/Magazyn_133_03_001_0001.djvu

			KARPIO WIE
HERBU WŁASNEGO
NOTJITKt
ALEKSANDRA MEYSZTOWICZA
WILKU. DRUK JÓZEFA ZAWADZKIEGO. 1807.
Ł
		

/Magazyn_133_03_003_0001.djvu

			w
KARPIOWIE
HERBU WŁASNEGO
NOTATKI
ALEKSANDRA MEYSZTOWICZA
WILNO. DRUK JÓZEFA ZAWADZKIEGO. 1906
		

/Magazyn_133_03_004_0001.djvu

			
		

/Magazyn_133_03_005_0001.djvu

			Nie jestem historykiem z zawodu. Pracom heraldycz¬
nym nie oddawałem się nigdy. Ale tej zimy miałem więcej
czasu niż zwykle. I gdy, po tragicznym zgonie zacnej pamięci
Pana Maurycego Karpia, zaufał mi Pan Benedykt Karp’ tro¬
chę dokumentów, po bracie pozostałych, zająłem się ich rozej¬
rzeniem, poczem w bogatem archiwum johanniszkielskiem po¬
bieżną zrobiłem inspekcyą. A że obecnie trudne przeżywamy
czasy, a w takich czasach właśnie trochę historyi nie zawa¬
dzi, więc miłem mi było w przeszłość spojrzeć. Tem milszem,
że w domu Karpiów znalazłem wiele czynów zacnych, a nie
dosyć znanych, i wiele osobistości, godnych pamięci. Nie
wątpię, że z czasem zajmie się ich monografią wytrawniejsze
pióro. Co zanim jednak nastąpi, mam sobie za obowiązek po¬
dać do wiadomości publicznej tych trochę notatek, którym
kilka wieczorów zimowych poświęciłem.
Auto r.
		

/Magazyn_133_03_007_0001.djvu

			Herb Karp i ów
		

/Magazyn_133_03_009_0001.djvu

			„De toutes les causes de la haine
nationale l’ignorence est la plus puis-
sante“ Bucle, Hist, de la Civilisation
en Angleterre T. I str. 251.
Karpiowie na Litwie — rodzina bogobojna i można. Po¬
siadali jedną z największych fortun ziemskich. Dzierżyli liczne
starostwa. Wydali cały poczet światłych dostojników kościel¬
nych i świeckich. Łączyli się z najpierwszymi rodami. Wzno¬
sili świątynie, szerzyli oświatę, hojnie instytucye dobroczynne
wspierali i włościan oswobodzili. A historya ich może być do¬
wodem, że szlachta polska na Litwie obowiązki względem
kraju wypełniać umiała.
Herb Karpiów: „trzy gwiazdy w polu błękitnem, dwie
na górze podle siebie, trzecia pod niemi na środku, a w heł¬
mie cztery pióra strusie“. Z tym klejnotem, według Niesiec-
kiego „przeniósł się do księstwa litewskiego szlachcic włoski
CARPIO nazwany“ *).
Z drzewa genealogicznego domu Karpiów, które powołuje się
na świadectwo Puffendorfa, a mianowicie na jego wstęp do hi-
storyi powszechnej (T. I) **), o rodzinie Carpio w Hiszpanii
i we Włoszech wiemy, co następuje: Pomiędzy r. 768 a 832
żył BERNARDO DEL CARPIO, syn hr. Saldanii i Ximeny,
która była córką Froila, króla Asturyi, a siostrą Alfonsa II.
Tego to Bernarda del Carpio Alfons II, jakby własnego syna,
wychował. To też, dorósłszy, del Carpio „przeważnemi swo-
jemi wyprawami zatrudnił wszystkich hiszpańskich wieku swo¬
jego dziejopisów pióro“, a nazwiska jego jest dotąd powiat
i twierdza del Carpio z tytułem margrabstwa w prowjncyi
Andaluzyi, nad rzeką Guadalquivirem ***). Potomkowie Ber-
*) Herb Karpiów podajemy tutaj, według wypisu z ksiąg szlachec¬
kich z r. 1799.
**) Samuel Puffendorf 1632 — 1694.
***) O tym Bernardzie del Carpio patrz Historya Hiszpańska tłom.
X. Gałeckiego 1799 str. 76 i 89.
		

/Magazyn_133_03_010_0001.djvu

			narda mieli się przenieść do Włoch, kiedy hiszpanie, na mocy
praw, służących Piotrowi III Arragońskiemu (1282), utwier¬
dzili się na tronie sycylijskim, a potem neapolitańskim, a je¬
den z nich, także BERNARBO BEB CARPIO za Karola V Ce¬
sarza i króla hiszpańskiego (1500—1558) wysokie urzędy nea-
politańskie piastował. We Włoszech, w dawnem księstwie mo-
deńskiem istnieje dotychczas miasto Carpi; a o HUGONIE
BE CARPI malarzu i rytowniku, ur. w Rzymie (1486—1530)
oraz o HIERONIMIE BE CARPI malarzu i architekcie, uro¬
dzonym w Ferrarze (1501 — 1556), wzmiankuje Barousse.
Czy ci wszelako coś z rodem del Carpio mieli wspólnego, wąt¬
pimy, bo mieli herb inny.
Kiedy przybył do Polski ów Carpio, którego polscy dziejo-
pisowie wspominają, dociec trudno. Sądzimy, że bardzo dawno,
i myli się Kuropatnicki twierdząc, że herb Karpiów z Włoch
do Bitwy z Karpionem dopiero w r. 1565 zaniesiony został
(patrz Wiadomość o klejnocie szlacheckim). Podobno w me¬
trykach litewskich, w regestrach popisów jest wzmianka, że za
Władysława Jagiełły był już KARP’, który stawił służby, czyli
pocztów kilkunastu, a w każdym razie nie zdradzają pocho¬
dzenia włoskiege ani KARP’ KARPOWICZ i syn jego MICHAŁ,
ziemianie, którym Kniaź Fedor Jarosławowicz nadał w r. 1503
Ostrów osowski w powiecie pińskim (patrz Poczet Rodów Bo¬
nieckiego, oraz akty otnosiaszczyjesia k jużnoj i zapadnoj Ros-
sii t. I i II), ani KARP JESYPOWICZ, który w r. 1522 kró¬
lewskie otrzymał nadanie. Od tego Karpia Jesypowicza roz¬
poczniemy wywód niniejszy, pomijając dawniejsze tradycye
i opierając się na dokumentach rodzinnych. Za drogowskaz
służą nam: wyż wspomniane drzewo genealogiczne, uło¬
żone w połowie wieku zeszłego, oraz dwa wypisy z ksiąg
szlacheckich gubernii wileńskiej. Z nich pierwszy, z 12/23
Stycznia 1799 r., za marszałkostwa Budwika Tyszkiewicza, pod¬
pisany przez Teodora Roppa, a drugi, z 23 Grudnia 1835, za
marszałkostwa Jana Marcinkiewicza - Żaby i za jego podpi¬
sem. Wszelako i w drzewie genealogicznem i w wypisach zna¬
leźliśmy błędy. To też, jeżeli korzystamy nie z dokumentów,
ale z drzewa genealogicznego, albo z wypisów, to zawsze z wy-
raźnem zastrzeżeniem, a nie pomijamy ich jedynie dla tego,
ażeby przyszłemu badaczowi poszukiwania ułatwić. Potrzebne
		

/Magazyn_133_03_011_0001.djvu

			nam są zresztą tylko dla wyświetlenia linij już wygasłych,
albowiem wywód od Karpia Jesypowicza, aż do żyjących dzi¬
siaj na całkiem pewnych opieramy dowodach. Nareszcie z po¬
woda historycznej roli, którą Karpiowie w dziejach odegrali,
zmuszeni byliśmy nieraz do ksiąg zaglądać i, oprócz na Volu¬
mina legum, Niesieckiego i Kojałowicza powołujemy się po¬
niżej na Balińskiego, Bentkowskiego, Bobrowicza, Bonieckiego,
Czackiego, Dębińskiego, Estrejchera, Glogera, ks. Kalinkię Kling-
spora, Korzona, Kuropatnickiego, Ks. Józefa Kossakowskiego, St.
Kossakowskiego, Kraszewskiego, Matuszewicza, ks.Przyałgowskie-
go, Weyseńhofa, ks. Wołączewskiego, Wolffa, Żychlińskiego i in¬
nych. Wszelako do późniejszych wydawnictw heraldycznych za¬
glądaliśmy przeważnie w celu wyjaśnienia czasów mniej dawnych.
Niestety, korzystaliśmy tylko z tych źródeł, które mamy pod ręką.
Protoplastą całego domu Karpiów na Litwie jest więc:
KARP’ JESYPOWICZ (I pokolenie), któremu w dniu 20
grudnia r. 1522 krół Zygmunt I. nadał wójtostwo jaUviskie
i zabielskie*), młyn na rzece Brzozowej, „węgieł lasu pod ko¬
niec włók jatwiskich i zabielskich, oraz reszty włók zabiel-
skich, na których zamieszkał Stańko, syn Moniuszki“. Nadanie
to zaczyna się słowami: „Bił nam czołom dworanin nasz Karp'
Jesypowicz“ i prawdopodobnie, na mocy tego, wywód z r. 1799
Karpia Jesypowicza mieni dworzaninem królewskim**). Z dalszego,
tekstu nadania wypada, że Karp’ Jesypowicz, ożeniony był
z Pelagią HrynJcówną, oraz że pierwszym jej mężem był boja-
ryn Mordas Boloticz***), któremu Moniuszko, otrzymane przez
* *) Wójtostwami według Bobrowicza, zwano mniejsze starostwa. Patrz
„Herbarz Polski Kacpra Niesieckiego“.
* **) Czy słowo „dworanin“ oznacza w tym wypadku dworzanina
królewskiego, czy też szlachcica, tego sprawdzić nie umiemy. Zauważyliśmy
jednak, że w wielu monografiach w owych czasach od dworzan królewskich
się roi.
i ***) Kojałowicz znał Sudników, którzy się wprzód Hrynkowiczami
zwali. Mordasów na Litwie dom starodawny, a jeden z nich r. 1463 staro¬
stą był kowieńskim (Patrz Niesieeki). Była też na Podlasiu w powiecie
drohickim obszerna posiadłość Mordy zwana, w r. 1518 własność Sapie¬
hów; należały do niej: Poniemonie, Giełgodyszki, Husztath i Bahost (patrz
Baliński Polska T. 2, str. 1268).
		

/Magazyn_133_03_012_0001.djvu

			siebie od króla Aleksandra, a wyż wymienione wójtostwa
był sprzedał. 16 Czerwca 1523 r. nadanie powyższe król Zyg¬
munt I potwierdził, a 3 Września r. 1523 zrzekł się Piotr
Moniuszko na rzecz Karpia Jesypowicza wszelkich do Jatwiska
i Zabielska pretensyj. — List króla Zygmunta I, z 26 Paź¬
dziernika roku 1539, potwierdza na rzecz Karpia Jesypowi¬
cza: 1) prawo zrzeczne ziemian Waskowiczów i Rodkiewicza
na majętności Brzozową (Berezową) i Zabiele 2) werdykt sądu
polubownego *), umarzający wszelkie pretensye Czeszcyka
Hrynkowicza do niektórych dóbr i posagu po jego zmarłej
siostrze, a pierwszej żonie Karpia Jesypowicza, która była
wpierw za Mordasem i 3) prawo sprzedażne Karpiowi Jesypo-
wiczowi od Waskowiczów na bartnik, oraz na las Tu dwu go-
lowprzez ojca ich Waskowa, ongi nabytych. Nareszcie
w r. 1542, feria quinta przed festem Ś-ej Trójcy, Zygmunt
August nadanie Zygmunta I. Karpiowi Jesypowiczowi potwier¬
dza, nazywając go „Carp Jesiphowicz, advocetus noster in
Zabiele et Jatfiess“.
Z powyższego widzimy, jak się w owych jeszcze czasach
nazwiska tworzyły: Hrynkówna jest siostrą Hrynkowicza;
Waskowicze są dziećmi Waskowa i t. p. Nie dziw więc, że
genealogie szlachty litewskiej rzadko po za wiek XVI sięgają.
Zastanowiło nas, dla czego Karp’ Jesypowicz potwierdze¬
nia królewskiego na zakupione przez się dobra szukał. Odpo¬
wiedź na to znajdujemy u Czackiego (I. 250): „Podlasie, sie¬
dlisko lasów, nie miało za Władysława Jagiełły posiadać dzie¬
dzicznych; pierwszy był Gastold, któren otrzymał małą osadę,
a wielką obszerność ziemi. Za Kazimierza i Jana Olbrachta
kilkanaście tylko jest nadań. Aleksander, któren lubił Podlasie
dla polowania, i miasta albo zasadzał, albo powiększał, zaczął
służby wojskowe, szlachcie, lub innego stanu ludziom, nada¬
wać. Za Zygmunta zaś Gastold (Wojciech Woj. Wileński)
w imieniu tego króla w lasach do karczowania nadawał służby“.
Były to więc czasy, kiedy na Podlasiu własność się jeszcze
ugruntowywała.
*) Sędziami polubownymi byli: Jan Jackowiez Zalepuha, klucznik
horodeński; Łukasz Hrynkiewicz; Wasili Prokopowicz, chorąży horo¬
deński; Jan Tołłoczkowicz i dworzanie Chotian Szymbiel i Bohusz Tarusa-
		

/Magazyn_133_03_013_0001.djvu

			Boniecki zna Karpia Jesypowicza z metryk litewskich
(12. 2ć. 31) i 15 r. 1522) i z Bonieckiego czerpiemy wiadomo¬
ści, że Karp Jesypowicz w r. 1540 nabył Ołony w powiecie
trockim od Iliniczowej.
Dekret trybunału lubelskiego z r. 1580, feria secunda
ante festuin Sancti Joannis Babtistae, świadczy, że synem
Karpia Jesypowicza był:
JAN KARP’ (II pokolenie). Niesiecki twierdzi, że Jana
Karpia dworzanina Jcróleiuskiego, wspominają dzieje moskiew¬
skie 1565. Kojałowicz datę tę o rok spóźnia, a w jednym
z odpisów7 Kojałowicza jest wrzmianka, że Jana Karpia na
przyjęcie posłów od Kniazia Moskiewskiego wyznaczono. Z de¬
kretu sądu bielskiego z r. 1583, feria secunda post Dominicam
invocavit, w sprawie Jana Karpia z Jakubem Manikowskim
0	szkodę w borze „u dwu głów11 wypada, że był Karp’ dziedzicem
Brzozowej i starostą nowodworskim. Według wywodu z r. 1799
1	według drzewa genealogicznego miał Jan Karp’ synów trzech:
Józefa, Mikołaja i Kazimierza. Wszelako co do Kazimierza
Karpia, jest w tem błąd wielki. Nie był on synem Starosty
nowodworskiego, ale synem jego wnuka, też Jana Karpia
podstolego podlaskiego; nie był bratem Józefa Karpia mar¬
szałka wołkowyskiego, ale bratem Józefa Karpia, podkomo¬
rzego ziemi bielskiej. Natomiast trzecim synem starosty no¬
wodworskiego był, jak się zdaje:
WACŁAW KARP’ (III pokolenie). Odpis prawa sprze- Odnoga
dażnego, przyznanego w dniu 5 Sierpnia r. 1610 w ziemstwie po Wacławie
upitskiem świadczy, że ów Wacław IwanowTicz Karp’ ożeniony Karpiu,
był z Zofią Jalcóbówną Grącką *) i że zakupiwszy wraz z żoną
majętność PoszoJcinia, albo Wizgirdyszlci, dawniej własność
Mikołaja Janowicza Wizgirda, marszałka upitskiego: a miano¬
wicie: jedną tej majętności połowę od Andrzeja Janowicza La-
seckiego i małżonki jego Doroty Jakóbównej Grąckiej, a drugą
od Andrzeja Jakubowicza Janczewskiego, 7 wrłók 2 morgi i
prętów półtrzecia z tej majętności odsprzedał. Tenże Wacław
Karp’ w dniu 6 Stycznia r. 1611 od Janusza Janowicza Woł-
mieńskiego, wojewody smoleńskiego, i małżonki jego Doroty
Giedroytiówny (Giedroyciówny) nabył w powiecie upitskim
*) O Grąckich herbu Rawicz patrz Niesiecki.
		

/Magazyn_133_03_014_0001.djvu

			— 10 —
dobra Połabie, vel Nowy Dwór oraz Kowkle, vel Użogi. Synem
jego był:
JAN WŁODZIMIERZ WACŁAWOWICZ KARP’ (IV po¬
kolenie), który 12 listopada r. 1630 wraz z żoną Halszką
Telclą Janówną ze Staszkoivskicli *), od Stanisława Krzysztofa
i Maryanny Anny ze Strzeleckich Łopacińskicli dobra Szyksznia-
ny, alias Podlinlcowicc w Upitskiem kupili, a 4 Marca r. 1650
te same dobra Jadwidze z Giedroyciów Krzysztofowej Skrobo-
wiczowej, skarbnikowej upitskiej, odsprzedali, a których po¬
tomstwo i dalsze losy nieznane.
Znane są natomiast losy dwóch jeszcze synów Starosty
nowodworskiego: Józefa i Mikołaja. Ci że byli braćmi rodzo¬
nymi, na to dowód jasny w testamencie Mikołaja Karpia
z 13 czerwca r. 1619. A ponieważ Mikołaj był starostą no¬
wodworskim, a Józef dziedzicem Brzozowa, za synów Jana
Karpia, który, jakeśmy to widzieli i starostą nowodworskim
!>ył i dziedzicem Brzozowa, spokojnie ich uznać możemy.
Tembardziej, że 15 Lipca 1637 r. Józef Karp’ przywilej
Zygmunta I 26 Października r. 1539 Karpiowi Jesypowi-
ezowi nadany, w grodzie wołkowyskim zaaktykował. Od
tych dwóch braci Józefa i Mikołaja poszły dwie linie Karpiów:
starsza, w województwie podlaskiem i nowogrodzkiem, wy¬
gasła, nazwijmy ją NA BRZOZOWEJ, i młodsza w księstwie
żmudzkiem i w województwie trockiem, kwitnąca, którą od
dóbr Rykijowa, RYKIJOWSKĄ nazywać będziemy.
Starsza linija na Brzozowej wygasła.
JÓZEF KARP’ (III pokolenie) syn Jana, starosty nowo¬
dworskiego, a wnuk Karpia Jesypowicza, marszałek wołko-
wyski, dziedzic Brzozowej, a według Niesieckiego i Kojałowicza
także i Repli, 2 Maja 1617 r. hojnie kościół brzozowski obda¬
rzył „AŻEBY PODDANI MOI11, — czytamy w akcie darów -
nem — „O KTÓRYCH MI PIECZA NALEŻY, W ZBA¬
WIENNYCH NAUKACH RATOWANI I KU POZNANIU
BOGA I CHWAŁY JEGO ŚWIĘTEJ BYLI POCIĄGANI“.
*) O Staszicowskich herbu Bogorya patrz Niesiecki.
		

/Magazyn_133_03_015_0001.djvu

			— 11 —
15 Lipca 1637 r. tenże Józef Karp’ przywilej Zygmunta I-go,
26 Października r. 1539 Karpiowi Jesypowiczowi nadany,
w grodzie wołkowyskim zaaktykował. Ożeniony: l-o voto
z Elżbietą Kurzeniecką h. Bogorya *), o której w wyż wspom¬
nianym akcie, darowanym z dnia 2 Maja 1617 r. jest wzmianka,
2-o voto miał Katarzynę Górniczką (Górnicką herbu Ogońezyk?) **)
na co dowód poniżej ***).
Według Przyałgowskiego postawił Józef Karp’ dwa kościoły
jeden w „Brzozowie“, drugi w Karpowiczach i dostatecznym
funduszem nadał (patrz Żywoty Biskupów Wileńskich T. II.
str. 101) a według Niesieckiego i Kojałowicza zbudował trzeci
w Repli, gdzie jest pogrzebiony.
Ciż autorowie twierdzą, że Józef Karp’ marszałek wołko-
wyski pozostawił dwóch synów: Stefana Karpia, marszałka
wołkowyskiego i Piotra Karpia, którego mylnie ojcem Józefa
Karpia, podkomorzego bielskiego i Kazimierza Karpia mienią.
Niesiecki mówi także o Stanisławie Karpiu w Trockiem
r. 1632, a Kojałowicz twierdzi, że tegoż Stanisława elekcya
Władysława IV wspomina. Drzewo genealogiczne Józefowi
Karpiowi marszałkowi wołkowyskiemu, oprócz Jana Karpia,
0	którym niżej daje synów dwóch: I) STEFANA KARPIA
(IV pokolenie) marszałka wołkowyskiego, dziedzica Repli i Na¬
rewki, który miał być ojcem STANISŁAWA KARPIA
(V pokolenie) tychże dóbr dziedzica i 2) WŁADYSŁAWA
KARPIA (IV pokolenie) sekretarza królewskiego, który miał być
ojcem KRZYSZTOFA KARPIA (V pokolenie) podczaszego smo¬
leńskiego, a dziadem STANISŁAWA KARPIA (VI pokolenie)
podczaszego lidzkiego, dziedzica dóbr Lesz czy ee w pow. lidz-
kim. Dobra te potem ujrzymy w ręku Józefa Karpia, ciwuna
eyragolskiego i marszałka trybunału W. Ks. L,, który i Brzo¬
zową od dalekich już sobie Karpiów prawem wieczystem otrzy¬
mał (patrz Mikołaj Karp’ (VIII pok.) ugoda Karpia z Jundziłłem
1	Józef Karp’ (VII pok.) Zaznaczymy jednak, że na żaden ślad
wyżej wymienionych Karpiów w dokumentach nie natra
• *) Bobrowicz twierdzi że do Kurzenieckich należała wieś Kali¬
nówka w Podlaskiem, a Kalinówkę potem w re,ku Karpiów ujrzemy.
***) Z domu tego był Łukasz Górnicki, starosta tykociński i wasil-
kowski, autor sławny.
***) Patrz Jan Karp’ (IV pokolenie).
Odnoga na
Repli
i Narewce
i Odnoga
na Leszczy-
cach.
		

/Magazyn_133_03_016_0001.djvu

			— 12 —
filiśmy i że wiemy tylko o jednym synu Józefa Karpia z pier¬
wszej jego żony Kurzenieckiej, a był nim:
JAN KARP’ (IV pokolenie) podstoli podlaski, który w dniu
13 Listopada r. 1637 zabezpieczył macosze, Katarzynie z Gór¬
nickich Józefowej Karpiowej dożywocie na Brzozowej. Oprócz
Brzozowej posiadał w woje w. podlaskiem Kalinówkę, prawdo¬
podobnie po matce Kurzenieckiej i w powiecie grodzieńskim
Brzostowicę Murowaną. W testamencie kościół Brzozowski obda¬
rzył. Ożeniony był z Barbarą z Grajewskich herbu Gozdawa, cór¬
ką Jana, cześnika wolkowyskiego, i miał synów dwóch: Kazi¬
mierza i Józefa. Na to wszystko dowody poniżej. *)
Z SYNÓW JANA KARPIA:
KAZIMIERZ KARP’ (V pokolenie), podstoli podlaski, dzie¬
dzic Brzozowej i Koszewa, w roku 1646 elektor króla Jana Ka¬
zimierza (Vol. leg. T. IV str. 244) zgasł bezpotomnie. Kazi¬
mierz Karp’ w r. 1654 vig. fest. sanc. Bartolomei Apost. zabez¬
pieczył na Brzozowej 30,000 zł. poi. Aleksandrze, wdowie po
Jakóbie Grajewskim, podkomorzym ziemi wisskiej**), dzedzicu
Bączkowa, Grajewa i Kuchmistrzewa, a w r. 1658, feria secun-
da post festum St. Luciae virg et Mart., Józef Karp', podko¬
morzy ziemi bielskiej, po zgonie brata, zabezpieczenie to uznał.
Ów JÓZEF KARP’ (V pokolenie) syn Jana — Niesiecki
i Kojałowicz mylnie synem Piotra go robią—był według Koja-
łowicza dworzaninem ./. K. M. a później podkomorzym ziemi
bielskiej, na co mamy dowodów wiele. W r. 1648 elekcyą
króla Jana Kazimierza, a w r. 1674 elekcyą króla Jana III
podpisał (Vol. leg. Tom IV str. 244 i T. V str. 317). W r. 1658,
feria secunda post Iwicam cantatam, złożył jurament na pod-
komorstwo. 16 czerwca r. 1664 uczynił zapis darowny kościo¬
łowi brzozowskiemu, w którym wspomina zmarłych: dziada
swojego Józefa Karpia; ojca Jana Karpia, podstolego podlas-
*) Patrz Józef Karp’ (V pokolenie).
» •»■*) Niesiecki o Marcyanie Jakóbie Grajewskim, podkomorzym ziemi
wisskiej, wspomina pod r. 167*5, a o drugim Jakóbie, też podkomorzym
wisskim pod r. 1607. .Józef Karp w r. 1687 Jakóba Grajewskiego, podko¬
morzego ziemi wiskiszskiej, bratem swoim nazywa i opiekunem wyzna,
cza. Był więc ów Jakób prawdopodobnie synem Jana, cześnika wolko¬
wyskiego i bratem Barbary z Grajewskich Janowej Karpiowej.
		

/Magazyn_133_03_017_0001.djvu

			— 13 —
kiego i Jego kościołowi brzozowskiemu w testamencie zapis;
matkę Barbarę z Grajewskich Karpiową i brata godnej pa¬
mięci Kazimierza Karpia. 13 czerwca 1G68 r. otrzymał Józef
Karp', podkomorzy ziemi bielskiej, od króla Jana Kazimierza
przywilej konserwacyjny na puszczę Udwugłów, prawo na którą
król Zygmunt I ongi Karpiowi Jesypowieżowi potwierdził. 20
grudnia 1668 r. zapadł dekret w sprawie Karpia o tenże
Udwugłów z podkomorzyną koronną Butlerową. Mamy na¬
reszcie testament Józefa Karpia z 22 maja r. 1687, w którym
znaczne sumy na kościoły i klasztory zapisał, oraz testament
jego drugiej żony, z 6 lipca 1687 r. I z tych dwóch aktów
czerpiemy dalszą o nim wiadomość.
Urodził się więc Józef Karp- w r. 1630. Wziął po ojcu
Kalinówkę, Brzozową, „w której pochowani przodkowie“
i w której siebie pochować rozkazał, i Brzostowicę Murowaną,
w której mieszkał i testament napisał. Oprócz tego posiadał
Luszniew w powiecie słonimskim po Sapiehach*); Brzostowicę .
drewnianą (vel Chwietkowce) w powiecie grodzieńskim, która
mu się dostała od dziadka Jana Grajewskiego, cześnika wol-
kowyskiego i nareszcie Narewki i Nowy Dwór także w powiecie
grodzieńskim.
Ożeniony był:
1-o	voto z Alszlcą Sapieżanką herbu Lis, kasztelanką wi¬
leńską, siostrą Kazimierza, starosty mołczackiego, po którym
wzięli spadek nie siostrzani, ale Sapiehowie: Jan, pisarz polny
koronny i Krzysztof, krajczy litewski (o czem testament
wzmiankuje) **).
2-o	voto z Anną Duninówną Karwicką, która majęt¬
ność Zdzitoiviec wzięła po Krzysztofie z Patola (może z Potoka)
Potockim, podczaszym W. K.L. Bracia jej, Stanisław i Andrzej
Duninowie Karwiccy, opiekunami byli jej dzieci.
' *) Luśniew, jako własność Sapiehów Kojałowicz wymienia.
i **) Kojałowicz zaznacza, że podkomorzyną z Sapiehów Karpiowa
panna wileńska, dziedziczką była na Kodniu.
Niesiecki mylnie ją nazywa Teresą; Alszką, czyli Heleną była,
a Teresą prawdopodobnie była jej siostra Tyszkiewiczowa, którą Heleną
		

/Magazyn_133_03_018_0001.djvu

			Mikołaj Sap.
kasztelan wileński
żony: Woynianka
i Prusinowska.
z Woy.
Kazimierz
Sap.
ż. Daniłowi-
czówna
bezdzietny)
Mikołaj Sapieha
wojew. witebski
żony: Sanguszkówna (bezdzietna)
i Wiszniowiecka
• '
Krzysztof Sap.
podczaszy
litewski
Aleksander Sap.
podstoli
litewski
z Woy.
Jan. Ferdy¬
nand Sap.
starosta
mołczacki
bezżenny
z Prus.
Johanna
7. Sap.
z Prus.
Tekla z Sap.
I-o v. Tysz-
1659
Koryatowi- kiewiczowa
czowa-Kur- 2-o v.Drucka-
czowa Sokolińska
wojew.	kaszt,
brzeska mińska.
z Prus.
Helena
z Sap.
Karpiowa
podkomo-
rzyna
bielska.
Fryderyk Sap.
podkomorzy
włodzimierski
ż. Skaszewska
Elżbieta z Sap.
Wołłowiczowa
kaszt, nowoer.
•
9
•
Jan Sap.
Krzysztof
pisarz polny
£-15
Sap.
koronny
krajczy
ż. Herbur-
o ^
litewski
tówTna
Ö
ż. Soło-
3 ä
■r p
3
merecka
03
CÖ CS ^
(Tl-P fi
* CC
N oo
s:
et O73
s o s
- 5.
® CD
•8 3.
O
cr £•
c£
£ 5
o ci
KP
co
33
£
CTQ
g
CD*
CS3
C
& N
so
u-
H "S.
O CD
O N*
^ S
O g
pa
f-i-d
© S
§ o
S-
- 1
O ^
^ N
CD
co
c>
C3 |
>
O
w
EÖ
		

/Magazyn_133_03_019_0001.djvu

			PIÓW DOBROSZOŁOWSKĄ*) (VI pokolenie) i KRYSTYNĘ
z KARPIÓW CZESZKOWSKĄ (Cieszkowską) (VI pokolenie)
starościną kleszczelowską, zmarłą za młodu, która według Bo-
browicza była pierwszą żoną Aleksandra Felicyana Cieszkow¬
skiego herbu Dołęga, starosty kleszczelowskiego, tego, co włas¬
ny pułk wystawił, kulą armatnią pod Chocimem był ugodzon
i kilka razy posłował (1673, 1691 i 1695)**).
Z Duninównej Karwickiej miał Józef Karp’ synów
dwóch: Krzysztofa Ubaldiego i Stanisława Antoniego i cór¬
kę jedną: KONSTANCYĄ (VI pokolenie).
Od synów Józefa Karpia, podkomorzego bielskiego, po¬
szły cztery odnogi linii na Brzozowej.
ODNOGA PO TEODORZE-LEONIE.
TEODOR LEON KARP’ (VI pokolenie), urodzony z Sa-
pieżanki, podstoli podlaski, na mocy testamentu ojca, dzie¬
dzic Brzostowicy Drzewnianej, w r. 1674 posłował z ziemi biel¬
skiej, a elekcyą króla Jana III, jako rotmistrz J. K. M. pod¬
pisał (Vol. leg. T. V. str. 318). Drzewo genealogiczne daje mu
żonę Rudominówmi i synów trzech: MICHAŁA JANA, JO¬
ZEFA SZCZĘSNEGO, podczaszego podlaskiego, i KRZYSZ¬
TOFA KARPIÓW (VI| pokolenie). Sądzimy, że ów Krzysztof
Karp, hajczy wolkowysM, r. 1697 elekcyą Augusta II podpisał.
(Vol. leg. T. V. str. 926). Ci wszyscy wszakże bezpotomnie zejść
musieli, albowiem, jak zobaczymy niżej, do spadku po Janie
Karpiu, wojskim grodzieńskim, nie stanął z nich żaden, ani
nikt, jako ich spadkobierca, a mamy dokument z 27 września
r. 1711, mocą którego Józef szczęsny Karp’ Brzostowice Drew¬
nianą stryjowi swojemu Stanisławowi Antoniemu Karpiowi
zapisał.
ODNOGA PO STANISŁAWIE-ANTONIM.
STANISŁAW ANTONI KARP’ (VI pokolenie), najmłodszy
syn Józefa, urodzony z Duninównej Karwickiej, na mocy
*) Dobroszołowskich h. Lubicz zna Niesieeki. Siedzieli w ziemi
grodzieńskiej. Kojałowicz Dobrosołowskimi ich pisze i daje im herb Poraj.
**) Patrz Cieszkowscy herbarz Niesieckiego.
		

