości, 1 z miłości, 
ch Gzurpuje Oblubienica moja; 
bo " p01l'ezechnośol usty 1 sercem oddaje chwałę riajestatowl ID9!J1:Ui 8 Vi 
prawie pa In! rozporzą.dzenie moje przyoh;11J:lie. wiernie I z miłości; 1 w 
lI1łośc1 z Serafinem1 komunikuje miłość miłości mojej I DO Barce m " ser- 
oe. morzem do morza, oelem do celu zmierza, i w jego gruncie determI- 
nuje- ufność nieporuszoną o miłosierdziu moiM; co jej jeet darmo darem, 
i z daru dano w poprzedzająoej łasce m1ło
ci mojej. Drugi dar łeukl 
magnes miło
ci dany ł bo lIympat3cznle jedno clrQgie w eiebie ciągną, i 
konkludują. ze dw6ch właBno
o.1 jedną, która jest wyiszej powagi. do- 
Btoje
8t.ie, i rządzi z godnośoi Bóstwal to jest, właśol
ą własnością 
Serafln6w, którzy miłością miłość w sieb.1e wzajem ciągną. .1 konkludu- 
ją nieporuazonę w tejte miłości ats} 
Ifo, z ufnośoią fJ miłosierdziu, w 
kt6rej jest wieczne .1 nle-.C:.d.ol1'18 Iewl::Joś6, t jednolltFślna jednolić. Se- 
rafino.te nier.6tnią stanu' bo ....ćwnle wS
8tkich s'tworzyłem Aniołam1.1 
tylko Ope
rZQość w r6tn,
h własnościaoh łask
 ioh obdar
ła, i ugodni- 
la podług zasługi obwałą: bo ten, kto ho3D;7. a w Sk.arbaoh moŚl\Y. szu- 
ka 
 sposobu do udz1elenia. l do w;ylanla hojności swojej inl\'Ym. a 
zwłaszoza olUII. któr,ch miluje. i kt61'J'ch wybrał na wielki 8to- 
pień chwalJ' godności swoje3 z szczególnej łaski dobrooi swojej, kt6ra 
IW własna i prru'z1loita z siebie: wł.asna. bo si
 z milośoi rodzi. kt6- 
ra jest: gruntem i rodzicielkfi wez.yst:ldch własności we mnie: a prz;y- 
zwoita z zbytku pełności. kt6rą w hojności darów 
le.a z siebie na 
tyoh, kt6r
 jej wn,
rzności otwierają serca pragnienia swego. Przed- 
wieczna mądroŚć tak jest 8ubtelna w 
Biarkowanlu darów miłośoi mo3ej, 
te pragnąoemu korreepondu;Je r6wną. zapłatą tądaniu zasług jego. 1 Z8- 

8Z więcej w hojnoŚoi mu otwiera do udzielenia z swojej dobroci Skar- 
bów: tak jak tan kupiec. 00 z cudZJ'ch krajłM drogie towal"J' zwozi. rł:lff- 
ł1J'm przslltYs1em. ludzkiego kunsz'tu sumptem. i ooraz lnsQm "wojej pi,k- 
nOBoi kształtem. którem1 wielu do Ciekawości, i kupowania wzbudza. . 
coraz jeszcze insze im. obiecuje nilu pi,kule;Jsz.& i 8Z8ccnm.1.ejs70O;) VI' so- 
bIe. a 'to z prZJ'C'iY.D3. teb] t111 kupoa zbudził, .1 mial urobek 2. tego 
na .tundall8noie swego 8tarania praoy I POdobn.ie! czyni mil,,
, dobro.:1. 
kt6ra Skarbami ...,braD30h delektuje. a począ.tkOW]ob do o.i.eła"n
śc;i 1M 
św1ę't3 ch pragnieniach wzbudza ł 8 to dlatego, t;eb:1 tJ' 14 £
'Il'J
. a tam'tJ' ID. 
sposób zbawienia niepokazała. i dopełniła w dRID
ob poattpkeoh 3egol 
A. ten postępek VI' granicach zamerzyła. M1.ło66 
obrool .. )"'O.porządzo- 
lJYoh swego Vl:Jroku prawie. któremu oraz zapl,"'\-" ».aznaozyła z SkarbÓ1l 
-ądrości swojej. które w p1,kno6ci n1epor6wnf
ej saję 8zBounek. w nie- 


II 


III 



 


-
>>>
-
27- 


skończoną w s_ojej w1elośc1 rb!ność: bo ani na wieki iob n1s8ran1cz,. 
Elnl poj
cie ludzkiej m-oinoścl ich nlezam1erZJ' kance: Ten jut objtLS 
wieczl1J'm dziedzictwa. Oblubien1.cB moja; "teD 106 ",grała w ęrokaoh 
moich oboYlląz8l13m miłości mojej prawem, gdy w r6wIJJm związku rowną za- 
mianę wzięła,' rĆlVl'ną nadgroc1t w zapłacie odebrała, 1 r6wn, skutek" Z"J- 
sku. Ot6! 'ten wyrok Niebo jej osądziło Uezozęśliwienia w ozasie, 1 
up6
nilo na fundamenoie nig
 utraoenia elebiel bo m1106ć łaskę Obmu- 
rowała, kt6rą jest 88mB z siebie; 1 umocnl
a nogI na skale, kt6r,ch 
rundament w Niebie z laski 1. miłosierdzia mego. 


Koniec X111
ki Trzeciej 
... 
... ... 



 Tł .ł:iątkę trzecią WJ'8ok1ch rzec..,. pełną, 1 rzec2\Y niepoj
- 
t:ych rozu!DEIm ludzkim, zakońc2:Jła na chwałę Boga, VI Roku 1787. Dnia 7 
J"ugusta: lł.Yła ons VI t;,ym pisaniu czcZJ'm inetrumentem; bo pleał.a, 00 
Duch Boski jej 
ktCMał I i przeto we wsz;ystkiob jej pismach mówil "Ja 
Bóg:". Atoli jednak wiedzieć trzeba. te ta pobotna Panna Tekla, zaweze 
"przód to w dQcbu miale 80bie pokazane, i w8%\ystkiemu 8i, t:el!l.l w Bogu 
prZJ'patrJ'w&le., nim co pisała. Je. zali gd;y ... 1iJm wierność w;yratam, 3ako 
jej Spowiednik, i wierność zachowuj'l "J'ZDaj" Unio nieprzydBlea, 
nic te! nleują.ł.e'lJł \I 'tym piśm1e: a do tego wraz z nią, to wBZJ'8tko pod- 
daję pod Sąd Kościoła 
więtego, kt6ry ODa zawsze ozciła, wielbila 1 
szanowałal i Ja wraz z nią siebie pod Sąd. 1 rząd Swlętego KOścioła 
Rzy...k1ego poddaj" A...n. 


11 
* * 



 


KI-\.ZICA CZWARTA 


o DOBROCI, MIŁOŚCI I MIŁOSIERDZIU BOSKIM 


Wielebne Tekla Raozyńska zakoilozy...zy X1l1łkO trzecią w Roku 1787. 
Dnia 7. Augustal Tego
 eamego Roku, i Dnia zaozola pisać t, nast,pu- 
jącą czwartą Xiątk,. kt6rą w te następujące zac2\YnB elowal IIZ s0 2\1Dam 
tę X1.ątkę pisać w Imie Bote: NJ.c nJ.e wlem, nic nIe uademł "jednak b
- 
dę pisała, co mi prz
jdzie: Bodę brała jak wół, gdzie go "Oraoz po- 
prowadzi" .
>>>
- 
2B,- 


Punkt I 


DobroĆ. Miłość, l U1łoslerdz1e na trzeoh 8zc 
 esulniej8
 
b 
wspierać el, zwykł3 środkach, B to wzgltde. nas 


Dobroć z własnośoi jest bardzo ob
1t8 na w8zelkie dobra, 1. etąd 
jest bardzo ho3na " udzlelan1.u sl, onyoh; i to. 81.0 wspiera na na8ze
 
potrzebie, leb, dać IIOg1e: dla tego nas Uj)8wnla Da .lalu lII1ejscachl 
IIProścle. a bodzie wall danQ"z 1. !iDOWUl "O cokolwlek 0;108 mB@O prosić 
b,dziegie " lilie moje, wS:!Jstko Wam da:" A 'to dlatego, ab3ŚIV ś,miele, 
1. niezawodnie do 
ego zrz6dla bIegli, g
 w nas pragnien1e laska miło- 
śol wzbudzi: bo 'ta lIS skryte 8"0;18 przym1er
 z laską dobrooi, te jed- 
na z drugą: własnośoi VI własność wlewa, 1. jedna drugiej korreeponduje 
w sprawach. lliłość poottP na prssnlen1.e w serou I a dob..roć zaraz dobrami 
ewami zm1eraal M1łość otwiera spragnione serCBI a dobroć hojn1e obfi- 
tość BwOjf wlewa, 1 'tak 81' wZ83eIL sekretn:l.e udz1ela3ą fil serou złIłOZO- 
nej z miłośoią Boskl!ł dUB2'\,?1 Miłość s10 "łlpiera na tW'dflr.lOODoie w sercu 
ekruszoDJ'm upokorzonej dUBF4Y, M1.łoś6 pro
adzJ, Z& ifl.obę wSl\Vs'tc.e ono'tJ'& 

łość otwiera do m1łoB1erdv.1
 

O.B, rodzi poku
 owoo, kt6r.y jest 
oelem t,wota. 1 fimdaGIBł1'tel&. ob
'3os!:l.ego prawa. 0-00 pokuq jest: VlJ'rm.e- 
a
enle sI, wszelkiego grzeohu, i obrzydzenie wBzelkle
 sklonnośoi je- 
gOi jest zeprzenie się wszelkiej prć!noAol, i odwr6cenie się od wszel- 
kich sideł, i ponęt świata 
8gol jest umorzenie wszelkiej z
ślno.ści, 
1 oddalenie od 1u!lzelltiob włs811J'oh ",gÓd olała i jest przekonanie l2Q] 
grubych narowów, i 
cl,tenle naturalnego prawa i 
e81; w,niszczenle z 
wszelkiej własnośoi natury prz3rodz.onej, jest Dsdgrodzellie pos'tem. 

ałmu!ną krzywd Bogu uczynionyob z z
cb obyoza36w w grzecbacb przepę- 
dzonego !;yoia. Te all owooe prawe
 poku1;Jo OblubieniCJ' Il10383. którą WJ- 
bralem, 1 zapisałem 'VI aerou miłości mojej wleozZ131D. 1 nleekońozo)Um 
prawem. Tu dobroć moja znalazla cel w;ymleru w 1IJ'1anlu hojnie z swej 
obfl'to
cl dobral Tu miłoŚĆ moja ZDalazła grunt upraw10uy do z8siewa- 
lila prawe3 pokut,. ziarna: Tu miłosierdzie znalazło 
yzną rolo. II k'tO- 
rej zbawlecł)3 owoc poku'tJ' wz1
ło. i IIgrolDBdz
ło do gumna IIprawiedll- 
wyoh. Ja w sądaoh moioh postanowiłem rządzić Oblubienicą prawem upodo- 
ballia mego 'VI ozasie w,gnnnlB wieku abaolu'tnego, k1e
 łakoms

, ohci- 
wość, i pr6tna chwała światło prawd;? prZJ'Ćm1ła. i oszukala wielu na 
.fundamenoie cblub;y & Ja pl'swa dla niej postawiłem, 1 rozx-ządziłe!l az8.- 
fS:/ wybrane do WJ'pełnlenie. on:yoh mooą. :i. sprawą prawic," mojej, 1 ual.Q.. 
mego chceniem.: bo kto mnie łlzuka, znajdzie I a kto mcie p
el. odbiera 
skutek proźb;y; a kto mnie pragnie, i usiłuje prztJz W6""-6.ł.lt" sIJo;5ćb, 
ten mnie oałego _, 1 dŻiedziczy. 1 wzajemnie 'D1eftzk.a. W
 l!JIlie; s kto 
mnie znajdzie 1 odz18dzio
, ten całe prawo 
n
3dzie, l odziedzicz,. 
tak ma wszystko we lII1i8. Kto kooha m1łcść, tan lIa m110śćł bo miłość 
jest kochanie_, a kochanie miłością' a kto 
 miłość, ten ws
stko 


. 



 


-
>>>
. 


. 


- 
29 - 


znosl, oOpuszoza 1 pokrJ'wa. 1 tJ'1I sposobem prawo 111101101 pełnil Bo Da 
d.óch 'rod kac h miłośĆ jest; zawleszonai znosić 1 sprQja6, odpuszczać 
1 pokr.ywaĆ. 
no8ić 1. 8pr
jaćf nic innego nie 3e8
, t,1ko stosować 
8
oje o
ozBje do Ob'OZ2jÓW ln
1ob os6b, 1 ZDosić ich słabo6oi: bo 
tJ'm 8poeobell ja Bali. znosiłem. stosując możność 1. doskonałość IIOj, do 
gru
oh obJ'czaj6w. 1 do ioh słaboŚoi, z k't6rem1 obcowałemiodpuszczać, 
i pokr;ywać, 
eBt to dać komu to, ozego '17 'llJ'oiąga'17 po kim; i na 1:;110 
całe istota prawa, 1 oałJ' skutek miłości z810:lolO'. 1. cały przepis pra- 
wa. Tekim koohaniem zowie slO miłość 1 takim miłość spo.obea kooha. 
Własność m110aci kochać; Datura m1łośoi rodzić, owoc miłości dobre u- 
o"",nki c'I;1'nlć I a te 'llJ'tsze
 klaeeJ (a) B'I' IIodl11:wa, płaoz, pokuta, 
którą 
oiska miłość koohenla z onet, za grzeszny oh, 1 nlewiern3cb 
krw1ą Ikją odkuplol1;1ob: Inne uCQnkl z cnoty m1łoścl są. te: wzgląd na 
n,dznycb. na nledoetatnlch. cho
chl takioh jalmutDą, 1 dobr.ym słowem 
m1łość nawiedza. karmi. 1 opatruje podług mośno
ol stanu i OzaSU spo- 
sobcego; jak 00 kto mota, 1 k1eq: tak:l:e uczynki epr1\Yj8
ą serou memu. 
i kontentuję upodobanie moje. Rodza3 natur;y z onoty miłośoil są to 
pragnienia do nawraoania grzesznych, do wspomagania Dłdzqych. do pom- 
na
8Dla ohwały, do rozs
erzani8 wlar,. do oZdobienia Ko6clo16w, 1 tym 
podobD3ch (21) ln
ob.. kt6re natura lII1łośoi rodzi DO'ślą, pragnieniem, 
i chęcią; a te Da tac czas dorzałe będą, ld..edJ' WJ'dadzą skutek. 1 owoo 
doskonały w sprawach, 'W UczynKach, 1 w męstwiei B wprz6d będą kwiatem 
pozorD3m. kt6r, oznacza owoc; i 
ak1e kwiaty pobo!ne miłość rodzi 
BUO!Pte", awo
e
 natury. 1/1106ć koohania 
est na
przednie
azal bo ta 'IIJ'- 
mter:ll!.8 samemu Bogu miaro w sprawach; bo one 1łyleł'l8 z seroa do aerca, 
i oraz bierze z zrzćdła dobrooi sło
oz. 1 uraozenie hojne. Taką mi- 
łotoi'l 'llJ'brane 1:;11ko dusze kocha
.., które do
rzał:,ym, i doekonał:,ym w 
winnic," mojej są fruktem; kt6re przeb,ł;y wiele gorJ'c
. i utrapienia 
Da t:1m padole nłdQ; kt6rJ'ch IlBtura, 1'I18"nOŚć, i prz:yrodzenie w pogar- 
dzie pogrzeb len e , i umorzone w sprawach. Takie owoce winnioa moja ro- 
dzi. 1. tak o02\Yszoza. 1 okrzesuje na Qwot wieozrij'. i uraczenie we 
mnie. 


Punkt II 


Kt6remi dro g ami duaza pr zy ohodzi do miłości? 


Nie jedna 
lko 3est powszeohna, i pospolita droga dla 
szystkicb 
do miłosierdzia, 1 do nabyoia miłości Boskiej; ale jest oraz katdemu 
właśoiwa, i szczegulns droga. podług Datury i skłonności, etaDU i o
- 
czaj6w. do któryoh dobroć i miłosierdzie swoje stosuje łaski. Jedni z 
c.etuq oiszJ' , (s) pobo:łinl, 1 do dobrego skłonni; teoy li Datur,' z cno- 
tą. się urodzili. 1 nie doznaję takiego gwaltu w przezw.ycitłeniu prze- 
wrotl1Joh ob;yozaj6'R, bo ioh nie zna3ą. i niemają 'Ił' Babie z Ale przewrot-
>>>
-"0- 


ne, harde, 1. własnej woll pelne, " tych ustaw1.oznle gwałt; 1. u'tarczkł 
natura oierpi, 8przeol1111ejąc 81ę 0D311. z pomo0!ł- łeski, dobroci, 1. miło- 
81
rczlB mego: Taką utarozko męoze6atwa koronuje łaska miłości mojej; 
bo one ze krwią, z clałem. walozą, 1. z złemi narowami. Tam miłość moc- 
no ugruntowała męstMo 1. statek, 1. w przedsięwzięoiu 8t8108Ć, łe
 ich 
burza nie obaliła wiatrami pokus, 1. Dadęto6clą pycQy w czasie wzrU8ZO- 
nyOb. passj1 DaturJ' zeps0\'I8ne3. kt6ra przeclwn1.e wslcz" 1. prześladuje 
z zł,. obyczajem ono1;oll. do't'ąd, p6ki jej łaska nie zetrze głow}, 1. n18- 
podbije pod moc, 1. panowan1.e z Bobą złączonej dusą: Ju::2:i " 'ten CZaS 
własDośĆ, 1. jej przewrotnoś6 zginie, bo musi słucnać, 1. pełnić prawo 
absolutnego rzędu nad sobą panowania łaski miotlo! mojej" z itt;6rą złą- 
o
łem dU8Zł z
czoną " ozasie pokuty, 1 nawr6cenia do .l1li118 po w;ytrZj'- 
lISD..ym VI oiętkich Uciskaoh Ozas18, i udrtozen.1u pokus pierwszego OC7J'- 
8zczen1a z grubej natury, i sproś!O'oh grzeohOw ZI:I8:rQ', w którę zabrnę- 
ła, i popełniła wielkość z pogardą prawa, i miłosierdzia mego, które 
jej tiJ'm groziło, oZj'm 8i
 złość po grzeohu karze, i strofowała nieraz, 
co było łaską miłośc1 mojej, 1 pewnym. zDakiem dobrego Qo18 w czasiet 
Bo kogo laBka n1eodsttpu3e, tall ominu3e dobrą nadzieję, i $yZD3 owoo 
f2ID VI oierniu zasiewanego ziarna, które tym słodziej wydaje owoc, 
OZJ'm w1tkezą goryoz w serou IItrapion;ym pł.,ną i ł
 prawej poku,.,. 'l'ą 
drogę pr
ezła do miłosierdzia i do miłości Oblubienica mojal temi 
drogami i środkami, 1 przez ten sposób prowadziła ją do DI11e prawica 
moja do tego etanu,. i na ten stopień miłości mojej, na ktOl'J'm teraz 
stoi, 1 łaski szczegulnej, i miłos1erdzia megol ł
 jej gorzkie" pła- 
czu za grzechy przenikaQ seroe moje przell\Vślne jej ciała dręczenia 
zerwały osnowę gniewu mojego; post i modlit
 pokuty, którem1 ciało 
"9ue
ła, śolęgnęł3 ręoe moje do uBoiskania, 1 przytulenia ją do ser- 
C8 mego VI m1łJ'm pooał.owBD.iu pokoju. Wpośr6d oiemnośoi zaWsze świeci- 
łem w jej eerou laską: wpośród sprośności najc1.ę
sZJ'ch grzech6w zawsze 
pr
tolll1J' b]lem jej z łuką, i tak ją DigdJ nieodstępllem, ale ezuka- 
lem, i kołatałem _ jej serce łaską: co nlepowszechnie grzesznikom cz:J- 
nię, ale szczegulnle tJ'm t;ylko o2Jnlę, których 1/IJ'brBlem i przewidzia- 
łem. Bobie. Powszechną łS8kę wspolDBgsjącę wS!crstk1m powsZ8cbnle dałemł 
ale skuteozDę, mocną, i gwałt cZJ'nlącą44 naturze śwawej; tę Dlepo'ł'- 
ezechnie, ale 8zczegulnie, i Dsdzwyczejnie daję dla skryt;yoh Sąd6w, i 
.,roków moicb, i z przeznaozenia mego. Ws
stcJ' niech proszą, wezmą, 
W8
Stc,y nieoh pragną, i usiłuję, odbiorą ekutek pregDienia s
ego; 


ł 


, 


44 Pagt 92, V.14. notat; Censor: Ale skuteczna. mocnt. ;1 
ałt cz:vnia- 
£fu Trzeba opuścić to ałowol gwałt c23n l ącą: B o se k a gwałtu n i e 
czyni... Jam Bupra hac de gratis diotum eat: rem repetere nulle 
eet neo8ssitas: Et boclpso sat demonstrat eusm offlcaoism gratis, 
gula sb intrinseco e.t.ticax, l1bertatem minima laedendo. Quoniam 
Deus dat gratlam dlgnle tantum, quoe per gratiam faoit dignosł ut 
docet S.Tbomea I II-ae 12. q, 114. a. 2.ad 5. 