/Magazyn_133_03_020_0001.djvu

			— IG —
testamentu ojca dziedzicem był Brzozowej, Kalinówki i Narew¬
ki, na mocy testamentu Matki — Zdzitowca, a na mocy zapisu
synowca — Brzostowicy Drewnianej. Według aktu ugodowego
z dnia 4 maja 1807 roku pomiędzy Felicyanem Karpiem,
a Franciszkiem Jundzilłem (patrz niżej), ożeniony był z Kon-
słancyą Jundziłłówną h. Łabędź, córką Wiktoryna Jundziłła,
która 2-o voto, poszła za Samuela Łazowego, kasztelana msci-
sławskiego *). Stanisław Antoni Karp’ zapisał jej znaczne
sumy na dobrach Brzozowej v. Karpowicze, a miał z niej
syna Jana.
Ów JAN KARP’ (YII pokelenie), wojski grodzieński, dzie¬
dzic dóbr rozległych po ojcu i po dziadku macierzystym, we¬
dług drzewa genealogicznego, ożeniony był z Kotowiczówną h.
Korczak, łowczanką litewską, a więc córką Grzegorza Kotowi¬
cza starosty grodzieńskiego, łowczego litewskiego, mianowanego
w r. 1710, zgasłego w r. 1724, z którego domu byli: wojewoda
nowogrodzki,, oraz kasztelan i biskup wileński **). Spadek po
Janie Karpiu przeszedł w równych częściach na potomstwo
Krzysztofa - Ubaldiego i Chryzostoma Karpiów.
ODNOGA PO KRZYSZTOFIE - UBALDIM.
KRZYSZTOF-UBALDI KARP' (VI pokolenie) urodzony
z Karwickiej, na mocy testamentu ojca, dziedzic Brzostowicy
Murowanej, w roku 1674 z ziemi bielskiej posłował. (Yol. leg.
T. V str. 318). Drzewo genealogiczne daje mu żonę Anną
Orodkowską (może Orotkowską herbu Ogończyk? Patrz Nie-
siecki). Z dokumentu ugodowego pomiędzy Felicyanem
• *) Tomasz Łazowy, podczaszy mścisławski, 6 Lipca 1687 r. testa¬
ment Józefowej z Duninów Karwickich Karpiowej, podkomorzynej bielskiej,
podpisał. Niesiecki Samuela Łazowego, kasztelana mścisławskiego wzmian¬
kuje; sądzę, że syn jego, z Jundziłłównej, miał za żonę Karpiównę, o czem
niżej. W każdym razie Tadeuszowa z Łazowy eh Jundziłłowa, urodzona
z Karpiównej, była spadkobierczynią kasztelanowej, a Franciszek Jundziłł,
jak zobaczymy niżej, ostateczną o ten spadek z Felicyanem Karpiem za¬
warł ugodę. Jakim był herb Łazowych, togo dociec nie umiem.
> **) Patrz Żychliński T. XVIII str. 124, Niesiecki i Kojałowicz, który,
Kotowiczom daje herb Wręby.
		

/Magazyn_133_03_021_0001.djvu

			1 7 —
Karpiem a Franciszkiem Jundziłłem z dnia 3 maja 1807 r.
wypada, że Krzysztof - Ubaldi miał syna Ks. FRANCISZKA
KARPIA (VII pokolenie) jezuitę, oraz córkę ELŻBIETĘ KAR-
PIÓWNĘ (VII pokolenie) in voto Łazów ową. Z niej córka
Franciszka z Łazowych l-o voto Połubińska 2-o voto Tadeu-
szowa Jundziłłowa, marszałkowa grodzieńska, miała syna ge¬
nerała Piotra Jundziłła, po którym spadek wziął Franciszek
Jundziłł, według Złotej Księgi, jego brat przyrodni *).
ODNOGA PO CHRYZOSTOMIE.
CHRYZOSTOM KARP’ (VI pokolenie) najstarszy syn Jó¬
zefa z Sapieżanki poprowadził ród. Według wypisu z r. 1835
podkomorzym był wołkowyskim. Wszelako synowie jego podko-
morzycami bielskimi się piszą. Na mocy testamentu ojca dzie¬
dzicem był na Lusznicwie i Nowym Dworze, a z drzewa genea¬
logicznego wypada, że ożeniony był z Niewiarowską**). Miał
synów dwóch: Jana i Franciszka, w sprawie których z Woł-
kami-Łaniewskimi o majętność Luszniew zapadł w dniu 10
lipca r. 1727 dekret wileńskiego sądu ziemskiego w którym
ojciec ich Chryzostom, dziad Józef i babka Sapieżanka po-
mienieni ***). Synowie jego, oprócz Luszniewa, posiadali
dobra Srebrzyszcze, Iwaszkowicze, i Pierzchowicze oraz Wy-
sock, Większy Dukrów i Piechów — wszystkie w powiecie sło-
nimskim. Z nich Wysock, Większy Dukrów, i Piechów Koby¬
lińskim sprzedali, o czem świadczy zapis kwitacyjny cześnika
smoleńskiego Jakuba i Róży z Wołłowiczów Kobylińskich
* *) Była więc Tadeuszowa Jundziłłowa córką Łazowego z Karpiów-
nej, a nie z Jundziłłównej, jak nie bez zastrzeżeń twierdzi Zychliński
(T. XII str. 114) Jundziłłówna, żona Samuela Łazowego kasztelanowa
mścisławska, l-o voto Karpiowa, prawdopodobnie babką jej była.
> **) O Niewiarowskich h. Półkozic patrz Niesiecki. Dom to był
znaczny, a jedna z nich, za Poniatowskim, Stanisława Augusta babką była.
• ***) Dekret wzmiankuje Ignacego Łaniewskiego - Wołka, strażnika
Słonimskiego, brata jego Jana i ojca Gerwazego, wojskiego mozyrskiego
który Chryzostoma Karpia był szwagrem. Według Niesieckiego Łaniewscy
herbu Korczak byli.
2
		

/Magazyn_133_03_022_0001.djvu

			— 18 —
z 10 grudnia 1729 r. Janowi i Franciszkowi Karpiom oraz ich
żonom wydany. Od tych dwóch braci poszły dwie gałęzie
Chryzostomowej odnogi.
GAŁĄŹ PO JANIE.
JAN KARP’ (VII pokolenie) syn Chryzostoma, ożeniony
był z Heleną Rostocką*), której w dniu 28 października r. 1726
zrobił zapis na Iwasz/cowiczach, Luszniewie i Srebrzyszczach.
Miał z niej syna i dwie córki, którym 13 lut. 1749 r. posagi
zabezpieczył, a w akcie tym o spadku po stryjecznym bracie
Janie Karpiu, wojskim grodzieńskim, wspomina. Wszelako,
według aktu ugodowego pomiędzy Felicyanem Karpiem a Fran¬
ciszkiem Jundziłłem z 3 maja 1807 r., Jan Karp’ 19 kwietnia
1747 r. swoją t. j., '/t część spadku po wojskim grodzeń-
skim Tadeuszowi i Franciszce z Łazowych Jundziłłom ustąpił.
Sądzimy jednak, że z tej sprzedaży Brzozową v. Karpowicze
wyłączył, ponieważ Jundziłłowie do Brzozowej z innego tytułu
pretendowali. Z córek Jana Karpia: ANNA KARPIÓWNA
(VIII pokolenie) była l-o za Leonem Łukaszewiczem, koniu¬
szym słonimskim, 2-o voto za Franciszkiem Siemiradzkim, rot¬
mistrzem nowogrodzkim, a RÓŻA KARPIÓWNA (VIII poko¬
lenie) poślubiła l-o voto Ludwika Czechowicza, a 2-o voto Sta¬
nisława Niedźwiedzkiego **). Synem Jana Karpia z Rostoc-
kiej był:
MIKOŁAJ KARP’ (VIII pokolenie) oboźny słonimski,
który 10 kwietnia 1749 r. kupił od stryjecznego brata swojego
Stanisława Kazimierza Karpia (patrz gałąź po Franciszku), na¬
leżącą doń ze spadku po Wojskim grodzieńskim część Brzozo¬
wej v. Karpowicz, Ożeniony był z Justyną z Wolskich ***) skarb-
• *) Niesiecki zna Rostockich h. Łabędź i Bolbasów Rostockieh
li. Jasieńczyk 2.
.*») Niesiecki zna Łukaszewiczów bez herbu, Czechowiczów herbu
Leliwa i herbu Ostoja i Niedzwiedzkich herbu Ogończyk. O Czechowiczach
h. Ostoja patrz także Kajałowicz.
***) Niesiecki na Litwie zna Wolskich herbu Pogonią i herbu Pół-
kozic,—oba rody znaczne.
		

/Magazyn_133_03_023_0001.djvu

			— 19 —
nikówną nowogrodzką, której 11 kwietnia 1753 r. 30,000 zł.
poi. na Brzozowej v. Karpowiczach zapewnił. Żona jego 2-o
voto poszła za Józefa SienińsJciego *), o czem w wielu niżej po-
mienionych aktach jest wzmianka. W r. 1758, tertia quarta in
crastino festi assumtionio in eoddam Beatissimae virginis Ma¬
riae, t. j. 16 sierpnia, Mikołaj i Justyna z Wolskich Karpiowie,
jako bezdzietni, dobra Karpowicze v. Brzozową na Józefa i Bar¬
barą z Nagurskicli Karpióto, ciwunów eyragolskich, starostów
kirszewskich (z linii i odnogi Rykijowskiej) prawem dona-
cyjnem przeleli. 15 stycznia 1785 r. Róża z Karpiów l-o voto
Czechowiczowa 2-o voto Niedźwiedzka, a 14 maja 1785 r.
Franciszek, Siemiradzki z upoważnienia żony swojej Anny
z Karpiów l-o voto Łukaszewiczowej 2-o voto Siemiradzkiej
wszelkich do Brzozowej v. Karpowicz zrzekli się pretensyj,
przelewając prawa swoje na synów Józefa i Barbary z Nagur-
skich Karpiów.
Na odwrocie uprzytomniamy wspólność rodu Mikołaja
Karpia, oboźnego słonimskiego, spadkodawcy i Józefa Karpia,
ciwuna eyragolskiego, spadkobiercy, któremu, mówiąc nawia¬
sem, nie darmo spadek ów się dostał.
GAŁĄŹ PO FRANCISZKU.
FRANCISZEK KARP’ (VII pokolenie) drugi syn Chryzo¬
stoma, a brat Jana Karpia, ożeniony był z Johanną ze Zdano¬
wiczów**); o której • wzmiankuje zapis kwitacyjny Jakóba i Ró¬
ży z Wołłowiczów Kobylińskich z 10 grudnia 1729 (patrz wy¬
żej). Drzewo genealogiczne daje mu za żonę Krukowską***) —
może drugą była. Syn jego:
STANISŁAW KAZIMIERZ KARP’ (VIII pokolenie) straż¬
nik, a później koniuszy słonimski, współdziedzic dóbr znacz-
' *) Sieninskim h. Dębno Niesiecki kilka stron poświęca.
**) O Zdaniach vel Zdanowiczach h. Jastrzębiec patrz Niesiecki.
'•***) Niesiecki zna Krukowskich herbu Slepowron. Kojałowicz daje
im herb Radwan odmienny.
		

/Magazyn_133_03_024_0001.djvu

			— 20 —
Józef Karp’
marszałek wołkowyski
1617
żony: 1) Kurzeniecka
•2) Górnicka
Jan Karp’
starosta nowodworski
1565
•		_

Mikołaj Karp’
podkomorzy wołkowyski
starosta nowodworski
1605
ż: Skaszewska
Jan Karp’
ur. z Kurzenieckiej
podstoli podlaski 1637
ż: Grajewska
•
Józef Karp'
podkomorzy bielski
1648
ż: 1) Sapieżanka
2) Dunin Kar wiek a
•
•
Chryzostom Karp’
ur. z Sapieżanki
podkomorzy wołkowyski
ż: Niewiarowska
1687
Józefat
Karp’
biskup
żmudzki
f 1739
Piotr Karp’
woyski wołkowyski
1646
ż: Gołkowska
Stefan Kazimierz Karp’
ciwun berżański
i Szawdowski
1698
ż: Godlewska
Franciszek Antoni Karp’
ciwun eyragolski,
poseł 1733
żr Białłozorówna
Jan Karp’
1727
ż: Rostocka
•
Józef Karp’
ciwun eyi-agolski,
marszałek trybunału
W. K. L. 1760
ż: Nagurska
Spadkobierca.
Mikołaj Karp’ 1758
oboźny słonimski
ż: Wolska
Spadkodawca
		

/Magazyn_133_03_025_0001.djvu

			— ‘21 —
nych, 10 kwietnia 1749 r. sprzedał, jakeśmy to widzieli, część
swoją Brzozowej v. Karpowicz stryjecznemu bratu swojemu Mi¬
kołajowi Karpiowi, oboźnemu słonimskiemu. 28 października
1760 r. nabył od stryjecznej swojej siostry Niedźwiedzkiej
spadłą na nią po bracie połowę Pierzchowicz. Ożeniony był
z Rachelą z Wolskich, która w roku 1789, tertia quinta ante
Dominicam quinquagesima proxima, synom Józefa i Barbary
z Nagurskich Karpiów prawo na Brzozową v. Karpowicze
przyznała. Stanisław - Kazimierz miał synów: Antoniego, Józefa
0	których niżej i DOMINIKA KARPIA (IX pokolenie), którym
(według aktu ugodowego z 3/24 Maja 1807 r. pomiędzy Feli-
cyanem Karpiem i Franciszkiem Jundziłłem) w dniu 4 stycznia
1770 r. prawo swoje do spadku po Janie Karpiu wojskim
grodzieńskim ustąpił. Dobra zaś Luszniew, Chaniewo i swoją
część Pierzchowicz na syna Antoniego przelał.
Z SYNÓW STANISŁAWA KAZIMIERZA Z WOLSKIEJ:
1)	ANTONI KARP’ (IX pokolenie) w dniu 14 czerwca
1775 r. sprzedał w imieniu swojem i braci, należącą do nich
połowę Pierzchowicz Ludwikowi Pancerzyńskiemu, mieczni¬
kowi mozyrskiemu, a w akcie sprzedażnym wymienia panią
Pancerzyńską 2-o voto Wereszczakową, chorążynę brzeską
1	objaśnia, że Pierzchowicze „od dawnych czasów w imieniu
Karpiów będące“, od Jana Karpia, podkomorzyca bielskiego,
przeszły na syna jego Mikołaja, oboźnego słonimskiego, a po¬
tem na jego siostry Siemiradzką i Niedźwiedzicą, która swoją
część Stanisławowi - Kazimierzowi Karpiowi, koniuszemu slo-
nimskiemu, a ojcu Antoniego sprzedała.
2)	JÓZEF KARP’ (IX pokolenie), według aktu ugodowego
z 24 maja 1807 r. pomiędzy Felicyanem Karpiem i Francisz¬
kiem Jundziłłem, po bezdzietnych braciach swoich Antonim
i Dominiku, wziął spadek. 12 marca 1791 r. zrzekł się wszel¬
kich praw do Brzozowej v. Karpowicz oraz do kolacyi (jus
patronatus) kościoła brzozowskiego na rzecz Felicyana Karpia,
syna Józefa i Nagurskiej (z linii i odnogi rykijowskiej).
12 października 1796 r. ustąpił temuż Fełicyanowi Karpiowi
prawo swoje do spadku po Janie Karpiu, wojskim grodzień¬
skim, a mianowicie do Brzostowicy Murowanej (?), Narewlci,
		

/Magazyn_133_03_026_0001.djvu

			— 22 —
Lipska Murowanego, oraz do sum opartych na Witkowszczyź-
nie. Józef Karp’, według wypisu z r. 1835, ożeniony był z Anną
Łapińską*) i miał z nią jedynego syna, a był nim:
JÓZEF IGNACY KARP’ (X pokolenie), według wypisu
z r. 1835 urodzony 30 kwietnia r. 1787 i w r. 1835 w życiu
będący, Ożeniony z Rozalią Karpiówną (z linii i odnogi
rykijowskiej), wraz z którą d. 28 marca r. 1811 Eustachego
Karpia z otrzymanej sumy posagowej skwitował. Byl to ostatni
Karp'' z linii na Brzozowej.
Z dóbr do tej linii należących, Brzozowa v. Karpowicze,
najstarsze, jeszcze po Karpiu Jesypowiczu, dziedzictwo przeszło
na linią Rykijowską, a mianowicie na Felicyana Karpia i jego
potomstwo. Wszelako Franciszek Jundziłł, jako spadkobierca
Łazowych, pretendował do opartego na Brzozowej zapisu Sta¬
nisława Karpia na rzecz jego żony l-o voto Karpiowej 2-o
voto kasztelanowej Łazowowej. Tenże Felicyan Karp’ i Fran¬
ciszek Jundziłł procesowali się o resztę spadku po Janie Kar¬
piu, wojskim grodzieńskim: Felicyan Karp’ jako reprezentant
połowy praw odnogi Chryzostoma a Franciszek Jundziłł, jako
reprezentant odnogi Krzysztofa Ubaldiego i drugiej połowy
praw odnogi Chryzostoma. Proces zakończył się ostatecznie
ugodą, o której już nieraz wspominaliśmy, a na mocy której
3/24 maja 1807 r. Lipsk, Hołynka, Brzostowica Murowana **)
i Nareivki przeszły na Jundziłłów, a Brzozowa v. Karpowicze
oraz Leszczyce na Karpiów. Z aktu tego wypada, że Zdzitowiee
także Jundziłłów pozostał dziedzictwem — Karpiowie preten¬
dowali tylko do pewnych sum, na nim opartych. — W jaki
sposób przeszły do Felicyana Karpia Pierzcliowicze tegośmy
dociec nie mogli. Przypominamy, że. jedna połowa Pierzcho-
wicz należała do Siemiradzkiej, a druga połowa (po Niedź-
wiedzkiej) Pancerzyńskim sprzedaną została. O Wysocku, Duk-
rowie i Piechowie widzieliśmy, że na Kobylińskich przeszły.
' *) Niesiecki Łapińskim herb Lubicz daje.
i **) Brzostowica Murowana, spadek po Krzysztofie Ubaldim, po¬
winna była wyłączną Jundziłłów zostać własnością. Wszelako do jakowejś
jej części i do jakiejś sumy opartej na niej Felicyan Karp’ pretendował
Obecnie jest dziedzictwem Sołtanów.
		

/Magazyn_133_03_027_0001.djvu

			— 23 —
A w jakim czasie i na kogo wyzbyli się Karpiowie Repli *)
Kalinówki, Narewki, Koszeiva, Brzostowicy Drewnianej, Lusz-
niewa, Clianiewa, Srebrzyszcz i Iwaszkowicz — o tem w do¬
kumentach nie znaleźliśmy śladu.
Młodsza linija Rykijowska kwitnąca.
MIKOŁAJ KARP’ (III pokolenie) syn Jana Karpia, sta¬
rosty nowodworskiego, a wnuk Karpia Jesypowicza był pod¬
komorzym wołkowyskim i starostą nowodworskim **). Zonę miał
Katarzynę ze Skaszewskich ***), która 28 listopada r. 1605,
przyznała mężowi swojemu prawo darowne na Rykijów i Kur-
towiany w księstwie żmudzkiem (dawniej powiat berżeński
i widuklewski, a dzisiaj powiat szawelski). Z dóbr tych Ry¬
kijów, obecnie Rekijowem zwany, z ogromnem jeziorem, które
od wieków nazywają Karpiowskiem ****), bez przerwy po dziś
dzień należy do Karpiów.
13 czerwca 1619 r. Mikołaj Karp’ w Kurtowianach testa¬
ment swój napisał. W akcie tym Józefa Karpia, brata rodzonego
na opiekuna prosi, żonie dożywocie na Nowosiółkach i Dubla-
nach, w pow. nowogrodzkiem, a córkom posagi wyznacza.
Synów: Stanisława, Piotra i Stefana, a córek cztery wymienia,
Z córek Jego: JADWIGA KARPIOWNA (IY pokolenie) za
' *) O Repli wiadomo, że w r. 1660 należała do Jerzego Scypiona
a w XVIII wieku dziedzictwem była Messalskich (patrz Przyałgowski ży¬
woty Biskupów Wileńskich T. II str. 102 i T. III str. 170 i 182). Według
słownika geograficznego jest dzisiaj Repla własnością Glazerów.
' **) Starostwo to w r. 1678 dzierżył Andrzej Gębicki (Yol. leg.
T. V, str. 565).
i *■»*) Niesiecki zna Skaszewskich herbu Grabie, z których Ewa
podkomorzanka chełmska była za Ferdynandem Sapiehą, podkomorzym
włodzimierskim. Mówiąc o Sapiehach i myśmy ją wspomnieli (patrz linia
na Brzozowej). Katarzyna ze Skaszewskich Karpiowa była córką Stani¬
sława Skaszewskiego, a siostrą Jana, który w dniu 13 sierpnia r. 1604
w Kielmach żonie swojej Jadwidze z Grużewskich dożywocie na Kurto¬
wianach, Rykijowie i Miłejkajciach zapewnił.
»***) patrz Baliński Starożytna Polska T. III 476.
		

/Magazyn_133_03_028_0001.djvu

			— 24 —
Limonłem; KATARZYNA KARPIÓWNA (IV pokolenie) mał¬
żonką była Wacława Szemiotha *), a ZOFIA i DOROTA
KARPIOWNY (IV pokolenie) podówczas były pannami. Z nich
Dorota poszła później za Stefana Dowmonta Siesickiego, który
20 lipca r. 1650 wraz z małżonką dobra Weysznagolą (później
Gilwidzie zwane) w pow. npitskiem Wilhelmowi Korfowi, sta -
roście orlańskiemu, sprzedał. Ograniczenie Weysznagoły z Ry-
kijowein pomiędzy Mikołajem Karpiem, podkomorzym woł-
kowyskim, a Janem Siesickim, chorążym wiłkomierskim
świadczy, że już w dniu 6 marca r. 1608 Weysznagoła do
Siesickich należała **).
Z SYNÓW MIKOŁAJA KARPIA I SKASZEWSKIEJ :
1). STANISŁAW KARP’ (IV Pokolenie) sekretarzem był
królewskim 24 sierpnia r. 1630 matka jego Katarzyna ze Ska-
szewskicli Karpiowa, pomijając go, Rykijów dwom jego bra¬
ciom Stefanowi i Piotrowi Karpiom zapisała; 15 czerwca
1640 r. Sekretarz królewski wraz z żoną Wysocką o 1/,! część
dóbr tych braci pozwał; oni jednak 10 grudnia r. 1643 Ryki¬
jów pomiędzy sobą podzielili. Ostatecznie w dn. 12 grudnia
1646 r. w Nowogródku zapadł dekret sądu głównego trybu¬
nalskiego, na mocy którego Jerzy Grużewski ciwun J. K. M.
Wielkich Dyrwian, sędzia ziemski żmudzki, jak o tem świad¬
czy list jego pojazdowy odprawczy z dnia 10 marca r. 1647,
Rykijów na 3 części podzielił: z nich część jedna dostała się
Stanisławowi i jego małżonce Dorocie z Wysockich ***); część
druga — Piotrowi Karpiowi i jego małżonce Maryannie
z Gołkowskich, a część trzecia — Eufemii z Młeczków Hie-
ronimowej Oziębłowskiej, l-o voto Sumorokowej, stolnikowej
*) O Limontach herbu Limont, a według Kojałowicza herbu Miecz
i o Szemietach vel Szemiotach herbu Łabędź patrz Niesiecki. — Oba rody
znaczne. Katarzyna z Karpiów Wacławowa Szemiothowa posiadała dobra
Podubisie, których inwentarz w r. 1671 po jej zgonie sporządzono.
*■ **) W rodowodzie Siesickich, herbu Hippocentaurus, znajdujemy
Jana, chorążego wiłkomierskiego (r. 1613) i drugiego Jana z odnogi pod-
komorskiej (r. 1620), który miał syna Stefana. Patrz Zychliński T. XI str.
207 i 209.
% ***) Niesieeki na Litwie zna Wysockich herbu Kolumna, Odrowąż
i Mogiłą.
		

/Magazyn_133_03_029_0001.djvu

			— 25 —
kowieńskiej, która od Stefana Karpia i małżonki jego Elżbie¬
ty Magdaleny, urodzonej von der Recke, ich część Ryki-
jowa kupiła.	z
Sekretarz królewski X-o voto ożeniony był z Dorotą Ża-
kówną *) i miał z niej jedną tylko córkę FELICYANNĘ
KARPIÓWNĘ (V pokolenie), która 15 października 1678 r.,
w obecności opiekuna swojego Mikołaja Kazimierza Szemiota,
swoją część Rylcijowa, oraz Dunajczyc, Krzyży łowicz i Karoli-
Tcóiu (w nowogrodzkiem leżących) stryjecznemu bratu swojemu
Stefanowi Karpiowi, stolnikowi mozyrskiemu, a później ciwu-
nowi berżańskiemu i małżonce jego Annie z Godlewskich pra¬
wem darownem ustąpiła, a testamentem z 9 lutego r. 1687 za¬
pis ten stwierdziła.
2. STEFAN KARP’ (IV pokolenie) drugi syn Mikołaja ze
Skaszewskiej, był, jakeśmy to widzieli dziedzicem części Ryki-
jowa, którą 26 kwietnia r. 1646 Oziębłowskiej sprzedał. Oże¬
niony z Magdaleną von der Reclce **), dał początek wygasłej
KURLANDZKIEJ LINII KARPIÓW, których Klingspor Tryz-
nami mieni (von Tryzna, genant-Karp, patrz Baltisches Wap¬
penbuch), a o której mało mamy wiadomości. Wszelako z pro¬
testu Władysława Karpia, stolnika brzeskiego na urzędzie sur-
rogatorskim ks. żmudzkiego, z 28 lutego r. 1698, wypada, że
oprócz synów Władysława, Zygmunta i Matiasza, miał Stefan
Karp’ córki dwie: KATARZYNĘ ELŻBIETĘ KARPIOWNĄ
(V pokolenie) za Samuelem Szarawskim i ANNĘ SYBILĘ
KARPIÓWNĄ (Y pokolenie) wdowę po Janie Montegayle.
Z SYNÓW STEFANA I MAGDALENY VON DER
RECKE:
a) MATIASZ KARP’ (V pokolenie), według wypisu z r.
1799, rotmistrz wojsk Tcurlandzkich, a może KRZYSZTOF
KARP’ (V pokolenie), którego, jako czwartego syna Stefana
>*) O Żakach herbu Trach patrz Niesiecki.
' **) Baronowie von der Recke należą do najstarszych rodów Kur-
landyi, które w r. 1620-ym 16-u przodków po mieczu i kądzieli wywiodły-
Kwitną w Niemczech, jako baronowie i jako hrabiowie. O herbie ich
patrz Klingspor Baltisches Wappenbuch.
Kurlandzka
Linia Karpiów
(von Tryzna
genannt
Karp).
		

/Magazyn_133_03_030_0001.djvu

			— 26 —
wypis wymienia, a który z nich, tego dociec nie możemy,
miał córki: MARYANNĘ KARPIÓWNĘ (VI pokolenie) za
Rafałem Sipowiczem i KATARZYNĘ KARPIÓWNĘ (VI poko¬
lenie) za Michałem Biernackim*), które w dniu 14 marca
r. 1698 swoje prawa na spadek po Felicyannie na stryja Wła¬
dysława Karpia przelały. Matiaszowi Karpiowi drzewo gene¬
alogiczne daje jeszcze syna KRZYSZTOFA FRYDERYKA KAR¬
PIA (VI pokolenie) koniuszego kurlandzkiego, a z niego wnu¬
ków dwóch: DYTRYCHA i DUBLANA KARPIÓW (vn
pokolenie).
b)	ZYGMUNT KARP’ (V pokolenie) w r. 1674 elekcyą
Jana III podpisał (Vol. leg. T. V. str. 297). Ożeniony był
z Jadwigą Thorhakówną **) (von Thor-Hacken) o czem świad¬
czy protestacya Bogusława i Heleny z Oziębłowskich Golejew-
skich w sprawie o wytrawienie zasiewu we wsi Baczunach
w pow. widuklewskim w ks. żmudzkiem. Według protestu
Władysława Karpia z 28 lutego r. 1698 miał Zygmunt Karp1
córki dwie: ZOFIĄ i MAGDALENĘ KARPIÓWNY (VI poko¬
lenie), których Władysław Karp’ był opiekunem.
c)	WŁADYSŁAW KARP’ (V pokolenie) stolnik brzeski,
w sprawie którego ze Stefanem Karpiem, ciwunem berżań-
skim o spadek po Felicyannie zapadł dekret trybunału W. Ks.
Lit. w dniu 24 czerwca r. 1700, według wypisu z r. 1799, był
ojcem synów dwóch: FRYDERYKA KARPIA (VI pokolenie)
majora wojsk lit. i JANA ZYGMUNTA KARPIA (VI poko¬
lenie) generał-kriegskomisarza wojsk litewskich. O tym Generał
kriegskomisarzu mamy wiązkę dokumentów, a mianowicie:
30 maja 1718 r. Ludwik Pociej w. hetman litewski „za godne
merita i wierne ku ojczyźnie usługi“ konferuje Janowi Zygmun¬
towi Karpiowi generał - kriegskomisarstwo. 15 grudnia r. 1724
' *) O Szarawskich herbu Radwan, o Montegayłach herbu Korzbok,
Sipowiczach herbu Lis i Biernackich herbu Poraj patrz Niesiecki. O Sipo¬
wiczach i Montegayłach patrz także Kojałowicz, który ostatnim daje
herb Karpie.
1 **) Ród von Thor - Hacken wywiódł sie, z Kurlandyi, 2 sierpia
r. 1631. Mają w herbie bramę, a nad nią trzy haki. Patrz Klingspor. Zoba¬
czymy niżej że Piotr Karp’ w dn. 12 grudnia 1646 swoją część Rykijowa
Fryderykowi i Elżbiecie Thorakom dał w zastaw.
		

/Magazyn_133_03_031_0001.djvu

			August II nadaje mu patent na generał - kriegskomisarza.
8 stycznia 172(3 r. tenże August II „respektując na usługi
wierne, od niemałego czasu nam i Rzeczypospolitej odda¬
wane“, nadaje mu starostwo Jciwilskie, a 17 października r. 1732
daje mu concens ad cedendum starostwa kiwiłskiego (w księs¬
twie żmudzkiem w powiecie małych i wielkich Dyr-
wian) na rzecz syna Ernesta Karpia. Nareszcie 9 lutego
1734 r. w Rossieniach dygnitarze, ciwunowie, urzędnicy
ziemscy i grodzcy księstwa żmudzkiego (po otrzymaniu uni¬
wersału Ludolfa de Bismark, generał majora wojsk imperato-
rowej rosyjskiej), Zygmunta Karpia, starostę kiwiłskiego
i sugontowskiego, generał - kriegs - komisarza, na rezydenta do
Rossien uprosili, ażeby krzywd i szkód, jeżeliby jakie przez
wojsko rossyjskie poczynione były, dochodził.
Oprócz wyż wspomnianego ERNESTA KARPIA (VII
pokolenie), starosty JdwilsTciego miał Jan Zygmunt Karp’,
według wypisu z r. 1799 jeszcze syna Krzysztofa Karpia, sta¬
rostę sagińskiego, a KRZYSZTOF KARP’ (VII pokolenie), sta¬
rosta sagińshi synów trzech: KRZYSZTOFA, Dytrycha i JANA
KARPIÓW (VIII pokolenie) — wszyscy trzej oficerowie wojsk
rosyjskich. Z nich DYTRYCH KARP’, kapitan regimentu ugli-
ckiego, poległ na wojnie tureckiej (1787 — 8). Z tej linii była
też Karpiówna za EstTcenem.
Tyle o linii kurlandzkiej.
3. PIOTR KARP’. (IV pokolenie) najmłodszy syn Miko¬
łaja podkomorzego wołkowyskiego i starosty nowodwor¬
skiego, a brat rodzony Stanisława Karpia sekretarza królew¬
skiego i Stefana Karpia, założyciela linii kurlandzkiej, był
luojslcim wołJcowysJcim, na co dowód w jego skardze na Włady¬
sława i Zygmunta Karpiów, którzy 29 września 1664 r. opiekę
nad Felicyanną Karpiówną zagarnąć chcieli. Na mocy zapisu
darowanego matki, Mikołajowej ze Skaszewskich Karpiowej,
z dnia 24 sierpnia r. 1630, aktu dzielczego z bratem Stefa¬
nem Karpiem z dn. 10 grudnia 1643 roku i dekretu sądu
trybunalskiego z 12 grudnia 1646 r. został Piotr Karp’ dzie¬
dzicem części Ryhijoiva, Nosdre zwanej. 16 stycznia r. 1649
część tę Frydrykowi i Elżbiecie Thorakom (von Thorhacken)
zastawił, a z aktu zastawnego wypada, że miał jeszcze majęt¬
ność Szotvoicoivie w Upitskiem. 22 stycznia r. 1648 w Rossie-
		

/Magazyn_133_03_032_0001.djvu

			— 28 —
niach Piotr Karp’ żonie dożywocie na Rykijowie zapisał.
Ożeniony był z Maryanną Gałkowską *), dziedziczką majętności
Lasy w Upitskiem, którą 11 stycznia r. 1648 w Rossieniach
mężowi zapisała, a miała ją po rodzicach Stefanie i Barbarze
z Rokickich Gołkowskich. Tu nadmienić należy, że w dniu
12 września r. 1585 trzej szwagrowie: Michał Golejowski, oże¬
niony z Katarzyną Stanisławówną Giedroyciówną, Cherubin
Rewuski (Rzewuski?), ożeniony z Anną Stanisławówną Gie¬
droyciówną i Wawrzyniec Rokicki, ożeniony z Elżbietą Stani¬
sławówną Giedroyciówną, dobra Lasy na trzy części podzie¬
lili. Sądzimy, że Maryanna z Gołkowskich Karpiowa część Ro¬
kickich wniosła Karpiom, którzy potem, jak się zdaje, część
Rzewuskich i z części Golejowskich znaczną przestrzeń nabyli.
Lasy po dzisiaj należą do Karpiów.
Piotr Karp’ z Maryanną z Gołkowskich spłodził pięciu
synów: X. Piotra, Mikołaja - Stanisława, Pawła - Chryzostoma,
Jakóba i Stefana, o czem świadczą zapisy zrzeczne na Ryki-
jów: Mikołaja - Stanisława Karpia, woyskiego parnawskiego,
i Zofii-Eminy z Gordonów z 28 kwietnia r. 1 ü95; Pawła-Chry-
zostoma Karpia, oboźnego upitskiego (później podkomorzego),
z 7 marca 1697 r. i Karola Jakóbowicza Karpia, cześniko-
wicza upitskiego (później officyała generalnego wileńskiego),
z 9 września r. 1727. Oprócz tego protest Władysława Karpia
z 28 lutego r. 1698 i dekret trybunału litewskiego z 24
czerwca 1700 roku w sprawie tegoż Władysława Karpia, stol¬
nika brzeskiego, ze Stefanem Karpiem, ciwunem berżańskim
wymienia trzy Karpiówny, które siostrami były tych pięciu
braci, a mianowicie BARBARĘ KARPIÓWNĘ (V pokolenie)
za Adamem Debesowiczem, którą i Paweł Karp’, podkomorzy
upitski w testamencie swoim z dn. 8 sierpnia 1733 wymie¬
nia; MARYANNĘ KARPIÓWNĘ (V pokolenie) za Jerzym
Białlozorem **), i ZOFIĄ KARPIÓWNĘ (V pokolenie) pannę.
t *) O Gołkowskich herbu Strzemię, patrz Niesiecki.
i Według Życlilińskiego Jerzy Białłozor, który miał żontj Karpiówno,
był sędzią ziemskim upitskim, a synem Jana Białłozora, kasztelanioa
mścisławskiego i Kurniekiej. (T. V, str. 14).
		

/Magazyn_133_03_033_0001.djvu

			— 2!) —
Z SYNÓW PIOTRA KARPIA I GOŁKOWSKIEJ:
X. PIOTR KARP’(V pokolenie) według zapisu zrzecznego
Pawła Karpia z 7 marca r. 1697 plebanem był swiadzkim
i dziekanem kupiskim, a według dekretu trybunału W. Ks.
Lit. z 24 czerwca roku 1700 — już kanonikiem wileńskim.
Od braci jego: Mikołaja-Stanisława; Jakóba, Pawia-
Chryzostoma i Stefana poszły cztery linie Rykijowskiej odnogi,
a mianowicie: ODNOGA NA LASACH I KURSZACH; OD¬
NOGA NA PONIEMUNIACH; można ODNOGA JOHANNISZ-
KIELSKA — wszystkie trzy wygaałe i wreszcie kwitnąca po
dziś dzień ODNOGA RYKIJOWSKA, z której wyszli wysocy
dostojnicy kościelni i świeccy.
ODNOGA NA LASACH I KURSZACH WYGASŁA.
MIKOŁAJ STANISŁAW KARP’ (V pokolenie) syn Piotra
Karpia z Gołkowskiej. wojski parnawski, ożeniony z Zofią -
Eminą Gordonówną: *) 23 kwietnia r. 1695 zrzekł się w La¬
tach praw swoich do Rykijowa. Według drzewa genealogicznego
miał syna Józefa.
Ów JÓZEF KARP’ (VI pokolenie) oboźny upitski, dzie¬
dzic dóbr Lasy w Upitskiem i Kursze w Wiłkomierskiem,
ożeniony był z Heleną z Druwów *) której w dniu 23 kwietnia
*) O margrabiach Gordonach patrz Niesiecki.
1 **) Jan Drów do Iwana ks. Moskiewskiego wysłany od Aleksandra
W. Księcia Litewskiego, prosząc o posiłki przeciwko Tatarom, które
wprawdzie obiecano atoli nie dano -i- Xiesiecki. Druff Jerzy strażnik ks
żmudzkiego podpisał elekcyę Jana III — Volumina legum T. Y. str. 297;
rok 1674. W archiwum johanniszkielskiem następujące o Drawach zna¬
leźliśmy ślady: 20 marca r. 1613 Otto Druw i małżonka jego, urodzona
Hartsolayt, od Jana i Zofii z Narbutów Michniewiczów sioła Rymkuny,
Bubile i Drawdżole nabyli; 20 maja r. 1643 Hektor Aleksander Druw od
Stanisława Janowicza Łazowskiego i Halszki Janównej Towtazdównej
małżonków kilka wsi, do majętności Dowoyniszki należących, w po w-
upitskim nabył. 10 lutego 1652 Otto Jan Druwe i małżonka jego Adelheyt
z Schelkingów Rymkuny, Bubile i Drowidzile Gedeonowi i Annie Dorocie
z Druwów Białkowskim sprzedali (Herb Schelking’ow patrz Kilngspoor;
		

/Magazyn_133_03_034_0001.djvu

			— 30 —
1727 roku Lasy zastawił. 4 czerwca r. 17G9 oboje małżonkowie
tę samą majętność Józefowi i Katarzynie z Treydenów Rade-
nom, rotmistrzom J. Kr. M. zastawili. Układ z dnia 11 maja
1789 r. pomiędzy wnukiem Oboźnego, także Józefem Karpiem
i Benedyktem Karpiem, chorążym upitskim, wyświeca, że
Oboźny upitski i Helena z Druwów mieli synów: Franciszka
i Stanisława. Z nich:
Ks. FRANCISZEK KARP’ (VII pokoleni) proboszcz sza-
welsTci, według drzewa genealogicznego kanonikiem był wileń¬
skim. a STANISŁAW KARP’ (VII pokolenie) miecznik upitski,
dziedzic Lasów i Kurszów po ojcu, ożeniony był 2-o voto
z Anielą z Estkenóiu w powtórem zamęściu Bohuszową, oboźną
wiłkomierską. Drzewo genealogiczne za pierwszą żonę Sienkie-
wiczównę mu daje. Z pierwszej żony miał córkę HELENĘ
KARPIÓWNĘ (VIII pokolenie) w zamęściu Przeciszewską *)
budowniczynię księstwa żmudzkiego, oraz syna JÓZEEA
KARPIA (VIII pokolenie) według drzewa genealogicznego
towarzysza brygady wojsk litewskich, dziedzica Lasów i Kur¬
szów, który 11 maja r. 1789 z Benedyktem Karpiem zawarł
układ, a 6 czerwca r. 1789 dobra Lasy mu sprzedał.
ODNOGA NA PONIEMUNIACH WYGASŁA.
JAKÓB KARP’ (V pokolenie) cześnilc upitski, syn Piotra
Karpia z Gołgowskiej mial syna KAROLA KARPIA (VI poko¬
lenie), który 9 września r. 1727 zrzekł się praw swoich do Ry-
kijowa, a potem księdzem został. Według Przy algo wskiego, Ks.
Karol Karp’, obojga praw doktór, 10 lutego r. 1744, za cza¬
sów biskupa Zienkowicza w synodzie dyecezyalnym brał
udział, a już za biskupa Massalskiego (1762 — 1794) pierw¬
szym był officyałem wileńskiego konsystorza (patrz żywoty
17 października 1620 r. w poczet szlachty kurlandzkiej przyjęci zostali).
2 kwietnia 1653 r. Aleksander Ottonowicz Druw i Zofia Baltazarówna
Eygirdówna małżonkowie folwark Buczuny w powiecie upitskiem Krzy¬
sztofowi Trejdenowi sprzedali.
' *) Estkenów lierbu własnego, Bohuszów h. Odyniec, Sienkiewiczów
bez herbu i Przeciszewskich herbu Grzymała zna Niesiecki.
		

/Magazyn_133_03_035_0001.djvu

			— 81 —
biskupów wileńskich T. III str. 152 i 183). Toż samo w pa¬
miętnikach swoich stwierdza Józef Kossakowski, biskup in-
flandzki (str. 57). Karol Karp’ 16 kwietnia r. 1764 akt konfe-
deracyi generalnej stanów W. K. L. tak podpisał: „Carolus
Karp, canonicus et officyalis surrogatus vilnensis salvis ju-
ribus et immunitatibus sanctae Romanae Eccelesiae“ (Yol. leg.
T. VII str. 119), a jako senior, kanonik i oficyał generalny
10,000 zł. poi. na altaryą w kościele katedralnym wileńskim
zapisał. Świadczy o tem pokwitowanie ks. Misiewicza, pod-
kantorzego wileńskiego i altarzysty altaryi Karpiowskiej z 12
grudnia r. 1779 z odebrania wyż. wymienionej sumy od Bene¬
dykta Karpia chorążego upitskiego, który był egzekutorem te¬
stamentu. Altaryą Karpiowską wymienia Kraszewski (patrz
Wilno T. IV str. 214), Nareszcie pomiędzy wydawnictwami
ówczesnymi pod r. 1762 regestruje: Estrejcher „Oratio sub
auspiciis Car. Karp. ob. Rogowski K.“ (patrz str. 319).
Drzewo genealogiczne Jakóba Karpia, cześnika upitskie¬
go, mieni dziedzicem Wielkiego i Małego Poniemunia w Upits-
kiem i, oprócz Ks. Karola, daje mu synów: Ks. STEFANA
KARPIA (VI pokolenie) i ADAMA ANTONIEGO KARPIA
(VI pokolenie) podstolego upitskiego, dziedzica Poniemuniów,
którego syn TADEUSZ KARP’ (VII pokolenie) IGNACEGO
KARPIA (VIII pokolenie) był ojcem.
W archiwum johanniszkielskiem znaleźliśmy istotnie list
sprzedażny Adama-Antoniego Karpia, podstolego upitskiego,
Andrzejowi Białłozorowi, staroście durklańskiemu, na grunta
z majętności Lasy, które po Władysławie Dąbrowskim Karpio¬
wi się dostały. Grunta te należały do tej części Lasów, która
ongi Katarzyny z Gedroyciów Golejewskiej była dziedzictwem
(patrz str. 28). Oprócz tego w jednym z inwentarzów starych
znaleźliśmy zaregestrowany • oblig Adama-Antoniego Karpia
z 20 Maja r. 1740.
Z tej linii była także MARY ANN A KARPIÓWNA, któ¬
rej Kossakowski w monografiach historycznych (patrz T.
I str. 167) daje męża Karola Brunnowa, półkownika J. K. M.
Albowiem z regestru dokumentów, które po zrabowaniu archi¬
wum johanniszkielskiego odzyskane, a 3 listopada r. 1797 spi¬
sane zostały, oraz z innego regestru z 13 maja r. 1799, wypa¬
da, że spadkobiercami ks. Karola Karpia byli: Karol Brunnowr,
		

/Magazyn_133_03_036_0001.djvu

			pisarz grodzki upitski; Stanisław Brunnow, porucznik gwar-
dyi wojsk ks. lit.; Jan Brunnow, podchorąży pułku czwarte¬
go; Maryanna z Brunnowów, małżonka Krzysztofa Weresz-
czyńskiego, sędziego ziemskiego upitskiego; Bogumiła z Brun¬
nowów, małżonka Stanisława Antoniego Syrucia. kapitana w.
p. i Karolina z Brunnowów za Janem Szuksztą. A rodzeństwo
to według Kossakowskiego, miało ojca Jakóba Brunnowa, sta¬
rostę rumszyckiego, ożenionego z Barbarą Piórówną, i dziada
Karola Brunnowa, pułkownika J. K. M., ożenionego z Maryan-
ną Karpiówną, która jak głosi trądycya dobra Powermeń
w Upitskiem Brunnowom wniosła. Oprócz wspomnianych in¬
wentarzy, zachowało się pokwitowanie Karola Brunnowa, pisa¬
rza grodzkiego upitskiego, z lipca r. 1786 wydane Benedykto¬
wi Karpiowi, w którem ks. Karola Karpia oflicyała dziadem
swoim nazywa — musiał więc ks. Karol bratem być jego
babki *).
ODNOGA JAHANNISZKIELSKA WYGASŁA.
PAWEŁ CHRYZOSTOM KARP’ (V pokolenie) syn Piotra
Karpia i Maryanny z Gołkowskich, obośny, a potem podkomo¬
rzy upitski, 7 marca 169^ r. zrzekł się Rykijowa na brata Ste¬
fana, ciwuna berżańskiego, w imieniu swojem i ks. Piotra
Karpia, którego prawa był nabył. 8 sierpnia 1733 r. testament
swój napisał, synowi Jakóbowi Karpiowi, oboźnemu upitskie-
mu, kościół i szpital w johanniszkielach ufundować rozkazał,
a kościół stary johanniszkielski przenieść do Gaban. Z aktu
tego wypada, że posiadał dobra: Johanniszkiele (Joniskiele),
v*) Baronowie Brunnow należą do najstarszych rodzin w Kurlandyi,
które w r. 16^0 szesnastu przodków7 po mieczu i po kądzieli wywiodły.
Z nich były poseł rosyjski w Londynie tytuł hrabiowski otrzymał. Herb
ich podaje Klingspor (patrz baltisches Wappenbuch). W archiwum johan-
niszkielskiem znaleźliśmy dokument z 30 maja r. 1682 o Aleksandrze Za-
grobskim i jego małżonce Brunnowównej oraz wzmiankę z 14 maja r. 1739
0	Aleksandrze Brunnowie i Zofii z Hynnów małżonki jego. O Melchiorze
1	Janie Brunnowach oraz o Bogumile z Brunnowów Puzyninej patrz niżej
(Paweł Chryzostom i Benedykt Karp’). O innych w polsce patrz Monogra¬
fie Kossakowskiego (T. I str. 167). Kwitną dotychczas w Upitskiem na Po-
wermeniu i w Grodzieńskiem na Rudawie.
		

/Magazyn_133_03_037_0001.djvu

			Johanniszkiele,
dawna siedziba Karpiów, (powiat Ponicwieżski, gub Kowieńska).
LICHTDRUCK C F. FAY FRANKFURT A. M.
		

/Magazyn_133_03_039_0001.djvu

			— 33 —
Lasy i Szeywokowie (alias Małe Lasy) w powiecie upitskim.
Jak powstały Johauniszkiele, albo od kogo nabyte zostały, te-
gośmy dociec nie mogli. Proces z Henrykiem i Katarzyną
z Oborskich Cedrowskimi, podczaszymi starodubowskimi, świad¬
czy, że już w r. 1729 Pawia Chryzostoma Karpia były własno¬
ścią. Obwieszczenie Jakóba Ignacego Karpia i jego małżonki
Johanny z Godebskich w grodzie upitskim o pogorzeniu
w r. 1763 pałacu johanniszkielskiego, a w nim dokumentów
wielu, wzmiankuje między inneini o zgorzałem prawie wie-
czystem na majętność Lasy. Sądzimy, że Podkomorzy upitski
część tej majętności, należącą ongi do Anny z Giedroyciów
Rzewuskiej, był nabył. Możliwem jest wszelako, że dziedzictwo
matki, Maryanny z Gołkowskicli Piotrowej Karpiowej, z bratem
Mikołajem-Stanisławem Karpiem rozdzielił. W archiwum jo-
hanniszkielskiem znaleźliśmy ślady, że dwór lasowski przez
szwedów spalony został. Widzieliśmy nareszcie, że Szeyicokowie
czy Szawokowie ojca Podkomorzego już były własnością. Wypis
z r. 1799, pomiędzy dobrami Podkomorzego wymienia jeszcze
Nowosiółki w Nowogrodzkiem, które ongi do dziada jego Mi¬
kołaja Karpta podkomorzego wołkowyskiego, należały — my
wszelako nie mamy na to dowodów. Z testamentu wypada, że
ożeniony był z Jadwigą Budembrockówną, I-o voto Melchiorową
Brunnowową (Brunnoff), która z pierwszego małżeństwa miała
syna Jana Brunnowa, kapitana J. K. M.
SYN PAWŁA KARPIA Z BUDEMBROCKÓWNEJ *):
JAKÓB IGNACY KARP (VI pokolenie) obożny upitski, sta¬
rosta płungiański i szymański, a wedle drzewa genealogiczne¬
go karoliski i pakocki, 22 sierpnia 1746 r. w powiecie upit¬
skim. obranym został posłem na sejm,, wraz z Ottonem Grothu-
zem starostą linewskim. Matuszewicz w pamiętnikach wzmian¬
kuje, że w r. 1764 Bitowt, wojski upitski, zagajając sejmik
* *) Von Buddembrock’owie należą do rodów, które już przed r. 15t>l
siedziały w • Liflandyi, kwitną w Niemczach jako baronowie; wygaśli
w Szwecyi, gdzie w r. 1731 jako szlachta i w tymże roku jako baronowie
uznani zostali.
Herb Buddembrock’ow podaje Klingspor. (patrz Baltisches Wap¬
penbuch).
**) Patrz Polska t. III str. 587.
3
		

/Magazyn_133_03_040_0001.djvu

			dwóch podał do laski: ze strony Czartoryskich Karpia, starostę
płungiańskiego, a drugiego Gumbrowicza, przyjaciela Radzi¬
wiłła, wojewody wileńskiego. Pod laską Karpia przeszli:
Leparski i Szukszta. Pod laską Gumbrowicza: Staszewski
i Białłozór.
2(> listopada 171^ nadał August ITT Jakóbowi Karpiowi
lenność Kryniczyn, alias Pawerszmenie i Borkłojnie w powiecie
upitskim, ongi przez Zygmunta Augusta kniaziowi Andrzejo¬
wi Michałowiczowi Kurbskiemu prawem lennem nadane,
a przez jego spadkobierców na Hryhorego Kazimierza Pod-
berezkiego, wojewodę smoleńskiego, przelane. Z listy familijnej
Benedykta Karpia, chorążego upitskiego, a syna Jakóba, z 10
grudnia 1797 r. w^ypada, że -Jakób, oprócz Kryniczyna, właści¬
cielem był Johanniszkiel, Lasów, Poławenia w Upitskiem, Opi-
tołok w Kowieńskiem oraz Błogosławieństwa Kidul i Wysokiego,
które wedle Balińskiego jeszcze w ks. żmudzkiem, ale już po
lewym brzegu Niemna, a w r. 1797 w kordonie pruskim leżały.
Przywilejem z 30 czerwca 1730 r. zezwolił król August III
Jakóbowi Ignacemu Karpiowi na założenie miasteczka w do¬
brach dziedzicznych JaniszJci alias Janiszkiele tudzież na tar¬
gi w miasteczku i trzy co roku jarmarki. Poławeń nabył Jakób
Ignacy Karp’ w dn. 23 list. r. 1701 od Stanisława Pióry, re¬
genta W. K. Lit., general komisarza wojsk rosyjskich i sta¬
rosty rumszyckiego. Oprócz dóbr wyżej wymienionych nabył
jeszcze wraz z małżonką swoją: w dniu 30 sierpnia r. 1710
Pomusze, Zwiedziuny i Nakiszki w p. upitskim od Rajnholda
Jana Fuerstenbetga, chorążego J. Kr. M. i Małgorzaty z Oflen-
bergów, którzy dobra te odziedziczyli po Agnieszce Sakenów-
nej, l-o voto Andrzejowej Fuerstenberg’owej (matce Rajnholda),
II-o voto Janowej Wołmińskiej, skarbnikowej trockiej i IIl-o
voto Gerhardowej Fitinghofowej porucznikowej J. Kr. M.;
'2(j maja 1741 r. — majętność Maldziuny w Upitskiem od Ja¬
na Grewinghofa; w dniu 3 marca 1744—wieś Wołmiany w pow.
upitskim od Michała i Racheli z Rostowskich Kunickich,
starostów mateckich; w dniu 9 marca r. 17 ‘.9 — Łapeliszki
i Pomażupie wr pow. upitskim od Jana i Johanny z Dziewecz-
ków Bortkie'wiczow i t. d.
Jakób Ignacy Karp’ ożeniony był z Johanną z Godebskich,
która I-o voto była za Kazimierzem Kryszpinem, starostą płun-
		

/Magazyn_133_03_041_0001.djvu

			I
Johanniszkiele,
miasteczko założone r. 1736 przez Starostę Plungianskiego,
Jakuba-Jgnacego Karpia. Szpital, Koscidl i Szkoła fundacyi Karpiów.
LICHTDRUCK. C F FAY FRANKFURT A. M.
		

/Magazyn_133_03_043_0001.djvu

			— 35 —
giańskim *). Z obwieszczenia Jakóba Ignacego i jego małżonki
o pogorzeniu w r. 1763 pałacu jolianniszkielskiego wypada, że
pomiędzy innymi dokumentami, wraz z pałacem zgorzało „pra¬
wo reformacyjne, zastawne od w Bogu zeszłego Kazimierza
Kryszpina, starosty płungiańskiego, żonie swojej Johan nie
z Godebskich Kryszpinowej, ad praesens Karpiowej, wydane
w dniu 23 sierpnia r. 1725“. 11 list. r. 1762 Jakób i Johanna
z Godebskich małżonkowie Karpiowie przeleli starostwo płun-
giańskie (w ks. żmudzkiem w pow. gądyńskim) na Bene¬
dykta Karpia, ich syna, a świadczy o tem list Fleminga, pod¬
skarbiego W. Ks. Lit. z 4 gr. 1762.
24 marca r. 1750 Jakób i Johanna z Godebskich Karpio¬
wie, stosownie do ostatniej woli Pawła - Chryzostoma Kar¬
pia, kościół w Johanniszkiełach zbudowawszy, nadali mu grun¬
ta koło kościoła oraz folwarki Ożele i Norgialy. 20 Stycz. r. 1763
starościna płungiańska testament swój napisała. Kazała siebie
w Poniewieżu, w kościele o. o. pijarów pochować i znaczne
na ten kościół i inne kościoły uczyniła zapisy. Po r. 1831 ko¬
ściół pijarów na cerkiew obrócono i zginął gdzieś kamień mar¬
murowy przy kratach ołtarza, na którym jej imię było wyryte.
Wedle wypisu z r. 1799, miał Jakób-Ignacy Karp’trzech
synów: Benedykta, Kazimierza i Karola, miał też trzy córki:
MARYANNĘ-MAŁGORZATĘ KARPIÓWNĘ (VII pokolenie) za
Janem Tyszkiewiczem **) starostą kiermelskim i poistrzańskim,
która 13 kw. r. 1758 wraz z mężem otrzymanie posagu skwi¬
towała, a o której w testamencie matki jest wzmianka; ELEO¬
NORĘ KARPIÓWNĘ (VII pokolenie) za, Józefem Ważyńskim***)
podkomorzym oszmiańskim, która wraz z mężem w dniu 7 kw.
• *) O Godebskich herbu Godziemba patrz Niesiecki i Kojałowicz
Tenże Niesiecki Kazimierza Kryszpina star. płungiańskiego, wzmiankuje —
patrz Kryszpinowie herbu własnego — ród to był znaczny.
**) Wedle Żychlińskiego była ona żoną Jana Kazimierza Tyszkiewi¬
cza, starosty kiermelskiego z wygasłej domu tego gałęzi, która hetmana
i cały szereg senatorów wydała, a z której jeden siostrę księcia Józefa
miał za żonę.
***) Ważyńscy, herbu Abdank, patrz Niesiecki. Krasicki Podkomorze¬
go wymienia. Wedle Vol. leg. był on starostą krewskim. Marcin Ważyń-
ski, też podkomorzy oszmiański, ożeniony z Nagurską 1770, patrz niżej
przypisek o Nagurskich.
		