III
>>>
- 

1 - 


WB
BtCY niech mnie szuka
ą, 8 znajdą mnie, i odziedziozą, 1 oraz we 
mela wezmą dziedzictwo wieczne. 


I 


Punkt III 


o Nab;yoiu Milości Boek1ej 


W Pieniaoh SalomoD0\13ch szukała Oblubienica Oblubieńca swego. 1 
troBkli
le pytała się o niego: 00 figuruje dusze poboine. które tro- 
sk11wie z usiłowaniem szukają nab;yć miłości Boskiej, sb] ją wieoznie 
odzledzlcz;yll, mocno w 'tJ'm usiłują. I znowu: Usłała 10:1;8 kwiatem, 1 
napuściła drogieml balsamami rozmaityoh zapaohów; 00 zn8o
 seroe po- 
kort.le pobotnej dU82\Y t prZJ'brane kwiatem jej cn6t poboł;l\Ych, 1 balsama- 
mi aktów milośoi Boek1ej: i to je et lołe dla Oblubieńca do odpocz,ynku, 
1 do zabawy z zapachem ś....ięt:vm kwiat6w. Takie dusze są rajem OblubieiL- 
cewi swemu, gdzie on się przeohadzając bawi, i biesiaduJe z niemiI 
OZ8eem ioh racZJI winem. 1I1101le1, czasem kie110hem goryoz:! męki swojej; 
CZasem rozżarza upał płom1enla do oS
Bblenia s1.ł pr
rodzo
ch, 1. do 
uśpienie zlI\Yel6w. Ta milość je at jeszcze średnim krokiem do 1I;1tez,yob 
stopniO.. miłości Bosk1e
h u kt6rej Niebo domem, a towar
sZ8mi ob,wa- 
tele Nieba, a Bóg dzledaiczna własność, kt6ra 
nlszcza Daturę z po- 
trzeb, własność zftijślnośoi znosi, kt6ra g6ruje Dad pr
rodzeniem, i 
nad aiebie go w,ynoei. Do tak10b ffiI stopni6w milośoi dąły apragniona 
dusza, i Bzukająca w żrz6dle tywota prawd31 do tej miłośoi, kt6ra za- 
biora ZIO'B13 do oentrum początku BYłego, 1. kt6ra otrupla oiało; która 
1f;1Dcsi Dad siebie człowieka. gdz1.e kon1.eo końoZj' natu1"3 zl!U'Ślnej, 1. 
prz;yrodzonej '" jej bestialskioh sprawach1 do tej mówię miłości. kt6ra 
przebywa w gabineoie miłego 8wegol ktÓra slO trudni rzeczami jego; 
ktora się wspiera na piersiach jego. i z nim się zawsze bawi; kt6ra 
ma klucze do skarbów jegoł która szafuje dobrami jego; kt6ra ma dziel- 
ność w sercu. 1. prawo jego w r
kacb. kt6ra 
 mleko w p1.ers1.ach. B 
mi6d elocUcZ] w uetach; która eie karmi chlebem żywota, i jego ł.J' je 
ż:yciem: do tej miłości, kt6ra w8tępuje do gmaohów jego, 1. tam się z 
nim przechadza; którą. OD racZJ' winem miłości z sercB, B ze skarbów 
awoich kommunikuje 8kr,ytOŚ
 tajemD_lc swoich. do pojmowania i opls,ywa- 
nia onJcb. Do nab;ywania takiej m.iło6oi są. nieskoilozone 6rod.ki w posto- 
powanlu w nlekt6r:yoh-sktaob. i do nabywania onej. KochaĆ koohaniem, i 
pojmowaniem Boga, to i w wiecznośoi będmie1 kochaĆ 1. pragnąć więcej B 
wiooej Boga. 1 to w wieoznośoi będzie: Ot6ż te śrzadki. i te poetopkl 
nigdy niewezmą ko6ca, a takie środki wi,oej miłoŚoi rodzą nii .e
st- 
kle spraW3 w dobł"3ob, 1 1nn,ych uCQ'nkaoh. Inne uCZJ'nki prZJ'DDlotę za- 
8ług, za co odbiorą. zapłat, ohwał, w ozasie; ale te uslłowan1.a w 
aktaoh miłośoi ŚOięg8
ą miłoŚć. 1 gw.ło
 prawo zamierzonego czasu. 
Akt:Y po
u'tJ'. skruolu', 1 łelu za grzecł:g. przeezłe, 1Ią. to zbawienne
>>>
-"2- 


i pO!J'teozne śrzodki, 1. 'tak potrzebne, te bez nicb miłość 11' !adlO'm 
niemiaszka B8ruu, ch3ba obł.udna i nleprawdzl'1łB 't31ko D8 pozór miłość. 
Akt] pokut, upokarzają eerce, pOdnoszę duszę. 1. pomna!a
ą łaski miłoś- 
ci. Miłość podnosi dUl!lzę, kt6ra w ciemnościaoh tak pogrzebiona, te 
się niemote rUB
ć; a Berce nędzą tak pr
ciŚnlonB, te nie wie środ- 
ków, kt6J'3chby 110810 u
ć do reto1le.Q1a dUB2iY w upadku swoim. Pokuta 
wskrzesza 'umarłą duszę, a seroe namaSZQza olejkiem oCZ38zczenls; Poku- 
ta znosi karanie grzechu jut:. odpullzozonej wlIlJ'; pokuta nlBzcz3 ciało, 
i złe narow,o Datur3 zepsowanej; a tym sposobem sposobi olało do uwiel- 
bienia, i przem1en1enle w łaekę miłoŚci we mnie. Teraz 
m końcZf; bo 
potym więce;j opiezę m1ło$ci e1;opni6w w;y!ez;ym epoeobem, i w;y!az;ym e1;,y- 
lem w sens1e sumptem mądrości mojej. 


Punkt IV 


o zaonośoi poku
y, 1 skąd me swoją zacność, 
8 korreBpondu
e Bogu 
SaUafakc;j" 


Moo, zacność, 1 fik:utek pokutJ' na trzeoh s19 'Wspiera środkacht na 
wyn:1szczen1u seroa, na .J'płacen1u długów, :1 na zaprzen1.u przeszlego 
:t,.ola przepędzonego w grzeohach z w;yrzeozen1em sl-:, 1 obrZJ'dzen1em 
o
ob. Ten ;jee1; powezoobny, i poapoli1;y aku1;ek poku1;y doakona
e;j; alo 
ezczogulny i nadzłlJ'Oza;j
 ;jea1; akry ty " eercu, kt6ry z m1
ości m110lló 

 m1
06ci'l rodzi J prz;yr6wly1la;j'lc ...e;j d01;kliwośoi cen, z zadolló- 
uCZ3nlen1.em swo
ej urazie OIl3D1:t 00 si, rozume, :te rZeoz sZBOO9lna do 
Skarbu oftaru;je Za 1;0, co winna epraw1edl1"ości mo
a
 za grzecby po- 
pa
n1one, i zaa
u!on'l kart. Te;j rzooll/l colem ;jee1; eprawiadl1"ość mo;jaJ 
a ;je;j ie1;o1;'1 ;jee1; wyniezczonia ..;je " zadoeyć uoz;ynienia za winę i ka- 
ranie, i " doekonaly. uiezozen1u ei, etanie. Tę ekryt06ć rodzi m1
ość 
m1łościę w sercu W;ybrBIlJ'ch 1I01cb; w Oz:JID jest pokuty zacnoŚĆ. Pra....o 
pokuty ;jee1; wyn1ezczonie ..rca z wezolk1e;j "
asności z",6lne;j. Bo 
krew, :1 ciało, 1. wlasność onyoh, są instrumentem W8
8tk1ch rodzaj6w 
grzeohOw; dlatego miłość 
e prawo przepissłat "Kto ohoe i6ć za mną, 
niechaj s1ę zaprze samego s1ebie, 1 nieoh krZJ'! niesie za mną swego 
ukr,ZJ':to'WBDla:" 00 slO l'ozum1el 28 kto choe poku1;ować, nie oh 81, wynl- 
szcz, ze krwie i z 01ala, 1. .. nej wleGoło1 z.qyślnej; 00 jest praw- 
dziwym ukrzy!o"sniea, i ue1;awicz
.. krz;y!em. Bo zgubić z",ślnośoi 
prz,rodzen1.e, jelit: to naturze umrzeć; a prl\Yjęć prawo nadprZJrodzone. 
;jes1; 1;0 na nowo of;yć, i 1;obn'lĆ m1
ości ducholI: Taka ;ju1; w
aeność po- 
kut,. .. w;yniszcZ8n1.u, 1. . odrodzeniu serca przez nowe !J'o1e we 111118, 
kt6re jest' *301e. nadprZ1rodzoD;9Ił, 1 nadzwyozsj.a;ym w duSZ3. Umrzeć 
na1:urze z",ślne
 i prll/lrodzone;j nie 
u1; 1;0 tylko eam;j pokuty Arod- 
kiem, ani robatę powszeohnej oe.QJ' w sprawaoh; ale 
ellt oelem prQllz- 
lago wieku, i 1;arlll.nem w wieolllloAci, " kt6re;j ;jeat konieo uszc",611- 


II 


II 
'III 

 


, 


I 


I 


5 


ł
>>>
J 


, 


, 


- 


 - 


'VItenia, i pokuty bez przykrośc!: Umrzeć no'turze jo
"'t 'to robota dc.ugie- 
go ozasu, 1 uą'tawloWJ'm usiłowl!!lllem w ka;;cym postępku w sprawach: dla 
ttig.J wiocznoŚć icb koronuje, bo oni g'iIIałoą 1ł swojej własnoŚci prawo, 
1 Qępozą :b'ole ciOOz&8Iij'oh wYSód pr'Y...$z ust8'd 
zne z 8811t1chze siebie 
",jście: a to powagą, mocą. i Bl1ą prawic,. mojej, k"t6ra ich rządzi, 1 
dirlsu
e; 1 tak wynosi nad nioh dla wiecznej ohwał)' swodsj I kt6rą. w 
Dlah vrzewldzlałs, 1 determinowała. 8ądaoh w,rok6w swoioh. Konieo po- 
ku
, jes
 termin 
oia, i kree ostatni kt6
 śmierć pieoz
tuje etraes- 
n;vm w;yrok1ell Eęd6" sprawiedliw060i mojajl k1;6
 to eekret u siebie zo- 
stawił.".. dla ozego śmiercią. umierać. IlUszą w1!IQ8t:C3 po grzechu ludzie. 
Smierć kOńoz;y przykr" poku1:;y cbwil" a ominuje wieozną Uszczośliwienia 
wieczność. 
oh miłość mo
a wieńc
. 1 koroDuje, kt6r
 8we clało w 
pokucie 
yn1Bzo
ll; kt6r
 8trawl11 natur, z
Ślną w ogntu usl10wanib 
do lilie. Y/zgardzl11 prawo. Zlemsk10h rozkoszy. 1. podeptali wszelkie 
\QgodJ' Clitla j. zgubili pam1,ć o włsBn;ym Qc1u. B celI kon1.ec w serou 
lICim załdyl1 Uszcz,śl1w1sn1a swego, z ".6....go nigdol nie b,d" w,yrzuo.- 
ni, ani. WJ'slu
c.1fani foadnJ'm przeoiwD,J'm prawe.. 


Punkt V 



 lIia1l1em z J..!dej okolioznośoi tell Punkt V opo601łs, 1:;ylko na 
D1.ego pułto
 fao1R
 papieru O
8t.gO zostawiła miejsoe. a zao
,ła 
nast;,puj'lC1 Punk1; VI. pisa6. nawet o ozym tell Punkt V. lI1a1 być, nie- 
ozneozyłe. Znsć, le jej tak Duoh Boski kaza1,. ile le olla do niozego 
rQ.SlS)'ć 81, nlellOgła Q0lll1s1em swoim. p6k1 n1ebJ'ls uł3'te.; jako 8a_ Ila 
poozątku tego pil1ma powiada I "Nio nien.m, nic nieullliea, jednak b,d, 
pisałs, Bod
 orała jak 'I6ł, gdzie go Oracz poprowadzi,. to jest, Duoh 
Bollld.. w 'tJ'm piśmie. JIo:ł.e teł; na osobnym pBpierze 'ten Punkt V
 gdzie 
napieała. 8 tak albo IIi, mn.1e niedolltał. BIbo gdzie zaginęl, prz,y Ru- 
maoji ze Lwowa. Wi,o nae1;,puje teraz. 


Punk1; VI 


o Bogu 


Ja jestem. kt6r;y jestem .sam" lIobie, przez B1." i ola siebie liS- 
mego. IlI1e moje 
e8t we mie, a Ja 11 1an.eniu moimi Im1c moje ;1e81; 'te, 
kt6re ja SB1I1IJ'maw1.a1l z chwałą, powagą, 1. UIB:ł.eD.owaniem mojej godnoŚci, 

ak jako ja sam siebie samego znam, szaouj" 
 c1e8ko
ozeu1ę kocham. 
Ani Aniołom. an1 stworzone j na't'u=ze ludzkiej nlepozwol11811 'ZLa6, eni 
8Qszeć. ani ",mawiać louis m;)ei 8llt D8jwy
s:a;ej, 1. naj:zacnieje:zej na- 
1;urze ludzkiej kt6ra jes1; w Synu moim, i z k1;6r" g!' złączyłem.. jed- 
noŚĆ, 1 n1.erozdzielność jedną.J Bo w tej powadze, dzielno6c1., j1 8zaoUD- 
ku illi, moje zeobowujv, śe g
by k1;6re z obojga natur wy_ćwić, albo 
qaQllzeć oho1ałal " 'QII. by DO_noie zn18ZQzała, W11kla, 1. " n1.cbJ' tl1,
>>>
- 

- 


obróciła dla wielkiej cbwełJ. blasku, 1 
je8tatu megol tak jest 
ogr0lll18, "lelkle, 1. !ltra8zne in, moje newet najw1.tks:Qm ohwaloom, 1. 
miłoŚnikom molm dla n1.epoj,tej chwsq, godno60i, szacunku. 1. wlelmof;- 
Delle1. mojej, którą ja Bam 't31ko adoruj" 1. sam poznaj, we 1II11a, B6g, 
w Bogu, Bogiem. S'tworz,łem w s,ynu cał.ą struktur, Nieba 1. ziemI w8ul- 
k1e
 ne1;ur;y ADielek1e
, ludzk1e
 i nierozu""e
, w rOtn.yoh porządku 
Bwojej właanoAol is'tność: W tsch wyraziłem WłSODOŚĆ, istoto, ;1. podo- 
bieństwo moje, r6!DJ'1I. sposobem po
ł1.lg godności rozulIIJ3cb natur; 1. pod- 
ług stanu w nite
m porządku gru
oh, 1. nle
ch. 1. nlerozumQych z1.e__ 
n.yoh: W 1;;yoh 1Oez;ys1;kioh eiebie "Yksz1;al1;owałem 1;ak, 
ak 
es1;em od .wie- 
ków w sobie przez s1.,: Bóstwo 1i31ko, 1. chwał, dla siebie zosta1łlł:ea, 
1. tej nikomu Diadem, 1. nieudzlel,,, bo w n
e
 jest godność, 
 powa- 
ga, 1. osobliwość bez r6wiennlka ze cną. TO calę 
1.elko6ć, 1. okazałoś6 
Bump'tem mądroAci r6tDj'ch s'tWorzoDJ'oh Datur dal
II, 1. darowałem BJnowi 
memu w zaplac1.e Zasł.ug qld 1. Amieroi jego, kt6rą odkupil or..J'ch, 1. 
wszelką chwało, wdzi.tCZllOŚĆ, 1. 
anlnł Syn 1116;1 od.b1.era od niche bo IlU 
od wieków to ob1.ecałem, co uczyniłe. w czasIe. Ja fi S;yJJ.u moi. III11!UI. 
chwałę moj
, a S,n m6j wzajem we mnie: Ja B6pi-,wara Lu1.m ograniczyłem 
całą strukturę Nieba i :i1em1 f kt6re. jest _łą tylko kropelką we rm1E ' , 
1. bard
o małym Pl-z'"'l(1słu cego e-:JmpteltJ wzglodem DJtno6cl, 1. Wszechmoc- 
ności mo
p.
, ktOra n1ea1ała, niema, i mieć ni_btdzie !adn.yoh dla sie- 
bie granic w hojnośoi i w dzielno'ci: Ja przewidziała. w mądrości 
- 
Jej całej wieczności dzieło; chocie! ta ko6c8 , ani poozątku, ani w 
przeciągu tadn3ch n1.al1czy czs.s6wz Ej tą przaznac%\yłell B3D.Owi memu 
czas odkupienie obojga struktur Nieba 1. ziemi; 1 te
o 00 jest na niobe 
Anielskiej, ludzkiej, i bestialskioh natur, pierwiej nit one Btwor
v- 
łam, i wydałem tym, oz;ym. jes1; ter8
 w czasie. To uczyniłem IDfłdrośo
. 
mojej sumptem bez najmiejaugo 11' 'tJ'iI zBtrudn1.enie.; bo tJ'lko jedĄym. 
chcenia mojego Aktem. Mądro6oią moją rozporządziłem spra-, 
łaBnośol 
moich. 1 wS
B'tk
ob moioh doekona!ości Boskicb. które WszeohmocnoŚć 
całą wiecznośoią sprawować będzle mocą prawicy swojej, 1 \Q'kon;ywać 

laBnośol 9wojej Bump
e.: 
dro
oią moj
 widz" poznajo, szaouj" i 
"'3YQ!azam "s
Btk1e wł8sDcŚOl doskonałoiAcl moich, i sobą saDtYm siebie 
sa...go ohwalę; bo "'IdroŚĆ mo
a "jes1; f;yw;ym słoiloem, " ktOre
 się pięk- 
ność wS2;Ystk1cb lIłaeDośol w;ydaje moioh doskonałośoi i spraw. które są, 
we mnie: Mądrością 1IO
1j pozna
ę BOs1;Wo mo;\el posne
ę istność, Daturę, 
i wsz;ys1;kie dzieła doskonałośoi ..,ioh, Mądrośoilj mo
ą pozna
ę pięk- 
ność przetqyslu 100go, 1 1uJzelką nowość" oałej wieoznośoi: r.!ądt'ł:.801ą 
moją rozporządziłem, 1 pollc2;Yłem mnogoś6 jego, 1 wielośĆ, 
et&oŚć, 
naturę, i wszelką piękność 19tot, mojej lH!Bzti81towałe'1 oą. ""oflctą mOjłł, 
1 własl1J'm sumpteM przeilQ'slu mego ogran1cz;ylem '9';)e"
v;fjm. n'leskOl'lczonośai 
mojej: Zkąd mam pocbwał
 od siebie w sobie z ciebie ifJdalem prawo 
własnościom moim, teb;7 oZJ'nił;y chwalę Ma.jestut:owi, i Vfielmotności 110- 
jej własnością BWOją w sprawBchl 1 wS
8tklm moim doskonałościom to!
>>>
, 


! 


r 


I 
I 
) 


- "5 - 


pra"l1o napiaałe. w sądaoh IJI!łdro601 IIOj83 eUllllpt.. pr&ellO'slu _go. abJ' 
to wa.,.e'tko ."koQJwaq poraądk1e. BWo1a, 00 111 od .:Leków .. .,.rokaoh 
owoich rozporządoiło mądrość w koztalcie pi.knoŚoi -'3e3. Teki. po- 
rządki.em u1'orrlOwałem w8Qs'tkie własnoŚoi, doekonsłoŚol. i włlZ)'st'kie 
epra..... mo3e, w ;leki.. porz'Idku Niebo i z1.1I1i,. i wozelq io1:n06ć ..zel- 
klej Da'tu1"J' atworZJ'łem. w S,nu 1101.11, przez ąyna, 1. dla S3nał dla tego 
C::h"ał.t. wdz1,oznoU:, danin,. S,nowl darowałem, którą. lIIł od e'tworzenla 
[2Z] po "Bz;yetk1e wieki "e elet bo 3a daleko zaoniejszą ch"słO \11'181- 
nolJolę 1I01ch doskonałośoi 8amemu Bobie daj" i całą wleozno6clą odda- 
w&6 btd., B6g Bogu Bogie. w rÓWne;! 3ednoŚci z oobą. T,! oe", pi.kność, 
istot" 1. na'turv. 1. W8
Btkie moje doekonałoŚo1. 1. "łaanośc! moje w 
ozłowieku 
QlrQnlłemi i wllz;ylrtek obraz 1 wizerunek stwarzająo 11 nia, 
8tworz.-yłem . S;ynu prsez a,na _gal te t;:vlko SBIDf wlelmołinoŚć moją, 
obwał" 1. B6stwo dla siebie zostawiłem. i tej nikomu Diedam, i w nikim 
n1.eB'tWorzyłem. Podobną! pit1mość 11 An1.ołaoh uozJ'nl1ea, 1 et1lor
lell." 
"ich obraz i podobieiloho 1I03e, opr6oz na1:ur;y Z1e...kie3, 1t6re3 nie 
dopełnlłer, jako dopełniam.. ludzkiej naturze pr
 wlaniu ducha 11 oia- 
ło. Z1.ellSk
 nat'urt, 1. beBtialaką s'tWor:ęłelD. 'takt", D8 podoblet.a.s1iWo mo- 
;!el bo w iob i.1;ocie o1:wor.;yle. przelll78l mądrośoi lIO;!e;!, k1:6r'l 1:;7. 
kotle.m, i tak e
orzy.ł.em, teby m w nich zawsze DOWą. ",dawal nowość, 
obaoia! 'tO we eie dawne i starof\7tne bJ'ło. To wsz.ystko dale m Synowi 
..... zo.pl..1:'1 prao;y ",ki, i śmiero1 ;!egol e w ni. ozcze611wość i '.del- 
bienie ohwaloom., i nsŚlsd01lcom 
e80. 


Punkt VII 


o Bogu 


Chwała IIOje "e amie jest, a Ja 3estem ohwaląl Chwała -łja dla. 
mnie ;!e81:, a Ja Jao1:em" chWale. IUgd;y od wiekÓW niechoiałe. in8ze;! 
chwaq nad tł, kt6rą 118m we 1ID1e, dla 1II11e, 1. przese m1e 8a_go. 
Kt'6! kied;y poznał tak doskonale godność, wlelmobośó, zaonoeć, 1. do- 
Btoje.6stwo moje, teb" 
ą rÓWnie wra. ze mcą o8zao
ał. 1 równą oddał 
c""al
 tak, ;!ak Je Bobie oa""... 1:;71lo odda;!, przez "ied060igł;y przelll7- 
alu _go opoe6b, 1 przez ukr;y1:;7 1:ajemio eeltre1:, kt6rego nigd;y nilo.... 
nieobjawialI, tylko B6g, Bogu Bogiell.? Ja ;'lelItem w Bobie, przez Blt, i 
od s1.eb1e, od wiek6w, " czaaie, 1. na wiekir Pozna;)t, w1dz" pojmu
" 
i ozacu;!, przelll70l III\drości mo3e3, kt6r'l odradza.. w Rozullie mi. ne 
lonie prawd;y "J'rokow moioh; i 1:, nllQwa. a;,,,e., k1:6rego wlesność mą- 
drość I . 'to rodzenie sprawuje sprawą n1erozdzlelnego ze liną, 1 z 53- 
nell Duoha, k:'tÓł-3 jest we I 1DD.1e i . SJ'.c.u aoim w rÓ1lnej jednoeoi, 1 D.1e- 
rozdzielny. 'tohnienie.. Rząd, rozr£l\dzanie, dirlgowanle 11' eprawach 
własności 1. doskonałoŚci moioh, jest 
o własność, 1. dzieło mądrości 
mojej, kt6r, nezywe.m przez odrodzenie Synell, kt6rego obwałą 
a r6wn.,"
>>>
.- "6 - 


jeatem, jako i moj". kt6r" Ilem II nieg" we lDI1ie. Bo wSZJ'atki. apraw;y 
1I01ch wla.l!lDośol, .1 ..,zyetk18 IIOje doako.aalośol ze lIDie, przeM mnie, 
.1 we mis plerwazolłć, .1 chwałę 8'1103' IIBjął Bo we mnie lIołino6ć, "łećz8, 
poweZ8obnoś6. .1 wszelkie panowanie nad własnoŚoiami doskoDałoAcl 
moioh, Choola:t te w8:Qe'tk1e eę r6wn,m ze mną Bogiem w godnośoi, " 
ohwale, i wielllO!nośoi moj.j i nierollaz16lQJ'.. 
 w rOwnej j.dnośoi 
aktem. W8
8'tk1e w
a8noścl doekona1oAcl moioh s
uaha3' SlOBU mądrośoi 
moj.j, ktOrll naZJ'WBm Synem. bo pod j.j prawem rll"d;u IIoetaj", i rozpo- 
rządzenia 'II ep:'aVl8oh, 00 kiedy crjyulć .1 w;ykon,wać _ją, ohoola
 .są Ioe 
lDI1ą jedn", i nierozdzi.lnl\ apraw", bo jedD:ym Bogiem, i jed.lym akt.m 
we mnie. Wla8no'ol moje, .1 "8
8tk1e moje d08konałośol zosta3ą zawsz& 
w ord3naoji ""Idrośoi moje j, ktOrą naZJ'WBm Synem drugą Osobą moją przez 
odrodzenie ze mnie I .1 't:11D. DI1l1e ohwalą. *e pełnią moje Upodobanie, je- 
dnO wolO, i j.dne oboeni. 110;\. w jednośoi z. DlII. i równ" obwalł IItąd 
odbierajll w BO.ni.. 1100" powagi, i WaZOO!lOlOonośoi moj.j. Chwalo I1Ojł, 
wlAlmotność mo3,. na .8
8tk1e 8pra
 moje dOBkonałości własności zle- 
wam, .1 one we mn1e, a siebie - nich 

'elb18m
 Znikąd D1eblorę, z ni- 
kogo slO nie rodzI, od nlkU!o ni.p" 'l!od
, 8 Skarbów moich 118m r..i8- 
przebraną. ,",agość, i niGd10zo"ę 'idoś61 z ktOrJoh bez ko60a przez 
w8
8r.kle wieki nuwą,"

W8Ć nowoś
 we we
stk1ob sprawaoh w}asnośoi 
moiob btd,. zqd nową obwalo waZJ'etl::1e wleenościi, i weZJ'stkie IIIOj. 
doskoDs!.rlIJ.l ..,bpie..,wa6 mnie bodą, i nowe d.zieło 8181(16 moo3 prawic,. 
i wielmo!mści IIOjej. Co t;l'lko Rozum przell\1elem swoi.. w;ynaleś6 IIIOHI 
co lVśl zapragnąć lICte. 1;0 zaraz moDą prawicl mojej Bóstwu na widok 
81;aw10, .1 wszeohmoonośoią prawiOJ' mo;1ej 15peln:l:' . ohWałą lIO!nośol .1 
wi.lmo!nośoi ...jej, którą mam z Synem, .1 z Duoba.. lIOim w równej j.d- 
nośoi, i wlelllOłnośoi ze lID.ą. SkarbJ' lIIO;1e. bosaoha mo3e, są 1;0 wła8- 
nohotą rozulIU mego, 1 własn,m 8umptem przelll1s1u 118go, t wla8DJ'm dzie- 
leli. motno'oi mojej, 11001. i v:szeohmoonoścl: a to Wszechmooność, .1 IIOC 
mo!ności 
lewam oraz na w15
Btk1e moje doskonałośoi 8prB
 własnośoi, 
fi kt:6relld równą lII.am'" e81Q'1l Bobie obwalo, elB1I'ł, i Uwielbienie. 2:adna 
netura tego nie p03mte, ani ja tego ObjawiĆ mog, jako Bóg, Bogu, Bo- 
giem oddaje obwalo. bob;/m wzi'll podlośĆ i.. ponUen1e, i przeatalb;/m b;/Ć 
Bogi..., gd;yb;/II objawił której naturze wielkość i niepoj,toś6 I1Oj,. 
Now06Ć mfłdrośoi DQ!nościll IIOjll w Synu, a 8,yn naturze obojga etanom 
objawieć bOdzie oal", wi.ozn060i" w Niebi., dla wieoznej obwaQ i 
uwielbienia .go . S,nu, a S,na mego we mnie. 


Punkt VIII 


o Bogu 
Maoioą mojll, naturą majII, iatot" mo3ą, 
l&eno
ill moją i najzao- 
n1ejszą doskonałoeo1ą .8
stk1ch d08konalo'
t mo
cb wlBsnojo1 388t ci- 


, 
ł
>>>
- 

'l- 


10.601 Ona jest' smaki.. WBSQ8'tklch własnośoi 1I01ohl onB jest dziele II. 
wlI!i.Yetklch doskonałoŚCi moioh w sprawach. Ona jest Panem prz811U'słu ma- 
ga; Ona je.et rz,doą 
ro'ol moje;h Ona jest" wSZJ'stko Vl8 1IID.1e; i nic 
je3 nleodllł6wit, [22] .. w8lj;ystki. amie przekona sprawą własności. 8WO- 
;j
;j. Sprawą miłości stworZ)1łem Niebo, Ziemię, i wszelką istność wszel- 
kiej na'tur;y na nicb, choć prze"idzialem 1ob. niestateozność, wzgard" 
1. niewdzięczność dla 1111181 Sprawą miłości Yf3'dałem prawo S;ynowl memu 
na odkupienie tej!e ne1;u1"3' z upadku nędZJ'. 1. własnej zgL1by swojej I 1 
tak surowo 1fJ'dalem prawo, te przez okrutną mękę i śmierć Krzytową, 
kt6ra mu b,yla najsromotnlejszą. i najBolt:ywszę sprawą. Tej sprs";y' de- 
kret adłollć .,dała, dla skutku !IOOY 81I'0jej. kt6rą sprawuje we mie 
smakiem własnośoi swojej. Sprawą miłośoi odradzam mądrość moj,. kt6rą 
na2iY w am SJ'nem,1 bo " równy m tchnieniu we mnie i w 5J'nu jest pochodzą- 
c;ym duchem, a duch w miłości miłość, 1 sprawą 'VI' sprawaoh we lIR'lie 1 VI 
Synu moim. lI1łość jeBt celem własności moioh, i wS:lU'8tkich lItiOich do- 
8konałośoi; jes't potrawą, 1 nas;yceniem smaku: bo wS2'i'18tkie moje dosko- 
nałośoi śpiewają chwał, lm1eniowi memu, 1 konkludują m1łość. Macicą 
we umie miłość I naturą w S,nu m1łość; istotą we mnie, 1 w S:ynu moim, 
i 9ł r6wnej jednośoi w duchu: i tak we mnie i . SJnu moim macioą 1 na- 
turą, 1 w r6wDJm tchnieniu przez nierozdzielność 'VI' duchu. Sprawą m1ło- 
"cI rozporządziłem. Mewo VI całej wieozności mojej; i \Y6z;ystkim moIm 
doskonałościom, wlsenośoiom moim wydałem pra'Wo mooą 1 pOVlagą miłości 
mojej. ab:y oZJlnl11 chcenie miłości we wsZ;?stkioh swoich sprawaoh w ca- 
łej wieozności we Mie. Miłość granioz,. B6stwo, a Bóstwo wzajem granJ.- 
c
 miłość; a to dlatego, te miłość 'VI' Bóstwie, a B6stwo wzajem w miło- 
ści mieszka, chocie! i miłość, i Bóstwo moje !edn1ch nie mają granie. 
Miłość jest Niebem moim, jest ukontentowaniem moim, jest delicją 1. 
uraozeniem moimI bo wsz;ystkie 8mald, pocieob...,. , 1. roekosze tak mam w 
miłośoi mojej, jak mają w Niebie wsz;ysoy "
brani, kt6r;yoh mam w S
nu 
moIm. Macioą we mnie miłość; naturą w Synu miłość; Istotą we mnie, 1 
w ftynu moim, 1 VI r6wIU'm tchnieniu " duch
. Macica smak Wj'daje we 
trzech Osobach Bóstwa; Ns.tura grun"ti sprawuje we 'trzech Osobach Bóstwa; 
Istota b,.tność det;erminuje we um1e 1. w S;ynu i w nierozdzielnym " rbw- 
nej jedności " Duchu. Miłość jea
 we mnie seroem; w S3nu Sędzią Spra- 
wiedliwości; w Duchu, ktćr,. jest we mnie i w S3DU tOhnieniem, feruje 
dekret ",reków moioh, w;ydaje prawo prawej naturze, i nakezuje do w:J- 
pełn1.en1.a w s"nu przez S;yna mego, kt6r;y jest wB2ij'stkich stworzonych 
natur Panem; aby dopełnił mocą prawicy prawa, kt6re WJ'dała miłość pra- 
wej Daturze. MiłoŚć jest we mnie Panem, w S3nu mądrośoi Rządcą, a 
Sprawą, Ducha, kt6ry jest we meie 
 w S;ynu moim. 
chnieniem sprawuje 
dzieło we .s
stkich moic
 doskcnałosciach, własnośoi moich sprawach; 
aby śpiewał,. i oddawaQ Majestatowi BOstwe mojego chwałę, 110°1 tak 
jak spiewają w swoich Hierarchiach we W8
5tkich chórach Anielskie 
duch3 w Niebie; bo t;ym spOSObem i wizerunkiem stworzyłem. wSZJ's'tko
>>>
- 

B - 


w N1ebie, jakim 
stotni
 o
slnalnle jes
 u
ożono [e] 
c mnie sprawą 
m1łości mojej: w tym tylko r6żno
ć. że we mnie godnoŚć, chwała, 1 po- 
waga '!J sprawach własnośoi doskonałości moich; a n1.ebó n:i.żs.ł.OŚĆ ł i pad- 
ł, kruszec reprezentuje z awojemi ozdobami 'Względem wielkollei chwały, 
i wielmotnośoi mojej. Miłość je et w Bogu, a B6g w miłości I Miłość 
jest Bogiem, a Bćg miłośoiąl Miłość zabiera B6etwo, a Bóstwo miłoŚĆ, 
i konkluduje miłość. 