/Magazyn_133_03_044_0001.djvu

			— 36 —
r. 1787 brata Benedykta z wyposażenia skwitowała, i TERESĘ
KARPIÓWNĘ (YII pokolenie) za Strutyńslcim chorążym bra-
cławskim, o której w testamencie Benedykta Karpia z 29 paźdz.
r. 1782 jest wzmianka, a która II-o voto poszła za Potockiego
wojewodzica wołyńskiego, starostę babimostkiego, na co dowód
w jednym z listów Maurycego Franciszka Karpia, z odnogi ryki-
jowskiej*). Pokwitowań Tyszkiewiczowej i Ważyńskiej nie ma¬
my w oryginale, tylko zaregestrowane w inwentarzu z 13 ma¬
ja r. 1799.
Z SYNÓW JAKOBA - IGNACEGO KARPIA i GO-
DEBSKIEJ:
KAZIMIERZ KARP’ (VII pokolenie) starosta pakocki,
17 kw. r. 1763 w Wilnie manifest o bezprawiach na sejmikach
podpisał. W r. 1764 delegowany powiatu upitskiego na kon-
wokacyą warszawską, króla Stanisława Augusta obierał (Volu¬
mina legum T. VII, str. 134 i 246).
KAROL KARP’ (VII pokolenie) starosta szymański był
także delegowanym powiatu upitskiego na konwokacyą r. 1764
(vol. leg. T. VII str. 246). 2 stycz. r. 1767 zrzekł się dóbr po
ojcu na brata Benedykta. Józef Kossakowski, biskup inflancki—
opisuje w pamiętnikach swoich (str. 59, r. 1765 — 1768), że
kiedy, po śmierci Karpia zawakowało starostwo szymańskie
wnet porobił starania, ażeby je Szymon Kossakowski, podcza.
szy kowieński, (późniejszy hetman) otrzymał. Ale starania za¬
wiodły i starostwo otrzymał Hryniewicz.
BENEDYKT KARP’ (VII pokolenie), trzeci syn .Takóba
Karpia z Godebskiej, poprowadził ród. Wedle listy familijnej
z 10 grudnia r. 1797, urodził się w r. 1734; w r. 1764 i 1765
był konsyliarzem przy konfederacyi generalnej stanów; był też
delegatBn upitskim na sejm elekcyjny i obierał króla Stanisła¬
wa Augusta; (Volumina legum T. VII str. 246) W r. 1788 Be-
>*) Był to, jak się zdaje Piotr Potocki, później kasztelan lubelski, syn
Michała wojewody wołyńskiego z linii tulczyńskiej. O Strutyńskich h.
Sas patrz Niesiecki — z nich jeden kasztelanem był inflantskim — wedle
Żychlińskiego Chorąży bracławski, ożeniony z Karpiówną było mu na imię
Romuald, a synem był Jana Antoniego st. szwejskiego i Róży Platerów-
ny — (Patrz T. XIII Potomstwo Józefata Zyberka wojewody inflantskiego).
		

/Magazyn_133_03_045_0001.djvu

			nedykt Karp’, jako chorąży upitski, akt konfederacyi podpisał
(patrz Dyaryusz seymu ordynaryjnego 1788). Nareszcie w r. 1789
był posłem. Wedle pamiętników ówczesnych w r. 1794 zasiadał
w Wilnie w rządzie tymczasowym 23 lutego 1705 r. Stanisław
August chorążym upitskim go mianował. Listę familijną, jako
kawaler orderu S-go Stanisława podpisał. Od 1 listopada r. 1762
starostą był płungiańslcim po ojcu i jako taki 17 kw. r. 17G2
w Wilnie manifest o bezprawiach na sejmikach podpisał (Vol.
leg. T. YII str. 134) Starostą karoliskim był prawdopodobnie
także po ojcu, a steygwelskim i laudyskim (w pow. upitskim),
po Puzynach.	—
O tych starostwach mamy dwa auteutyczne dokumenta:
5 grudnia 1774 r. Stanisław August Bogumile z Brunnowów
Puzyninej na ustąpienie starostwa steygwilskiego Benedyktowi
i Karolinie z Puzynów Karpiom pozwala i 5 grudnia 1774 r.
tenże król jus communicatiyum na starostwo płungiańskie Ka¬
rolinie z Puzynów Karpiowej (przy prawie dożywotniem mał¬
żonka) podpisał.
Benedykt Karp’ po ojcu wziął dobra: Johanniszkiele, La¬
sy, Polaweń, Opitołoki, Błogosławieństwo, Kidule, Wysokie i lenność
Kryniczyn. Ożeniony z Karoliną PuzynianJcą, córką Michała
z Kozielska Puzyny *), podstarościego sądowego Upitskiego,
starosty steygwilskiego i laudyskiego i Bogumiły z Brunno¬
wów, wziął po żonie dobra: Śliżyszki, w ks. żmudzkiem (obec¬
nie powiat rosieński) oraz Górny Linkowiec, Krokwiany, Ry-
pejki i Jasną Górką w Upitskiem, na co dowód w zapisie kwi-
tacyjnym, z dnia 30 kwietnia 1771 r. Bogumile z Brunnowów
Puzyninej wydanym. Oprócz tego Benedykt Karp’ w liście fa¬
milijnej z 10 grudnia 1797 Rymkuny, jako majętność po żonie
wymienia. — Znać skrzętny, znacznie fortunę powiększył, na¬
bywając: od Stanisława i Ewy z Krukowskich Griedroyciów,
cześników bełzkich, 12 kwietnia r. 1771 majętność Pem-
piszki w pow. upitskim; od Tadeusza Polkowskiego, podcza¬
szego bełzkiego, — 19 kw. 1774 r. dobra Senkany, które Pol¬
kowski po matce Maryannie z Golejewskich Polkowskiej, straż¬
nikowej liwskiej, wziął w spadku; od Ignacego ks. Massalskie¬
go biskupa wileńskiego,—11 wrz. r. 1775 wsie Windzindze i Na-
• *) Puzynowie lierbu Oginice patrz Żychliński T. V. str. 367.
		

/Magazyn_133_03_046_0001.djvu

			— 38 —
bubele w pow. upitskim, od dóbr Bortkuszki odłączone; od An¬
toniny z Brzostowskich Puzyninej, starościny upitskiej,—majęt¬
ność Serafmiszici w pow. upitskiem, o czem świadczy układ
z 11 sierpnia 1777 r.; od Józefa Paca, generał majora w. lit.—-
Maluny i Delaciszhi *) w Upitskiem, na co dowód w intromi-
syi z 29 maja r. 1776; od Kazimierza i Appolonii z Ustrzyc-
kich Poniatowskich starostów stryjskich — 15 grudnia r. 177.*»
SzuJciany z 13-tu wsiami, od dóbr Szadowskich od klucza Pod-
linkowskiego, Kławańskiego, Mażayckiego i Nurkańskiego
odłączone; od Ignacego z Hanusa Leparskiego, chorążego trak¬
tu poswolskiego — 23 kw. r. 1778 Leoniszlci w pow. upitskim,
które ongi były częścią dziedzictwem Lewoniów, częścią Puzy¬
nów, a częścią Staszewskich, a wszystkie trzy części Leparscy
nabyli; od Zofii z Piotrowskich, wdowy po Franciszku z Zbig¬
niewa Buywidzie, skarbnym upitskim, i od jej synów Michała,
Dominika i Wiktoryna—14 października 1780, Poorcie w Upit¬
skiem, o którem jednak jak i o Szukianach w liście familijnej
nie wzmiankuje; od Stanisława Poniatowskiego, podskarbiego
W. K. L., generał majora wojsk koronnych,— 30 marca r. 1785,
klucz Podlinlcowski i Klawańslci i wojtostwo Smilgowslcie (od
hrabstwa Szadowskiego odłączone), a mianowicie miasta Kła-
wany, Smilgi, część miasta Linkowa z trzema folwarkami i wie¬
lu wsiami, pomiędzy któremi Senlcany, Naruszele i t. d., Za
dobra te, jak o tem świadczą punkta ugodliwe z 15 listopada
1784 r., 1.000.000 zł. poi. zapłacił; Od Józefa Karpia, mieczni-
kowicza upitskiego z odnogi na Lasach i Kurszach — 6 czer¬
wca r. 1789 majętność Lasy w Upitskiem, dawne, po Maryari-
nie z Gołkowskich Karpiowej, Karpiów dziedzictwo; od Sybilli
z Ganzhoffów Wigantowej, kapitanowej wojsk polskich, —
5 lipca 1800 r. grunta z tej części Lasów, które ongi Katarzy¬
ny z Giedroyciów Golejewskiej potem Golejewskich i Dąbrow¬
skich były dziedzictwem, a które Wigantowie od Treydenów
i Białłozorów nabyli; od Maurycego Franciszka Karpia, sta¬
rosty jodayckiego, z odnogi rykijowskiej — 17 marca 1802 r.
RyTcijów z przyległościami; od Józefa Puzyny, starosty micha-
liskiego i jego majtki Anny z Baierów — Dolny LinJcoiviec
' *) Benedykt Karp’ w liście familijnej przy Malunach Dewoyniszki
a nie Daleciszki wymienia.
		

/Magazyn_133_03_047_0001.djvu

			— 39 —
w pow. upitskim, które Józef Puzyna po ojcu Antonim Pu¬
zynie, staroście sądowym upitskim, i jego ma|ce Antoninie
z Brzostowskich wraz z rodzeństwem wziął w spadku, a ro¬
dzeństwo to stanowili dwaj bracia: Stanisław Puzyna, starosta
pruchnicki, Krzysztof, starosta wisztyniecki, z synem Ignacym,
starostą dziewińskim, i sześć sióstr: Teresa, benedyktynka wi¬
leńska, (w zakonie Rozalia), Helena za Dąbrowskim, starostą
międzyrzeckim, Maryanna za Nagurskim, podkomorzym żrnudz-
kim, Katarzyna za Kaszycem, starostą cudziańskim, i wreszcie
Barbara i Magdalena Puzynianki, panny; nareszcie, według pa¬
miętników Józefa Kossakowskiego biskupa inflant. (str. 127)
nabył jeszcze chorąży Karp’ od Tyzenhauza, starościca posel¬
skiego (poswolskiego), dobra Sużany w pow. wileńskim i pa¬
łac w Wilnie.
W testamencie z 29 października 1782 r. Benedykt Karp'
dożywocie żonie na wszystkich dobrach zapisał, ale żonę prze¬
żył. UBOGIM 50,000 ZŁ. POL. ROZDAĆ KAZAŁ. Zgasł 12
czerwca r. 1805. W Johanniszkielach go pochowano.
Postać w dziejach Litwy wybitna, wzmiankuje go wielu
autorów. Pisze o nim Kraszewski: „Korespondencya Króla
przekonywa o natręctwie i zabieganiu nieustannem o tytuły,
urzędy, ordery. Osobliwym wyjątkiem był Benedykt Karp’,
chorąży upitski, który CZASU GŁODU ŻYWIŁ UBOGĄ LU¬
DNOŚĆ, a orderu za to nie przyjął *). Musiało jednak być
inaczej, albo musiał Karp’ uledz ostatecznie, bo oto c o, ex re
zgonu jego syna Ignacego, czytamy w Kuryerze Wumlffli-i
z 20 marca 1809 r. (nr. 23 dodatek): „W trudnych czasach
odmian krajowych otworzył ojciec Chorąży spichrze w rozle¬
głych dobrach swoich dla nieszczęśliwych głodem dotkniętych.
Stanisław August, król polski, uwielbił ten dowód ludzkości re¬
skryptem własnoręcznym z Warszawy pisanym i nagrodził ten
czyn patryotyczny orderem, który umyślnie przez swojego
szambelana do Johanniszkiel posłał“. Kraszewski wymienia da¬
lej z Upity Karpia człowieka zacnego, jako posła na sejm
w r. 1788 **).
*) Polska w czasie 8-cli rozbiorów T. II, str. 2ii.
**) T. II, str. 67.
		

/Magazyn_133_03_048_0001.djvu

			— 40 —
Generał Weysenhof wspomina, że w r. 1794 „w rządzie
tymczasowym“ zasiedli dwaj czcigodni starcy: wojewoda Nie¬
siołowski i Karp’, bogaty obywatel upitski. Kiedy ostatniemu
przyniesiono list w czasie sesyi z doniesieniem, że nieprzyja¬
ciele zupełnie mu zniszczyli dobra i dwory popalili, on z wy¬
pogodzoną twarzą rzekł kolegom swoim: „to są bagatele, które
nas teraz zajmować nie powinny“. Tem bardziej zadziwiające,
że Karp’ był zawsze zbyt skrzętny“, (pamiętnik str. 37). Na¬
reszcie cytuje jeszcze Kraszewski, że w r. 1794 „w Wilnie bra¬
no się do lania dział i że ludwisiarnię tę przy artyleryi litew¬
skiej założył Benedykt Karp’, chorąży upitski.“ (Polska T. 3,
str. 494), a Korzon pisze, że na ludwisiarnię, której Wilno od
niepamiętnych czasów nie posiadało, Benedykt Karp’, chorąży
upitski, ofiarował koszta i między członkami najwyższej rady
tymczasowej zastępczej 22 maja 1794 r. go wymienia.
Biskup Wołączewski zaznacza, że „w r. 1792 Benedykt
Karp’ nietylko wymurował w Johanniszkielacli kościół, ale wy¬
jednał u biskupa Stefana Giedroycia, że go parafialnym zro¬
bił“. (Biskupstwo Żmudzkie, str. 110). Z wydawnictw ówczes¬
nych wymienia Estreycher: p«2ed r. 1780: „Sielankę w imieniny
Karpiowej“ oraz „Do JW Karpia Chorążego Wilno Pi ar"
i pod r. 1782: „I)o Imp. Bened. Karpia. Wilno Piar“, (patrz
str. 483, 502).
Benedykt Karp’ z Puzynianki miał syna i dwie córki.
Z córek MARYANNA KARPIÓWNA (YII1 pokolenie) nr.
w r. 1777 poślubiła Ferdynanda Plater a starostę giegobroc-
kiego, dziedzica Osokny i Talun, a JOHANNA KARPIÓWNA
(VIII pokolenie) ur. r. 1778 — Michała Tyszkiewicza rotmi¬
strza kaw. nar. w. p. Od tego stadła poszła birżańska linia
Tyszkiewiczów*). Synem Benedykta Karpia z Puzynianki był:
IGNACY KARP’ (VIII pokolenie) dziedzic jednej z naj¬
większych fortun na Litwie, ostatni Karp’ z odnogi Johannisz-
kielskiej, wedle listy familijnej ojca z 10 grudnia 1797 r. uro¬
dzony w r. 1780, zgasł w dwudziestym dziewiątym roku ży¬
cia. „Dobrze przepędzona młodość zmarłego“ — pisze o nim
Kuryer Litewski — „jest zaszczytem, a dla żyjących przykła-
*) Platerowie h. własnego i Tyszkiewiczowie h. Leliwa — patrz Ży-
chliński (T. I, str. 199 i T. V, str. 274).
		

/Magazyn_133_03_049_0001.djvu

			— 41 —
dem będzie. Zwiedził wszystkie stolice południowej Europy;
stamtąd przyniósł obszerną znajomość sztuk pięknych, kun¬
sztów, rękodzieł, ekonomiki rolniczej. Objąwszy wielkie i ob¬
szerne dobra po ojcu swoim, odziedziczył razem wszystkie
cnoty jego“. „W krytycznym, niedawno upłynionym roku
KAZAŁ OTWORZYĆ DRZWI WE WSZYSTKICH FOLWAR¬
KACH DLA NIESZCZĘŚLIWYCH, jakiejkolwiekby byli reli-
gii i obrzędu; przez cały czas powszechnego niedostatku pie¬
czono chleby i żywność gotowano dla łaknących, a wszyscy
znaleźli wstęp łatwy i pożywienie“. „Lecz żadne pióro nie
zdoła dokładniej wysławić tego zacnego młodzieńca w praw¬
dziwej jego postaci, jak własnoręczny testament“. Przechodząc
do testamentu, Kuryer Litewski tak kończy rzecz swoją: „Re-
dakcya chciałaby wydrukować złotemi literami ten pomnik
czynu towarzyskiego, może przewyższającego rycerską chwałę,
lecz, ścieśniona krótkością czasu, wydrukowała w dodatku,
przekonana z przykładu Epaminondesa, że nie miejsce osobę,
lecz osoba miejsce uzacnia“.
Testament Ignacego Karpia, pisany 29 lutego 1808 r.,
8 marca 1809 r. do aktów p. szawelskiego, 15 marca 1809 r.
do aktów p. upitskiego i 2 kwietnia 1809 r. do aktów p. wi¬
leńskiego przez egzekutorów testamentu wniesiony został.
Testamentem tym zapisał Karp’ siostrom swoim: Maryan-
nie z Karpiów Platerowej — dobra Błogosławieństwo i Kidułe
w Księstwie Warszawskiem oraz Sużany i Girijja w p-cie wi¬
leńskim z pałacem i dworkiem w Wilnie, a Johannie z Kar¬
piów Tyszkiewiczowej — dobra Sliżyszki, Opitołoki, Kryniczyn,
Rypijki, Daroniszki, *) Krokwiany. Głównym zaś spadkobiercą
swoim uczynił EUSTACHEGO KARPIA, chorąż&#L rossień-
skiego, a później marszałka gubernii wileńskiej 4. linii ryki-
jowskiej. Zapisał mu więc:
1)	Dobra przez siebie od ks. Dominika Radziwiłła nabyte,
a mianowicie Nowe Miasto, Prcyby, czyli Pojeziorskie Dowyie-
l uńskie wójtostwo i Żubryszki.
2)	9.500,000 złotych polskich, które zabezpieczył na do-
“) O Daroniszkach, Gostanach i Junisach nie wiemy przez kogo na¬
byte, albo do jakiego należały klucza.
		

/Magazyn_133_03_050_0001.djvu

			— 42 —
brach swoich głównych, a mianowicie: na JohanniszJcielach Go-
stanach i Sękanach, Junisach, Kławanach, Linkowie, dwóch Lin¬
ków cach, Rymkunach, Lassach, Poławeniu i Malunach, z warun¬
kiem, że Eustachy Karp’ po śmierci spadkodawcy ma je ob¬
jąć*) i jako swoją własnością nimi się rozporządzać, aż mu
przez naturalnych sukcesorów Ignacego powyższa suma wypła¬
coną nie będzie.
3) 800.000 zł. poi. które na Rykijowie, będącym w doży-
wotniem posiadaniu Franciszka Maurycego Karpia, starosty jo-
dayskiego, zabezpieczył, stawiąc warunek, że sukcesorowie na¬
turalni nie inaczej do posesyi Rykijowa wejść będą mogli, aż
pomienioną sumę Eustachemu Karpiowi opłacą. Tak więc Ry-
kijów, w r. 1802 przez Maurycego-Franciszka Karpia sprzeda¬
ny, już w roku 1808 do odnogi rykijowskiej wrócił, a że Mau-
rycy-Franciszek w akcie sprzedażnym dożywocie sobie zawaro-
wał, Rykijów faktycznie z odnogi rykijowskiej nie wyszedł.
Co do wszystkich trzech punktów postawił spadkodawca
Eustachemu Karpiowi warunek, że gdyby bez potomstwa płci
męzkiej ze świata zeszedł, to i dobra nowomiejskie, od ks. Ra¬
dziwiłła nabyte, i wyżej pomienione sumy 9.500.000 i 800.000
złotych polskich na siostry Ignacego, Platerową i Tyszkiewi-
czową, po zgonie Eustachego Karpia, spaść mają, a sukcesoro¬
wie Eustachego żadnego prawa do takowej sukcesyi mieć
nie będą.
Tytułem powyższego zapisu stał się więc Eustachy Karp’
właścicielem dóbr rozległych, a proceder wszczęty pomiędzy
nim, a siostrami spadkodawcy już 3 stycznia r. 1810, przy po¬
średnictwie ks. Romualda Giedroycia, generała b. w. p. a przy¬
jaciela stron obu umorzonym został. Na mocy ugody, pod po¬
mienioną datą zawartej i wniesionej do aktów p-u wileńskiego
i upitskiego (do ostatnich 17 stycznia 1S10 r.), panie Tyszkie-
wiczowa i Platerowa dobra Rykijów, na których była zabez¬
pieczona suma 800,000 zł., „jako dawne siedlisko i pierwsze miej¬
sce imienia Karpiów“ dziedzictwem Eustachemu Karpiowi
ustąpiły, zrzekając się doń wszelkich na zawsze pretensyj. Eu-
*) Wyjaśnić należy, że na mocy praw rosyjskich dobra dziedziczne
dyspozycyi testamentowej nie ulegają i oto powód, dla którego Ignacy
Karp’ Eustachemu nie dobra same, ale znaczne sumy na nich zapisa).
		

/Magazyn_133_03_051_0001.djvu

			— 43 —
stachy zaś Karp’ zrzekł się 800,000 na Rykijów wniesionych,
a pani Tyszkiewiczowej majętność Podlinlców czyli Winki
z miastem Lhikow i z dziesięciu wsiami ustąpił. Co do reszty,
ugoda testament Ignacego Karpia potwierdza, a obie strony
zaznaczają w końcu, jako „proceder kasujemy, umarzamy,
znikczemniamy i z akt eliminować'dozwalamy“.
Tu może miejsce na to, ażeby^dalekie już pokrewieństwo,
pomiędzy Ignacym Karpiem spadkodawcą, a Eustachym Kar¬
piem spadkobiercą oraz związek pomiędzy najwybitniejszymi
osobistościami domu tego wyjaśnić. Na mocy więc wywodu
niniejszego podajemy na odwrocie tablicę genealogiczną.
Ale wracamy do testamentu. Szwagrowi swojemu Ferdy¬
nandowi Platerowi, staroście giegobrodzkiemu, zapisał Ignacy
Karp’ — 40,000 talarów. Janowi Olechnowiczowi, sędziemu
upitskiemu — należną sobie od niego sumę; Joachimowi Wierz¬
bickiemu, rotmistrzowi ziemskiemu upitskiemu — 5.000 tala¬
rów holenderskich, Tarnowskiemu — 2.000 talarów. Nie za¬
pomniał też o domownikach i sługach. Otrzymali więc: Pilec¬
ki plenipotent — 2.000 talarów i wieś Buczę, należącą do No-
womiejszczyzny; sekretarz Domański — 4.000 talarów; kamer¬
dyner Slażyński — 3.000 czerw, zł., 3U garderoby i dożywocie
na folwarku Gruże, który to folwark i na sukcesorów Slażyń-
skiego przechodzi, wszelako pod warunkiem opłacenia 200.000
złotych polskich; kamerdyner Mincewicz — 2.000 czerw. zł.
lU garderoby, oraz dożywocie na folwarku Punkry, który to
folwark i na sukcesorów Mincewicza przechodzi, wszelako pod
warunkiem opłacenia 100.000 zł. poi.; chłopiec pokojowy Le-
kierowski — 600 czerwonych złotych, oraz 150 rubli na gar¬
derobie, zapisanej Slażyńskiemu, opartych; komornik Gilwicki —
5.000 talarów; ekonom Kamiński — 2.000 talarów; Toma¬
szewski—400 cz. zł. ochmistrzyni Skenska — 100 talarów, An¬
toni Grodzki i Szymon Korytin lokaje, Dominik furman,
Szwejntys i Aleksztalis forysie — po 200 czerw, złotych; Kazi¬
mierz kucharz i Marcinek kuchcik — po 100 czerw, złotych;
Andrzej furman — 812 t. Nareszcie cała we dworze johan-
niszkielskim służba bez wyjątku płci i wieku po trzydzieści
talarów holender, otrzymała.
W kodycylu nadmienia testator, że profesorowi wenec¬
kiemu Posolą, który go leczył; już 7.000 dukatów opłacił i pro-
		

/Magazyn_133_03_052_0001.djvu

			_ 44 —
Piotr Karp’
woyski wołkowyski
1646 ż: Maryanna
Gołkowska
Paweł Chryzostom
Karp’ podkomorzy
upitski 1695 ż: Ja¬
dwiga Budembrock
I-o voto Brunnowowa.
Stefan Kazimierz
Karp’ ciwun ber-
żański i szawdowski
1698
ż: Anna Godlewska.
Jakób Ignacy Karp’
starosta płungiański
poseł w r. 1740
ż: Johanna Godebska
I-o voto Kryszpinowa.
Józef Karp’
biskup żmudzki.
Franciszek Antoni
Karp’ ciwun eyra-
golski, poseł wr. 1733
ż: Krystyna Białło-
zorówna.
•
Benedykt Karp’ cho¬
rąży upitski, starosta
płungiański, poseł
w r. 1764 i 1789
ż: Karolina Puzy-
nianka.
o:
•
Ignacy
Karp’ do¬
brodziej
włościan
f 1809
spadkodawca
Maryanna
Karpiówna
za Plate¬
rem
ur. 1777.
Józef Karp’
ciwun eyragolski,
marszałek trybunału
W. Ks. L. 1760
ż: Barbara Nagurska
Johanna
Karpiówna
za Tysz¬
kiewiczem
ur. 1778.
Maurycy-
Franciszek
Karp’
poseł 1790
starosta
jodayski,
autor zna¬
komity
•
Felicyan
Karp’ cho¬
rąży isędz.
ziem. ro-
sieński
1793 ż: Ka¬
rolina Pla-
terówna.
Eustachy Karp’ chorąży rosieński,
marszałek gub. wił. (1821-30),
żony: Paulina i WiktoryaPlaterówny
spadkobierca
		

/Magazyn_133_03_055_0001.djvu

			— 45 —
si ażeby na wypadek, jeżeli z operacyi sam umrze, Posolę już
więcej nie wynagradzano.
Z powyższego widzimy, jak dbałym był Ignacy Karp’
o nazwisko swoje, a przytem jakim hojnym był panem. Nie
mniejsze są wszakże obywatelskie jego zasługi i na zakończe¬
nie przejść nam wypada do tej części testamentu, która imię
jego zapisała na karcie najzasłużeńszych.
Słynnym więc jest zapis jego na UFUNDOWANIE PRZY
KOŚCIELE JOHANNISZKIELSKIM SZKOŁY PARAFIAL¬
NEJ DLA WŁOŚCIAN, ORAZ SZPITALA, na które prze¬
znaczył: 1) 400.000 złotych zabezpieczonych na dobrach De-
woniszkach i RypejTcach 2) dom murowany przy kościele,
3) 6 mórg ziemi pod ogród „w którym uczniowie szkoły
doświadczenia ekonomiczne czynić będą“ i 4) 40.000 zło¬
tych polskich, zabezpieczonych na folwarku Krokwianach,
które oddał pod opiekę akademii wileńskiej, a °/o °d których
na kupowanie ksiąg i instrumentów dla szkoły potrzebnych
przeznaczył. Wedle woli testatora, w szkole uczniowie mieli się
uczyć „czytać i pisać tak po polsku, jako i po rusku, arytme¬
tyki, miernictwa i ekonomiki teoretycznej i praktycznej“. Szla¬
chetną więc była myśl Karpia; nie prędko jednak urzeczy¬
wistnioną została. Szpital egzystuje od dawna. Ale szkoła tyl¬
ko w ostatnich latach założoną została i to z naruszeniem wy¬
raźnej woli testatora, albowiem wykład w języku polskim cał¬
kiem w niej pominięto.
„Już za panowania Stanisława Augusta“, mówi Kra¬
szewski, „były przykłady oczynszowania i usamowolnienia
włościan w dobrach: kanclerza Zamoyskiego, ks. Brzostowskie¬
go, referendarza koronnego, Chreptowicza, podkanclerzego li¬
tewskiego, ks. Stanisława Poniatowskiego, podskarbiego litew¬
skiego i Ignacego Massalskiego (Iliumeń r. 1774)“ Prawdopo¬
dobnie pod wpływem Maurycego-Franciszka Karpia, o którego
dziele „o poddanych“, mówimy niżej, Ignacy Karp’ dosłownie
tak testament swój zaczął:
„Ja Ignacy Karp’, czując się być dużo chorym i spodzie¬
wając się lada moment śmierci, czynię dyspozycyą następują¬
cą, którą za nienaruszoną i w niczem nieodmienną mieć chcę.
Chłopom moim wszystkim we wszystkich majątkach wszelkie
remanenta tak zbożowe, jak i pieniężne i wszelkie inne daruję,
		

/Magazyn_133_03_056_0001.djvu

			i, aby przez sukcesorów moich żadna z tej rzeczy pretensya
do tychże chłopów roszczoną nie była, jaknajsolenniej zalecam;
takoż, tak ludzi wszystkich dworowych, jako też i włościan czy¬
li chłopów wszystkich moich majątków, nie excypując żadnego
z nich, NA WIECZNE CZASY Z PODDAŃSTWA UWAL¬
NIAM I NA ZAWSZE ZA WOLNYCH MIEĆ CHCĘ, dozwa¬
lając onym wszelkich przywilejów i swobód wolnym ludziom
służących używać i nie zostawując do nich żadnego prawa
sukcesorom moim.
Ten piękny akt ostatniej woli Karpia znalazł oddźwięk
w Panu Tadeuszu Mickiewicza. Mówi Gierwazy:
Tylko ostrzegam byśmy wolności nie dali
Pustej i słownej tylko, jako za moskali,
Kiedy Pan Karp’ nieboszczyk włościan oswobodził,
A moskal ich podatkiem potrójnym ogłodzil,
Radzę więc, aby chłopów starym obyczajem
Uszlachcić, i ogłosić że im herb nasz dajem.
Wszelako zastrzedz się trzeba. Nie była to ostatecznie
wolność pusta i słowna. Bo, pomimo potrójnego podatku, za¬
kwitły wioski Karpiowskie, które na mocy prawa z r. 1881
przez „wolnych ludzi“ dziś po większej części już wykupione
zostały.
Na egzekutorów testamentu wyznaczył Ignacy Karp’ wo¬
jewodę Niesiołowskiego, chorążego Tomasza Wawrzeckiego
i Maurycego-Franciszka Karpia, któremu na schyłku życia mi-
łem być musiało, że jego rady „o poddanych“ tak piękne za¬
stosowanie znalazły.
ODNOGA MŁODSZA RYKIJOWSKA, KWITNĄCA.
STEFAN KARP’ (V pokolenie), zwykle Stefan-Kazimierz
się pisał, syn Piotra i Maryanny z Gołkowskich, a brat ks.
Piotra, Mikołaja-Stanisława, Jakóba i Pawła był stolnikiem mo-
zyrskim podsędkiem ks. żmudziciego i ciwunem berżańskim
i szawdowskim. W r. 107-1 elekcyą Jana II, a w r. 1097, jako
ciwun berżański, elekcyą Augusta II podpisał (Vol. leg. T. V
str. 297 i 903). 20 lutego 1098 r. August II nadal mu starosUvo
jodayskie (Jodaycie, alias Pogierwinie, w ks. żmudzkiem, w po-
		

/Magazyn_133_03_057_0001.djvu

			wiecie krożskim (post fata Wilhelma Żolderbacha majora) „ad
praesens donec se major praemiandorum meritorum ejus offe-
rat occasio“. 15 listop. 1674 r. przeleli nań rodzice część Ryki¬
jowa, a mianowicie folwark Michałajcie, od majętności Nozdry
wyłączony. 15 list. 1678 r. zapisała mu swoją część dóbr Ry-
kijowskich jego siostra stryjeczna Felicyanna Karpiówna, cór¬
ka Stanisława Karpia sekretarza królewskiego, 6 grud. 1687 r.
nabył Stefan Karp’ od Eufemii z Oziębłowskich Worłowskiej,
a 29 maja 1691 r. od spadkobierców Heleny z Oziębłowskich
Golejewskiej część Rykijowa, ongi przez założyciela linii Kur-
landzkiej Oziębłowskiej sprzedaną. Nareszcie 23 kwietnia 1695 r.
nabył część Rykijowa od brata Mikołaja-Stanisława, a w mar¬
cu 1G97 r. od brata Pawła. Sprzedał mu część swoją i brat
Jakób, na co dowód w zeznaniu jego syna Piotra Karpia, któ¬
re 9 września 1727 r. już Franciszkowi Karpiowi (synowi Ste¬
fana) wydał, a w którym jest wzmianka, że „czasu powietrza
wojny i inkursyi wojsk nieprzyjacielskich dwór rykijowski
spustoszony został“. Stał się więc Stefan Karp’ właścicielem
całego Rykijowa, jakim go dziad Mikołaj wziął po Sta¬
szewskich, a majętność to po dziś dzień i rozległa i piękna.
Oprócz tego po stryjecznej siostrze Felicyannie Karpiównej
wziął w wojew. nowogrodzkiem Dunaj czy ce. Krzyżyłowicze
i Karolilci. z których jednak, jak o tem w testamencie wzmian¬
kuje, Dunajczyce w zastawie były u Jeleńskich, a Krzyżyłowi¬
cze i Karoliki u Makowieckich, i nabył od Dmosickich ma¬
jętność Palehi (w ks. żmudzkiem w powiecie widuklewskim)
na którą intromitował się 18 lipca r. 1709. Testament 12
czerwca 1710 r. w Rykijowie napisał. Pochować siebie kazał
w Citowianach u ks. Bernardynów, w sklepie fundowanym
przez dziada swego Mikołaja „pod ołtarzem św. Franciszka
gdzie kamień marmurowy, z napisem liter Imienia i Erbu
położony“. Ożeniony był z Anną Godlewską*), z której jak
świadczy testament, pozostawił synów: Jana, Andrzeja, Józef a-
Michała, Franciszka - Antoniego i Felicyana, a może i córkę
1*) O Godlewskich h. Gozdawa patrz Żychliński T. 111	str. 69 Ży-
chliński Annie Godlewskiej na imię daje Barbara i twierdzi,	że była cór¬
ką Jana Kazimierza Godlewskiego, stolnika mozyrskiego	i Katarzyny
Chszczonowiczównej ciwunównej berżańskiej.
		

/Magazyn_133_03_058_0001.djvu

			— 48 —
za Iwanowskim cześnikiem smoleńskim, o której w testamencie
nie mówi nic, ale którą Franciszek-Antoni Karp’ w woli swo¬
jej z 17 marca 1769 r. jako siostrę swoją, a Adama Iwanow¬
skiego jako siostrzana wzmiankuje. Ten Adam Iwanowski 24
kwietnia 1766 r. podpisał się jako chorąży upitski*).
Z SYNÓW STEFANA Z GODLEWSKIEJ:
1)	JAN KARP’ (VI pokolenie), cześnik ks. ż mudzkiego,
23 czerwca r. 1709 Rykijów od ojca wziął w zastaw. Akt
zrzeczny Felicyana Karpia z 25 maja r. 1724 mieni go dzie¬
dzicem części Rykijowa, a mianowicie Michałoyć i Turakiszek.
2)	ANDRZEJ KARP’ (VI pokolenie) wedle drzewa Ge¬
nealogicznego oboźnym był żmudzkim — obaj wcześnie zejść
musieli.
3)	KS. JÓZEF AT MICHAŁ KARP’ (VI pokolenie), wpierw
podstoli smoleński, potem sekretarz W. Ks. Lit., wreszcie bisku¬
pem był żmudzkim. Dekret sądu z dnia 19 czerwca r. 1717
w sprawie Białkowskich i Karpiów ze Starżeńskim świadczy,
że ks. Józefat, jako podstoli smoleński, starostą był kir-
szewskim (Kirsze, Uszpełnie, Kiermarzy, Ławszkucie i Wizginie
w ks. żmudzkiem w pow. telsz. berż. i wielkich Dyrwian).
Ks. Józefat 5 Sierpnia 1717 r. jeszcze jako podstoli smoleński,
zrzekł się na [rzecz brata Franciszka - Antoniego majętności:
Rykijowa i Palek oraz Dunajczyc, Krzyżyłowicz i Karolików.
Brat jego Felicyan, w akcie zrzecznym z 25 maja 1724 r., mie¬
ni go ks. kustoszem prałatem wileńskim, a stryj jego Paweł
Karp’ (patrz odnoga johanniszkielska) 8 sierpnia r. 1733, jako
sekretarza W. K. Lit., opiekunem go wyznacza. Ks. Wołączew-
ski, jak zobaczymy niżej mówi, że probostwo miał trockie.
Żychliński junior twierdzi, że 18 Listopada 1724 r. sekreta¬
rzem W. K. L. został i że był przedtem kustoszem wileńskim
(W. Ks. T. XVIII str. 370). Postać znacząca. Kraszewski cy¬
tuje go między dobrodziejami jezuitów (domu profesorów
' *) Iwanowskich herbu Rogala na Litwie zna Niesiecki. Byli też
i herbu Łodzią. Iwanowskiego ożenionego z Kiszczanką, starośeianką
żmudzką, wymienia Kojałowicz.
		

/Magazyn_133_03_059_0001.djvu

			Jozafat Michał Karp, Biskup Zmudzki
f 1 739
		

/Magazyn_133_03_061_0001.djvu

			— 49 —
Wilno, T. IV. str. 457), a o jego działalności patrz „Wspomnie¬
nia Żmudzi“ ks. Ludwika Adama Jucewicza, oraz „Biskupstwo
Żmudzkie“ ks. biskupa Wołączewskiego. Z ostatniego dzieła
pozwalamy sobie wypisać, co następuje:
„Kanonicy żmudzcy, pochowawszy pasterza swojego (Ale¬
ksandra Horaina), nie troszczyli się o jego następcę, wiedzieli
bowiem, że księża wileńscy o tego się postarają. Jakoż, na
prośbę wileńskiego biskupa Zienkowicza, król August III, dnia
19 stycznia 1736 r., prałata wileńskiego Józefa Michała Karpia
mianował naszym biskupem. Po nadejściu od Klemensa XII
z Rzymu utwierdzającej bulli, Józefat Karp’ 7 lutego 1737 r.
przez Michała Zienkowicza, biskupa wileńskiego, Jerzego Ań-
cutę, sufragana, i Bogusława Gosiewskiego w Wilnie na biskupa
wyświęcony, niezwłocznie wysłał na Żmudź sufragana Horaina,
ażeby w jego imieniu złożył kapitule przysięgę i zaczął biskup¬
stwem zarządzać. Co gdy ten spełnił, sam biskup dn. 23 lu¬
tego do Worń przybył. W tym czasie zebrani kanonicy i inni
księża spotkali wysiadającego z pojazdu biskupa i wprost za¬
prowadzili do katedralnego kościoła. Przyszedłszy do drzwi
kościelnych, kanonik Mokrzecki w imieniu całego duchowień¬
stwa powitał Karpia. Po odśpiewaniu hymnu „Ciebie Boże
chwalimy“, gdy biskup pierwszy raz zasiadł na stolicy swoich
poprzedników, sufragan Horain piękną mową poruczył piecz}'
nowego biskupa duchowieństwo i wszystkich katolików żmu-
dzkiej ziemi. Nazajutrz w czasie mszy wielkiej, przez biskupa
odprawianej Piotr Samsonowicz, jezuita, wystąpił z pięknem
kazaniem. Zaraz po mszy ks. Sadkowski, przełożony klasztoru
krożskiego, ofiarował biskupowi książeczkę, napisaną w imieniu
wszystkich na Żmudzi mieszkających jezuitów. Chcąc jeszcze
pomnożyć ceremonie dnia tego, według dawnego zwyczaju
dwóch bernardynów, Michał Paszkiewicz i Melchior Czyżewski,
dysputowali w katedrze w rzeczach wiary z jezuitami krożski-
mi“. (Biskupstwo Żmudzkie, str. 95).
„Biskup Józefat niezwłocznie ogłosił o ustawach kościoła
obszerny list pasterski, który każdemu księdzu mieć i często
odczytywać rozkazał. List wyszedł z druku w Wilnie w r. 1737
pod tytułem : „Epistoła pastoralis ad Clerum dioecesis samogitien-
sis ex mandate 111. Excell. ac Rever. Dom. D. Josaphati Mi¬
chaelis Karp’, Dei et Apostolicae Sedis Gratia Episcopi samo-
4
		

/Magazyn_133_03_062_0001.djvu

			— 50 —
gitiensis.“ 130 str., w polskich cytatach druk gocki (patrz Wilno
Kraszewskiego,T. IV, str. 252, oraz Estrejcher, wiek XVIII, str. 164).
W liście tym, pomiędzy innemi, uczony biskup zapowiedział,
że jeżeli ktokolwiek z ludzi świeckich odważy się pomówio¬
nych o czary pławić, brać na tortury i palić, sam jako roz¬
bójnik karany będzie. Chcąc jeszcze bardziej rogi prześladu¬
jącym ułamać i czary wytępić, objawił, że pomawiających o cza¬
rodziejstwo sam rozgrzeszać będzie, księżom zać władzy roz¬
grzeszania ich nie zostawił. Od tego czasu ktokolwiek pomó¬
wił kogoś o czarodziejstwo, przez samego tylko biskupa mógł
otrzymać rozgrzeszenie. To rozporządzenie, aczkolwiek zmniej¬
szyło pomawianie o czary, jednak zupełnie ich nie wytępiło.“
(Biskupstwo Żmudzkie, str. 213).
„Biskup dobra swoje, z powodu ucieczki biskupa Horaina
do Prus przez nieprzyjaciela zniszczone, urządził i ILE MÓGŁ,
WSPIERAŁ WŁOŚCIAN SWOICH. Dokładnie porozumiawszy
się z biskupem wileńskim, oznaczył wiadome granice między
wileńskiem i żmudzkiem biskupstwem, czego dotąd nie było;
zwiedził całą część zaniemieńską; odszukał fundusz, do kościoła
pikielskiego należący; w roku 1739 ogłosił bullę Klemensa
XII Papieża, wyklinającą massonów. Prawie dwa lata tak się
rządząc w biskupstwie, wyjechał do Litwy zwiedzić kościół
trocki, którego był plebanem. Tam w folwarczku, Bezdzie-
rzyszki zwanym, bawiąc, dość ciężko zachorował. Czując blizki
koniec, zrobił zapis dla seminaryum worniańskiego *) i 10 grudnia
1739 r. oddał Bogu ducha. Ciało jego w początkach 1740 r.
przenieśli kanonicy do Worń, gdzie 8 lutego z właściwą wy-
stawnością w kościele katedralnym pochowali. W czasie po¬
grzebu Mszę wielką odprawiał sufragan Horain, a kazania
mieli prałat Gieczewicz i bernardyn Paszkiewicz. Kapituła
oddała wówczas biskupstwo Horainowi, wszakże biskupem zo¬
stał Antoni Tyszkiewicz“. (Biskupstwo Żmudzkie, str. 95).
Już z tych kilku o biskupie Józefacie Karpiu wzmianek
widzimy, jak go wysoce cenił ks. biskup Wołączewski. Cenili
go i współczesni. Estrejcher pod rokiem 1737 regestruje:
*) O zapisie tym, oraz o zapisie na aniwersarz do katedry żmudz-
kiej wspomina Franciszek Karp’ w akcie dzielczym z 24 kwietnia r. 1766.
		

/Magazyn_133_03_063_0001.djvu

			y'&ZfjfcJi Cisi_
ja40 ytä rt7Zftfort	ę^-(źrzu$e.
Y	u? JQ&Q£/&'£u ££
Autograf Jozafata-Michala Karpia, Biskupa Zmudzkiego.
		

/Magazyn_133_03_065_0001.djvu

			— 51 —
„Coelum siderum gloria stellarum Josaphati Karp’ ab. Acad.
Vilnensi. Vilnae.“, oraz „Motus siderum sub ascensionem ad
lionores Josaphati Karp a Colleg. Crosnensi. Vilnae.“ (patrz
„stulecie XVIII“, str. 164). W archiwum johanniszkielskiem wi¬
dzieliśmy cztery księgi, w skórę oprawne, z następującymi nad-
pisami, nakreślonymi ręką biskupa Karpia: 1) „Listy J. W.
Graffa Doliny, wielkiego mojego przyjaciela, do mnie pisane
po francusku“; „2) Listy różnych Ichm., do mnie pisane, które,
ażeby nikomu nie były od moich sukcesorów oddane, usilnie obli¬
guję ; 26 9-bris 1733, 3) Listy do mnie pisane różnych czasów
i różnych Ich., zebrane i konotowane w Bezdzierzu *), dn. 20 9-bris
1737 X. J. Karp’ Biskup Żmudzki; i 4) Listy do mnie pisane od
J. P. Wachsela gera Posła Szwedzkiego u króla J. M. Stanisława,
lecz podczas rewolucyi w Królewcu rezydującego, gdy po Puł-
tawskiej powrócił Król J. M. August na Thron Polski; rodem
był z Prus Polskich. Connotatum w Olsiadach, 14 Maja 1738
X. J. M. K. B. Z.“ W korespondencyi biskupiej znajdujemy
wszystkie przedniejsze nazwiska ówczesne. Żałując, że ramy ni¬
niejszej pracy, oraz niedostateczne wiadomości historyczne z owej
epoki nie pozwalają nam zatrzymać się dłużej nad korespon-
dencyą biskupią, przechodzimy do rodowodu naszego.
4) FELICYAN-PAWEŁ KARP'. (VI pokolenie), najmłod¬
szy syn Stefana z Godlewskiej, a brat biskupa Józefata, według
testamentu Franciszka Karpia z 17 marca 1769 r. horodniczy
Jcs. żmudzJciego, prawdopodobnie po bracie Józefacie, starostą
był Tcirszewslcim (Kirsze, Uszpełnie, Kiermerży, Ławszkucie
i Poszokarnia, alias Wizginie w ks. żmudzkiem, w powiatach
telszewskim, berżańskim i Wielkich Dyrwian). Wyświeca to
przywilej Augusta II z 26 marca roku 1726, dozwalający Fe-
licyanowi - Pawłowi Karpiowi na wyż wymienione wsie uczynić
wlewek prawny na osoby Franciszka i Krystyny z Białłozorów
Karpiów, horodniczych i podstarościch sądowych ks. żmudz-
kiego, a również rewersał tegoż przywileju i list dworzański na
podanie starostwa, oba z dnia 16-go lipca 1726 r., podpisane
przez Stanisława Ciołka Poniatowskiego (na Wołczynie i Ra-
*) Bezdzierz wedle Kojałowicza—majętność probostwa Trockiego.
		

/Magazyn_133_03_066_0001.djvu

			— 52 —
dwianach, podskarbiego wielkiego i pisarza ziemskiego W.
K. L.). — 25 maja 1724 r. w Rykijowie zrzekł się Starosta kir-
szewski swojej części RyJcijowa, Dunajczyc i Krzyżyłowicz oraz
majętności Paleki na rzecz brata Franciszka-Antoniego Karpia,
horodniczego i. sędziego grodzkiego żmudzkiego, starosty jo-
dayskiego.
5) FRANCISZEK ANTONI KARP’ (VI pokolenie), syn
Stefana Karpia z Godlewskiej, a brat biskupa Józefata i sta¬
rosty kirszewskiego, Filicyana, był, jakeśmy to widzieli, ho-
rodniegym, sędzią grodzkim i podstarościm sądowym ks. żmudz¬
kiego, a jak to zobaczymy, wójtem magdeburskim janiskim
i ciwunem eyragolskim. Ciwuństwo w dniu 17 kwietnia 172	
			

/Magazyn_133_03_067_0001.djvu

			- 53 —
a 13 lipca 1738 r., kupując Pocztów, już starostą polepsMm się
mieni. Był więc jodaycJcim, hirszewskim i polepskim starostą.
Był też wedle Niesieckiego, który go mylnie starostą płun-
giańskim nazywa, posłem na lconwoTcacyą w 1733 roku. Istot¬
nie 23 maja r. 1733 akt konwencyi generalnej warszawskiej
wszystkich stanów, jako ciwun eyragolski, starosta polepski,
salya munentatione konfederacyi in toto poseł księstwa żmudzJciego
podpisał (Vol. leg. T. VI, str. 608).
Po zejściu Jana i Andrzeja i na mocy aktów zrzecznycli
Józefata i Fełicyana Karpiów dziedzic RyTcijowa całego, Du-
najczyc, Krzyżylowies, KaroliTców i majętności Paleki, 13 lipca
1738 r. nabył majętność Pocztów, wks. żmudzkiem w powiecie
wilkiskim, od starosty użwentskiego Jerzego i Anny z Minste-
rów Woynów, którzy majętność tę po ojcu Dominiku Woynie,
ciwun i e użwentskim, staroście wasilkowskim i jego małżonce
Krystynie z Litawów odziedziczyli; 21 czerwca r. 1741 nabył
Weysznagołę (w ks. żmudzkiem, w powiecie berżańskim) od
Wilhelma Korffa, porucznika J. K. M., który był ją kupił od
Jerzego Korffa, ciwunowicza wieszwiańskiego, dziedzica Weysz-
nagoły, po stryju Aleksandrze Korffie, ciwunie korszewskim,
pułkowniku J. K. M.—Z dokumentów na Weysznagołę wypada,
że Jerzy Korff ożeniony był z Katarzyną Grrużewską; że 6 mar¬
ca 1608 roku Weysznagoła do Jana Siesickiego, chorążego wił-
komierskiego, należała i że Stefan Dowmont i Dorota Karpiówna
Siesiccy 20 lipca 1650 roku sprzedali ją Wilhelmowi Korffo-
wi, staroście orlańskiemu. Franciszek Karp już w akcie dziel-
czym z dn. 24 stycznia 1769 dobra te „Weysznagoła, alias Gril-
widzie“, nazywa.—29 czerwca 1713 roku nabył jeszcze Franciszek-
Antoni Karp’ od Michała Golejewskiego majętność Boczuny
w ks. żmudzkiem, w powiecie widuklewskim; 23 kwietnia
1740 roku — od Ignacego Marcinkiewicza, sędziego upitskiego,
starosty gimbagolskiego i Ludwiki z Krojerów wieś Pokopie
w ks. żmudzkiem, w pow. krożskim; skupił nareszcie trzy
części RuJciszek w ks. żmudzkiem, w pow. widuklewskim, a mia¬
nowicie : 26 kwietnia 1741 roku część Stanisława Dmosickiego
i Katarzyny z Fiedorowiczów; 15 marca 1742 r. część Michała
Laudańskiego i 3 stycznia 1760 roku część Jakóba Abramowi¬
cza. W testamencie swoim mówi jeszcze o Ryngowianach,
zastawionych u Burby, o dworku w Szawlach przy kościele
		

/Magazyn_133_03_068_0001.djvu

			— 54 —
i o kamienicy w Wilnie, pod kościołem Ś-go Michała, którą
wnukowi Ignacemu zapisał, „obligując onego, ażeby nie chciał
nikomu sprzedawać, a dla zaszczycenia imienia swego kon¬
serwować“.
22 kwietnia 1746 r. Franciszek Karp’synowi swemu, Jó¬
zefowi Karpiowi, wojskiemu żmudzkiemu, Pocztów ustąpili
4 czerw'ca 1765 roku synowi Ignacemu, sędziemu ziemskiemu
żmudzkiemu, — Gilwidzie, alias Weysznagołę, a przeżywszy
dwóch swoich synów, dwa razy dobra swe dzielił, a mianowi¬
cie : 24 kwietnia 1706, po zgonie syna Józefa, i 24 stycznia
1769, po zgonie Ignacego. Mamy nareszcie testament jego
z 17 marca 1769 r. Do aktów tych, mówiąc o jego potom¬
stwie, wrócimy. Wszystkie pisane barwnie. Wnuk jego, Mau
rycy-Franciszek, mógł po nim wziąść pociąg do pióra. W akcie
dzielczym z 24 kwietnia 1766 roku czytamy: „Tą moją ojcow¬
ską, którą mam od Boga z prawa natury, i tą mocą narodową,
którą mam z prawa powszechnego polskiego, dobrami swojemi
dysponuję“. W Citowianach pochować siebie kazał. Na opie¬
kunów Benedykta Karpia, chorążego upitskiego, synowca swe¬
go i Józefa de Raesa, sędziego ziemskiego wojewodstwa trockie¬
go, zięcia swego, wyznaczył. Nie zapomniał o kościołach rykijow-
skim, pocztowskim i innych, a w kościele pocztowskim prze¬
chował się dotychczas obraz, wyobrażający cuda S-go Wincen¬
tego z nadpisem:
„Każe Wincenty, czarci ustępują,
Zdrowie przez Niego chorzy otrzymują,
Z martwych powstają, których z pod mogiły
Wskrzesza, ulecza i dodaje siły.
Do Niego wzdycha dom Karpiów serdecznie,
By w swej opiece zachował ich wiecznie.
W osobliwości: Franciszek z Krystyną,
Józef z Barbarą. Nie z inną przyczyną
Śpieszą się, wespół z Heleną, Ignacy,
Stefan oddaje serce, jak na tacy,
Wszystkich za jedne i za wszystkich prosi,—
Niechaj to każdy, co żąda, odnosi“.
		

/Magazyn_133_03_069_0001.djvu

			Z Krystyny Białłozorownej *) miał dwóch synów, Ignace¬
go i Józefa, o których jużeśmy mówili, i córek dwie: ANNĘ
KARPIÓWNĘ (VII pokolenie) za Józefem de liaesern, sędzią
ziemskim wojewodstwa trockiego **) i HELENĘ KARPIÓWNĘ
(VII pokolenie), która 17 marca 1769 roku panną jeszcze była.
Podobno poszła potem za Józefa Franciszka Paca, kasztelana
żmudzkiego (patrz Żychl. T. V str. 10, 203, oraz T. XXVI
str. 58). ***)
Z SYNÓW FRANCISZKA Z BIAEŁOZORÓWNEJ:
1) IGNACY KARP’ (VII pokolenie), młodszy, 17 kwietnia
1763 w Wilnie, jako woyslci żmudzki, rotmistrz p-tu, szawel-
skiego i starosta polepski, manifest o bezprawiach na seymikach
podpisał (Vol. leg. T. VII, str. 134). Był także starostą jo-
dayskim. 10-go kwietnia 1765 r., t. j. w pierwszym roku pa¬
nowania swojego, Stanisław August, „zważając na znakomite
zasługi, tudzież znajomość praw i statutów ojczystych“, Woy-
skiemu żmudzkiemu przywilej na sędziostwo ziemskie ks. żmudz¬
kiego reparticyi rossieńskiej podpisał. W przywileju tym mówi
król: „W pierwszych początkach powierzonego nam nad tym
królestwem panowania, usilność starań Naszych obróciwszy do
ugruntowania kursu sprawiedliwości, pryncypalnym każdego
państwa fundamentem będącej, ks. żmudzkiemu dwa ziemstwa
ku sądzeniu spraw w Rossieniach i Telszach fundować pozwo¬
liliśmy“.
i *) Białłozorowie herbu Wieniawa, patrz Niesiecki oraz Żychliński
T. V str. 10. Wedle Żychlińskiego Krystyna z Białłozorów Karpiowa była
córką Karola Białłozora, wojewodzica mińskiego, starosty kiersnowskiego
i Agnieszki Romerównej. Testament Krystyny Karpiównej z 19 stycznia
r. 1720 świadczy, że miała braci: Mateusza, starostę kiersnowskiego;
Kazimierza, starostę koyrańskiego ; Jerzego Białłozora, starostę nowomłyń-
slciego, a pozew Kazimierza z Kozielska Ogińskiego, wojewody trockiego,
z 28 maja 1723 roku mieni tych trzech braci podstolicami upitskimi i ciot¬
kę ich Helenę z Białłozorów Aleksandrową Ogińską, 2-o voto Wołłowiczową,
chorążynę bracławską wymienia.
v **) De Raesów herbu własnego ród wygasły po mieczu w r. 1852
(Żychliń. T. V str. 250). Józefa de Raesa, jako towarzysza chorągwi hussar-
skiej króla Augusta w wojsku litewskim, wymienia Niesiecki.
'***') Pacowie herbu Gozdawa wygaśli w r. 1835.
		

/Magazyn_133_03_070_0001.djvu

			18 października 17G0 r. podpisał August UC concens ad
cedendum dzierżawy Pogierwinie, alias Jodaycie, Franciszkowi
i Krystynie z Białłozorów Karpiów, starostom polepskim, na
osobę Ignacego Karpia, woyskiego i rotmistrza księstwa żmudz-
kiego. 7 października 17/jf r. podpisał Jerzy Dettloff, na Bo¬
rysławiu, Włodawie, Różanie i Terespolu, Hr. Fleming, podskarbi
wielki i pisarz ziemski W. K. L. rewersał listu królewskiego,
oraz list do dworzanina królewskiego o podanie oznaczonej
dzierżawy in possessionem Ignacego Karpia.
Był więc Ignacy Karp’ starostą jodayskim po ojcu i dziadku,
a w roku 176$ Stanisław August potwierdzi! mu, jus commu-
nicativum na Jodaycie na małżonkę Kunegundę z Przyałgow-
skicli *). (Dokument autentyczny bez dnia i miesiąca !). 7 czerw¬
ca 1768 r. Komisya Rzeczypospolitej Skarbu W. Ks. L. list
dworzański na podanie Jodayć in possessionem Karpiów pod¬
pisała.
Na mocy rezygnacyi ojca z dn. 4 czerwca 1705 r., dzie¬
dzic Hykijowa i Gilwidź, alias Weysznagoty, od Mateusza i Ka¬
tarzyny z Horbaczewskich Chormańskich, oraz od Jana i Kon¬
stancy! Olechnowiczów kupił Jakiszhi, alias Poryngowie, w ks.
żmudzkiem, w pow. berżańskim. Z aktu dzielczego z 24 sty¬
cznia 1769 r. wypada, że zszedł bezpotomnie i w roku tym już
nie żył, a w aktach kościoła mitawskiego przechowała się luźna
karta z następującym nadpisem :
Ignacy Karp’
Sędzia Xięstwa Żmudzkiego
Starosta Polepski y Jodayski
Pan dziedziczny na dobrach Rykiowo i Gielwidzie
Pełen zasług przed Bogiem y Oyczyczną
• ■ *) O Przyałgowskich patrz Kuropatnicki, Małachowski i Bobrowiez.
Kazimierz Przyałgowski, chorąży derptski, w r. 1674 elekcyę Jana III pod¬
pisał (Vol. leg. T. V str. 297): Antoni Przyałgowski był starostą rowkow-
skim i podczaszym ks. żmudzkiego 1764 (z dokumentów johaniszkielskich)
Ks. Przyałgowski napisał dzieło pod tytułem „Żywoty Biskupów Wileńskich“,
na które zsyłamy się nieraz. Nareszcie w czasach Obecnych pan Józef Przyał¬
gowski herbu Dołęga na Białłozoryszkach w Wiłkomierskiem dziedziczy.
		

/Magazyn_133_03_071_0001.djvu

			umarł w Nitawie
Roku MDCCLXVIII dnia XXVI października
Lat mając życia swego XXXIV y III miesięcy.
Ożeniony l-o voto z Johnnną Białłozorówną, *) która w te¬
stamencie z 12 stycznia 17G5 o bracie swoim Józefie Białłozo-
rze, liorodniczym upitskim, i o procesie (o spadek jakiś) z Jó¬
zefem Tyszkiewiczem, podstolim brzeskim, nadmienia; 2-o voto
miał Ignacy Karp’, jakeśmy to już widzieli, Kunegunde Przy-
ałgowsJcą, podstarościankę żmudzką, która 2-o voto poszła za
Franciszka Szemiotlia i wniosła mu starostwo polepskie, prawdo¬
podobnie po pierwszym mężu. 23 kwietnia 1774 r. Franciszek
i Kunegunda z Przyałgowskich Szemiothowie, starostowie po-
łepscy, swoje prawa na starostwo jodayckie synom Józefa Kar¬
pia cedowali.
Poprowadził ród:
2) JÓZEF KARP' (VII pokolenie), wedle aktu zrzecznego
ojca z 22 kwietnia 17 Mj r., wójt magdeburski janislci, potem
woysiei żmudzki i oboźny upitski, wreszcie ciwun eyragolski.
Według wywodu z roku 1797 starostą był kirszewskim, marszał¬
kiem koła duchownego i podskarbim trybunału W. Ks. Lit.,
a oblig z 5 kwietnia 1760 roku i kilka innych dokumentów,
jako starosta kir szewski i marszałek trybunału W. Ks. Lit.
podpisał.
W Jahanniszkielach widzieliśmy bogaty zbiór portre¬
tów rodzinnych, ale trudno się w nim zorientować, albowiem
na portretach niemasz napisów. Podajemy tutaj wizerunek
z portretu, który, według tradycyi, Józefa Karpia wyobraża.
13 listopada 1744 r. podpisał August III concens ad ceden-
dum wójtostwa magdeburskiego janiskiego ex persona Fran¬
ciszka Karpia Józefowi Karpiowi, synowi jego. 10 listopada
1748 r. podpisał podskarbi wiel. i pisarz ziemski W. Ks. Lit.
Fleming rewersał listu królewskiego, oraz list do dworzanina
skarbowego na podanie wójtostwa Józefowi Karpiowi. 5 gru¬
dnia 1752 roku podpisał August III-gi ciwuństwo eyragolskie
Józefowi Karpiowi post liberum resignationem Franciszka Karpia.
’■*) O Ignacowej z Białłozorów Karpiowej w monografii Białłozorów
Żychlińskiego niemasz wzmianki.
		