Punkt IX 


o Bogu 


Godnością moją, powagą moją, cbWełą i wielrnotnością moją jeat 
niepojętoŚć moja. Bo tej nikomu nleuazleliłem, ani stworzyłem doskona-" 
loś01 " tedn3m stworzeniu, żab]' mnie kie
 dowcipem moim pojąĆ, albo 
przeniknąć mogło I nawet w najświetszej naturze ludzkiej, kt6rą złąc
- 
lem z Synem w jeden akt B6sWB, 1 Człowieozeństwa jego, tej łaski n1e- 
stworzyłem, i tak w;s'8okiej doskonałośoi mieć jej nlepozlIoliłeml bo 
jest stworzeniem moim ella Syna, 1 przez S;yna. Dziwi elt rozum De'turJ' 
ludzkiej. te słońce, miesiąc. i wszystkie gwiaz
 tak regularnie w 
swoim porządku stoją. i pełnią prawo własnośoi swojej w sprawaob.. 
ohoć si, 
aaje. te ani 
cla, ani rozumu mają; a przeoie! one mądre, 
!yjąoe. i doskonałe W8 mnie podlug własnośoi swojej sprawą niepojętoś- 
ci mojej. Niebo w pitkności DajozdobniejsZ8. w szacunku najz8cniejaze. 
m,dr;y stworzenie. n1tszej natury Ziemsk1e
, t;ywot, ietność i war;yst- 
kie sprawy własnośoi jego mają swoją bytność w mądrości awojej, i ok&- 
zują dziwo niepoj,tośoi mojej. Ziemia i drzew.., Ziołe i t;yr] [s], 00 
ziemia rodzi, te są widokiem niepojętości mojej, bo ioh istota. 
"'otł 
i sprawy, mają '"'o ją bytność w mądrośoi mojej, w cr;y1l si, wyde;\e prze- 
dziwIlY przell\Y"l, i niepoj,tcść moja. Zwierzvta, i ptaotwo, tmije i 
smoki, i wezelkie g..dy, cr;ylit nie głoszę niepoj,tość moją? ich t;ywot, 
istność. 1 WS
8tk1e sprawy '" porz
dku swoim. są wizerunkiem mądrośoi 
mojej, i eumptell niepoj,ty'" przell\Yełu mego. Rozliczność w R;ybaoh, i 
.ielorako'
 w r6!
ob rodzajach, Straezne bestie. kt6re s

 rodzą" 
przepaśoi.ch morakich; te o02Jwiście dają poznaw..ć dzieło niepojętoś- 
oi mojej. Ist;not\ć ioh, t,ycie, i r6!noŚĆ '" 8prswaob VI' porządku swoim 
....ją aw6j konie o w mądrości IIOjej, i nieskoilozoną bytnośćl a w tym 
w8z?etldl1 ",daje s1.ę dziwo, i nleJ?0;1
tość mo:Ja. Morza, i rzeki, 
trz6dła 1 jeziora, które w BWoim ozasie konieo 8w6j wezmą; jednak ich 
ty_ot. istność. i spraW3. zoetaną wieoznie 'W pamięci mojej sprawą nie- 
PO
ttDŚC1;: b01l l1.ojej. Wiatr,y. 1 burze. pioruny, grzmo't3. blJska w loe. 
'tIody, 1 ogietL. kt617 w obłokaoh firmament nosi; te wezyatkie dają wi- 
dzieć, i pa
rzeć na niepojętość mojąl bo mnie w porz,dku rozporządzo- 
CJ'1ł ohwalą. i ogłaszają, g
 pełnią prawo moje; a ioh ietata, !;yole, 



 


-""
>>>
- 

9 - 


1 spraw:y wieczD31b. zaszcz;ytem 1 chwalą będą n1.epojęto'ci mojej w skar- 
bie mądroŚci mojej. Nocy, ciemnośoi, dni, Elementa są n1ewldo
m w 
swojej lstooie kształteMI 1. one pełnią prawo upodobania mego w rozpo- 
rządzonyoh swoich własnośoi eprawaoh: a ich istota, tycie. 1 apraw, oa- 
łą wieoznoŚcią w mądroŚc
 mojej będą, 1 dadzą chwal
 nlepoj,
oścl mo- 
jej. Naturę ludzką tak doskonałę st'wor
lelD. w B,nu. przez Syna mego: bo 
w niej' stworzylem istotę, Obraz. 1 podobieństwo; ertworz;ylem w"Z38tkie 
doskonałości wl8.sDośol moje, [e] opr6cz chwały 1 Bóstwa; jednak tej 
łaski nikomu nlgQy n
eudz
ellłem. te
 natur" latność, 1 duSZf BWOją 
pojął; bo to jest sekret niepo3ętości mojej. 1 cbwala Bóstwa megol 40- 
plero
 wielkość, ohwałę, 1. godno6ć moją niepor6wnaną o
* mote kto kie- 
d3 seroem objęć. albo rozumec pojęć? nigdy a nigdy w oalej wieoznośoi 
nikt tego niedostąp1; Będą eię dziwić, szacować, 1 W3cbwelsć przedziw- 
ne dziełlł mądrości mojej, \'II tt6ryoh jest niepojęi'tość. Ten f'awor łaski 
za dar miłośoi WJ'lals dobroć, kt6l'3 \1 szacunku tak wielkiej oe!J3, te 

adne SkarbJ' w całej wieczności zrównać mu niepotrafią, opr6cz jedJne 
E6stwo i chwała moja, która w tym będzie tr;yumfowsła, tam pod1:J kru- 
szec, i lichą nędzę wybrał, 1 obrał do wydawania głOBC prewd;;y mojej, 
i do zlozenia mądrości mojej Skarbbw. 


Punkt X 


o Godności etBl1u Matki Boekiej 
S'tworzyłem Ma:tl!ę Synowi memu w równej godnośc1 45 , i w równym sta- 
nie nstru r, lUdzkiej z S3nem, 1 rbwD;J spos6b obrałem w sądaoh do wlania 
45 Pag' 101. V.25. dicit Censor' St"or7Jlem matkI 
no"i IIOmu " r6""e
 

odnościz To niemote się m6wić, gdJt b ypost&S s b r.yatusa P ana q,ła 
'BOs k a, i niesko6ozonsi 1stota zaŚ Mal"J'i (rIIII) b;ył6, ludzka, 1 
stworzona... Co dalej m6wiz te Matka Przenajświętsza nie jest po- 
cz,ta z nasienia niecz,stego: 'to nieoh Kvśo161 Sw1Vt:? deoyduje. (Mo 
zgola w całym tJrm punkoie, jak wieloe obwal, gorliwo6ć, o oześĆ 
Ma'tki Boskiej, tak te@o ohwalić nie mogt, te ją por6wDj'wa z Synem 
Bo
m, 00 do dosto;!eiL81iWa, cbwaly, moo" 1 powagi... Rio nt serao 
expresee de Ilatura bumana reduplicative, prout praesoi.nd1t ab h3po- 
stasi, a quo redundat peraonalitas Cristil qula ibi ezpresse dioit: 
in aequali statu naturae bumana8 oum filiol Quod to
um non repugnat 
Div1nae omn.ipoten'tiae, nequ& invovlt oontradlcloneml nam e't natura 
bumana Cbrleti Domini oreata 8et. Prassertlm qUia toti8s haec Vene- 
randa Virgo Thecla repetit 1.n his scriptis, B. V. Mariam aeque con- 
oeptam esse ao FIlluB e
u8 de Spir1tu 8anoto; quod potuisse fiar! 
nil quidquam repugne;t. tmo Theologl de Immaculata Conceptlone in 
prillO lnstantl lt8 argumentanturz DeUB potult "r1am 1.n primo in- 
stanti Mariam praeservare 8 peocatol Chrlstum e'tlam decult habere 
talem Ma:treml Krgo Deus talem riariam f80it. Pariter valet hoo argu- 
mentum; Dlv1na8 potentlae non repugnat Kartem volu1sse hsbere con- 
ceptem de Spiritu S. Chr1atum liana.. F1l1uII d"cuit llatr.... baber.. 
om1 es parte s pecoato Orig1nall lmmuneau Brgo Deus oonoeptsll. 1Ia- 
trem. t801t de Splrltu Sanoto, ut rillu8 haberet I18trem mund18s1maa, 
propter ratlonell, qua8 allegat Ven: Thecla, in vita ejuB ,_%pressaa, 
et et1.. eaa eąressl in Anlmadver.lolli'Lu. 1n L1brum Seoundua super 
Cd, pr7Jp. Da 81;r.,łł0
>>>
-
40- 


dli8Q. 1. do złaczenlB z ciałem dz:1wD3m prze
8łem mądrości mojej, 
przez 3pra"ę Duoha mego. Nlechclałel1, abJ' to clelo miało siO począć z 
nasienia nlec24,Ystego, które \1J Bwoim cZ8Bie prz,yb3tk1.em Bo6kim, 1 Sub- 
stancją Ciała ludzkiego 
nowl memu będzler Co się jut s
Blo mocą pra- 
w10,., 1 Wszeohmocności mojej. Dałem jej dUBZł w równej pi
kno
c1, w 
kształcie, 1. "" przJ'm1.otech, jako etworZJ'.łem dUBzę Syno"1 IIII!IGlU, którą 
zl.ączyłem VI jeden Akt z B6stwem moim. Stworz;yłem Ciało z cz.yetej krwie 
w sercu AaCJ wprz6d laską poświęconej; z którym uformowałem złączyłem, 
. , 
1. wlałem dUBZ.ę VI ("lała przez sprawę ducha mego, 1. poswlęc1łem laską 
pcśwlęcającą: RĆYlną laską 1. cIało utwlerdzlł:8m 11021 wieczn1.e mocą, 1. 
wl!IZ6cbmocnośoią moją. Dusz, i cialo stwor2U'lem w równej poświęcającej 
łB8
e. ale 8twor
W9
 niejako ub6stwiłem, gdy potwierdziłem w tejte 
miłości lasce wieozQ3 m wyroku prawem: bo ta godno
ć i to dostojeństwo 
pr2\Ynalet.ało llatce ąynowi mmu, kt6ra jest pierwsza 1 jad3naczka ... 
godnośoi, i w pięknośoi po 8,ynie moim u mnie. Wla1:.em 'W jej rozum mą- 
drość miłości mojej tak doekona1e, te zaraz 1'1' pierwsz;ym poczęciu swoim 
miała zupełne. i doskonałe poznanie mnie Boga stw6rcę SW&go, l aoskona- 
łe w tym upewnienie. te w czasie bedzle SJnoV/i mojemu Matkąl Co tak" 
sekrecie mieć zaohowała. jakby się nigd3 nie spodziewała tak wielkiej 
łaski i dostoje6stwa swego. Cbocie! Btwor
łem we wS
Btk1ch ludziach 
IIIOje włeenośoi doekonałości Boakie I jednak w 
r;yi naj jaśniej ait' WJ- 
dB
. bo doskonałej nli południowe !!ło
ce dla jej o
stości. pokor" 
i miłości, kt6rą nad 1Is2'i)'stkich ..,brsI1J'cb moich wyg6r01lala, 1 nad 
AniołÓW Ul Niebie. W plerwsZJ'm IDOmencie poczęcia swego miała zupeł.cy 
i doskonałJ' rozum 11 poznaniu ak%"3'tJ'ch tajemnic moich. które jej m1106ć 
faworem łaski dalsI 
ałe zupełną 1 doskonałą wolą upodobania mego w 
zupełllJ'm Bi
 poddaniu rozporzą.dzpnia.:ł memu Miała zupełną i doskonalą 
pam1,ć, kt6rej nic 1I1
cej nleu:t,wałe, 'tJ'lko Da rozlI\Yślaniu o rzeczach 
moich, 1 o okru'tnej IDfce 1 śmierci S;7na, kt6rą widziała" mądrości mo- 
jej, 1 przez proroków przepo1l1edzlsną 11 pismach WJrok6w moich. które- 
ad ona zawsze 8iO zabawiała: bo lch najlepiej .,rozum1.
łB sprawą mą- 
drości IIIOjej, 1ct6J:''ł jej dałem" łasce m1łośoi IIIOjej. Dałell jej cZJa- 
tość tak doskonałą; 00 jest własnością 1 podobienstwem pierwszej 080- 


Cd. PJ:'ZJP. ze .tJ:'.

9 
paginl 68. V. 22. Censorls. Verum tamen hae de Conceptione ssto 
judioium ECclesiae, si placuerit hane Revelatlonem acceptare. Jam 
varo quia laudat zelum pium Vanl Tbecla8, aairor valde, quia pu'tat 
Csnsor illam heec 8crlpsisse de conoeptu proprio, et ex pio quodam 
aff'eetu -erga Mariallł. Verum tamen Bat potuit per bene iutelligere. 
lata omnie habuisse. ao scrlps18se per Revelat1onem: na. omnia ibl 
exarata Bunt in persona Deil prout!.. eX8mpli gratia, hoc punctum de- 
clmum lta lnchoat: "Creavi ..trem 1"1110 liliO in aequali dlgnitate 
Kto"... Potulssetne haso Veneranda V1.rgo de proprio conceptu ita 
rem. exprimere? 19itur 81gnuII. sat, haeo Beripslss8 dlotante Spirltu 
s. (nX) Quo
 et ego in lIla rem e.xam1naveram.. 1110 iPS8 ejuB indo- 
les Bpta non arat ad tam alta cODsorlbendal Sed DeUB V8S elesit in 
firmum, ut in eo IIireblii. sua Div1na reponeret,
>>>
- 
41 - 


by mnie Przed
lecznego Ojca, kt6rą własnością bez porównania nad Che- 
rublnoVl w.1dzi, poznaje nlepojt'toścl Bóstwo zkąd ma godności chwałę a 
Wlałem VJ nią mądrość w tej zupełności, którą stworz;yłem YI ludzkiej na- 
turze w Synu, przez CO zar6wnfe mądrość mądrośoi korresponduje w wyro- 
zumieniu, i VI poznawaniu skI"j'tych tajemnic mądrośoi mojej, które ukrJ'- 
łe
 VIi piśmie, i zostawiłem Da całą \decznol.ć do tłu:naczenie Bostwu 83- 
na mojep:o za nową piękność wsz.ystklm W3bran:ym moim w Niebie. Miłość 1 
plęłtroiM VJ8 'lisZj'5tkich cnotach. .1 Obyczajach dałem jej r6wną z B3'nem. 

e rót'r;yUJ krokiem postępowała we wB2iYstklob sprawaoh z Synem, sacem, 
ullU'słea.. i doskonał.1:ft chceniemi w C2U'm WJ'raz1łe wszystkioh cn6t dósko- 
nałość w r6wnej zasłudze przez podobie
8two z 
Dem, i równą cbwałę. 

 równej 
Bpłacle przez uczaśnictwo w Niebie, 1 r6wne rzędy, i panowB- 
nie nad niobem, )103 
 ziemią, 1 wszelką kreaturę, mocą, powagą. wła- 
dzą. i panowaniem jego: co jej jest dano prawem zapłaty, i sprawiedli- 
wym darem ze Skarbu miłośoi mojej. Piękność Maryi zebrałs wszystkie 
doskonałoAoi moje. zabrała piękność istoty 
3ej, 1 ws
stek prza
sł 
mądroeci mojej w C"3łej wieczności.. W jej kształcie wyniszcQlem prawem 
miłości mo

j, którą od y:iekÓ\t Mary, ukoohałem, równą miłością z SJo- 
nem. Ono jest skałę 
sok1ej cnot
 w nieporuszonym męstwie i ona jest 
skarbem nB
crot8zej ceny Bkr,
oh tajemnic B6stwal ona jest gruntem 1 
fundamentem w głębokim po.nl!eniu, Da kt6r;ym zbudowalem godl13 przvob;y- 
tek Bóstwu mojemu w Synul W,s6rOVlałe we w5
8tklch Cnotacn nad WaZj'st- 
kich Swlę
ch 
bra
ob moich w Niebie, przez co się stała wierzchoł- 
kiem g6r Niebieskich, i Cedrem na Libanie. Ona jest słońcem Nieba. 
br,IBDtem Cherubinów, perłą w Korocie mojej, Kr6lową WB

t

ch sta- 
nów. i Paoią Aniołów: bo WB
9tkle Hierarohie, i ch6r
 Anielskie pod 
jej złotyłem nogI, i kazałem jej słuchać w jej panowaniu rz&r
cbl One 
jea
 jedna mętna Nie
i88ta: ona jest jedna nieporuszona w męstwie: 
Ona jest jedna nad wB
stkie BtSJ:JJ' \1Iybrana Córka moja; a najzBcniej- 
sza, i najgodnlejsza ludzkiej natury SJ'na mojego Matko, którą Narody 
po ws
stk1e wieki ełewić, Y
chwBIBĆ. i błogos!Bwić będą na Niebie, i 
na ziemi, które połąozę w czasie. Amen. 


Koniec K8ią
ki Czwartej 


Na początku taj KBią!k1 rzekło się, l! ją zaczęła pisać w Roku 
1?B7. Dnia '/ Augusta, lecz w t;ym Roku rzeczon.,ym jej nieakotLcz;yłsi bo 
'tylko dnia 16. Augusta pr'2V'szła do ow:ych słów w Punkc.1e III1"Które 
jest 
yciem nadprz.yrodzon.ym, i JJadzw;yozajn;ym w dUSZJ'". Ju
 więcej w 
tym Roku niepisBlsj bo nle
łs do tego pobudzoną i wezwaną: At dopio- 
ro Vi Roku 1789. dnia 1.0ktobra zaczęła znowu pisać z woli Pana Boga, 
i z natohnienia Ducha jego. Luboć toqy przez dwa Reki nic nienapisałsi 
jednak seDS tego pisma tak ciągnęła, że najmędrB
 Pisarz do dawnego
>>>
-
42- 


Układu, przez dziefi n
e pisząo, do 
ak gładkiego związku nlepr
szedł- 
b3 nlgdJ. Ale Duch Boski zawsze wIe doskonale, jak rzeczy połąozyć, 
zW1ązeć, i swoją nauko 1. Objawienie kontinuować... Zaczow8
 ted3 le) 
te Wielebna Panna Tekla w Roku 1789. Dnia 1. Octobra dalej kontinuo- 
wać, 1 pisać, skoi1.czyła to pismo, CZ31i czwartą X1ą!1tę 1'J t:7
e Miesią- 
ou, Dnie 29. Oot;obrs. ł'ooząt;ek t;ej Xią
ki jest; pełen nsuki Chrzetoćjań- 
sklej, kt6ra jest nader potyteozna dla dusz pobo
ch: Następujące 
punkta po czwar't3m, są to rzeczy w350ICie o Bogu: A Qstatni o Maryi 
Matce Boskiej. Kt6re to punKta, owszem w5
stko, co się tu napisało, 
poddaję pod Sąd prawdziwego Kośoioła R
m8klego Katollck
egoi do które- 
go samego naleź)' sądzić o rzeczach Boskich. 
rzato to Yl8Z3stko i mnie 
samego pod ten Śwlęt3 Sąd Katolicki chętnie poddaję, oŚwiadczaJąc Się, 
lt w 'tJ'm piśmie nic nieprZj'dałem, i nic nie ująłem, ani umniejsZ3łem, 
coby się w Pismach Ręką własną Wielebnej Tekli pisanych n
e miało 
znajdować. Co we
5tko wraz niech będzie, jako i cZ3nię. 
AD MAJOREM DEI GLORIAM 
* 


" ". 


JUDICIUM CE!IS0RIS 
De 
bro Tertio et Quarto, aeque ae de toto Opera Aacetico 
PIISSlMAE VIRGINIS 
THECLAE RACmSKA 
" 
* ... 


Ut et opus hoc vere Asceticum, et plane Ibsticum, et BUmll1Bm spirat 
pieta te m, et ad intimam cu:n DEO duoit unionem; Psuoi tamen ob nim1am 
obsouritatem id legent. pauolores lntelligent. Ita iudloo DiebuB De- 
cembris. Anno 1798. 