/Magazyn_133_03_072_0001.djvu

			— 58 —
Na mocy aktu zrzecznego ojca z 22 kwietnia 1746 r. dzie-
dzic Pocztowa, wedle wywodu z 1797 roku, posiadał Józef Karp’
Lesiszhi w Grodzieńskiem, oraz lenność Lopołały w Kowieńskiem,
która, że do spadkobierców jego należała, mamy dowód w kwi-
tacyjnym zapisie Ignacego Kaczewskiego i Ignacego Montwiłła
z 23 kwietnia 1773 roku; w akcie dzielczym jego synów
z 15 maja 1782 r. znajdujemy jeszcze Krasnogaliszlci (w powie¬
cie berżańskim, w ks. żmudzkiem). 16 sierpnia 1758 roku
wraz z żoną Barbarą z Nagurskich otrzymał prawem donacyj-
nem od oboźnego słonimskiego Mikołaja i Justyny z Wolskich
Karpiów Karpowicze, alias Brzozową, a prawo to później stwier¬
dzili: 15 stycznia 1785 r. Róża z Karpiów Niedźwiecka ; 14 ma¬
ja 1785 roku Franciszek Siemiradzki, rotmistrz nowogrodzki,
w imieniu żony Anny z Karpiów, i 12 marca 1791 r. Józef
Karp’, koniuszyc słonimski (patrz wywód linii na Brzozowej).
Tak więc Brzozowa, najstarsze Karpiów dziedzictwo, na linię
rykijowską przeszła. Oblig ciwuna eyragolskiego z 23 kwie¬
tnia r. 1759 świadczy nareszcie, że miał jeszcze w powiecie
lidzkim dobra Lesiszcze, może Leszczyce, o których patrz
strona 11 i 22.
Akt dzielczy Franciszka Antoniego Karpia z 24 stycznia
1769 roku i jego testament z 17 marca tegoż roku, pisane już
*) Nagurskich herbu Ostoja ród na Żmudzi zdawna wielce zasłużo¬
ny. Niesiecki przez o ich pisze; na Żmudzi zwykle się przez u pisali.
Według Niesieckiego Łukasz z Parzniczowa Nagórski h. Ostoja,, marszałek
dworu Anny, infantki i królewnej polskiej, starosta garwoliński, woy.ski
łęczycki, ożeniony był z Barbarą Mniszkówną z Wielkich Kończyc, podko-
morzanką koronną, która mu w r. 1571 w Warszawie u S-go Jana nagro¬
bek wystawiła.
Ks. biskup Wołączewski w swojem Biskupstwie Żmudzkiem mówi
o trzech świątyniach i jednym klasztorze fundacyi Nagurskich : l-o więc—
w r. 1684 wystawili Nagurscy pierwszą w Żoginiach kaplicę i utrzymy¬
wali przy niej księdza świeckiego, a w r. 1762 Jakób Nagurski starosta
ginteliski i Urszula z Billewiczów Nagurska, spełniając wolę Wawrzyńca
Nagurskiego, ciwuna dyrwiańskiego, w tychże Żoginiach klasztor fran¬
ciszkański wznieśli i hojnie uposażyli, nadając, oprócz funduszów
dwie wsie : Legucie i Nagie. 2-o—w drugiej połowie XVIII wieku Jan Na¬
gurski wystawił w Jakubowie kaplicę, której ksiądz zwykł pobierać co rok
600 złotych z dworu Miszuć. I 3-0--w r. 1796 Panowie Nagurscy okazały
kościół w Kurtowianach wznieśli, zdobiąc go pięknymi obrazami (patrz
str. 186, 105 i 112).
		

/Magazyn_133_03_073_0001.djvu

			Josef Karp
Starosta Kirszewski, Ciwun Eyragolski (1752)
Marszalek Trybunału W. Ks. Lit (1764?).
LICHTDRUCK. C. F FAY FRANKFURT A. M.
		

/Magazyn_133_03_075_0001.djvu

			po zgonie syna Józefa, są dowodem, że Józef z Barbary Nagur¬
skiej *) miał trzech synów : Franciszka (Maurycego - Franciszka),
Felicyana i Ignacego, oraz córki, których imion akta te nie
wymieniają. Z nich JOHANNA KARPIÓWNA (VIIT pokolenie)
była za Józefem Kownackim *), a KRYSTYNA KARPIÓWNA
(VIII pokolenie) za Ludwikiem Hryniewiczem. **) Pierwsza
w dniu 20 maja r. 1773, a druga w dniu 23 kwietnia r. 179G
braci z otrzymania sum posagowych skwitowały. Pokwitowań
tych w autentyku nie widzieliśmy, ale znaleźliśmy ich registra-
cyę w jednym z inwentarzów.
W r. 1779 Jakub na Wielkich i Małych Korcianach hrabia Nagurski,
pułkownik jeneralny ks. żmudzkiego, powst., ginten., wierzajn. etc. sta¬
rosta, kawaler orderu S-go Stanisława, żonie, Maryannie z Puzynów, na¬
grobek w kościele Ś-go Franciszka położyć kazał. (Patrz Wilno Kraszewskie¬
go, T.IVstr. 319.) Podkomorzy Żmudzki był posłem naseyml782r. W roku
1794 Jan Nagurski, rotmistrz kawał, narodowej, w ks. żmudzkiem własnym ko¬
sztem wystawił pułk jazdy 500 koni, wykonywująe ofiarę ojca Jakóba Na-
gurskiego. W tymże roku Kajetan Nagurski podpisał 23 kwietnia piel wszy
uniwersał powstania. (Patrz Korzon „Dzieje Wewnętrzne za Stanisława
Augusta“).
Tyle ze znanych źródeł, oprócz których mamy testament z 20
października 1770 r. Johanny z Szuksztów l-o voto Franciszkowej
Nagurskiej, podsędkowej ks. żmudzkiego, a 2-voto Andrzejowej Staszew¬
skiej, stolnikowej upitskiej, która po pierwszym mężu wzięła dożywocie na
Kurtowianach i zostawiła sześcioro dzieci: 1) Jana Wawrzyńca Nagurskiego,
ciwuna Wielkich Dyrwian, surrogatora ziemskiego i sędziego grodzkiego
żmudzkiego, 2) wyż wymienionego Jakuba Nagurskiego, podkomorzego ks.
żmudzkiego, pułkownika jeneralnego żmudzkiego, starostę na kilku staro¬
stwach, 3) Franciszkę Nagurską za Mikołajem Ciechanowieckim, starostą
duchińskim, 4) Petronellę Nagurską za Wilhelmem Janem Platerem, woj¬
skim inflantskim, 5) Maryannę Nagurską za Marcinem Skarbek Ważyń-
skim i 6) Barbarę Nagurską za Józefem Karpiem, ciwunem eyragolskim.
W testamencie oprócz tego o Ludgardzie Nagurskiej, przełożonej krożskie-
go klasztoru benedyktynek, też jest wzmianka. W roku 1791 Franciszek Na¬
gurski był rotmistrzem inflantskim.
*) Kownaccy herbu Suchekomnaty na Litwie—patrz Niesiecki. Są
także herbu Slepowron.
. **) Hryniewiczowie herbu Przyjaciel, patrz Niesiecki. Generał zie¬
miański Ignacy Hryniewicz dowodził pospolitem ruszeniem ziemi liwskiej
w r. 1794 (Korzon. Dz. Wew. T. VI str. 202). Hryniewicz—starosta szymański
po Karolu Karpiu (patrz Pamiętniki Józefa Kossakowskiego str. 59). Koja-
łowicz Hryniewiczów Hryniewiczami - Legieckimi nazywa.
		

/Magazyn_133_03_076_0001.djvu

			— GO —
Z SYNÓW JÓZEFA I NAGÓRSKIEJ :
1) MAURYCY-FRANCISZEK KARP’ (VIII pokolenie),
starosta jodaycki po stryju, dziadku i pradziadzie, poseł na seym
z ks. żmudzkiego w 1790 r., a w 1794 r. deputat ks. żmudzkie¬
go i członek Najwyższej Rady Tymczasowej Zastępczej W. X. Lit.
(patrz. Korzon — Dzieje Wewnętrzne za Stanisława Augusta,
T. VI str. 4), według listy familijnej z 1816 r., urodził się w r.
v, 1749. W młodości do stanu duchownego był przeznaczony,
o czem świadczy testament jego dziadka Franciszka-Antoniego
Karpia, ciwuna eyragolskiego, z 17 marca 1769 roku.
Odziedziczywszy wespół z braćmi dobra Rykijów i Gilwi-
dzie po stryju Ignacym, sędziu ziemskim żmudzkim; a Pocz¬
tów, Karpowicze alias Brzozową, Pierzchowicze i Krasnogaliszki
(w powiecie, berżańskim, w ks. żmudzkiem), po ojcu Józefie
Karpiu, ciwunie eyragolskim, na mocy aktu dzielczego z 15 ma¬
ja 1782 r., został właścicielem całego Rykijowa (z folwarkami
Paleki alias Gańlica, z jeziorem i t. d.), oraz 1/3 części Kar-
powieź v. Brzozowej, Pierzcliowi.cz i Krasnogaliszek, pod pro¬
cesami będących. 27 września 1797 r. swoją część Karpowicz,
alias Brzozowej bratu Felicyanowi, sędziemu ziemskiemu
rossieńskiemu, sprzedał, a 17 marca 1802 r. sprzedał Ryki¬
jów Benedyktowi Karpiowi, chorążemu generalnemu pow.
upitskiego i kawalerowi orderu S-go Stanisława (z odnogi
johaniszkielskiej), zachowując sobie dożywocie, na co jest akt
jego, własną ręką pisany. Zaznaczywszy, że dobra Rykijów
w 1776 roku były w zastawnej posessyi Franciszka i Zofii'
z Antoniewiczów, lcrajczych smoleńskich, i że do pewnej na nich
sumy pretendował Bartłomiej Bystram, siędzia ziemksi upitski,
jako sukcesor Antoniewicza, tak ciągnie dalej: „A że majętność ta,
od pierwszego onej dziedzica, Mikołaja Karpia, podkomorzego
wołkowyskiego, aż do mnie, dzisiejszego onej posessora, przez
dwieście lat nieprzerwanym ciągiem była dziedzieznem siedli¬
skiem imienia Karpiów, przeto, chcąc, aby i na czas dalszy
w tymże zostawała domu, o dziedzictwo onej z J. W. Benedyk¬
tem Karpiem, mającym na niej sumę zastawną, dobrowolną
zawarłem umowę, na fundamencie której dobra Rykijów
J. W. Benedyktowi Karpiowi sprzedaję“. Nie wyszedł jednak
Rykijów z rąk odnogi rykijowskiej, albowiem, jak to widzie¬
liśmy, już w 1809 r., t. j. jeszcze przy dożywociu Maurycego-
		

/Magazyn_133_03_077_0001.djvu

			— 61 —
Franciszka, przeszedł na własność jego synowca, Eustachego,
któremu Ignacy Karp’, chorąży upitski, wraz z Rykijowem,
znaczną część fortuny własnej zapisał, a Maurycego - Franciszka
na egzekutora testamentu wyznaczył.
Zdaje się, że Maurycy - Franciszek w r. 1780 wystawił ka¬
plicę w Pokopiach, o której, jako o fundacyi Karpia ks. Wołą-
czewski w swojem Biskupstwie Żmudzkiem coś mówi (str. III).
Oprócz tego w jednym z inwentarzy znaleźliśmy wzmiankę,
że Maurycy-Franciszek Karp’, Franciszek Zawisza Dowgiałło
i ks. Marcin Gluski 5 czerwca 1800 r. altaryę Rykijowską
fundowali.
Człowiek wielkiej erudycyi, jedna z najwybitniejszych posta¬
ci w rodzie swoim, zacny poseł na seymie czteroletnim, czasu któ¬
rego nietylko słowem, ale i piórem walczył, jednocześnie ze Staszy-
cemi Kołłątajem, ale zdaniem ks. Kalinki „od obu nierównie wyż¬
szy“, był, jak się zdaje, najznakomitszym autorem politycznym
swojej epoki. Że jednak „w imieniu obozu królewskiego nie było
bezpiecznie przemawiać jawnie“ (patrz Seym Czteroletni, T. 2 str.
531), więc i Karp' pism swoich nie podpisywał. I znane były dzieła,
nie autor, którego nazwisko historycy dopiero ostatniemi czasy
wspominać zaczęli. Musimy się nad nim dłużej zatrzymać.
Bentkowski o Karpiu mówi tylko raz jeden, regestrując 0braz Seymi
„Obraz Seymików przez P. Karpia, posła żmudzkiego“ w Warsza- kÓW‘
wie u Diufura 1791 r. (Patrz Historya literatury T. II str. 105).
Zaznaczam, że w tym zatytułowaniu przed nazwiskiem, zamiast
litery P litera M czy F stać powinna. Obraz seymików wy¬
mienia także Estrejcher (patrz XVIII stulecie, str. 625).
W rozprawie tej znajdujemy tak barwną, epiczną pra¬
wie, charakterystykę seymików, że trudno ją tutaj ominąć.
„Abyśmy wiedzieli, co są sejmiki nasze“—-mówi autor—„zbierzmy
w jeden obraz rozrzucone, a niekiedy mniej, niekiedy więcej
skupione, szczególniejsze onych widoki“. „Oto w czasie, prawem
oznaczonym, zbierają, spisują, prowadzą Kraffowie nasi głodną
łapciuchów rzeszę, tłuszczę opojów, rycerstwo kuflowe, postrach
i zgrozę karczemnych brodaczów, uszabloną chałastrę, od pługa
i cepa oderwaną. To przebrane obywatelów czoło w przeciągu
podróży do miejsca obrad, na popasach i noclegach, wrzeszcząc
chrapliwem gardłem, z którego browar i życzliwe pryncypałom
		

/Magazyn_133_03_078_0001.djvu

			- 62 —
swoim na przemiany buchają wiwaty, głuszy niebo, zaraża
ziemię, przeraża uszy. W tym porządku i sprawie, w jakim
z domów ruszyło, przybywa na miejsce obrad do miast, godnych
takiego zgromadzenia. Rozkłada się i mieści po karczmach
i stodołach. Zasiada do stołów, na przemorzone przygotowanych
brzuchy. Rwie i pożera na przepych niedowarzałe kęsy. Śmie-
rzy głodne przepadlego żołądka przemory. Żłopie całemi becz¬
kami ostatek rozumu ćmiące napoje. Nakoniec, tak uraczona,
do publicznych się zabiera czynności. Wychodzi, wali się
za pryncypałem swoim, processyonalnie współrywalów swoich
obchodzić mającym. 'A tu jedni szukają już spoczynku,
w gnuśne zatoczeni rynsztoki. Inni sprośnem rzyganiem, prze¬
pełnionym ulżywają wnętrznościom. Drudzy wrzaskliwemi okrzy¬
ki walczą z podobną sobie naprzeciw idącą kupą. Spotykają
się: tymczasem opój potrąca drugiego opoja Łotr jeden z dru¬
gim się schodzi łotrem. Wymawiają sobie dawne urazy. Lżą
się najoliydliwszemi słowy, zgrzytają, biorą się do oręża, wy¬
wodzą przerdzałe ze zbutwiałych pochew szablice. Tną się.
Powstaje gamoń. Błyszczą kordami. Szczęk się po powietrzu
1’ozlega, roście grom i wrzawa, przybywa obiema żołnierzom
posiłku. Rzeź nastaje. Ten szuka odciętego nosa, ten odkrojo¬
nego maca ucha. Ów palce rozsypane zbiera. Tamtego krzy-
wemi po twarzy piętnują kresami. Krew się toczy ryczatłem,
huczy strzelba, kule latają. Dostaje się zbrodniom i niewin¬
nemu.“ „Cóż przecież czynią dalej?“ zapytuje autor i daje
smutny obraz postanowień i wyborów sejmikowych, dobijając
się w rezultacie o zmniejszenie liczby sejmikujących do pewnej
osób „światłych ilości“, oraz o wprowadzenie do elekcyi
^cichych wotów“.
Uwagi naci	Kraszewski z dzieł Karpia cytuje przekład słynnej pracy
rządem Polskl',,Conside'ration 8ur le gouverment de Pologne et sur sa reforma-
tion, projetee en Avril 1772 par Jean Jacques Rousseau.“
Przekład wyszedł podtytułem: „Uwagi nad rządem Polski, oraz
nad odmianą, czyli reformą onego, projektowaną przez J. Jakóba
Rousseau, obywatela genewskiego, z franc. na ojczysty języh prze¬
łożona Miesiąca Grudnia 20, 1788j. Warszawa 1789, Groell.“
Wpływowi Jana Jakóba Rousseau w Polsce poświęca ks. Ka¬
linka 19 stronic w wiekopomnej pracy swojej o seymie cztero-
		

/Magazyn_133_03_079_0001.djvu

			LICHTDRUCK. C. F. FAY FRANKFURT A. M
		

/Magazyn_133_03_081_0001.djvu

			— 63 —
letnim (t. II sti\ 442—4G1). Tam też odsyłamy czytelnika,
a tutaj powtórzymy krótko, co o „Uwagach nad rządem Pol¬
ski“ mówi Kraszewski.
„Jak w początku seymu, tak i teraz nie zbywało na
przygotowujących umysły pismach, tyczących się reformy rządu.
Do nich zaliczyć należy w tym roku wydane, w przekładzie
Karpia (staraniem Wojciecha Turskiego) „Rady J. J. Rousseau“,
słynnego filozofa genewskiego, żądaniem Wielhorskiego wywo¬
łane. Nie mógł się zasad swych wyprzeć Rousseau i na nich
opierać się musiał, jednakże czuł on dobrze, że ustawy na¬
rodu, długowiecznem życiem wytworzone, lekkomyślnie zmie¬
nić i zastąpić dobrowolnemi, a wymuszonemi się nie dają.
Rousseau jest bardzo oględnym; wskazuje poprawy w duchu
samych ustaw, podnosząc te, które uznaje dobremi, i dając im
przewagę. Na samym początku zaraz pisze: „Nie mówię, iżby
nałeżoło rzeczy w tym, co są, zostawić stanie, lecz mówię, iż
tykać ich bez wszelkiej ostrożności nie trzeba. “ Mówiąc
zaś o obyczajach, Rousseau nastaje na to, ażeby właściwe na¬
rodowi, choćby obojętne, choćby nawet niezbyt pochwalenia
godne (byle nie absulutnie złe), zachować się starano, jako do
kraju przywiązujące i nie dające się zlać z cudzoziemcami.
Toż samo prawie radził w swej nocie ks. de Ligne,“ (patrz
Polska w czasie trzech rozbiorów t. II str. 261).
Korzon przypisuje Franciszkowi - Maurycemu Karpiowi 0 poddanych
znakomite dzieło „Ü Poddanych Polskich“ w r. 1788. Według Polskich-
Bentkowskiego dzieło to wyszło bezimiennie i bez miejsca
(w Krakowie — patrz Historya Literatury, t. II, str. 110.) Est-
rajcher wymienia je pod r. 1788, a imię Maurycego-Franciszka
Karpia, jako domniemanego autora, stawia pod niem w nawia¬
sie (patrz str. 564). Ks. Kalinka mówi o niem: „To pismo
wszyscy jednozgodnie chwalili, zaliczając je sprawiedliwie do
pierwszorzędnych na tem polu prac. Autor, opowiadając w niej
jaskrawo krzywdy stanu włościańskiego, nie tai swego oburze¬
nia, iż Rzeczpospolita przez długie wieki taki stan rzeczy obo¬
jętnie znosić mogła. „Cóż po narodzie, który nie dba o szczę¬
śliwość swoich mieszkańców?“
W r. 1789 Ks. Pilchowski napisał „Odpowiedź na pytanie,
czyli dodatek do księgi o poddanych polskich“. Korzon cytuje
		

/Magazyn_133_03_082_0001.djvu

			— 64 —
Myśli
polityczne.
program reformy, żądanej przez Karpia i ks. Pilchowskiego.
Domagają się oni: a) wolności dla rolników, a pod tym wyra •
zem pojmują: wolność wydawania córek na wsie cudze i żenie¬
nia się, gdzie zechcą; opisanie zwierzchności panów i sprawie¬
dliwość tak praw, jak i magistratur; posiadanie majątku, sprze¬
dawanie go, przeprowadzanie się na inne miejsce. „Bardzo
użytecznem będzie, aby, gdy wezmą się do uwolnienia chłopów,
panowie uwalniali razem wszyscy“, b) władza sądzenia chłopów
ma być odjęta ekonomom i powierzona im samym „pod prze¬
zornością pańską lub pasterza“, a z czasem, gdy lud się oświeci,
powinny być ustanowione magistratury sprawiedliwości po
miasteczkach, złożone ze szlachty, mieszczan i chłopów; c) trzeba,
aby chłopi mieli własność jakąśkolwiek; d) kraj, (t. j. zapewne
seym) weźmie na siebie urządzenie miary pańszczyzn i powinności,
lub też oznaczy czynsz, złożony np. w postaci trzeciego lub czwar¬
tego snopka; e) chłopom powinna być udzielana edukacya
czytanie, pisanie, rachowanie i nauka moralna; f) za dobre
sprawowanie się i gosdodarowanie mają być udzialane nagrody.
(O poddanych w Polsce roku 1788 str. 57, 92, 97, 102, 108,
109, 110; patrz Dzieje Wewnętrzne za St. Augusta, Tom I
str. 420).
Zaznaczyć należy, że przeciwko dziełu „o poddanych“
wystąpił tylko jeden głos ks. Grabowskiego, któremu odprawę
daje praca pod tytułem „Uwagi praktyczne o poddanych pol¬
skich względem wolności i niewoli“—w Warszawie, u Diufura
r. 1790. Wszakże autor tej pracy dotąd niewiadomy.
Ks. Kalinka twierdzi stanowczo, że autor książki „O pod¬
danych polskich“ był także autorem drugiej znakomitej pracy,
zatytułowanej „Myślipolityczne dla Polski“, a ogłoszonej w War¬
szawie w drugiej połowie* roku 1789 (według Korzona, w dru¬
karni wolnej, (patrz Seym czteroletni T. II str. 544 i We¬
wnętrzne Dzieje, T. I. str. 428). Tak samo twierdzi Estrejclier,
który zna dwa wydania Myśli Politycznych, a pod nim dodaje
w nawiasie: „przez autora O Poddanych Polskich“ (patrz XVIII
stulecie str. 582). Kto jest autorem obu tych pism, tego ks. Ka¬
linka nie wie. Chciałby autorstwo obu ks. Prymasowi przy¬
pisać. Dla obu pochwał nic szczędzi (patrz Seym Czter. T. II
str. 529 do 545). — Myślom politycznym więcej niż 20 stron
		

/Magazyn_133_03_083_0001.djvu

			— 65 —
poświęca. I niechaj wolno nam będzie przytoczyć poniżej urywki
z tego, co mówi, jak najbardziej, co można, skracając:
„Książka ta—są słowa Kalinki—napisana bardzo ostrożnie,
z całą pamięcią, aby nikogo nie zadrasnąć, a także, aby nie zdra¬
dzić swego pochodzenia, odznacza się wielkim spokojem, wyrozu¬
miałością i tym szerokim poglądem, który daje wniesione po¬
nad stronnictwa stanowisko. Autor nie chce bynajmniej ucho¬
dzić za reformatora, nie podaje programu przerobienia całej
Rzeczypospolitej. Na taicie zabawki on się nie puszcza; zbyt
jest rozumny, aby nie wiedział, że tego rodzaju plany, choć
imponować mogą, skutku praktycznego nie przynoszą; on bie¬
rze pod rozbiór, jeden pod drugim, wszystkie wielkie interesa
krajowe i ukazuje, gdzie i w jaki sposób można i trzeba złemu
zaradzić. “
„Pierwszy rozdział poświęcony jest przedstawieniu, czem
być powinien dobry Radca w Radzie krajowej, i domaga się
od niego dwóch warunków: gruntownego rozsądku i dokład¬
nej znajomości rzeczy, o której radzi. „Jeżeli radzi o obcych
narodach, powinien znać ich stosunki i czynności, powinien
mieć przejrzałość, do jakiego celu dąży, bo, jeżeli nie zgadnie
zamiarów cudzych, łatwo w nieszczęście może wciągnąć naród.
Nie powinien mieć nigdy zawziętości i zemsty; każdego zdanie
pilnie i gruntownie ma rozstrząsnąć i najnienawistniejszego po¬
chwalić zdanie, jeżeli jest rozumne“. I dalej: „Niech wiedzą
rządzący, że przyjaźń kraju z krajem nie jest to samo, co
człowieka z człowiekiem; bo człowiek z człowiekiem może mieć
przyjaźń dla osobliwszego upodobania, dla talentów niektórych,
kraj zaś z krajem pilnuje przyjaźni tylko dla interesu. Stąd
idzie, że z najnieprzyjaźniejszym narodem zgadzać się czasem
potrzeba, kiedy interes i okoliczności tego wymagają
„Drugi rozdział mówi o sposobach, które znaleźć trzeba,
aby Polska uszczuploną nie była. Uchwalona 100 tysiączna armia
przechodzi siły kraju „jeżeli nie o 1’ewolucyjną, ale o stałą
chodzi armię. Liczymy 20.000 wsi. Z trudnością jednak
wieś więcej nad trzech zdrowych żołnierzy dostarczyć może.
W skarbie niemasz pieniędzy i nie wiemy jeszcze, ile ich mieć
będziemy; nie można więć z góry przesądzać wydatków.“ Roz¬
tropniejszym wydaje się projekt ks. podskarbiego Poniatow-
5
		

/Magazyn_133_03_084_0001.djvu

			— G6 —
skiego, iżby utworzyć armię 60.000; bo, jak mówił Maurycy
de Saxe, lepiej jest mieć mało wojska, a dobrze płatne i opa¬
trzone, niż liczne, a we wszystkiem cierpiące niedostatek.
Lecz, choćbyśmy mieli sto, a nawet dwakroć sto tysięcy, jesz¬
cze nie oprzemy się naszym sąsiadom, z których jeden 400,
drugi 300, trzeci 200 tysięcy wystawić może. „Może przy tera¬
źniejszym patryotyzmie (mówi autor dalej) nie wejdę w smak
że nie dobywam szabli i nie wołam narodu do broni, aby się
wybijał; ale upewniam, że bardzo źle robiłbym, gdybym chciał
rozżarzać ten ogień. Szukaj, norodeie, abyś się nie bił, a nie
porywa) się, clopokąd łatwej sposobności i pomyślnej nie znaj¬
dziesz pory.“
„Następują szeregi rozdziałów o wewnętrznych stosunkach
Rzeczypospolitej.“ „Szczęście i potęga naszego kraju“—mówi
autor—„zależy od szczęśliwości naszego chłopstwa“ — i tu na
stępują myśli, które już znamy z dzieła o poddanych.“
„W dwóch rozdziałach o miastach wymienia różne uciski,
jakich mieszczanie od szlachty i żołnierstwa doznają. „Trzeba
koniecznie reprezentantów z miast, chcąc rząd mieć doskona¬
łym. Cóż po takim narodzie, który nie dba o szczęśliwość
swych obywateli?“
„Książka rzeczona jest i tem uderzająca, że ona jedna
w owej epoce na żydów nie powstaje. Wprawdzie domaga
się autor, aby na karczmach i arendach żydzi nie siedzieli,
„bo oni chłopów rozpili i z pijaństwa ich żyją,“ ale zastanawia
się nad ubóstwem żydów, nad ich przepisami religijnymi co
do wyboru w mięsie, w nabiale i w rybach i nad przemocą
panów nad nimi. „Opłacają się żydzi bardzo wiele panom swoim
za to tylko, że są żydami; a czyż to jest rzecz godziwa, aby
ktoś za swą religię opłacał się prywatnym?
Wstręt żydów do rolnictwa tłomaczy autor tem, iż, patrząc
na ucisk, którego chłopi doznają, nie spieszą się do roli. „Wiele
wad jest u tego ludu i w nich wychowuje on swoje dzieci.
Trzeba żeby komisya edukacyjna wzięła pod swój dozór wy
chowanie żydów. Źle jest, że osobną składają klasę ludzi.“
Wogóle więcej dokażemy łagodnością, niż okrucieństwem; nikogo
inaczej uszczęśliwić nie można, jak tylko dobrze się z nim ob-
chodząc.“
		

/Magazyn_133_03_085_0001.djvu

			— 67 —
„Co do duchowieństwa domaga się autor, ażeby ono miało
swych osobnych w sejmie reprezentantów. Wbrew uchwale,
która zapowiedziała zabór majątków biskupich, twierdzi, że
słusznie jest i rozsądnie, iż księża posiadają ziemię. Ze swoją
własnością można do woli postąpić, ale rozrządzać cudzą jest
gwałtem, i dlatego zabór dóbr biskupstwa krakowskiego zawsze
gwałtem zwany będzie.“
„Pomijamy rzecz o podatkach i o sposobie utrzymania
żołnierzy. Nader ważne są rozdziały o prawodawstwie i rządzie.
Autor wytyka tu główne niedostatki, a czyni to w sposób,
który dowodzi, że dobrze rozumiał, co jest rząd i jak sprawy
publiczne załatwiać należy. Zarzuca głównie, że sejm chciał
być i prawodawcą i rządem zarazem. Prawodawca przypisuje
lekarstwo, ale do rządu należy dawać je wedle potrzeby.
Prawodawstwo obmyśla obronę kraju, ale tej obrony już tylko
rząd strzedz może. Prawodawstwo przepisuje nagrody i kary,
ale ich wymiar w ręku rządu zostawać powinien.“
„W sprawie władzy królewskiej mówi autor: „Zdaje się,
że naród jest przeświadczony, iż król jest potrzebny; chwieje
się tylko w tem, co królowi powierzyć. W obrońcy swoim boi
się tyranii, stracha się zawsze, a w tym strachu wpada w za¬
mieszanie, z którego wywikłać się nie może. Polacy zawsze
zwykli skarżyć się na królów, i coraz więcej chcą im uszczuplać
powagi, a tem samem robią się coraz nieszczęśliwszymi. Naj¬
wyższa zwierzchność musi być uwiadomioną o czynności każ¬
dej magistratury; inaczej brak kontroli do wielkich doprowadzi
nadużyć lub zaniedbań.“ I tu autor, pierwszy i jedyny wśród
pisarzy polskich, pokazuje złe skutki, które wypłynęły od czasu
Batorego z usunięcia trybunałów z pod dozoru króla „ Pytam
Polski całej—ciągnie dalej,—dlaczego tyle praw, zapisanych w folia¬
łach konstytucyi, niema swego dokonania? Podobno każdy przy¬
zna, że nie miały swego dozoru. Skrępowana powaga królów mu¬
siała patrzeć tylko na nieprzyzwoitość inagistratur, a prawo
było bezczynne. Niech każdy zastanowi się, przezierając dzieje
polskie, kiedy się działo więcej nieprzyzwoitości i arbitralności:
czy, kiedy powaga królów wpływała w czynności magistratur,
czy też, kiedy magistratury były samowolne; a doświadczenie
to wróci go do oddania rozumnej prerogatywy królom, iżby
rozdawali urzędy i w każdej magistraturze mieli wpływ swo-
		

/Magazyn_133_03_086_0001.djvu

			— 68 —
jej powagi. Król powinien mieć moc zażycia wojska i zawie¬
rania traktatów i t. d.“
„Autor doradza sukcesyę tronu i, co ważniejsza, znowu on
jeden pośród polaków, domaga się aby korona nie cudzoziemskiej
rodzinie była oddana, a racye, które podaje, są tak rozumne,
wytrawne i na doświadczeniu oparte, że jeszcze dzisiaj z przy¬
jemnością i pożytkiem odczytać je można. Autor pokazuje,
że bez tronu dziedzicznego rząd nigdy dobrym i jednostajnym nie
będzie. „Jeżeli ze śmiercią kroki mają się skończyć wszyst¬
kie jego plany i zaczęte dzieła, to nigdy skutku nie wezmą
takie przedsięwzięcia, które wymagają więcej niż jednego pa¬
nowania.“ Zdolności osobliwych potrzeba na króla; u obcych
szukając, nie znajdziemy go pewnie. Jeżeli zagraniczny adwo¬
kat nie zda się do naszych magistratur sądowych, jakże się
zdać ma obcy król lub krewny jego w Polsce? Chociażby
w obcym kraju panował był najdoskonalej, nie można wnosić,
że w naszym dobrze panować będzie. Przytem obcy nie
zdolnością, ale siłą najczęściej przychodzi do tronu. Pokąd
w bezkrólewiach poczęto królów obierać, dwóch tylko bez
przemocy mieliśmy królów; innych zawsze przemoc nadawała.“
„Ostatni rozdział mówi o magistraturach i między niemi
ujmuje się za komisyą edukacyjną, aby jej dóbr ziemskich
nie odbierano i aby w ten sposób nie .zależała od zmiennej
polityki. Edukacya narodu i Kościół to są dwa trwale, wieczne
interesu narodu.
„Autor kończy, przestrzegając przed zbytnim pośpiechem
i powtarza kilka razy, czego nikt wówczas nie powiedział:
„Polacy mogą być szczęśliwi kiedyś, ale jednym sejmem nie
dokażą tego.“ „Stopniami,—oto ostatnie słowa autora,—na wyso¬
kość wstępuje się Miłość wzajemna wzmocni naród, prześla¬
dowanie żarzy nienawiść; z niej konieczny pożar zemsty.“
„Taka jest treść tej uderzającej książki — mówi ksiądz Ka¬
linka, — którą cechuje na każdej karcie niepospolity zdrowy
rozsądek, gruntowna o rzeczach wiadomość i siła, te naj¬
ważniejsze przymioty człowieka politycznego. W krótkiej tej
książeczce więcej jest treści, niż w czterech tomach Kołłątaja...
Na nieszczęście, książka, która w literaturze naszej tak niezwy-
		

/Magazyn_133_03_087_0001.djvu

			— 69 —
czajnem była zjawiskiem, przeminęła niepostrzeżenie; za mądrą
była na swój czas.“
Z dzieł, wyżej wymienionych, znaleźliśmy w archiwum
johaniszkielskim w rękopisie autora „Obraz Sejmików“ i „Uwa¬
gi nad Rządem Polskim.“ Nie znaleźliśmy atoli książki „O pod¬
danych polskich“, ani „Myśli Politycznych.“ Natomiast zarege-
strować możemy jeszcze trochę prac Pana Starosty.
Przedewszystkiem więc pisma rymowane: ' . Założenie Pisma rymo-
• ,	. , „	, t I • .	i-i wane ' nie_
i zburzenie miasta Kowna“, w 17 roku życia autora skresione. polityczne.
Trzy zbiory wierszy ulotnych i okolicznościowych. Nareszcie
„Dowody zbliżonej starości“. Wszystko pisane z talentem, nie¬
pospolitym niekiedy. Oto jak zaczyna się praca ostatnia:
„Już też mi się włos siwy rozwinął na głowie,
Zmarszczki twarz zryły, kark się ugiął na tułowie,
Krew się zimna po żyłach wolnym toczy płynem,
A członki się pod lekkim uginają czynem,
Wzrok ciemny, słuch stępiały, głos w gardle chrapliwy,
Ręka i głowa drżące, chód w nogach wątpliwy,
Pamięć tępa, myśl skąpa i niepłodna w głowie,
A gnuśna opieszałość i w sprawach, i w mowie.“
Zbiory te nasuwają myśl, że, chąc dobrze mówić i pisać,
trzeba być trochę poetą. Ale idźmy dalej. Jest więc kilka
rękopismów, nic z polityką wspólnego nie mających: „Trudności
około wiary, przełożone Ojcu Malebranchiuszowi“, „Odszczepy
filozofów na podkupię czyli rozmowa Jowisza z Merkurym,
w której wielu innych mówi.“ Oba dzieła znać z młodości
autora datujące. Trochę prac z historyi rzymskiej i powszech¬
nej. Dalej szereg myśli z rozmaitych życia autora okresów,
więc „Myśl o współubolewaniu nad nieszczęściem człowieka“,
„Myśl o cnocie“, „O dowcipie i pamięci“, „O uszczęśliwieniu
człowieka w tem życiu i na czem ono zależy“ i t. d. Jest
nareszcie rozprawa pod tytułem: „Rzecz, dlaczego krasomówstwo
mniej jest kwitnące w teraźniejszych rzeczypospolitych, niż
było w dawniejszych.“
Z pism politycznych, na czele prace drukowane zano- Ołosy
tujemy.	'	seymowe-
1) Pytanie i odpowiedź przez M. F. K. P. Z., czy do do¬
skonałości konstytucji politycznej państwa naszego potrzeba,
		

/Magazyn_133_03_088_0001.djvu

			— 70 —
ażeby gmin miał ucząstek w prawodawstwie, przedrukowana
bezim. Rozprawę tę wymienia Bentkowski, ale autora nie
zna. Inaczej Estrejcher, który zna dwa jej wydania (patrz
r. 1791, str. 625).
2)	Głos Jaśnie Wielmożnego F. M. Karpia, posła żmudz-
kiego na sesyi seymowej 24 stycznia 1791 r.
3)	Głos Jegomości Pana Maurycego Franciszka Karpia,
posła żmudzkiego, na sesyi seymowej, miany J 5 lutego 1791 r.
4)	Zdanie M. F. Karpia, posła żmudzkiego, in turno
dane, gdy projekt o seymikach, do decyzyi stanów na dniu
14 marca 1791 od deputacyi, do ułożenia onego wyznaczony,
był przyniesiony.
5)	Głos Maurycego Franciszka Karpia, posła xięstwa
żmudzkiego, na sesyi seymowej dnia 12 maja 1791 r.
6)	Głos Maurycego Franciszka Karpia na sesyi seymo¬
wej 13 października 1791 r.
7)	Zdanie Mawrycego Franciszka Karpia, posła xięstwa
żmudzkiego, na sesyi prowincyonalnej litewskiej do projektu
Sądu Skarbowego Litewskiego 3 grudnia 1791 r. otworzone.
8)	M. F. Karp’, poseł żmudzki: Myśli ogólne do projektu
Sądu Skarbowego Litewskiego.
9)	Głos M. F. Karpia, posła na seym z xięstwa żmudz¬
kiego, na seymiku deputackim i elekcyjnym żmudzkim wy¬
działu nowego szawelskiego, w zbiorze tysiąca obywateli tegoż
wydziału o czynach seymu trwającego, miany 14 lutego 1792 r.
10)	Głos Mawrycego Franciszka Karpia, posła na seym
z xięstwa żmudzkiego w stanach, 19 marca 1792 r. miany.
Wszystkie wyż wymienione prace, z wyjątkiem 4, 7 i 8
regestruje, Estrejcher, który zna jeszcze z r. 1790 „Głos Maur.
Fr. Karpia na seymie d. 26 grud., po przystąpieniu do aktu
konfederacyi“, oraz z r. 1789 list „Z Rykijowa na Żmudzi
z 29 listopada“ (patrz str. 600 i 577). Ostatnia z tych prac
wyszła w jednej broszurce wraz z „Obrazem Seymików.“ Pierw¬
szą mamy tylko w rękopisie, a z rękopisów zanotujemy jeszcze:
„Uwagi na prawa konstytucyjne, a w nich kardynalne,
2 sierpnia 1790 r. od deputacyi rządowej na seym projective
		

/Magazyn_133_03_089_0001.djvu

			— 71 —
przyniesione“, oraz kilka przemów, z których ostatnia 12 sierp¬
nia 1812 r. na seymiku w Szawlach.
Jnż samo wymienienie tych prac daje nam obraz działal¬
ności sejmowej i społecznej starosty. Większa ich część,
streszczona w dzienniku czynności sejmowych, należy do historyi.
Niechaj nam jednak wolno będzie powtórzyć z nich choćby
kilka ustępów, które na osobistość autora jasne rzucają
światło:
21 st. 1791 r. prosi, „aby głosami długimi nie zabierać
czasu, ale w krótkości myśli wyrażając swoje, pośpieszać jak
najprędzej w czynnościach—„radbym, ażeby glos mój, którym
'	teraz podniósł, jako jest pierwszym, tak był ostatnim.“
IB paźdz. 1791 r. tak mówi: „Wiem, że pewnym głosu
j	mojego skutkiem będzie niechęć, wstręt, a może i nienawiść,
które sięgając i śledząc wszystkie życia mojego kroki, cierpkim
przeciąg jego zaprawiają niesmakiem. Padnę ofiarą obowiązku
i prawdy. Mała wprawdzie ofiara. Mała, lecz należna —
mówić więc będę.“
15 lutego 1791 r. z większą jeszcze goryczą zakończa prze¬
mowę swoją: „Chlub się, narodzie, z wolności swojej“—mówi—
„chlub się, żeś stargał obce kajdany, żeś strząsnął z siebie
niewolnicze jarzmo. Nie. Nigdyś nie był wolnym, nigdy nim
nie jesteś... Nawet nie odmieniłeś niewoli sposobu, albowiem
intryga prywatą zasilona, a powodzeniem ośmielona, w pętach
cię swoich trzyma. Chlub się, żeś przyszedł do znaczenia!...
Żeś w poważnym mocarstw umieszczony rzędzie! Byłeś wzgar¬
dą u obcych. Byłeś i jesteś pośmiechem i pomiotłem u swoich.
Nie łudź się próżno dobrego i wolnego rządu nadzieją. Nie
trwoń czasu napróżno. Użyj go raczej, ażebyś się uzbroił cier¬
pliwością na przygotowane ci jarzmo. Dziś czy jutro dźwigać
go będziesz a bezczułość Twoja godnym cię go uczyni.“
Po uchwaleniu konstytucyi, ożywiony nadzieją, ton zmie¬
nia i oto jak 19 marca 1792 r. na seymie zdaje sprawę z sejsmi¬
ków szawelskich: „Zbliżał się czas seymików. Wierny prze¬
świadczeniu mojemu o potrzebie konstytucyi naszej, oczny
świadek i uczestnik tego zbawiennego dzieła, chciałem najgo¬
ręcej, iżby ziomkowie moi uroczystem onej przyjęciem jej sta¬
łość, a własną w niej zaręczyli sobie szczęśliwość. Przyszedł
Żmudź
konstytucję
przyjmuje.
		

/Magazyn_133_03_090_0001.djvu

			dzień seymików. Po zagajeniu onych, gdy na mnie mówienia
przyszła kolej, w uprzedzeniu, w jakie mnie poprzysiężonych
na zgubę ojczyzny wprawiły zamysły, z niepewnością o skutek
głosu mojego, bojaźliwe otworzyłem usta. Lękałem się mówić,
alem się bardziej lękał dać pozór milczeniem, żem albo konsty¬
tucji przeciwnym, albo nawet względem niżej obojętnym. Tako¬
wa podłość nigdyby się serca mojego jąć nie potrafiła. Przekona¬
ny głęboko o potrzebie zaprzysiężenia onej, część tych powodów,
które mnie za nią skłaniały, w obszernym zamknąłem głosie.“
„Mówiłem długo, a łubom był cierpliwie słuchany, zawsze
przecie myśl, iż mam rzecz z uprzedzonymi umysłami, okrutną
niepewnością ciąg myśli przecinała. Lecz co było za zdumie¬
nie moje: ledwom ostatnie słowo drżącemi zawarł wargami,
kiedy razem tysiącznego obywatelstwa okrzyk niecierpliwym
głosem przysięgi zawołał „Przysięgajmy“ —krzyknęli wszyscy.
Nie było sporu. Nikt z kościoła nie wyszedł. A gdy prezy-
dujący rotę miał czytać, wszyscy, powstawszy, twarzą ku świę¬
temu obróceni ołtarzowi, przeniknieni poszanowaniem i miło¬
ścią tej zbawiennej ustawy, uroczystą i szczerą wyrzekli przy¬
sięgę. Taki był u nas akt tego uroczystego konstytucyi 3 maja
zaręczenia. Takiż na dwóch seymikach rossieńskich i tel-
szewskich xięstwa żmudzkiego.“
16 sierpnia 1812 r. tłomaczy się Starosta, że żadnych
obowiązków brać już na siebie nie może. Nie cofał się nigdy,
przeciwnie ubiegał się zawsze o służbę publiczną. Był posłem
na seymie pamiętnym, był w Radzie Wileńskiej „co na tedy
bez mała, co dzisiejsza administracya rządowa znaczyła.“ Ale
obecnie ku schyłkowi nagięty, nie zdolen jest do świętej, ale
trudnej i całej czerstwości ducha i ciała wymagającej pracy.
Maurycy-Franciszek Karp’ zgasł 22 października 1817 r.
Mamy „Mowę na żałobnym obchodzie po J. W. Staroście
Karpiu, mianą przez księdza Butrymowicza, profesora wymowy
szkół podubiskich, w kościele katolickim szawelskim w listo¬
padzie r. 1817“. W mowie tej wzmiankuje ksiądz Butrymo-
wicz o poważnych studyach, którym się zmarły w młodości
w Krakowie oddawał, oraz o jego podróżach do Anglii, Francyi,
i Włoch, skąd „pełny obfitych z nauki plonów do kraju po¬
wrócił“. Sławi dalej społeczną działalność Karpia i mówi
o jego pismach wierszem i prozą, „które nigdy zalecać go nie
		

/Magazyn_133_03_091_0001.djvu

			T
Rykijow w powiecie Szawelskim, od r. 1605 dziedzictwo Karpiów.
Grobowiec Maurycego-Franciszka Karpia, posła na seym czteroletni.
LICHTDRUCK C. F FAY FRANKFURT A. M.
		

/Magazyn_133_03_093_0001.djvu

			— 73 —
przestaną, lubo przezacny mąż zwyczajną sobie skromnością
wiele z nicli skazał na pogrzebie nie“.
Leży Starosta w Rykijowie nad jeziorem, w grobowcu,
którego wizerunek tu podajemy.
Ale wracajmy do rodowodu naszego.
2)	IGNACY KARP’ (VIII pokolenie), drugi syn Józefa
Karpia z Nagurskiej, a brat Maurycego - Franciszka, rotmistrz
i sędzia ziemski powiatu szaiuelsJciego, na mocy aktu dzielczego
z 15 maja 1782 roku dziedzic Gilwidziów, 27 września 1789 r.
swoją część Karpowicz (vel Brzozowej) bratu Felicjanowi Kar¬
piowi sprzedał. 29 lipca r. 1780 r. marszałek i sędziowie try¬
bunału głównego W. K. L. kadencyi grodzieńskiej wybrali
Piotra Zawiszę, deputata kowieńskiego, i Ignacego Karpia, depu¬
tata żmudzkiego, jako posłów „do złożenia Tronowi uszanowa¬
nia i rekognicii, zwyczajem powszechnym praktykowanego."
24 maja 1802 roku zapewnił Ignacy Karp’ żonie, Antoninie
z Twanowiczów Karpiowej *), dożywocie na Gilwidziach. 18 lu¬
tego 1805 r. już nie żył, o czem świadczy inwentarz, po zgonie
jego sporządzony, w którym między innemi zaregestrowano
już bydło „olenderskie“. Według wypisu z ksiąg szlacheckich
z roku 1799 miał syna HIPOLITA KARPIA (IX pokolenie),
wraz z którym do ksiąg szlacheckich wpisanym został.
3)	FELICJAN KARP’ (VIII pokolenie), trzeci syn Józefa
Karpia, ciwuna eyragolskiego, z Nagurskiej, a brat Maurycego -
Franciszka i Ignacego Karpiów, sędzia ziemski ks. żmudzkiego,
repartycyi rossieńskiej, otrzymał przywilej królewski na sędzio-
stwo w dniu 9 marca 1780, oraz list królewski z 6 maja 1839 r.
o popieranie do funkcyi poselskiej na seym grodzieński „mę¬
żów gorliwością dobra publicznego znakomitych“. Według
wypisu z ksiąg szlacheckich z roku 1835, był także chorążym
rossieńskim.
Na mocy aktu dzielczego z 15 maja 1782 r. dziedzic Pocz¬
towa 27 września 1797 r. kupił od braci ich częście Karpowicz
■ '*) O Iwanowiczach herbu Igłowski—patrz Niesiecki i Kojałowicz.
		

/Magazyn_133_03_094_0001.djvu

			— 74 —
(v. Brzozowej), a 3-go maja 1807 roku syn jego, Eustachy
Karp’, zawarł, w imieniu ojca, umowę z Franciszkiem Jundzi-
łem, na mocy której Jundziłł zrzekł się wszelkiej do Karpowicz
v. Brzozowej oraz Leszczyc pretensyi, a Kai-p’ Jundziłłowi Lipsk,
Hołynlce, Brzostowicę i Narewlci ustąpił. 11 lutego 1790 roku
wydali Felicjanowi Karpiowi bracia jego dokument plenipo-
tencyjny dla objęcia w swoją posesyę dóbr Pierzchowicze.
Drugą część dóbr tych sprzedał był Antoni Karp’, koniuszyc
słonimski, Pancerzyńskiemu (patrz linia na Brzozowej str. 21).
Felicjan Karp’, był trochę autorem, a zajmowało go głów¬
nie rolnictwo. Z francuzskiego na polski kilka dzieł przetłoma-
czył. Między innemi: „Rzeczy do gospodarstwa stosowne,
wyjęte z księgi pod tytułem Biblioteka fizyczno-ekonomiczna“
i „Przyjaciel ludzi albo traktat o ludności“.
Żonę miał Karoliną Platerównę, która, w dniu 28 lutego
roku 1783, zrzekła się swojej sumy posagowej na rzecz męża,
0	czem w jednym z inwentarzy jest wzmianka. *)
Felicjan Karp’ do ksiąg szlacheckich w r. 1799 wraz
z synami JANEM KARPIEM (IX pokolenie) i Eustachym wpi¬
sany został. Oprócz synów, miał córkę ROZALIĘ KARPIOWNĘ
(IX pokolenie), małżonkę Józefa Karpia, ostatniego z linii na
Brzozowej, która w d. 28 marca r. 1811 brata Eustachego
z otrzymania posagu pokwitowała, o czem wyż wymieniony
inwentarz wzmiankuje. Miał jeszcze drugą córkę, zamężną
1	zgasłą za młodu, o której w kilku listach jest wzmianka, ale
za kim była, tego dociec nie umiemy. Poprowadził ród.
EUSTACHY - KAROL KARP’ (IX pokolenie), syn Felicyana
i Platerównej, postać wielce oryginalna, a żyjąca dotychczas
w tradycyach miejscowych. Urodzony w r. 1785, w roku 1809
pisarz ziemski rossieński: w roku 1814 chorąży upitski, w 1819 r.
dozorca honorowy szkół powiatu szawelskiego, w r. 1820 marsza¬
łek p. upitskiego i członek komissyi edukacyjnej, wreszcie
w roku 1821 marszałek gub. wileńskiej, pełnił ten urząd 9 lat
bez przerwy. Wiadomości te stwierdza formularz jego z r. 1840.
i *) Według rodowodu Platerów, herbu własnego, była ona córką
Jana Ludwika Platera z Talun, szambelana Augusta III, generała w. lit.,
i Emerencyanny Platerowej (patrz Żychliński, T. III, str. 198).
		

/Magazyn_133_03_095_0001.djvu

			— 75 —
Dziedzic dóbr rozległych, największy właściciel ziemski
w gubernii kowieńskiej, po ojcu wziął Pocztów z atynencyą
Lesnopole, a po stryju Ignacym — Gilwidzie (dawniej Weyszna-
gołę); po zejściu drugiego stryja, Maurycego-Franciszka — Ry-
kijoiv, którego stryj ten był najpierw dziedzicem, a potem, jak
to widzieliśmy, dożywotnikiem. Na mocy testamentu Ignacego
Karpia z linii johaniszkielskiej otrzymał, oprócz Rykijowa, Jo-
hcmniszhiele, Senkany, Oostany, Neyry, Kławany, Liniowce,
RymJcuny, Lasy, Poławeń, Maluny, Nowe Miasto, PojeziorM, Żub-
rzyszJci i Dowgielany. 13 Grudnia 1848 roku zrzekł się Eusta¬
chy-Karol dóbr swoich na rzecz synów, a w akcie tym wzmian¬
kuje znaną nam już Jasnogórkę, oraz Naruszelc jako atynencyę
Johaniszkiel, a Sujety, jako atynencyę Nowego Miasta, wreszcie
dobra Mieszkałówkę, Wilkopiuwe, Pogiegołę i Fowiesz/ciele, od PP.
Białłozóra, Kukiewicza, Szyszły, Komara, Chomichowskiego
i Turczyńskiego przez niego nabyte. Wszelako o Brzozowej
v. Karpowiczach, a również o Pierzchowiczach w akcie tym
niema już wzmianki, a Pocztów z Lesnopolem synowie jego,
jako wspólną własność, sprzedali.
Estreycher zaznacza, że staraniem Eustachego Karpia
przełożone zostało na język polski „Bunge’go Ohristoph’a Krót¬
kie Opisanie choroby owiec, zwanej motylice, — Wilno 1823“
(patrz XIX stulecie, str. 356 i tegoż stulecia str. 348).
O johaniszkielskiej szkółce mówi ks. Biskup Wołączewski,
że lepszą jest od innych parafialnych, bo przez wileńskiego
gub. marszałka, Eustachego Karpia, jako należy, uposażona,
i że od roku 1833 mieszkał przy niej przełożony wszystkich
szkółek parafialnych na Żmudzi (patrz Biskupstwo Żinudzkie,
str. 155).
Według formularza z r. 1840, Eustachy - Karol ożeniony
był dwa razy: l-o voto z Pauliną Platerówną, a 2-o voto
z Wiktoryą Platerówną, rodzoną jej siostrą. Według rodowodu
Platerów, były one córkami Jerzego Platera ze Szwekszń, cho¬
rążego inflantskiego i szambelana J. Kr. M. i Karoliny Gie-
droyciówny, a wnuczkami Wilhelma Jana Platera, woyskiego
i sędziego grodzkiego inflantskiego, vice - marszałka trybunału,
i Petronelli Nagurskiej, siostry Józefowej z Nagurskich Kar¬
piowej, ciwunowej eyragolskiej, — a więc kuzynkami męża,
(patrz — Żychliński, T. III, str. 240 oraz przypisek nasz str. 59).
		

/Magazyn_133_03_096_0001.djvu

			— 76 —
Eustachy Karp’, z pierwszej żony miał syna Franciszka,
a z drugiej synów: Felicyana, Konstantego i Eustachego, oraz
córki: OLIMPIĘ, OLGĘ i ALEKSANDRĘ KARPIÓWNY (X po¬
kolenie). Na to dowody w formularzu z r. 1840, w akcie
zrzecznym z dn. 13 grudnia 1848 roku i w' wrypisie z ksiąg
szlacheckich z roku 1835.
Z SYNÓW EUSTACHEGO-KAROLA:
1)	KONSTANTY KARP’ (X pokolenie), ur. 11 lipca
1823 roku, a 22 lipca tegoż roku w kościele Ś-to - Jańskim
w Wilnie ochrzczony, był sztabs-rotmistrzem huzarów. Na mocy
aktu dzielczego z d. 20-go grudnia 1868 roku dziedzic Noiveyo
Miastu, Dowgielan, Linkowca, Hymkun, Lasóiu i Jasnej Górki,
zgasł w Pizie 18 (6) listopada 1870 r. bezżenny.
2)	EUSTACHY - KONSTANTY - DEMETRYUSZ KARP'
(X pokolenie), ur. 23 maja 1826 r., a 30 maja tegoż roku w ko¬
ściele Ś-to-Jańskim w Wilnie ochrzczony, urzędował w Moskwie
w 6-ym departamencie rządzącego senatu i zgasł bezżennie
w Moskwie 16 lipca 1852 roku, a 16 sierpnia tegoż roku zwłoki
jego w grobowcu johaniszkielskim złożono.
Od dwóch jeszcze synów Eustachego-Karola Karpia: Fran¬
ciszka i Felicyana poszły dwie kwitnące gałęzie rykijoivskiej
linii i odnogi.
GAŁĄŹ STARSZA.
FRANCISZEK - FELICYAN - BENEDYKT - JERZY KARP’
(X pokolenie), najstarszy syn Eustachego-Karola i Pauliny
Platerówny, ur. 29 marca 1814 roku, a 2 kwietnia tegoż roku
w kościele johaniszkielskim ochrzczony, w r. 1831 adjutant
generała Dembińskiego. Na mocy aktu dzielczego z dnia 20 grudnia
1868 roku był dziedzicem dóbr: Maluny z atynencyą Bałuszki
i innemi; Januszki z klucza pojeziorskiego; Podziszlci z klucza
linkowskiego; Kławany i Sujety; a na mocy drugiego aktu
dzielczego z dnia 9 grudnia 1871 r., zawartego po zgonie brata
Konstantego Karpia, — dziedzicem Nowego Miasta (z przyle-
głościami Nowe Sioło, Libery szki, Zasążany, Oostany, Nnrwoyszany,
		

/Magazyn_133_03_097_0001.djvu

			Namsze i Tupiki) oraz Jasnej Górlci. Posiadał razem 27,357
dziesięcin (dziesięcina = 1.0925 hektarom).
Człowiek wielkiego hartu i wielkiej miłości dla kraju,
w młodości niezapomniane oddziałowi generała Dembińskiego
oddał usługi. Oto, co pisze o nim Generał w raporcie do na¬
czelnego wodza o wyprawie na Litwę. *)
„W Janiszkach (czytaj Johaniszkielacłi) zastałem młodego
Karpia, człowieka najpiękniejszych przymiotów, który, jako
ochotnik bez munduru, pełnił służbę mojego adjutanta aż do
granic Litwy. Zdrowie jego i kompleksya słaba nie pozwoliły
mu dalej iść z nami, lecz pamięć jego i we mnie i w otacza¬
jących mnie oficerach pozostanie na zawsze“.
W Pamiętnikach swoich Dembiński dłuższą jeszcze po¬
święca mu wzmiankę: **)
„Johaniszkiele należały do nader bogatego obywatela
Karpia. Wstawszy z rana, dużo później, jak zwykłe, około 7
godziny — mówi Generał, — ujrzałem wchodzącego do mnie
adjutanta mego, Lucyana Weyssenhofa, który prosił mnie,
abym przyjął syna pana Karpia, z którym on w szkołach się
zapoznał, i na odpowiedź, że go chętnie przyjmę, wszedł młody
Karp’, 19 lub 20 łat mający, do mego pokoju i po kilku sło¬
wach zapytał mnie, czy czego nie potrzebuję. Widziałem wiel¬
kie zdziwienie na jego twarzy na moją odpowiedź, bom mu
powiedział: „Wczoraj byłem słaby, nie mogłem nic jeść, proszę
więc pana, abyś mi kazał zrobić zrazów i kaszki drobnej.“
Wtedy on do mnie, po francusku mówiąc, rzekł: „Ale mój
ojciec jest bogaty, może pan Generał co dla korpusu potrze¬
bujesz?“ Wtedy powiedziałem: Jeżelibyś Pan mógł kilkadzie¬
siąt koni, mierzynów chłopskich, mi dostawić, wielką byś mi
przysługę oddał, bo ja, o ile możności, piechotę wsadzam na
konie. Wyszedł natychmiast, zabrał kasę ojca i w kilka go¬
dzin przyprowadził mi 30 koni, przepraszając, że nie więcej,
ponieważ chłopi z końmi do lasu pouciekali. Poszedł do sta¬
jen ojca i wszystkie konie wierzchowe porozdawał między ofi¬
cerów moich, a gdym o drugiej godzinie zabierał się do wy-
*) Patrz Pamiętniki Gen. Hen. Dembińskiego, T. II, str. 467.
**) Patrz T. I, str. 351.
		