Stephanus Wulfers. Canon: GnesneDsis.
>>>
. 
I 


REGESTR ROZDZIAŁOW w KSI
ZE PIERWSZEJ 


Rozdział I O Upodobaniu Boskim 
.. II O Doekonałej Miłośoi Boekiej 
.. III O Prostej i ozystej Modlitwie 
.. IV O Wierze SWiętej 
.. V O Ufnośoi w Bogu 
.. VI O Cz;ystośol nB.dprZ3rodzon
j az;yli nad ludzką Daturę 
.. VII O Poełusze6atwie 
.. VUI O Ubóstwie 
 duchu 
.. IX O Prawdziwej Pokorze 
.. X O Cierpliwości Świętej 
.. n o Pokucie 
.. nI o Wiecznośoi 
.. XIII O Niebie 
.. XIV O Anio.łach 
. .. XV O SW1ętyOh Pa6Bkioh 
.. XVI O Najśw1ęts"" m Sakra...ncie 
.. XVII O Bogu 
.. XVIII O Sądzie OatateoZQ3m 
.. nx O Piekle 
XX O C""śou 
XXI O Wcieleniu Ps6eklm 
XXII O Narodzeniu Pańskim 
XXIII O Męoe Pańakiej 
XXIV O Chwale Zmartwyohwstania PsAsklego 
XXV O Wniebowstąpieniu Pańskim 
XXVI O Zeełeniu Ducha Świętego 
XXVII O Kontempleoji 
XXVIII O Faworach M1ło6ci i o skutkach z niej poohodzącyoh 
XXIX O Aktaoh nadpr
rodzo
cb z miłośoi pochodzących 
XXX O tym jak B6g lI1łuje prawdę e nie Dewidzi kłamstwa 
XXXI O Mądrośoi i Wszechmooności Boskiej 
.. XXXII O SZBcunku Łaski 
.. XXXIII O Szozerośoi 1 Froetooie seroa
>>>
Rozdz1.ał 


dozdz1.a.ł 


I 
I 
II 


III 


.. 


XXXIV 
=v 
=VI 
XXXVII 


.. 


.. 


.. 


=VIII 


.. 


XXXIX 
XL 


.. 


.. 


XLI 


.. 


XLII 


.. 


XLIII 


.. 


XLIV 


.. 


XLV 
XLVI 


.. 


.. 


I. 
II. 
III. 


.. 


.. 


IV. 
V. 


.. 


.. 


VI. 
VII. 


.. 


.. 


VIII. 


.. 


IX. 


.. 


X. 


.. 


XI. 


-
44- 


o Cnotach w pospolitości 
O Stanie dus
 z Bogiem złączonej 
Jak Bóg szacuje człowieka 1. dla jakich skutków 
O Szacunku, ja:ct człowiek povJinlen !izacm'.ać BO;!8, 1. 
dla czego 
Jako człowiek powinien w utrapieniu kochać Boea, i 
ufeć tiu 
28 Prawda nie potrzebuje Świadka naturalnego 
Że Dusza ludzka korreaponduje wciolonemu Bogu w isto- 
cie, w cnotach i w łeskach w niej stworzoQ1ch 
Jako człowiok zgubioD3 w sobie, znajduje się przez 
łaskę w Bogu 
Jako niewldo
m sposobem OwSZ8 zabawia się, i konwer- 
su je z BoBie m 
O tym u5zczęśliwieniu, którego dusza w Bogu, po prze- 
mienieniu w laskę miłośoi Jego przez łaskę uż,
a 
O Królowaniu duszy z Bogiem, kt6re w t;ym tyciu jesz- 
cze zacz;YDe. 
Koniec natur;y 1. U"łłiulbi-'3nio QIJS2iY w Bogu 
Dokoćczonie tej KSięgi. 


I 


t 


REGESTR ROZDZIAŁOli VI KSIęZE TR=IEJ 


Na Karcie 


Dusza nic jeszcze nlewie .................. 
O po
tępku duszy w drodze ................. 
Jaki poty tek sprawuje w duszach postępek: 8 
jakie niebezpieczeństwo dla 1;J'ch, kt6rz;y 
przeskakują drogę ......................... 
O miłosierdziu, które Bóg cZJni nad auszam.i 
O oboowaniu łeski w dusz.y: jakie tam spra- 
wuje skutki ............................... 
O defektach ... ...... ...................... 
O Prawdziwej miłości blitniero w porządku 
neGpr
rodzo

 ........................... 
O 
1łoscl, jak czło
1ek po
inior. koohać Bo- 
ga ........................................ (2.1..,) 
4 
O cobT3m używaniu łaski, i jakie skutki la- 
ska sprawuje w cusz8ch ...................
 (2,) 39 
Jak wprowadzić łaskę do dus
 poc
naJącę
 
drogę ..................................... (
1) 4
 
Du
za opuszczona cu natur,. w B
gu swoje 
znajduje szczęście ....................... (54) uB 


(1) 1 
(4) 5 


(7) 10 
(11) 15 


(15) 21 
(18) 25 


(21) 29
>>>
!iozdz
al 


.. 


.. 


f 


.. 


.. 


.. 


.. 


.. 


.. 


.. 


.. 


. 


.. 


.. 


.. 


.. 


Punkt I. 


Punkt II. 
Punkt III. 
Punkt IV. 


. 


Punkt V. 
PunktVl. 
Punkt VII. 
Punkt VIII. 
Punkt IX. 
Punkt X. 


6 


XII. 
XIII. 
XIV. 


7:!1. 


XVI. 
XVII. 
XVIII. 


XIX. 


xx. 


XXI. 


XXII. 


XXIII . 
XXIV. 
XXV. 
XXVI. 


- 
45 - 


DUHZf.I W 
31. szczęściu samemu Bogu sprZj'ja .. 
ZabR
a dus
 z Bogiem w złączeniu ................. 
O Niepojętości B06
iej, którą się ousza Z8- 


bąwia Vi nim ................................... 


Jaką Bóg mial chwałę sam w sobie od wieków, 
nl
 stworzył naturę .......................... 
DusZ;V 'IN tym .stanie na morzu bezpieczeÓe'two 
O Własnościach Boskich .................... 
Niebo W3dało 
3rok, c

 będzie w czasie 
Oblubienica moja ............................. 
Nauki ChrześciBllskie, do których katd3 ob- 
ligowaqy yod utratą zbawienia ............. 
Jako człoy.iek duchowł13 powinien 
cie swoje 
stOSOWaĆ do 
cia Chr3etueowego ............ 
Jako człowiek powinien nad ws
stko prze- 
kłedać, 1 szacować Boga ................... 
Jako sobie Bóg postępuje z tem1 duszami, 
które są GLebe w duchu, chociet nie ustępu- 
ję z plaou .................................. 
Kt"Jrem1 drogami dusza prowadzi do Boga? ... 
O Istocie Boskiej, 1 o własnościaob Osób .. 
O Istocie Boga .............................. 
O Dzielności 
je8tatu, i Wspaniałości .... 


REGESTR ROZDZIAŁOW W KSIJ!PZE CZWARTEJ 


Dobroć, Miłość, i Miłosierozie na trzech szcze- 
gulnlejs
ch wspierać I!!Ilę zwykł, środkaoh, B to 
względem nas................................... 
K'tórem! drogami dusza prz,chodz1 do miłości ... 
O Ns
c1u miłości Boskiej ..................... 
O zacnośoi pokut" lA ztąd ma swoję zaoność, te 
korresponduje Bogu satisfakoją .................. 
Opuszczo
 ..................................... 
O Bogu ........ .... ....... ........
... ...... ..... 
O Bogu ................................ ..... ... ... 
O Bogu .......................................... 
O Bogu ......................................... 
O Godnobci stanu Matki Boekiej ..............., 


Na Karcie 


Na Karcie 


(9
) 
(95) 
(95) 
(97) 
(98) 
(100) 
(101) 


(
8) 
(41) 


52 
57 


(441 


62 


(48) 
(52) 
(55) 


67 
72 
76 


(58) 


80 


(61) 


85 


(65) 


89 


(68) 


94 


(72) 
(76) 
(79) 
(82) 
(85) 


98 
10
 
107 
112 
116 


(89) 
(91) 
(92) 


120 
122 
124 


126 
127 
128 
1
0 
1
2 
1
 
U5
>>>
I 


4
>>>
ł 


ł 


. 


. 


. 


. 


- 


A N!!: K S 


14. KWIETYZM W POLSCE 


Zagadnienie kwietyzmu w Polece nie było dotęd przedmiotem gruntow- 
nych opraco\'1sń 1 . M6wl się czasem o kw1.e1;,yzmie czasOOo saskich rozumie- 
jąo przez to tycie w,godne, ale nie jest to to semo 00 prąd rellg1jD3, 
potępioD3 przez kośoi6ł w 168? r. w osobie Michała Molinosa 1. jego 
zwolennlkÓ'lI. Brak jest takich potępień oz:j proces6w o t
 herezję VI Pol- 
ece. ale być mote dotąd ioh nie odnaleziono. Z drugiej Btro
 związk1 
Polski z kulturą Zachodu w XVI-XVIII w. były tego rodzaju. te taden 
prąd zachodniej z
8łowości nie byl 
o18kom obcy, ohoć przyjmowali go 
w postaci złagodzonej i dostosowanej do nas
ch form tycieJ tek było 
np. z jansenizmem, kt6r;y w XVII w. był u nes znall3. eLe nie zaszcze- 
pił się. Natomiast w pierwszej po
owle XVIII w. zw,olęski we Francji 
i Be1.g11 jansenizm pri\Yjmował się w skrajnej postaci. tylko wśród za- 
konników ne. Śląsku. natomiast' w RzecZJ'PoBpolitej azerz;yła się forma 
umiarkowana 1 et'onowana 2 . B,ył to zapewne kierunek .Idrogi pośredniej" 
zbadany przez Apo1.11sa. Odrzucono potępione przez RZj'm doktryl]J Janee- 
nlueza 1 jego zwolenników. ale przyjmowano \'V praktJ'ce jego z8sad;y w 
teologii moralnej (r3g0l"JZm) 1 liturgii. oraz tolerowano ekrajł130h 
jansenist6w'. Zaohodzi pytanie, C2U' nie było tak samo z kw1.etyzmem U 
naa. 


Definicja kwiet'J'zmu nie jest jednoznaczn8 u autor6w którz, eię 
nim zajmowali. a to ze względu Da .ueteriał tr6dłow.Y. na kt6rym się o- 
pierali. p.pourrat 4 WJ'r6
nia okres .Iprekwietyzmu" a do au"torów tego 
1 Zagadnieniu temu poświęciłem artykuł "Religijność earmat'J'zmn a kwie- 
t;yz:n" w: Teks'tJ' 4 (16) 1974 8.56-75. który obecnie rozszerzyłem i 
uzupełniłem po odnalezieniu zaginloccrch dzieł i uwzględnieniu 11te- 
retur;y. 
2 Karol G6r.k1
 Od religijności do m1e
ki. Za
e dziej6w 
cie wew- 
nętrznego w 
ol.ce. cz.! 966-1795. Lublin 1962 e.187-190. 
, E.Apollis. A tre.vers la XVIIle e.cetholiQua wc Annale8 iconom1es. 
Societes. Ci.vl1isations 1951 nr 2 6.1640 (oytuję IIAnnales lł ). 
4 P.Pourrat, Le. sp1r1:tuelite chretienne "t.IV. cz.2 Faris 1947 15.197- 
-205.
>>>
-
48- 


kierunku zalicze zarówno uczni6w kard.de Beruile, kt6rJ' łcJ.aJł nocisk 
na miłość Boga, jak i kapucynów uprawiająoych "Mistykę abstrakcyjną"'. 
Inni badacze jak Cognet odrzucają. pojęcio "prekViietyzmu'" który b;ył 
po prostu tradyc,yjną m1et,yką,odzledziczoną po średnlowloczu, Pisma fro- 
11nos8, głOwnego pr2i.Yw6dcy kwietystów, są mało oryginalne i :tle zawie- 
rają zasad w3r8
nie sprzao
ch z nauką Kościoła.Pctępiono 6B tez wy- 
dobyt:ych z listów Molino5e 1 zeznań świadkó\";. \I gł6vł1\ym jego dziele 
"Guide spirituel lł z.I'1sid.ują eię niejasne aformułowanie., otvdsrające 
drog
 dla pentetzmu5. Malinoe obok nauki publicznej głosił też ezote- 
ryczną, m.in. 
e Bza'tan może prz;ymuezać do grzeohu osoby kuszone, kti6- 
re w tJ' m ","psdku nie ponoszą odpowiedzialności moralne j za przy zwale- 
nie. Odradzał on duszom, kt6re ooszły do "śmierci. mistycznej" wszel- 
kich pragnień i pr
stępowania do spowiedzi, gdy
 oddane Bogu bez re- 
szty, nie mogą ju
 grz9s2\Yć. Pourrat wyr6
nia czter;y zasad;1 kwietyzcul 
1) doskonałość moralna jest aktem nieustannej 1 nieprzerwanej kon- 
templacji; 
2) akt takiej kontemplaoji zawiera w sobie wS2i}'stkie inne akt, re- 
ligijne, zwalnia z potrzeb, rozDt1' ślanla o sobie 1 pozwala na 
pr6!niactwo duchowe i bierność; doskonali związują się przez 
kontemplaoję wprost z Bogiem, natura Cb
6tusa i tajemnice Je- 
go !ycia są odrzuoons1 
3) kontemplat;yoy powinni się W3 zbyĆ pragnienia zbav..ienia i nie 
prosić o ni. (jeet to święte obojętność, cz.yli gotowość 

z.yję- 
cia cZ'J to zbawienia C'IiJ potępienia 
 rąk Boga wedle Jego 
'Woli) i 
4) kontemplat,oy nie potrzebują stawiać oporu pokusom, a ten brak 
oporu jest u nich uprawniony a nawet bardzle3 doskona13 czasem 
i milsZJ' Bogu od walki wewn
trznej. 
W ten spos6b kwietyzm jest postawę obojętności moralnej na dobro 
1 zło. Zdaje się. że Fourrat idzie tu . p1erwez,ch trzeoh punktach za 
naukę głoszoną przez BoS6ueta. 
F,CeJre odrćłnia tr., postsci kwi8
zmu6: 
1) kwie
zm gruby. odpowiaClając;y poglądom Molinosa. potępioll3m 
przez Innooentego XI " 168? r.1 
2) kwiet;y zm pO"ępioll3 " ar
kulach z IslIJ' " 1695. które układali 
Bossuet, Noa1lles 1 TroDson 1 które z mod3
1kBo
am1 pr
3,1 
Fenśloni 

) Fenelon i jego poglllC!;Y na "Oz.ystll lI1łość", 
C83re odrzuca istnienie "prekwie'tJ'zlDLI", choć uZDa3e moł:l1.wość 
tendencji kwie
c_ch, "p. u llull1netów w Pikerdl1 (les Guerioets), 


I 


5 Ibidem 0.211. 
6 F.CBJ're AA. Patro10g1e et histoire de la theologie t.III Parie 1950 
0.218 n.
>>>
-
49- 


t 


nie prz3Plsująo temu wltkszego znaczenia. Doktr;yn
 Uolinosa ujmuje w 
trzeoh punkta'ah: 
1) nowa teoria zła wedlug kt6rej niek'tOre ak't3 zeYfnotrzne nie ka- 
lają duszy. gdJ':t są dziełem diabła, kt6r, w stanaoh biernośc1. 
m1e'tJ'cznej rozoiąga władzę absolutną na członki ludzkie - pro- 
wadzi to do dalekioh konsekwencji moralnyohi 
2J "droga W8'i1Dotrzna" polega na pełJ]J'm zBs1iąplenlu własnej cz;yn- 
noścl przBz akcjo Boga 1 to na stale, 00 jest rodzajem pantelz- 


mu; 


. 


,) roz

lBnle 1 ćwiozenia duchowne nie są potrzebne, spowledt 
jest zbyteczna, bo nie ma materii do udzielenia rozgrzftszenla. 
Wnttrze człowieczej dU8Zj' jest świątynią, która nie podlega wł.e- 
dz;y kośoiola. 
L.Cognet opracował szozeg6łowo i c,t:1ozn1e pierwszą fa
 sporu o 
kwlet:YzlII we FrBIlcjl, at do zakoi'1czen1.a konferenoji w Issy7. Cognet WJ- 
kazał, że pisma MQlinos8 opiera
 Bi
 na 
BtykBCh reno-f1amandzkich 
i św. Jana od Kr
ŚI!!. "Guide spirituel" dol1nosa łJ.ył mało ZDaDJ' we 
Franoji, a przeKładu dokon$l proteBtant ju! po potępieniu kBię!ki 
przez papie;" (1687 r.) i ",dal w rok p6tniej. Sprawa kwie1;;yzmu we 
Frano
i wią!e sl, z działalnością m1st;yczki, 
.Guyon, kt6ra szerzyła 
poglądy SZkOG reno-flamandzk1e;1. Dla Fenelona bJ'łJ' to rzeczy nowe, 
zapoznał &1ę wito z dawną literaturą i stał się zwolennikiem m1et:lki. 
P.
on usiłowała przekonaĆ do flwe
 nauki takte BosBue'ta. ale ten nie 
miał tadnego zrozumienia dla m1.s"t3ki. Zdaniem Cogneta zarówno konfe- 
renoje w Iea;y, jak i pótniej uwięzienie P.Guyon by:!;y skutkiem intryg 
Pani de Ma1ntenon, mo't"gBna't3cZlle
 !oDJ' ILtdwika nv, kt6ra starała się 
nie dopuścić Fenelona do arc3biskupsba w Fary:tu 1 skompromitować- go. 
P'enelon opublikował ksią!kę "Max1ID8s des saints" w k"t6rej opierał ca- 
łą m1s'tJ'kQ na podstawie "pur emour" oQli "czystej miłośoi". Bossuet, 
kt6ry zaoieśnial miB1;;yk, do rzadkioh ",padk6w oudownyoh, ",etąpll 
przeciw Penelonowi, wmieszał się do sporu Ludwik XIV, któ
 domagał 
eię od Rz,mu potępienia FeneloDa. Papie! obrał na;1łBgodniejszą formę. 
breve i ",tknąl niekt6re nie6ciele lub blędne ujęole aroybiakupe z 
Cembra! (Fenelona), a g
 ten 8ię pOddał wyrokowi bez zBstrzeteA, dał 
mu w kilke m1eeięoy p6tniej kepeluez kardJn"l
ki. F
nelon trz;ymel Bię 
w zasadzie trsQycyjnej nauki KOścioła. której bronili później Jezuici. 
ohot ją POdbwsli w uproszczonej formie. Natcmlsst janseniści gvlsłtow- 
nie z1islczsl:l. wszelką mistykO. IV rezultacie mistyka zoetał£ usunięta 


I 


. 


. 


) 


7 L.Cognet, CrepuBcule des 
stiques. B055uet-Fenelon. Parls-Tournai 
1958. Całość sporu przedstawił on krłtko w ksią
eczce De la devo- 
t
on codcrne a le 
Piritualltś frBnq
ise, Parls 19
8 s.49-
' 
dem: 
La spiritualite moderne WI H
stoire de la sp1ritua11te chretienne. 
t.III cz.2 Farie 1966 9.233-273. Praca ta pozostała niedokończona 
z pov;odu Śmierci autora.
>>>
- 
50 - 


w XVIII i XIX w. na margines nauki teolojl'lcznej na rzecz ascezy, któ- 
ra te
 dominowała w t;yciu ducnowym w XIX \,ieku 8 . 
Wielo m1ajsca poświęcił kwie
,
mowi 
.Ko16kowski9. Opiera się on 
przede wsz;ystkim Da pracy P.Dudon TJ 10 , ale odmlf.łnnie interpretuje 
kwietyzm, uto
samiając go z przetyciem religljn;ym indywidualnym, które 
wyrasta z nauk Nowego Te3tam9ntu. Frzeciwstewla on to przet;ycie insty- 
tuoji Kościołe 1 nie u.zględnia zDie
noścl zasad tycia wewnętrznego z 
nauką. Kościoła, choćb, DadlJż;ywano ich w płas
cz;yźnie moralnej lub nie 
szanowano. Dlatego Kołako
ski niesłusznie odrzuca pogląd Dudona, te 
IIIolinoB b,ł cynikiem i oszustem, kt6ry skompromitował samą Dauk{' mis- 
t3k6w. Potępienie kwiet,zmu prz;yniosło przegięcie nauki teologicznej 
w kierunku prZeCl\Nlt)'m, mianow
cie r;ygoryzmu ascetyc7.nego. .Opcnviade.li 
się za nim janseni{;oi jawni i ukrJoi, oraz wielu tt!ologćw od połoW3 
XVII w., którzy obawiali się naduŻJ'
 ze etron:y ludzi nie prz;ygotowa- 
lO'ch. Skłonni b;yli oni do ukrywania przed 1l3.ikam1 nauki o \"J"
sZj'ch 
stanach mistyozn;yoh. 
Kołakowski u¥.'a
8 powiązanie mistyki z sekstJslizmem na zrozuudałe 
samo przaz się. a nie za Dedużycle. Przenosi OD wyniki badań nleitt6- 
r;ych etnolog6\" za epoleczf!nstw piorwotnych na atadium ewolucji, jakie 
w
stęp
je w ct
ześciiB
Btwie 
 Alf II 
 XVIII w. Nie jest to uzasad- 
nione. 
Kołakowski zna literaturę dotycząoą kwietyzmu 1 mistyki. ale 
śmiem twierdzić, te nie rozumie sa
ch zjawisk, które 
ją się za ze- 
wiłą terminologią, a są zw;ykle dość proste. Np. Kolakowski pisze. 
e 
miłość Bo
a w "ostateczności ma się przeobrazić w swoje przeciwieństwo, 
;na się stać lliło.:o1ciq nie odczuwaną, t. j. k'JIIsdrato'\'/:ym kołem". li. cbodz... 
t;ylko o obojętność nie na ł.aski, ele na uczuciowe reakoje 11. Nie wi- 
ózi to
 autor, że jest 
6żnica międ
 podporządkowanie
 się rozKazowi 
Bogs. a salll.odz
elrrv']1 "planowaniem" jego służby przez CZLowieka 1 !Jwa- 

a, t.e r-rz:'] w;'1rzeczeniu się własne j woli hasło "pełnić wolę Bożą" zo- 
staje .tym saf1t1'l1 1I1'yzute z S'ensu 12. .A ohodz1 tylko o wJ'rzeczenie się S8- 
modzielne30 "planowania". Rozpatruje on miłość Boga jako ucieczkę 
"świmlomoŚoi religijnej od przymusu inet;ytucjonalizeoji Vi świa't osobo- 
W:J C...), który osiągając swoje a1Oł18d3czne osamotnienie zarazem pozba- 
wia się teGo. co 
?o mu przedtem nie
olą i oparciem E8reze
 i o
 CZ8- 


I 
I 



 


... 


8 Cognet. De la cevotion s.106-116. 
9 L.Koł
ko'''8ki. Ś\dadom03ć rol1g1.jr..a i wiQź ko"'
ia
1a. B1:l1i'ic. "!sd 
chrześci
pń8t"'Jl)m bez\-!j'znanimrym 
ledemr:!e8teGo "o".1.e:-"_1. ".f)
U 
łna 196
 
5.:;44-j89. 
?DUGon 
I, Le quietiste espagnol 
chel Mol
nos \
G
e-1696) Paris 
1921. 


10 


11 
Kołakowski, op.ci
. 
IbideCi. s.365. 


s.}G6. 


12
>>>
- 
51 - 


... 


GO uwolnić się mo
e t;ylko faktem fs:nOdeEtrukcji" 13 . A p"'7.ecle pisma 

st,ków mówią co inn3go: przez poaporz
uKo
anie eię prawu osiąga 090- 

a ludzka pełną 
olność wewnętrzną, zaś roz"ój osobowości postępuje 
t:ylko tą drogą. Stąd podjęte prze2i Kołako\'J6kiego poszukiwanie "genez,J' 
poychologicznej kwietJ'zmu" jeat nieporozumieniem, gdvż nie jest ono 
opl9.rte na semant;ycznej analizie te KstÓY,' miS''tyk6v1 6uten'tycZIl:vch. ani 
"18 poznaniu ich peychologii. Stąd drugi czlon por6wnenia "kwietyzm - 
mistj'ka Kościoła" zawodzi; dla KołakoVlskiego Novt;}' Testament to liber 
haerettcoruM, a "Kosciół" rnoł;e istnIeć jako Kościół o 't31e, o Ile 
oświedo?y, te będzie łsakc sprawiedliwie rozdawał u14 . Jest to pasmo 
nleporc.z.Um1eó.w 
\1!3
;
t"kie niemal o;ytowane prace zajmują się kwietyzme:n od strorJJ' 
teologii, 
ozoetawiając w cieniu fakt,czny sten i rozw6j. Giuseppe de 
Luce. odkr,ł k.de-cyetów w \Jeneoji - uweta on, że to jeden ksiądz, pi- 
szący pod ne
{i8klem Cicogna w l. 16?6-168'. 080
 tej nie udało się 
zidentyfikować, może więo 'to kI"3ptonim do oałsj grupy, gd;yż pisma Ci- 
cognl są bardzo r6żnorodne 15 . 
Mas21mo Petrooohi bardzo 8zeroko zakreśla granice tlprekwietyzmu", 
zaliozając lo niego niewątpliwie ortodokff,Yj
oh jezuit6w jak Jakub 
Alvarez i Aohil1e Gagliardl. Zbadał ponadto proces;)' diecezjalne o 
kwietyzm. Pet:rocchi uwaia, że kwlet;yzm vQ'warł "'pł;yw Da humanitaryzm 
zwolennik6w Oświecenia oraz pr
80towa.ł. grunt dla romant;yzmu 16. 
J.Orcibal zbadał proces;y kwiet3s

 VI aktach ord3nariat6w bisku- 
plch 1 ?, a J.Le Brun poświęoił 
wletyzmowi wiele uwagi w prac;)' o duoho- 
wości Bossueta, kt6r,y jak aię zdaje nie mial zrozumienia dla istnie- 
nia 8tanbw biernych 18 . 


, 


t 


) 


1
. Ibidem e.
66. 
14 Ibidem s.
B7-
BB. 
15 


G.de Luos, Letteratura dl pieta s Venezla dal'300 81'600 F1renze 
1963 Karol G6rBki,M8
odB por6wnawcza B historia kultur, w: Szkice 
z dziejĆ1'/ kultu1")/. Księga ku ozci T.r.lsnteuffla Werszawe 1972 
e.74-7B. 
16 
M.Pe
roochi, II qui

iBmo ltaliano deI Seice
o, ed.Storia e Let- 
terBtura. Roma 1948, tenie, 11 problema deI laseismo nel seoolo 
XVII. Ibid. Roma 195
. We Włoazech juz od 1675 r. pojawia13 eię 
zaka2'iY stoll!lowania tzw. modlitw3 spocZ3nku. Autor pr'%ij'tsczs prz3kła- 
d;y modlitw kwietystów. Petrooobi wiąże także całą szkolę paejonis- 
tćw włoskich z XVIII w., zalołoD3oh przez św. PaVł}a od KrZJ'!a z 
ową reak:ją ent,lII1at;yczną. Św. Paweł, kt61")/ b,ył miet;ykiem, w kie- 
rowniotwie duohow,ym po
eoał odrzuoać wizje i słowa wewnęt.rzne, ab, 
nie ulegać zluttzenlom, Pourrat op.oit. t.IV oz.2 9.496-503, szcze- 
g6lnie 0.502. 
17 J.Orcibal, Doouments pour una hietolre doctrinale 
"Archiv1o .!Itorico iJor la storta delIa Pieta" vol. V 
18 J.Le Brun, La splritoal1te de BOBsuet, Parie 1973, 
aule 8.179. 197-19B. 


du quietisme, 
196
. 
Cognet, Crepus-
>>>
r 


- 
52 - 


Jak b:yło w Polece? Na pewno wP13w kard. :}e Beruile 1 m1st:yk6w fran- 
cuskioh z czasu przed 1650 r. docierał w barCJzo słabej mierze, gd:y:t 
panowała u nas szkoła hiszpańska t3clR wewnętrznero, reprezentowana 
przez jezuitów, karmelitów i kSl'melitBJ'lkl oraz bened3kt:ynkl, ale 1 
p
zoz re£orma
6w oraz po częŚci dominikan6w. Dopiero od poło
 XVII w. 
zaznAcza !:tlę wpIJw francuskiej szkoły, kt6rą azer'ZiJli misjonarze, sza- 
rytki. wl2iYtki, sakramentki. fJI. !&3cht:Ylda od Najśw. Sakramentu z tego 
oetatniego zBromadzenia, utr

wała stosunki z P.G4Yon 1. rzuoono Da 
nią podejrzenie kwlet;yzmu 19. Nat«'m1ast oratorianie, kt6rych ze.łołycle- 
lem był kard. de BeruIle, nie osiedlili się" Polsce, B oratorian1e 
włoec3. mimo podobnej nazw3 reprezentowali inną d!J:cbowość. Natomiast 
nie maIna 'Wj'kluczyć, le echa kwiet:Yzmu mogły dotrzeć do Foleki z 
WłoCh, dokąd udawało elę wielu duchownych 1 świeckich. 
Nalał., te
 zwrócić uwagę, te og6lna s,tuac3a w Polsce mogła &pr
- 
jać 
tworzenlu się postaWj £obojęt
leni8 jako jednej z p09t
ci odpo- 
wiadania na nieustanne 1 rosnące welą! poczucie z88ro
ellia od polowy 
XVIIw. 
Ostatnio badacze rranc
8cy zwr6c
11 UW&gę Da atmosferę lęku, jaka 
panowala w C"s}ej &lrople .". :;"":1 t . pi(Jrwszej pOl:O'Rie XVII w., b3 zma- 
leć pod 
(oniec tego etuleola. I.tk ten spoViodowB.IJ;Y byl nie t31ko przez 
niski atopiet. majomośoi prZ3rod:f, co w;ydawało człowieka na łup nie- 
ustanneco atrachu przed zasadzkami kt6re mu gotowała. Lęk uśpio
 w 
czasach pokoju, odradzał się za zdwojoną siłą w latach wojQJ, nieuro- 
dzaju, głodu, zara
, 1
6re jak je
dśa,y apokalipc.yczni podnosili prze- 
ciw ludzkości. 
Ponadto był. lęk przed szatanem, sądem ostatecznym 1 potępieniem, 
przed nadchodząc3m koilcem lI:wia:ta. Rozlam religljn.y po reformaoji po- 
glębił ten lęk, który sięgał polow,y XV VI. na p6łnocy Europy. Ludzie 
nie ozuli się bezpl£ozni przed b10dem w wierze, protestanci głosili, 

e Antychryst jeet w R
mie, katolic3 oczekiwali jego nadejścia. Wszę- 
dzie dopatr.ywano 81
 znakmł zwla8
ująa,ych konie o lI:wiata. Duchowni gro- 
tąc piekłem ludziom, odaając,yM się ucieohom 
,cla, nie zdawali eobi9 
sprawy, 
e skutek przekroc
 nieraz zam1erzoD3 oe1. Dość często odwo- 
13wano się do egzora,yzm6w, & m6więc o karze Boskiej na grze.sZl..lk6w 
kaznodzieje przenosili uwag
 z nieodwracalnej kl,ski na 8rzech 1 
8 
motinośĆ z-Rsl::zania szatana. Rosnąca ilość prooes6w o OZ&17 b3ła m.i
. 
w,yrazem lęku przed złem. ID'tenl:!lJ'wna praoa dU8zpaster.PU' ur6w!Jo 
to- 
liokich jak 1 protestanokich, prz3nlosła 
o6ł
b1eni& zn8jc
śc
 wiar,. 
u warstw w;ykaztałcoD3ch i w m1as'Csch, natomiast odsA:oll.J.ł£ p...zoetałoś- 
oi wierzeń pogańskich 1 magii" masach chlopskicb. T-J 1 : ;oe"tałości, 
tolerowane w średniowieozu. uznano za kult szatana. 
&ti9n z 1nkw1
to- 
rów w,rB z1ł 8lę, te jedne trzecia chrzeS01dB
stw
 jeat splamione OZB- 
19 Cognet, CrepuBcule 8.184-105.
>>>
- 35
 - 


rami. Prawnicy i teologowie roz9racowali pojecie czarów i przez to 
poglębili lęk. K100ś obl1cz;yl ue"e1o ilość diabl6w: 72 ksią
ą1o i 7405920 
zw;ykl;ych. K
itla 1oef, nekromencja 20 . Teologowie ulegają 10eUlU kl1...1oowi 
lęku 1 dopatrują się zła we wszelkich nowościach, odo
lająo,cb 8i
 
od pr
jęti;1ch powszechnie pOjęć, co było p"'zycP,Jną procesu Galileusza. 
Około 1650 duohowletLs1iwo zaozyna zl'Ialozać lęk, zrodzon,y przez 
p
zepow1ednle zblltając8go się końca świa
a, kt6re rozgłaszali astro- 
logowie. Konieo świata mial nastąpić w związku z zaćmieniem 810608 w 
1654 r. Ltk ogarnlll Fr
cję. Niemc, i Polek" " IIJI]iejsz;ym s100pniu 
Angl1ę21. Kr61 e""edzki Karol X Gus1oa" szyku;!IIO ".'/prawę na l'olek,. ".'/- 
praw\" kt6ra miałe przynieść ołerwanle Polski od Rzymu, zręoznie WJ'ko- 
rQe't1"ał ten l,k. Na wewnątrz propegsnda królewska g10s1ła, te Szwe- 
dzi są. "now;ym Izraelem" I narodem .,br8l1Jm, który podejll1.łje walą z 
Antychr;ys1iElm. flawi,zano 'tet etosunki z mistycznymi sektami protestan- 
ckimi, a po zwycięstwie szwedzkim pod Warszawą 1656r. ogłoszono ko- 
niec An'tyohrJ's'ta. Zwląz8l1J' z 'tą akc3ę Jan Amos KomeńBki pr
gotował 
ao druku wizje m1sł,kbw, zapowiadające konie o koŚcioła katoliokiego 22 . 
Ksiątka 10a ukazala 81, " druku z op6
nieniem. dopiero - " 16652
. 
W jedn;ym z kościol6w gotlendzkich widzialem OISlowidlo z XVII ". przed- 
litawlające Chr;ystuee i jego przeciwnikOw, Mahometa i papieta. Na 
sztandarze gwardii prZJbooznej kr6la Karola GustawB. wiem!.ał symbol 
Duoha ŚW. lub mate zDak 8strologicz,DJ'24. 
Po rok:LI 1654 zaznacza si, na Zachodzie upadek w1ar:y " ne.dohodzący 
koniec Ś1łia'tB, 1IIB1eje But;oI"J'tet; 8etirologÓ1l, powoli zmniejsza się iloś6 
prooeeOw o OZ&r,1. 
le
 te! z
acZ8nle m1etlk6w 8 klimat kulturalny 
zapowiada powfttan1.e rac
onallzmu. 
Vi Polsoe jest lnaczej. \f}9.śnle 1648 r. zapoczątkował wojn;y, gład" 
epidemie, k1;6re pus1oos:r;yły kra;! przez 1,,1; 70. .Podczas gdJ' na Zachodzie 


20 J.Delumeeu-, Ie oatholic1.8mB entre lł.1ther et Voltaire, Parie 1971 
(o liczbie diabłÓw 8.254 p.3), ten:t.e D9chrlstien1eetloIl ou nouveau 
.od81e du ohriBtiar.l.lsme? w: Archiwa de ScieIloes foc1e.1es deB Re11- 
gions 40 l'aris 1975. 10ente " recenzji ka1ątki M.Vovelle 1'181oe barc- 
que e1; deohrlBtlanleation en Pronnoe au XflIIe s. PariE! 1973 'lU 
Revue 4'hlstoire moderne et oont;elllPoralne XXII: 1975 s.56-60. Pols- 
ki przekład części Dóchris1oianisa1oion ".. Znak 1976 n 266-267. s. 
11
5-114'7. Nie "s:r;ye1okie 1;wierdzenie au100ra hgo sil przekoD;y1lUjlloe. 
gdJ't m1ędz;y gorl1"ośoill wars"tW ".'/tez;ych .. XVII w. i " nI... leł;;y 
ioh holdowanie racjonalizmowi w XVIII w. 
21 P.Costabel, Etat actuel des recherobes aur la receptlon de l'hello- 
cent

isme VIł Colloquia Copernicana IV (Studia Copernicane nV) 
Wroola,,-Warsza..a-Krak6w-Gdańek 1975 e.2
-24. 
22 S.GOransson, Den Jalropeiska Konfes61onepol11oikeD.! Uplosn1.ng 1654- 
-1660. Rel1gion ooh u1orikoe pol1t.1k undor Karl X Gus1oav. Uppsala 
1950 a.'70-98, 258-'281. 282-
OO. o Komeiskim s.'79 n.25
 n. 
2
 Karol G6roki, Od religijności a.149. 
24 K.II.lirawski. l!.r6dlo rozbioru PClski, Poznań 19
5 8.25-29 i 1;abl1- 
oe.
>>>
II 
I 


- 
54 - 


_leje ilość procesów o CZ8!'J'. w Polsce dzieje si, od'Wro'tni.e, ioh n8- 
s11onl0 ,W3st,puje 11' drugiej połowie XVolI w. i poozątkach XVIII VI. Jest 
to znak, te rośnie nasilenie 1
ku w związku z nle
wałym1 klęskami, 
jakie epedają na kraj. 
Kościół głoaił 
radycyjne 8poao
 uciakania ei, pod opiekę Ma
ki 
Bolaj i świętych. War1;o 
 zanalizować szerz.nie sił kul
u św. II!.cha- 
16 Archaniołae Obok naboAeństw Btar,yoh 1 nowyoh, zalec
oh przez koś- 
0161, są tet inne, zwalozane przez ducho."ie:6a'tvJo, jak magiozny "krzy t 
św. Bernarda (lub lM. Benedykta) II ZW
 karawaka, kt6r, mial zabe!'iple- 
czać pt"zed zarazą_ Wbrew zakazom modlono sl
 doń po klslIztoraob 25 . 1\1- 
Q 
el zaklęcie "białe j magU" w XVIII w. 26 
Jednak 'tworzyła st.ę obok tego postawa zobojttnienla: "prz;yjmować 
fata". lIDłe coś ze stoicyzmu, któr.y przez pisma Seneki docierał do 
szkół, takło jezuiokich. 
ła to postawa motnego zwalozenie wro@a 1 
znoszenia przeciwnoŚci. ale clij' pOtniej. gdiY ustało bezpośrednie nie- 
bezpioczeństwo nie pozo8'tawało z1lYkłe "jakoś 'to będzie"? S'toicyzm UWa- 
lano za jedno ze źr6deł mistyki kwietyz... mistycznego 27 . 
Tu nasuwa się p,'t'anie. C2i1 nie ma VI' Polsce pism .1 autorów, kt6r2'Uł 
nie brdąc "Pros
 z"olennikc!ll1 mistycznego kwietyz.... zblUs1i eił doi. 
swą pos
awą 
iedomego zoboję
nienia na klęski i oioey Iycis. O tym 
zobojętnieniu w okresie najwlęksltY'ch w:J'siłk6w w walce z niebezpieozeń- 
stwem tureckim pisał Wacław Potockil 
$pi św1a
 pija"" wLnem, zamrul,ywa.., oczy. 
Nalewa babl1ońske. swacha. ozart go toczy. 
$pi św1e
 rówien _emu opiwszy się drzewu 
Winem z pr8
 Bo
ego na swe grzec
 gniewu. 
Dladel Da wercie. Z8Q;? nikt nie budził s
oi, 
Grozi palcem zdaleka, psów nawet popoi, 
Najpierw 1m to wino pos'tawlw81\Y w wiadrze, 
2eb;? spali, nie szczekał taden na katedrze 
Albo n1ezrozumiaQm głosem. Cboe 11 pyeka 
UcltY11ć k
óry, chleba po kawałku .isIcs 28 . 
Nie jes
 
o jedyny 
eks
. Ale jes
 
eI au
or. głoszący 
ę oboję
- 
ność. Jest nim mierny poeta, autor 'teologiczny, kaznodzieja ks. Fe- 
11ks Baohowski, kus
osz oQoki i k11en
 Radziwiłłów. 


25 G6rski,Od religijnoŚci s.184. 
26 Ibidem s.184, 197-198. 
27 J.Grandcolas, Le quletlsmB contralre a la doc'trine des sacrernents 
Perie 1695 8.140. Le Brun traktuje to Z8ete.viien1e lekcewatą0o, 
gd,yt Grandcolas nie uZBsadnia go szerzej i zestaw
a kwie
zm z in- 
nymi kierunkami lIl?śli. Niemniej, zestawienie kwiet;yzmu i atoicyzlmJ 
od stroOJ prak
kl nie jest pozbavlione po..-\s'taw.. 
28 ..Po
ocki, MOralia 
.III Kreków 1918 s.246.
>>>
- 
55 - 


Ksiąd.. hlika Baohowski jest autorem wierazowenego ..Morku rrae...k 
pt. "Mą! doekonały,,29. Kslął:eozka t
 zoste,ł.a wydana w Krakowie w 
1652 r. i ponown1.e 11 1682 r.. 00 dowodzi jej pocz,'tnolloi. Pierwsze "'3- 
danie przypada na rok kl
8kl pod Batphem, drug1e ukazało się . przad- 
dzietl wyprawy wiedeilek1e;l, oba więc był;y ;lakby odpowied..ią na opołeo.... 
ne zapotrzebowanie ozas6w pełl'O'cb gr
2\1 nadobodzęG1ch k1tsk. Autor pod- 
pieał w,ydenie I ;lako pleben kBBimierowaki, t;l. wsi Ka..imirka. pow. 
R6wne
O. Wi9Ś ta naldeła do d6br radziwiUowskich, a Albl'J'oht Stania- 
ław Radziwiłł, kenclerz II.Ks.Litewskiego ufundowal tu w 1629 r. koś- 
oi6l i uposal;;yl darowizną wsi Jablonki (16
B r.) 00 Be;lm za1iwierdz1ł w 
1ó39 r. Kole8iata ołyoka otrrJmałl!l. własność prebendJ' od Bwego .tunda'to- 
ra, Radziwił.ła 1. nadała probos1iwo ks. BaohCiwek.1eDł. Dobudowa! on w 
1670 r. 1l!U'0waną kaplioę do drewnianego koAoi6lka i ull1eAc1ł w nie;l 
kopię obrazu Matki Bot.e;l ze skarbca Rad..iwUł6w w Oł;yoel kopię eporzll- 
dz1ł Antoni Samołowie" z Łuoka \1671 r.). Obru ten etBl się przedmio- 
tem kultu i pidgrz:y...k. Sa" ke. Baohowski w,ystępu;le w 1685 r. ;lsko 
kuatooz oł;yold. W 1676 r. miel ponad 70 lat i ut;;y...ł. imienia w posta- 
ci spolszozonej. Jak ks. Szcz
ełJ3 Baohowski ogłoeil druk1.ell kazanie 
"Miłość Bot.e na dzień Mal'J'ei MagdaleU1"
1. r'
k ukazal eię w Zamośoiu 
i de
kowaU1 byl Katar
nie z Sobieskich Rad..iwilłowej. 
reszcie oglo- 
sił sporą ksiąt:k
 tlDlv1nl am"rls iiuevl'tates seu thaolog1a IIV'stioa" . 
Krakowie 1682 r
2. Dorobek ks. Bachowsldego sklada si, te
 z dw6ch 
części: fllozoriozno-moralne;l ("illit doekonaly") i dewocyjno-mistyoznoj. 
"
fą,t doskonały" według o6wiadozenla ks. Beohowskiego oparty jest' 
Da "Manuale" filozofa stoiokiego Epikte1ia, bardzo popularnego _ śred- 
niowieczu i w okresie renesan8U. . średn,!.owleozu pr2iYP1QwBJlo przer6b- 
kę w duchu chrzeAcljailskim. jego dziełka "Enchlrld1on" cz:yli "Manuale" 
pustelnikowi z poludniowych Wlooh. św. !lilowi. Istnieł tet. apokl'J'ficz- 
r13 liDie log Radrlana 1 Epikteta" z VIII w. Pierws2\Y łació'eki przekład 
"Enohlridlona" powstał w 14-53 r. 1 pozostał w rtkoplsie. W 1497 w;yd.ru- 
kOVlano lnl\Y łaciński przekład. a franouski przekład ukazał. 8i
 
1544 r. Wśr6d zwolennik6w stoicyzmu .Epiktet cies
ł ei, dut.y" wzię- 
(Jie
3, ale na polskie w:ydaDie trzeba b
dzle ozekać do sc.ł:I.Yłku XVIII 
w 34 . To. co nam daje Beohowski pod imieniem )piktets. jest czymś zu- 
29 Estreioher ł-i.XII 6.324. 
}O Słownik geograficzny Glogera t.III s.9
6-9
7. 

1 Milość Bot.a na dzieli Aw. Mal'J'ej MagdeleU1 " kościele kollegiaty 
ołycklej kazaniem przez X.Szc

snegc Beohowskiego kustosza tajte 
kollegiat;y WJ's'tawiona. Zamość 1685 Estreioher t.nr 8.324. 
32 Dlvini emoris suav1te;tes Eleu theolog1a I!lVstica Kraków 1682 Eatre"- 
cher t.XII e.
24. Kej.ą
ka ta liczy k.nbl.4+296 stron+5 etron in- 
deksu w BO. Cenzor nie jest poda
 z imienia. jest og6lnikowe po- 
zwolenie przełoto
ch. 
33 G.Germaln. 
lotete et la apiritualite storcienne. Paria 1964. 

 Estreioher t.XlV s.68-69.
>>>
- 
56 - 


pelnie latno ni"se"". . ",,61ell1 rllosofa stoiokiego: pamo tu 11110010- 
g11 i Pie. n., anegdo1:, takte polskich np. o ŚWidr;ygielle, kt6r;y 
e'ledm lat '-pasl oBb.Q DR Wolo8zoZ)'ŚDle", o Bta6c2V'ku, o Wallenstel- 
nie, JlII!iella, W1tolds1e, lrazimarzl! Sprawied1111J'II, Popielu ("zjedli 
go aa to I!Izozuroy n,dznlka . Kruszwlc7"). Jest to Eplktet bardzo sar- 
_oki, a BalM nawat uj,cla są innel tam 8dzie Bpiktet za1eoa, b:y b;yĆ 
potyteo_a ojo...,tnie - Baohaweki pisze o IDI!s1;w1el 
Tak olbr
.. Dawid zbU erogiego 
I PieclJnga Rusin z Koreunla hardego, 
Z zWJ'c1,etwa ohoi1lJ'0h ",!6w !eb,y nie dufali 
W sU,: a zeWSH "",ci,s"" od Bogs !abral1 (per.24) 
Baoha.ski zaleoa -ętDle przyjIDOwać cios," wymierzone przez 108, 
nie wlerZJ'ć prognostykom i radzi z Bru"tussm Da wie6ć o zł.yoh .tatach 
odrzec: "Będ
 je prz;yjfJlOwał ll (par.,:;). Wraca do tego tellBtu 'II par.37 
pisząc o nekromancji, hJrdroaU1cj1 i kabalel 
Prze1;o bądt dobrej lI\Yśli w wielkich przktykach 
Niechaj rozUII 1;w6j w ozartowsltich nie lety ł;ykach. 
Fewne podobie'Ć.8t'Wo do rad Bpikteta w:Y8tęJpuje w par.29, gdzie zale- 
ca "'śmiać eię miernie 1 rZ8("ko"1O Wreszcie trzy końcowe racJJ Bił 'W1rat- 
nie sto:1okiel 
1) "n1ebieeki rzęd BoiJ' znaĆ. przyjmow6ć :1 pełnić" (jak radzi 
Kleanta.), 
2} "ałJ.y 't;ylko na Bogu z nas kaid, pOlegał" (powołująo eię na Eur,y- 
pldesa); 
,) za P1etonem "ks!demu olerpll11oś6 1 B
ałość zaleca" i radzi Bta- 
qa ulI?słem znosić oierpienia (par.69). We 1I'81iępie, 11 wierszQ 
"Do oZJ'telnika" radzi miarkować afekty. 
Ale model, wz6r czło
ieka je8t bardzo sarmaoki. Radzi prze8ta1l'B
 
na lBł,m.. (par. 57) , nie szukać urz
du, broni6 się przed krewnymi, któ- 
rzy oboą, by nabywano dobra nawet nieprawnie - .radzi raozej ub6stwo 
(par.29), lr;y1;.ycznie "'1ra!a si, o 1;.ych, k1;6rz;y szukają wojenne3 .lewy. 
ktÓl'J'1D się marzą laury KOr"ilcklego :1 Chm1aleokiego, a nie zdają Bobie 
spra., z tego. lIs trudu 'trzeba zno8i
 11' Błu
bie wojskowej - :1 odra- 
dza jll - zamie.ot po s1;oioku do niej zech,cać (per. 
4). Uc..." jak po- 
st,pować z panami, kt6rz;y lubili poohlebo1;wo i okazują pogardę (par. 
47), jak się 
prawować u d.oru gdzie znosząc pogardę trzeba ozekać 
okazji. BzczęśliW1Cb (par. 48) , ale radzi "Z ledsjakim nie przestawać" 
(par.41). Co więoej, dla pełności sarmaokiego wzoru nie zaniedbuje 
.,stępować przeoiw taatrowi (par.45) oraz narzeka: 
Trudno o rzemieślnika jut 
eraz takiego 
Aby stroju potrafił wnieść s
aropolekiego (par.42) 
Pisze te! niechętnie o podrótach: 
Stan zaś ludzi w prostocie 
jących (...) 


.....................................
>>>
- 
57 - 


Kąta się swego trz,ma, cudze nie nawiedza 
nie przyświeca, nie dbEL nlc, kto . CZ311 uprzedza (par.54) 
Kobietę umieszoza na miejscu podrzędnym: 
Tych nie słuohaj, 00 tonom swoim pochlebiają 
I paniami miej godnie one Dez,.ują. 
Skąd się one wynosząo w górę i god"ym! 
Gardzą pysznie 
tam1. Panami swoimi. 
Nie kaida łona panią. lecz która szanuje, 
Powata mota. wo11 jego się sto8uje (...) 
............(jek Penelopa)........ 
Wiedząc to ii mąt słoćoem, EL ks1ę$ycem tona 
1Ią
 jej ws",",stka ozdoba, z męta jej ochrona (par. 56) 
A więc zupełnie tek, jak Mańkowskl przedstawił stanowisko kobiety 
1'ł 1deologi1 ssrmat;yzmu. 
Zdawał.o by się, toe stoicka postawa 'Wobeo tycia 
mag8 walki ze 
złem bez względu na nadzieję zwyoięstwa. Ale Bechowski doradza bier- 
ność: 
Chcesz mieć szczęśoie plutące, zanieohaj Bwej woli 
Jako czas nosi tak z13, nlgdJ' nie zaboli 
Głowa ci, od trs8unku (par.12) 
Niepotrzebnie "z Martą się turbujesz" (par.15), trzeba "mieć zaw- 
5?..EI ulItYSł z sercem niel'troskll"," (per.16). Owsza:n, autor radzi znosić 
oierpliwie nieszczęścia, jak np. śmierć dzieci (par.19). Trzeba grać 
swq rolę w t,cJ.u (par.22). 
ywot ludzki u niego "komedJją". Doradza 

cie spokojne 1. radoane: 
Wes6łł;e 'WYprawuj (tj'c1.e?), niechaj nie postaje 
W tej utYśli nerze kanie z bo Ak'tJ' rozdaje 
Sam Bóg, takte oBoby. Co 't,. uwazając 
Odprawiaj akt,. tycia, Boga wychwalając (par.22) 
Albo 1nac ze j I 
Vii górę nie patrz, bJ' sokół, nie chciej prZ)'pism/ać 
Sobie wielk10h godnośoi, nie ohceszI1 szwankować (per.57) 
Jest to więo postawa utylitarna, która występuje te
 drugi raz: 
Chcesz być nlczwyclężol13 m, nie cholejte próbować 
'fwoich sił i rozumu, nie chciej tryumfować 
Nad lnc:ym1. Bo kto swq siłą potrząauje 
Ten jak 
lo, Polidam, Samaon sam gotuje 
S!1I1erć Bobie (per.24) 
Daleoy jesteś!ItY od stoioyzw Nelsona, który mówił: "Nie trzeba 
Df!dziei zwyoięstwa, b;y zacząć v.aIkę, ani. powodzeń by ją kon'tJ'nuowal:". 
Z kolei omów1ć \;J3peda kazanie o Maryi Illagdaleni8 (92 s'troł\Y) 1 t;:J- 

ot 
ej świętej (
O stron) opub1iko
ane razem w Zamościu w 1685 r.'S. 



5 por. w.1
ej prz3P.
1.
>>>
- 
5B - 



 

zaniu znBjduje
 
aki passus: '
ej miłości Eo!ej effecta są, 
*e nas jakoby magnesem jakim m.łośc1ą do siebie cląf':nle., Deus noster 
19nis set, in maDU elUB 19nea lex: niczego innego po nss nie obce, 
teIo aby się serce nasze miłością rozpaliło: aby mogło 8c3im11are paB- 
Bum; ciągnie do siebie Eduoens me1 ae petra, aleum de S8XO dl1ri.sslmo, 
jako ogień do siebie ciągnie grzesz
ikl zapemiętełe dając 1m upomnie- 
nia" (k.A2v). rHłość Boga "To pani, to królowa, inne onoty św. mortl- 
flcatle, pokuta, modlitwB, bogoll\Yś1nośĆ są to słu
ebnice Mj,łoŚci 80- 
Z9j" (k.I 2v). O talu i łeskach pokutJJJoh pisze niewiele, za "to o mi- 
St,yC8, kontemplacji, o fruitio bardzo często, zaznacza, te św. Maria 
Magdalena ze t:ycia ze.ty....ała chwaQ niebieskiej. To co ne.jDlie
 pograni- 
oze kwietyzmu. Owe "fruitio, kosztowanie" Boga, jest owocem chwaly 
zbawioD3ch - tu zaŚ jes1i ono na ziemi. Jeśli autor m6w1, te DalaŹJ' 
a9sim1ler6 passum, to oznacza :te nale:t.y prZJ' jąć w siebie etan biernej 
kontemplacji lub inne etan)' bierne mistyczne, a to chyba Da kazaniu 
odpustow;}'m w Oł,yce przemawia raczej za oZJ'!lIŚ w rodzaju kwietyzmu. 
Ila końou ksiąteozki zna;!du;!e eię "
ywot z oudami S. Mar.yi Magdale- 
n,.". Są to legendy o wyratnie zlIO'słov.ym zaber91ienlu, zaczerpni
te z 
cysterskiego zbiorku. oto świ
te całują spracowanych mniohbw 1 ociera- 
;!ą pot z ozoła
6. Są tet zwrot;y. które da;!ą do lI\Yślenia. "Akt miłośoi 
Botej większy nU prZ;Y0"iYne Przeozyste;! Panny i ws
stk1oh święt;yoh. 
bo 
amte de oon@ruo, a zaS miłoŚĆ de conaigno zasługu
e łaskę i odbie- 
ra" (k.D 1). ew. llaria Magdalena ze tJcia została przemieniona w anio- 
łe (k.H 1). Chr;yetue ;!ą "uetami awym ;!eezoze ne ziemi międ..., ludtmi 
tyjąo 
anonlzow8ł" (H lv-H 2). Pisze Beohowski "jako Pan Jezus seroe 
jej, tak ona PaiLskia opanowała" (k.H 4v), Magdalenie kościół "merita 
(...) albo inexausta abo nad inne w1ękeze pr...,znawa" (I 2). lite to 
retoryczna przesada, ela skoro MB8delena ze t,ois została kanonlzowa- 
DS. jest logiczne. te nie potrzebowała spowiadać sit przed Amarclą. 
Istotnie przed śmiercią podtrz:ycuwane przez aniołów na dwa łokcie oaO 
ziemią. pr"iY;!ęła kO"1Dię P., ale nie... wzmianki, b;7 się przed t;ym 
spowiadała lub otrzymała ohoćby absoluo;!ę (O 4). Kwiet;y6oi głosili, 
ł;e spowiedt nie jest potrzebne doekona!J' m, co zgadzało by sit z legen- 
dą, prZJ'toczoną cljy przerobioną przez Baohowsk1ego. Sę 'teł; zachłl't;y do 
pokut;J i dawania ;!ał..tl1,Y. gdy Chr;yetua .... zdarte;! suklllBl1ia" sta;!e 
przed drzw18mi (l 2). Na zna;!omość ;!ę...,ke włoek1ego mote wSke...,,,ać 
slowo dsierdyn (giardino) ....ir.yd81"z. ogród, dsi81"dyn bosk1" to ra;! 
(H 2v). Aprobety kośoielne;! dla "Milośoi Boie3" udz1elił w 1676 r. ks. 
Jędrze;! Abrek. S.Th.D.Sobol., oansor disoez;!i ohalmakie;!. Czy ten.któ- 


* Miło66 Boia (k.O 2), saozerpn1,te "ex libro da vina illuatribus 
OrdiJ1j:1J C1a'terciene1a". Iłołe 'to "tJ'lko guet literacki o"3ch CZBII'ÓW?
>>>
- 
59 - 


, 
t 
I 


ry oiesz:ył się "opinią nlepochlebną" u histor,k6w akademii zamoj- 
6kiej?
7 
Bachowski kładzie szczególny nacisk De miłość Botą 1 miłosierdzie 
Bote, ujęcia jego są bardzo silnie zabarwione uczuciem. Same w Bobie 
teket;y te mogą b3ć interpretowane zarówno jako prawowierne. jak i 
k.wle1y'et1czne. Ale w zastawieniu z "Mętem doskonał;ym lł dają całość ra- 
czej pr
pominająoą kwiet,zm włoski, z jego barokOWJlm1 tytułami ksią- 
łek tr6ktującycb.o miłości Bołej. 
Kslą
k1 Bachowskiego I'Divinl emoris 8uavitiates", - nie mogłem od- 
nałeić do 19?4 r.. gd,yt jedyny z.oaltJ' Estreicberowi egzemplarz spłonął. 
1944 r. w Bibliotece Krasińskioh. Przy katalogowaniu bibliotek semina- 
riów duchownych odnalazło się parę innJch egzemp18r
. 
Cechą decydująoą, 02'J dal\}' autor jest kwietystą oz::! tet nIe, jest 
po
ty
ny stosunek do B8ce
 1 podkreślanie konieczności nab
wBnla 
cnót. Podkreśla to Garrigou-Iegrange pisząc: IIByło to (w kwietyzmie) 
91 innej formie przekreślenie aace7\}', praktyki cn6t i u_martwienle It38 . 
1ISJ'lIU.łlowano modlitwę własną, zanim 3ą otrzymano 1 zniekształcano 3ą 
zt1pełnie odrzucając wszelką 8scezęlt39. 
Jak wygląda zagadnienie 880ez3 " omawian,,, m obszsrIlJ'm traktacie Be- 
Ohowskiego? Nie ma go woale. jak nie mB rozdział6w o nabywaniu cnót. 
Je6t mowe o pJtrzebie modlitwy i doekonałości (6.192-19
) bez precyzo- 
wanie nauki o cnot8ch
 Bachowski pisze, 
B Cbr,StU8 ohce qyślW cier- 
pieli (e.66) i cytuje rzekome ełowe Cbry8tuaa lub icb p6rafrazł' 
111 ae tos vos B838 volo, sed non seouros lt (8.255). Tego w ewacgeliach 
nIe mt:t.. 
Rozdział XVII It
is sit vir bonUB et perrectus et quo modo 00800- 
80atur lt zawiera takie Z8SS(J,y po któqoh poznaje sl, lIIę
a dobrego i do- 
skonałegol 
1) ab.}' w oboowaniu był uczolwy i dobl'J'oh ob,yozaj6w, tak ab, dobro 
rozohodziło sl, od niego bez jego udziału. 
2) aby Z1ll'l6ł,., jego był,., pokorne i 6pokojne i nie rozsiewał plotek 
(z nich bowiem rodzi 8i
 wiele obraz6w w Luqyśle). oraz b.}' Z1qy8- 
13 wewnętrzne zakoszto
ały (perfruantur) w Bpoc7\}'nku niejakim 
i wOlrloŚol, 

) aby do ładnej rzec"" nie pr:r;ywią""wał eił miłości,! błd,!C pe- 
wien, 
e W8
Btki8 są prć
nośoią i nioośoią. 
4) ab, nie spierał Bl
. n1e lIIalcz;ył na słowa, ale prz,yjaźnie po- 
Bt
po'i'rał z 1N8l\1Stkimi 't1mi, przez kt6ryoh Bóg go chce rozdra
- 
nić, wypohnąć i z siebie samego i swe3 własności -,rzuoić. 


j 


, 



7 Poleki Słownik Biografiozny t.I e.1B (art. A.Knota). 
38 R.Garrlgou-Lagrange. Tr
 okrellJ' tycie wewnttrznego, t.I Poznait. 
1960 8.28
-284. 

9 Ibidelł 8.284 p.15.
>>>
-
60- 


5) koniecznie powinien trz;ymać eię nauki "Pastora,,40. kc6rą prZjy- 
'tacza na s.117: Nie moina nigdy uznać za dobrego t
go, któ!'
 
się uskart.e, nie umie powśoiągać gniewu, unikać wielomówst\'js 
ani znosić pogard3. 
Ch3ba jednak ten obraz męta doskonałego nie bardzo j06t zgodn;y z 
tra\1cją ohrześcijańską. goy:t zatrQmuje się na zewnętrzDj'ch fenome- 
nach. 
Ujęcie miłości Boga jest; teł. zaskakujące, Rozdział X "Quae" sit 
f.lubl1m1tas Amoris". 
"'9tuje He11odora biskupa Tricinum, prz,klad3 ze 
ataroQ'tnej literatul"1, Amena, t.on, Pułi;yfars. Zuzannę i staroów. "0 
h-tó:ł. mi da ł2'\7 bym opłakał lata mej młodości? Nie duchowe rzec2\'1 są 
bodom w nas najpierw, lecz zwierzęoe". Po tym wykr2\Yniku jest mowa 
o WJ'spie miłości c,therze. o Amflonie. Orfeuszu. A oto zakoi1.ozenie: 
IIT;J Panie, któl'J'Ś lID'lie nędzarza wzbudził z prochu i Śm1etnit.e :1 V/3- 
niósł m.ęc'l)/ koią!ąt czyli m1et;ykćw. błagem. ebym był przy Tobie jeko 
zwierzę juczne 1 zawsze z Tobą, dla miłości i przez m1l.ość błagam ll . 
W rozdziale IV! "Exemple amer1a" cytov.an,y jest Tauler (8.114) I Henl"j'k 
Suzo (S.Amandue s.115), ŚW. 1'1lip lIereuez (a.116). 
Trzeba by porównać traktat Bachowsk1ego z włoską literaturą kwie- 
1i;yst;yczną, aby wydać oBtateoZl13 ""rok. Zadanie hlstor,ka kończy się 
De poetawieniu zagadnienia i wskazaniu tekstów oraz dostępnej litera- 
tury. Sąd końoowy mo!e wydać t;y lko teolog. 
W keMym bądt razie wPQWY kwiet;yz... po. kleeztoraob !eńekicb, s'l- 
dząc po zacbowanych IDa:terlałach musiały być minimalne. PrzycZJ'ny azu- 
koć nalef;y w barierze jęz:lkowej. Piam mat;yków i szczególnie met;y- 
czek p1sane bY13 po niemiecku, flalD8ndzku cZ3 włosku i francueku i 
d181;e80 dla zakonnio bJ'łJ' n:1edos'tępne. Znali je w przekładaoh łacin- 
sk1ch mistyoy jezuiocy, ale korzyetali z nich dyskretnie. Natomiast 
prakt:YcZDB, moralna postawa zobojętnienia i bierności była w okres1e 
sarutyzmu szeroko rozpowszechniona. Ale to nie był kwietyzm. 


t 


. 


, 


. 


40 Zapewne "Pasterz". HermasB, zaliczsl1J' do piem Ojc6vr Apos'to1ekich, 
kt6ry powetał " 1.140-155 po Chr. (Pisma Ojcćw Apostolak1ob. tłum. 
i wyd. ks. A.L1siecki '"
 Piema Ojców Kościołe " polskim tłuaBcze- 
niu pod red. J.Sajdako, t.I Poznań 1924 s.271-279). Znalezłem od- 
1egłe reminiscencje Vla.II,1,3 oraz Iland.V,2,1-B, ale !lilne zabar- 
wienie zlII}Isłowe mogło bJ'ć te! wzorem dls Bechowskiego. 


.
>>>
I 


LA DtFJlCTIOII SPIRITUELLE DES MONIAI.ES EN POI.OGNJł (XVI e _XVIIle) 


Resume 


. 


Le volume preaent Bat compose de textes ohoista dana lea manu- 
srite non publies. re probleme 8at pcsa dana la prefaoe. La dlrectlon 
splrituelle eta1t diversifiee selon lee regles des differents ordres 
rel1gieux et laura ecoles de I5pirltualite. Un autre tralt de diverslte 
oet introdult Dar les element;s au teops et au ItauIl y a des dlffe- 
rences qui Bont causesa per les changements de mentallte (tel 8at la 
CBS au clllDat de la peur), ainsi que per l'edaptation des methodes e 
la mentallte QSS dlfferents pays. Le fai t gue 18 dlrection apirituelle 
ast exercee tantot par l'ebbesse OU la prleure, tantO't- par les reli- 
gleuy. de la mima rosIe, parfoie par des rellgieux d'une Butre regle 
ou par des pre-tres s80ullers introduit aussi U::J 
hement de dlversite.. 

'faie quand 
me on peut degager quelgues traits generaux pour une epo- 
'łue 6ssez longue qui s"etends Bur pras de trole 8ia0108. Sur ee f'ond 
se detachent quelques tendanoes ertremes, 198ue8 des dootrines hetero- 
doxes de splritualite, comme le janseniamB et 18 quietisme. 
Las textea inedita recueil1is 8U cours de bientat cinquante ans 
de recł1erches de .l" auteur, ont eta groupes selon Lee 1300188 će splri- 
tual1te et au seln des 8001e9-6810n l"ordre ohronologlque. Cbaque tex- 
te est preoede d' UDa introduction. 
1m premier 1ieu il raut remarquer un manuBcrit d' o.rigine inconnue, 
mate provenant surament d"un monsstere de monisles de l'ordre de St. 
Benoit, dataJ1't des annees 1607-1630 qui conttent des notes prises au 
courant des allocutione et des conversatlons de l"abbeaae. Ces notes 
furent coplśes consecu1;lvement dana un livre por 5 maws. Ces notes 
priees Bur la vi! per:nettent non seulement de conna1tre l' enselgne- 
mant de l 'ebbeese, maia ausel 1e moda de I
 reception par lee monia- 
1es. L'auteur pensa que l'abb85se dont il eet questlon c"est M.'iade- 
lelne MortęsJm (+1631), abbesse de Chelr!1l1o (Culm). Certainea de Bes 
allocutions correepondent aux textes qui se rapportent a l'hlstoire 
de sa vie. II semble que cette 90urce a uno::: valeur exeeptionelle pour 
connattre la dlrection spirituelle chez les benedlct1nes de la
>>>
-
62- 


reforma de. Chełmo 1. Un annexe oon'tient 18 reg15tre dus ohapi:trss 
d #un ma.nuel pour 18S llov1.ces du monss'tere de la 
me regle a Sando- 
mierz. 
Les archives des benei11ctinee de Wilco, aotuellemen't 8. 
arQO'RieCt 
ont fourni plu91.eurs Bu'trss textes - des retraities, des t'ragmnts des 
let tras ap1rituelles d I UD dlracteur ił rel1gieua8 (probablement une 
traduotion). DeI! medltatlons de la .fin du XVII a au du debut du XVIII e 
s. deoelent des ln.fluences ,jansenistee, calliOufless soue la torma des 
revelations d66 ames du purgatolre. Ainsi on 9vltalt de profeeser 
ouver'temnt des dootrines oondamnees. L au'!;eur de ces medltatloDs (cu 
retreltes) s'appuial1: sur des 80urces fren9s1ess au belges. 
L" ordre de ctteaux Bet represente pa!" des madltatlons de Kasper 
Cle Przemęt, rellgleux refugia en S11esle lora de l"lnvasion suedoise 
de 1655. II eorlvait pour 1819 monlales de son or1re a ',(Irzebnioa. II 
parle de communion frequente. Ui jeDsenitH!l8 c"apparait a T!'
bnio8 
que vere 1e debut du XVIIle e. dana des prieres plE:ines de .rjasespol.r 
et des ensei!";nementis a"un reli ć leux S11esien, influ8nceee 
a.r la lan- 
gue tcheque. 
Left clarlss8s svelent pour dlr
"te\.::'d des relig1cux de laur ordre, 
des alcantarist"a.e qui '"ropageaient uCe escese severe. 
De nombreux 'textea ont ate trouves dano la blbliotheque des oar- 
meli tes dechauseeeB de Craoovie. ue plus anolens sont des traduc- 
tlonl! de taxtea aspagnols. A traver8 1es ecrlts reun18 dans oette bi- 
bllotheque on a pu 9ulvre toute 1" evolutlon de la direotloD spirituel- 
18 jusqu"& la .fin du XVIIle 8. Las viea des oarllel!l et des carmelites 
mortee en oaeur de 8a
ntete et propoaesa OO!D.ma modele s seront l" obj
t 
una etude procbai.ne. 
Un dern
er ac cent est donne par des extralte des "Revela'tions" de 
la obanoines.ee du St..Esprit de Saxla, Tekla Raoz;yńaka, morta en 1790. 
Ces ecrlts don't la valeur set contes'teble, furent apraB sa mart 
l objet d" une pOlem1que entr
 UD 5cotiate et le csnseur eccleslastl- 
quo, ratlonaliate (1798). Cetta polemiqua, 1Dserae dane 18 manuscrlt, 
rait l'lnteret majeur des "Reveletlons". 
Las traits estientlels de la sp1rltualite que nous montren't lee 
te.xtee etudles se reaument dana UDe pieta viaaDt B obtenir en raoom- 
pensa 1e salut sene traces de pur emour; UD ir.dlvidualia!De spiritus] 
sens prieres pour ]13 salut de la communaute chretienno; la iI!f'.nquC:ł tJe 
prleres au St.Esp!'it, melB en revancha UD sentlment .filial et fam1l1er 
envare Dleu qui n" eet pas un liDie u terrlbl
lI. 


. 


ł 


Karo! Górski, M.f.'adelelne Mortęska (1555-1631) at J..f"5 crigines de 
la reforma benedictlr..e en Pologne dane; Ł:"L1dia Monsst1cs vOl, 1/: 
1977 fasc.2 p.3B7-406.
>>>
- 36
 - 


Les 'traoes au jensenislOO, probableEnt du "tiara parti" on eta 
notiees plus heu't. Pour 18 quiśtlSE l'suteur pensa Qu'il B. trouve un 
chcno1ne d" una 00118g.181e en WolĄ,.,'nle (01,u) qui eta1t quletls'te: 
et qui sambIe se rat"tacher au quletls11e italien.. La polem1gue du pur 
emcur entre Bossuet et Feneloll li" a pas 181588 de traces dane les 
eorits polonais. Le probliHD8 du qUietlame eat tralte dana UD ennexa. 
.Ainst tOUB les granda couracts de spirituallte etalent represen_ 
tes en 
logne au XVII 8 et XVIII 8 s. II y ant adopta una forma mj.tl- 
geo, elo1?;nee d'une part de la UG'stique rheno-f'lslIBnde, d'sutre part 
du j F ns8J!i.sme. Cetta moderation sambIe 
tre 18 tralt cistlnctlf de la 
epir1 tue11te poloDaise. 


.' 
UNI'ń 

G.L
>>>
ł 


.
>>>
SPIS TamCI 


Przedmowa................................................................................................. 3 
Vl3.kaz ekr6tĆ\Ol ................................................ 17 


, 


I. Benedyktynki ................. ........................... 
1. Nauki. panl\Y Ksieni .....,................................ 
Wetęp ................................................ 
Tekst tr6dło'V'lJ' ....................................... 
.......................... 
Trc.nsl1teracje .............................................................................. 
Dodatek - Not"a'ty sandomierskie ............................................. 
2. Droga do postępowBni$3 w doekonalościach zakonnvch ...... 
Wetęp ................................................ 
Tekst :f;ródłoVf3 lfragmerrt) .... ....................................... .... 

. l'rBg...nty listów duchownych .......................... 
Wetęp ................................................ 
Tekst tr6dł""y (frBg...nty J ............................ 
4. Porządek rozłożenia czasu Da ćwiczeniach ........................- 
W.tęp ........ .................... .-................... 
Tekat tr6dłowy ....................................... 


. 


II. Cysterki ................................................ 181 
5. :2;'018 wewnętrzne oysterek trzebn1ckich w XVII 1. XVIII 
wieku ............... ....... ....... ......................... ... ............. 1.ę1 
Fragmen't pism Kaspra z Przemętu ............. 
.... ......... 184 


III. Klaryski ................................................ 197 
6. p'tanie zbawienne zakonnic:! .......................... 197 
\'I.tęp ....................... ......................... 197 
Tekst tr6dłowy ................ _...................... 199 


. 


IV. Kar...Utenki .................................... ........ 
? Nauka o rozeznaniu 1 umart"ieniu pass,.1 ..............  
Watęp ................................................ 
Teksty tr6dł""e ...................................... 


19 
19 
19 
28 
114 
116 
122 
122 
124 
HO 
1
O 
1
1 
1}6 
1
6 
1
8 


225 
225 
225 
2213
>>>
-
66- 


7.1. Nauka o rozaznani.u 1. umartwieniu pass;y! albo na- 
miętności Sióstr karl!191itanek boaich Kongregacyji 
św.. Marcina w Krakowie ................. ........................... 228 
7.2. Kr6tkie zabranie nauk o wierności ................ 238 
'7.3. ĆWiczenie z którego dusza Z81.{Onna me naukę brać 
jako pokarmu zB
wać ............................ 248 
7.4. O poślubieniu Boga z duezą ...................... 251 
7.5. Kr6tkie opisanie 
wota duchownego dla dusz ciąg- 
nących do doskonałości przez modlitwę świętą ........ 261 
B. No'tat:1 z biblio'teki Si6str Karmelitanok BoQch w Kra- 
kowie ........ ......... ....... ........ ................ 27
 


v. Inne zakony ............................................. 293 
9. Z pism Tekli Racz.yi1ekiej. duchaczki .................. 29
 
Wstęp................................................ 29
 
Tekst żródłow;y (fra
...nt;y) ........................... 295 


VI. Aneks................................................... }47 
10. KwietJrzlD w Poleoe .................................... 347 


Resume ....................................................... 
61 


Biblioteka Główna UMK 
1\\\\\\II1\\1 I11 \\I\\I\\\\\\\\\\\\llm\\le\!\\\m\ 
300045254945
>>>
ł 


. 


t 
. 


.. 


ł
>>>
r 
I 


.. 


Biblioteka Główna UMK 
11111/1/1111111/111111111111111111111111111111111111111 
300045254945 


,I. 


I 


II 
II 


I/I 
" 
I: 


I( 
I 


':1 
'1 


I 
I 
I, 


I I 
I 


. 


I;: 
I 
'I "\ 
II 
)\\ 


... 


11- 


L
>>>