/Magazyn_133_03_098_0001.djvu

			— 78 —
marszu, wszedł do mnie, prosząc, abym go przyjął do służby
przy mojej osobie. Gdym to chętnie zrobił, wsiadł na konia,
którego od rządcy sobie kupił i który miał siodełko; służący
zaś jego na drugim koniu, ale już bez siodła,—tak pan jego
był wszystko porozdawał. Mantelzak, przez plecy służącego
zawieszony, stanowił całe jego bagaże. Mogę powiedzieć, żem
w życiu mojem pilniejszego i gorliwszego nie miał adjutanta.
W każdej potyczce stał jak najnieustraszeniej przy mnie“.
W roku 63-m, przeciwnik powstania, kupił Franciszek
Karp’, willę Bausk w Kurlandyi i przeniósł tam rezydencyę
swoją. Zgasł 23 stycznia 1872 roku. Pochowano go w Bausku.
Żonatym był dwa razy: 1 voto z Antoniną z Antonowiczöiv
herbu Andrauld de Buy, córką Józefata - Bonifacego - Andrzeja
Antonowicza i Teresy z Dąbrowskich h. Dołęga, a wnuczką
Mikołaja Antonowicza, dziedzica Szostaków w ziemi Bracław
skiej, i Domiceli Mieleckiej herbu Gryf, a 2 voto ze Scholastyką
Antonowiczóiuną, rodzoną siostrą poprzedniej *). Miał z pierw¬
szej żony synów Benedykta i Maurycego, a z drugiej syna
Józefa i córkę PAULINĘ - HELENĘ - KAROLINĘ KARPIÓWNĘ
(XI pokolenie), urodzoną 29 sierpnia 1868 r. w Rydze, i w Ry¬
dze ochrzczoną, na mocy aktu dzielczego z 16 grudnia 1887 r.
dziedziczkę Sujet i Naruszel, która 5 września 1891. roku po-
iszła za mąż za Władysława - Szymona - Maryana Meysztowicza
(z linii pojosckiej). syna Edwarda Meysztowicza, marszałka po-
niewieżskiego, i Maryi z Szyrynów*).
Z SYNÓW FRANCISZKA KARPIA:
1) BENEDYKT - JAKÓB - IGNACY - PAWEŁ - CHRYZO-
STOM-PIOTR KARP’ (XI pokolenie), urodzony 29 marca 1857
w Poławeniu, ochrzczony w Puszołatach, na mocy aktu dziel¬
czego z dnia 16 grudnia 1887 roku dziedzic Malun Januszek
' *) Rodzina Antonowiczów pochodzi z ziemi mielnickiej. Z nicli
wr. 1670 był woyski mielnicki, rotmistrz dzielny (patrz Niesiecki), W do¬
kumentach domu Karpiów spotkaliśmy Jana-Pranciszka i Zofię Antonie¬
wiczów, krajczych smoleńskich, oraz ich spadkobiercą Bartłomieja Byst-
rama, sędziego ziemskiego upitskiego (patrz Franciszek - Maurycy Karp’,
str. 60). Bobrowicz przypuszcza, że Antonowicze są ci sami, co Antoniewicze.
**) O Meysztowiczach h. Rawicz patrz Niesiecki i Zyehliński.
		

/Magazyn_133_03_099_0001.djvu

			— 79 —
i Podziszelc z przyległościami, a po zgonie brata Maurycego
Karpia — klucza Nowomiejskiego i Jasnej Górki, powszechnie
znany hodowca wzorowe ma gospodarstwo. Ożeniony z Ma-
ryanną Johanną Karpiówną, stryjeczną siostrą swoją z ga¬
łęzi młodszej, wziął po niej w wianie dobra JohaniszJciele, Gostany,
MieszJcołówJcę oraz Połoweń i LeoniszJci. Rezydencya w Johanisz-
kielach.
2)	MAURYCY - JÓZEF - FRANCISZEK - STEFAN-PIOTR
KARP’ (XI pokolenie), urodzony 25 lipca 1858 r., ochrzczony
w Puszołatach, na mocy aktu dzielczego z 16 grudnia 1887 r.
dziedzic Nowego Miasta (z przyległościami Nowe Sioło, Libe-
ryszlci, Zasążany, Gostany, Narwoyszany, Namsze i Tapiki, oraz
Jasnej Górlci pod Poniewieżem, po zgonie Eustachego Karpia,
z linii młodszej, zacny opiekun jego dzieci, 24 września 1905 r.
napadnięty w Jasnej Górce przez bandę zbójecką, zgasi
w Warszawie 7 (20) grudnia 1905 roku z ran otrzymanych.
W Johaniszkielach złożono jego zwłoki.
3)	JÓZEF - ANTONI - STEFAN KARP’ (XI pokolenie), uro¬
dzony 9 marca 1865 r. w Bausku, i w Bausku ochrzczony, na mocy
aktu dzielczego z dn. 16 grudnia 1887 r. dziedzic dóbr Kława-
ny ze Smilgami, Pogiegoła i t. d., ożeniony z Erną Drdchenfels,
córką Teodora i Georginy urodzony Tornauw*), ma z niej
córkę ERNĘ KARPIÓWNĘ i synów FRANCISZKA, TEODORA,
BENEDYKTA i MAURYCEGO KARPIÓW (XII pokolenie^
GAŁĄŹ MŁODSZA.
FELICJAN-STEFAN-ANTONI KARP’ (X pokolenie), syn
Eustachego-Karola i Wiktoryi z Platerów (metryka jego chrztu
zapisatia do ksiąg kościoła johaniszkielskiągoe pod datą 16 paź¬
dziernika 1821 roku), w młodości służył wojskowo. Według
formularza z 4 kwietnia 1857 roku, 7 kwietnia 1857 r. awan-
« *) Baronowie Drachenfels należą do najdawniejszych rodów w Kur-
landyi, które w roku 1620 16 przodków po mieczu i po kądzieli wywio¬
dły. Kwitną także w Niemczech. Herb ich podaje Klingspor. 'Baronowie
Tornauw wywiedli się w Kurlandyi 17 marca r. 1639. W Prusach Tornow
się piszą.
		

/Magazyn_133_03_100_0001.djvu

			— 80 -
sowany na rotmistrza pułku ułanów gwardyi, 21 września te¬
goż roku wyszedł ze służby, a już 10 grudnia 1858 roku przez
szlachtę na marszałka powiatu poniewieiskiego obranym został.
Od lutego 1859 r. honorowy kurator szkół p-tu poniewieżskiego,
19 stycznia 1862 r. kurator więzień poniewieżskich, 19 stycznia
1862 pełniący urząd marszałka szlachty gub. kowieńskiej, 28 sierp¬
nia 1863 marszałek szlachty gub. kowieńskiej, pietnaście lat, bo
do 12 maja 1878 roku, piastował ten urząd. 2 kwietnia
1872 r. mianowany honorowym sędzią pokoju p-tu poniewieżskiego,
na tym urzędzie pozostał do zgonu. Kawaler wysokich orde¬
rów, 19 maja 1878 roku mianowany został radcą tajnym.
W roku 63-im, rozdając hojne zapomogi wygnańcom, zjednał
sobie wdzięczność w kraju całym. Mąż szczerze kraj miłujący.
Działalność jego na najcięższe czasy wypadła i tem niepospo-
litsze są jego zasługi. Zgasł'w Johaniszkielach 5 sierpnia 1880 r.,
a powszechne uznanie towarzyszyło mu do grobu.
Na mocy aktu dzielczego z dnia 20 grudnia 1868 roku.
był dziedzicem dóbr: Johaniszkiele, dostany, Neyry, Polaweń,
Senkany, PejeziorJci, Żubryszki, Mieszlcałówka, Rykijów i Gil-
widzie. Na mocy zaś drugiego aktu dzielczego, zawartego
9 grudnia 1871 r., po zgonie brata Konstantego Kurpia, odzie¬
dziczył jeszcze Dowgielantj, Link owiec, Rymkuny, Lasy, z przy¬
ległoś ci ą Naciuny ii t. d., a dobra jego obejmowały 36,762 dzie¬
sięcin (dziesięcina—1.0925 hektara).
Felicjan Karp’, ożeniony był z Anną, urodzoną de Gillet
Lafayette, córką Augusta de Gillet Lafayete i Maryi Słuckiej,
a wdowa jego, wziąwszy po nim dobra Neyry i Poławeń z przy-
ległością L^eonisz/ci, zgasła w Paryżu, 27 marca 1893 r. W ne¬
krologu jej czytamy: „Urodzona i wychowana daleko, przy¬
wykła do innych warunków, rozumiała jednak, że stare nazwisko
i pański majątek wielkie obowiązki nakładają — to też z pra-
wdziwem zaparciem się siebie podtrzymywała męża na drodze
do zasług publicznych.“ *) Felicjan Karp’, pozostawił dwóch sy¬
nów: Ignacego i Eustachego i dwie córki: Maryannę i Felicyę.
Z CÓREK FELICYANA:
1) MARY ANNA- JOHANNA KARPIÓWNA (XII pokole¬
nie) w dniu 24 lipca 1881 wyszła za mąż za Benedykta Karpia
*) Patrz „Kraj“ Nr. 20 rok 1893.
		

/Magazyn_133_03_101_0001.djvu

			— 81 —
z gałęzi starszej i wniosła mu odziedziczone na mocy aktu
dzielczego z 7 kwietnia 1888 r. dobra Johaniszkiele, Gostany
i Mieszkałówkę, oraz odziedziczone po zgonie matki na mocy
aktu z dn. 10 listopada 1954 r. Poławeń i Leoniszlci.
2) FELICYA - ANNA - WIKTORYA KARPIÓWNA (XII
pokolenie), urodzona 26 września 1872 roku w Drezdnie (och.
w Rydze), 1 września 1891 roku poszła w Johaniszkielach za
Szymona - Józefa - Maryana Meysztowicza, (z linii pojosckiej),
syna Edwarda, marszałka poniewieżskiego i Maryi z Szyrynów,
dziedzica Ludyna, któremu wniosła dobra Żubrzyszki i Wol-
miany.
Z SYNÓW FELICYANA KARPIA:
1)	IGNACY KARP’ (XI pokolenie), urodzony 2 sierpnia
1859 r. w Johaniszkielach, na mocy aktu dzielczego z 7 kwiet¬
nie 1888 r., dziedzic Rykijowa, Gilwidź i Senlcan, zgasł w Kró¬
lewcu 28 marca 1903 r., a dobra jego już po jego zgonie
kupiła bratowa Eustachowa Karpiowa. Ożeniony z Marceliną
Hahn, *) córką Emila, pozostawił dwóch synów: IGNACEGO
i EUSTACHEGO KARPIÓW (XII pokolenie).
2)	.EUSTACHY-IGNACY KARP’ (XI pokolenie), uro¬
dzony w Johaniszkielach 3 maja 1803 r., na mocy aktu dziel¬
czego z 7 kwietnia 1888 r. dziedzic dóbr: Lasy z Naciunami,
Dowgielany, Linkowce, Rymkuny i Pojeziorki, ożeniony z Olgą
Koniarówną, córką Modesta Komara, gubernatora archangiel-
skiego, a później besarabskiego, i Olgi Gorochow, zgasł w Jo¬
haniszkielach 25 października 1887 r., pozostawiając syna Ee-
licyana i córkę OLGĘ KARPIÓWNĘ (XII pokolenie), urodzo¬
ną l(i listopada 1887 r, na których po babce, marszałkowej
Karpiowej, na mocy dokumentu dzielczego z 8 listopada 1894 r.,
spadły dobra Neyry, a opiekun których, zacnej pamięci
Maurycy Karp’ z gałęzi starszej, nabył jeszcze na imię Olgi
z Koniarów Karpiowej dobra Gulbiniany, dawne dziedzictwo
Wereszczyńskicli, Daivydyszki od Barona Radena, Kaukle od
ł *) Baronowie Hahn w r. 1620 w Kurlandyi 16-tu przodków wywie¬
dli; pochodzą z Meklenburga, gdzie kwitną, jako hrabiowie. Herb ich—patrz
Klingspor (Baltische Wappenbuch).
6
		

/Magazyn_133_03_102_0001.djvu

			— 82 —
Lutkiewiczów i wreszcie od spadkobierców Ignacego Karpia —
Rykijów, Oilwidzie i Senkany, t. j. całą po nim spuściznę. Syn
Eustachego:
FELICYAN KARP’ (XII pokolenie), urodzony 28 maja
1886 r., jest dziedzicem jednej z największych fortun ziemskich
w gub. kowieńskiej.
X-	w
*
Oprócz Karpiów, objętych pracą niniejszą, wzmiankuje
jeszcze Niesiecki JĘDRZEJA KARPIA, profess. mogilskiego
zalconu cysterjańskiego, który wydał „Lutnię wdzięcznie brzmiącą
albo kazania o Najświętszej Matce,“ in fol. 1695 r. w Krakowie,
oraz „Kazania o Ś. Jadwidze“, a którego pochodzenia odnaleźć
nie umieliśmy. Niesiecki wymienia także ks. PIOTRA KAR¬
PIA, kanonika gnieźnieńskiego, którego może z Piotrem Karpiem,
kanonikiem wileńskim, zmięszał. B. Bouffał zna ANNĘ KAR-
PIOWNĘ za Samuelem Ciechanowieckim, którą w 1654 roku
przy oblężeniu Bychowca wojska moskiewskie do niewoli
wzięły, a której mąż udał się do Moskwy w celu odszukania
żony i tamże umarł. O tym Samuelu Ciechanowieckim i o tem,
że mu żonę Moskwa wzięła, wzmiankuje też Kojałowicz
(patrz wydanie Piekosińskiego, str. 36).
		

/Magazyn_133_03_103_0001.djvu

			Herbarz Polski Bonieckiego o Karpiach.
Powoływaliśmy się już na „Poczet Rodów“ Bonieckiego.
Podczas drukowania notatek naszych wyszły tegoż autora Y1I
i V [II zeszyty IX-go tomu Herbarza Polskiego z monografią Kar-
piów. Chociaż już u kresu pracy naszej, mamy sobie za obo¬
wiązek skorzystać z tak znakomitego dzieła, i oto szereg wia¬
domości, które tutaj wstawiamy:
Przedewszystkiem więc o KARPOWICZACH słów kilka.
Wymieniliśmy KARPIA KARPOWICZA i syna jego MI¬
CHAŁA, ziemian kijowskich, którym książę Fedor Jarosławo-
wicz nadał r. 1503 Ostrów Osowski w powiecie pińskim (str. 6).
Potwierdzenie tego przywileju otrzymał r. 1597 wnuk Karpia
Karpowicza, FEDOR MICHAJŁOWICZ KARPOWICZ, ziemia¬
nin piński (Teka I. Wolffa). Roku 1665 potwierdził znowu po¬
wyższe nadanie Władysław IV potomkowi Karpia, GRZEGO¬
RZOWI, synowi GABRYELA, i bratankom jego JANOWI i BA-
ZYLEMU, synom ANDRZEJA, KARPOWICZOM (A. zap. Ros.)
R. 1615 posiadali Karpowiczowie ziemią sielczańslcą, w starost¬
wie lubeckiem, z nadania Zygmunta Augusta (Źr. Dz. V.).
Nie znamy herbu wyż wymienionych Karpowiczów, że jed¬
nak od Karpia idą, przypuszczać można, że jednego byli szcze¬
pu z Karpiami.
Oprócz tych, wymienia jeszcze Boniecki i KARPOWI¬
CZÓW herbu KORAB, z których ENI KARPOWICZ, bojaryn
brański, już r. 1494 otrzymał potwierdzenie na Żyriatyn,
KARPOWICZÓW KORCZEWSKICH, którzy, jak się zdaje, nic
z Karpiami wspólnego mieć nie mogli, i KARPOWICZÓW,
o których wiadomość pod TRYZNAMI poda.
Karpowiczo¬
wie.
		

/Magazyn_133_03_104_0001.djvu

			— 84 —
Karpiowie.
Linia na Brzo<
zowej.
Wyświeci to może, dlaczego kilku Karpiów z linii kur-
landzkiej pisali się KARP’-TRYZNA.
O Karpiach herbu własnego następujące przybywają nam
dane:
JAN KARP’ (str. 9, II pok.), syn Karpia Jesypowicza,
dziedzic Hotonia i Brzozowej, dworzanin królewski, starosta
nowodworski r. 1582, kwitował Alemaniego r. 1585 (M. 131
f. 379; Wyr. Lub. 36 f. II). Oprócz synów, miał on córkę,
KATARZYNĘ KARPIÓWNĘ (III pokolenie), żonę Samuela
Magnuszew skiego (Perp. Czers. 4 f. 199). *)
JÓZEF KARP’ (str. 10, III pok.), syn Jana, dziedzic RepJi
i Narewki, marszałek wołkowyski r. 1629, zmarły r. 1637, miał
żonę SOIPIONÓWNĘ, cześnikównę grodzieńską, 2 voto Krzysz-
tofową Kopciową **). Wszelako w dokumentach johaniszkiel-
skich nic o niej. Miałby więc Józef Karp’ trzy żony, a że po¬
zostawił wdowę Katarzynę z Górnickich, mogła więc Scipio-
nówna, 2 voto Kopciowa, tylko rozwiedzioną jego być żoną.
Z synów Józefa:
STEFAN KARP’ (str. 11, IV" pok.), marszałek wołko¬
wyski, zgasł r. 1657 (patrz odnoga na Repli i Narewce).
JAN KARP’ (str. 12, IY pokolenie), podstoli podlaski,
podpisał elekcyę Władysława IV. W r. 1638 wziął w zastaw
Lisę od Rytla (Gr. Brans), a w r. 1637 odstąpił Przewali/
Grajewskiemu (Zap. Lub. 36 f. 403). Córka jego, KATARZY¬
NA KARPIÓWNA (V pokolenie), wdowa po Kazimierzu - Wła¬
dysławie Komorowskim, zapisała w 1666 r. 20.000 fl. drugiemu
swemu mężowi, Franciszkowi Opackiemu (M. 205, f. 197).***)
*) O Magnuszewskich herbu Ogończyk i herbu Radwan — patrz
Niesiecki.
- **) Scypionowie herbu własnego i Kopciowie herbu Kroje — patrz
Niesiecki.
i **«) Komorowskich h. Korczak, Boża wola, Ciołek, Dołęga, Kotwicz
i Nałęcz, a Opackich h. Pruss 111 wymienia Niesiecki. Według Żychliń-
skiego (t. III, str. 176) żył Samuel Franciszek Opacki z Karpiówną bez¬
dzietnie. Znajdował się on przy królewiczu Janie Kazimierzu, kiedy książę
ten, zaniesiony burzą na brzegi południowej Francyi, z rozkazu Richelieu’go
		

/Magazyn_133_03_105_0001.djvu

			- 85 —
< JÓZEF KARP’ (str. 12, V pok.), syn Jana, podkomorzy
bielski, według Bonieckiego, drugą miał żonę, Duninównę Ra-
jecką, wdowę po Krzysztofie Potockim, podczaszym litewskim.
Wszelako z dokumentów naszych wypada niezachwianie, że
Duninówną-Karwicką była, chociaż po Krzysztofie «Potockim
Zdzitowiec wzięła w spadku.
■ TEODOR-LEON KARP’ (str. 15, VI pok.), założyciel od¬
nogi własnej, w r. 1677 wspólnie z ojcem skwitował Feduszkę.
• JAN KARP’ (str. 16, VII pok.), z odnogi po Stanisławie-
Antonim, woyski grodzieński r. 1730, sprzedał Kalinówkę
Kuczyńskiemu r. 1733.
KRZYSZTOFOWI-UBALDIEMU KARPIOWI (str. 16,
pok. VII) daje Boniecki syna JÓZEFA KARPIA (VII pok.),
podkomorzego bielskiego, zmarłego 1691 r., który z Anny Orot-
kowshiej miał syna Franciszka i córkę Elżbietę.
STANISŁAW KARP’ (str. 24, IV pok.), sekretarz kró¬
lewski r. 1632 elekcyę Władysława IV podpisał.
STEFAN i ZYGMUNT KARPIOWIE r. 1648 z księ¬
stwem żmudzkiem elekcyę Jana Kazimierza podpisać mieli.
Mogli to być: założyciel linii kurlandzkiej (str. 25, IV pok.),
i syn jego (str. 26, V pok.). Wszelako w wydaniu r. 1859
Vol. Leg. podpisów tych nie znajdujemy.
WŁADYSŁAW KARP' (str. 26, V pok.), ożeniony z Ja¬
dwigą - Elżbietą Treyden, córką Gerarda, dziedzica dóbr Dser-
wen i Gröbsten w powiecie piltyńskim. Syn jego:
ZYGMUNT KARP’ (str. 26, VI pok.), generał - kriegsko-
misarz, żonę miał Katarzynę-Maryannę ArsemberJcównę. Zoba¬
czymy, że z niemiecka Aschenberg czytać ją trzeba.
MARY ANN A KARPIÓWNA (str. 28, V pok.), żona Je¬
rzego Białłozora, stolnika mscisławskiego, r. 1708 testament ze¬
znała (Gr. Rosieński).
'MIKOŁAJ-STANISŁAW KARP’ (str. 29, V pok.), zało¬
życiel odnogi w Kurszach, w r. 1697, jako wojski nowogrodzki,
Linia Ryki-
jowska.
Odnoga
w Kurszach.
zatrzymany został i niewinnie całoroczne więzienie w zamku Citeron, a potem
Vincennes odsiedział [1638 — 1639], Fakt ten historyczny opisał Broni¬
kowski w powieści: „Jana Kazimierza Wazy więzienie we Francyi“.
		

/Magazyn_133_03_106_0001.djvu

			— 86 —
elekcyę Augusta II podpisał (Vol. Leg. t. V, str. 896). W r. 1703
został wojskim upitskini. W r. 1702 otrzyma) starostwo kormia-
lowskie. którego jednak nie objął. W r. 1710 otrzymał sta¬
rostwo jodkańskie po śmierci Jana, cześnika żmudzkiego.
Był więc wojskim parnawskim, nowogrodzkim i upitskim.
Wnuk jego:
> Ks. FRANCISZEK KARP’ (str. 30, VII pok.), kanonik
wileński, umarł r. 1755.
Odnoga w Po- ■■ A DAM - ANTONI KARP’	(str. 31,	VI pok.), podstoli upit-
memumach. , .	v	r
ski r. 1716.
OdnogaJoha- . PAWEŁ - CHRYZOSTOM	KARP1,	(str. 32, V pok.), obo-
!1K7k PKka
źny upitski 1708, podkomorzy upitski 1729.
v JAKUB-IGNACY KARP’ (str. 33, VI pok.), starosta
płungiański i szymański r. 1750 nabył Jurgieniszki.
BENEDYKT KARP’ (str. 36, VII pok.), starosta płungiański,
rotmistrz orszański, r. 1765 wspólnie z braćmi nabył Blogosła-
wieństwo. Opierając się na liście familijnej Benedykta, z 10 gr.
r. 1797, twierdziliśmy, że dobra te po ojcu wziął w spadku
(str. 34 i 37).
Odnoga Ryki STEFAN KARP’, (str. 46, V pok.), r. 1697 pisarz grodzki
iowska
żmudzki, r. 1703 otrzymał starostwo eyragolskie, r. 1704 został
ciwunem szawdowskim, r. 1710 był podsędkiem żmudzkim.
Umarł r. 1712.
• JAN KARP’ (str. 48, VI pok.), cześnik ks. żmudzkiego,
miał strostwo jodkańskie, które po jego zgonie r. 1710 otrzymał
Mikołaj-Stanisław Karp’, założyciel odnogi na Kurszacli.
■ANDRZEJ KARP’ (str. 48, VI pok.), oboźny żmudzki
r. 1705, umarł 1710.
5 JÓZEF AT-MICHAŁ KARP’ (str. 48, VI pok.), biskup
żmudzki 1703, jako podstoli smoleński, otrzymał różne dobra
na Żmudzi, na odstąpienie których Andrzejowi Karpiowi,
oboźnemu żmudzkiemu,# otrzymał koncens królewski r. 1710.
Sądzimy, że było to starostwo kirszewskie.» W latach od 1708
do 1711 był sekretarzem króla Stanislaioa. W roku 1733 pod¬
pisał konfederacyę generalną warszawską (Oblig. Warsz. 49 f. 422).
' FELICYAN-PAWEŁ KARP’ (str. 51, VI pok.), horodni-
czy żmudzki r. 1705.
		

/Magazyn_133_03_107_0001.djvu

			— 87 —
"FRANCISZEK - ANTONI KARP’ (str. 52, VI pok.), lio-
rodniczy żmudzki r. 1710, sędzia grodzki r. 1719, podstarości
r. 1726, tegoż roku został ciwunem eyragolskim, w r. 1732 był
starostą polepskim.
JÓZEF KARP’ (str. 57, VII pok.), wojski żmudzki, żonaty
z Barbarą Nagurską r. 1748.
FELICYAN KARP’ (str. 73. VIII pok.), sędzia ziemski
rossieński r. 1780, chorąży upitski 1807.
FRANCISZEK KARP’ (str. 76, X pok.). kurator szkół gu-
bernii kowieńskiej.
Nareszcie występują luźnie:
DYMITR KARP’, ziemianin grodzieński r. 15">5. ANNA
KARPIÓWNA r. 1596, żona Andrzeja Koryckiego, dziedzica
Niewodnicy *). DYMITR KARP’, r. 1604 deputat z Trockiego
na trybunał litewski; sekretarz królewski i namiestnik, czyli pod-
wojewodzi wileński r. 1605. Pozostała po nim wdowa, Kata¬
rzyna z Wiesiołowskich, **) otrzymała r. 1622 koncens królewski
na odstąpienie starostwa eyszyckiego Krzyckiemu. Musiała go
nie odstąpić, bo jeszcze r. 1632 tytułowana starościną. KRY¬
STYNA KARPIÓWNA r. 1628 za Bazylim Kazimierzem Godeb¬
skim, podstołim pińskim i starostą bielskim.
'*) Koryccy h. Ciołek i h. Pruss 1 — patrz Niesiecki.
**) Wiesiołowscy h. Ogończyk — patrz Niesiecki. Litewska gałąź
rodu tego łączyła się z najpierwszymi domami i wysokie piastowała
urzędy.
Karpiowie
występujący
liiśnie.
		

/Magazyn_133_03_108_0001.djvu

			Źródła kurlandzkie.
Drukowanie notatek naszych dobiegało do kresu, kiedy
przybyło nam jeszcze jedno źródło o kurlandzkiej linii Kar¬
piów. Przesłał .nam mianowicie sporo cennych materyałów
pan Baron Edimmd Fircks, znany;;badacz kurlandzki, do któ¬
rego udawaliśmy się swojego czasu z prośbą o poszukiwania
w archiwach kurlandzkich. Z materyałów tych korzystamy
poniżej, i niechaj nam wolno będzie złożyć na tem miejscu
panu Baronowi Fircks najszczersze podziękowanie nasze.
Przedewszystkiem więc przechowały się w mitawskiem
archiwum szlachty kurlandzkiej dwa rodowody Karpiów (Rod-
Kur). Z nich pierwszy daje nam potomstwo rotmistrza MA-
TIASZA KARPIA, a drugi — potomstwo ZYGMUNTA KAR¬
PIA. Poznajemy w nich dwóch braci, a synów Stefana i Mag¬
daleny von der Recke. Oprócz rodowodów, mamy wypisy
z ksiąg kancelaryi książęcej (Expeditions Büchern und Suppli-
cations Abscheidungen der Herzoglichen Kanzlei SAB.) Wy¬
pisy z aktów sądu głównego (Oberhofsgericht) i z ksiąg kościel¬
nych, oraz odnośnie ustępy z rękopisu Woldemara (Wolde-
mar’s Gueter und Familien Lexicon) i z roczników geneolo-
gicznych Barona Hahn (Jahrbücher für Genealogie, Heraldic
und Spharagistic).
Założyciela linii kurlandzkiej, STEFANA KARPIA (str. ‘25,
IV pok.), raz tylko jeden i to na Litwie wzmiankują źródła po¬
wyższe. Występuje 011 mianowicie w aktach Białego Pomusza,
jako świadek w dniu 27 sierpnia r. 1664 (Hahn, rocznik 1904 r.
fasc 2, Ni 106).
Z córek Stefana wymieniają księgi kancelaryi książęcej
7 marca r. 1698 ANNĘ z KARPIÓW Monteyaylową- Zaleską
		

/Magazyn_133_03_109_0001.djvu

			- 89
(Anna Montigailo Zaleski, geb. von Karpen), której dobytek po¬
żar zniszczył (S. A. B. 1698 —1700, fol. 18).
Przypominamy tutaj, że miał Stefan Karp’ synów czterech:
KRZYSZTOFA, MATIASZA, ZYGMUNTA i WŁADYSŁAWA.
KRZYSZTOFA KARPIA (str. 25, Y pok.) w aktach kur-
landzkich nie znajdujemy. Wszelako przypuszczać należy, że
MARYANNA z KARPIÓW Sipowiczowa i KATARZYNA
z KARPIÓW Biernacka — jego, a nie Matiasza były córkami,
albowiem rodowód kurlandzki pomiędzy córkami Matiasza
tych dwóch Karpiówieu nie wymienia.	-
MAT1ASZ KARP’ (str. 25, V pok.), rotmistrz, w dniu
18 marca r. 1684 hołd księciu kurlandzkiemu złożył (Walde¬
mar). Od tego Matiasza zaczyna się jeden z rodowodów kur
landzkich. Rodowód stwierdza, że Matiasz był rotmistrzem,
że posiadał dobra Terwffien i Kapen, i daje mu żony dwie:
pierwszą Katarzynę von der Rumpen,*) a drugą, urodzoną von
	
			

/Magazyn_133_03_110_0001.djvu

			— 90 —
Ów KRZYSZTOF-REJNHOLD KARP’, (str. 26, VI p.),
którego johaniszkielskie drzewo genealogiczne Krzysztofem-
Fryderykiem mieni, ur. w r. 1670, 14 grudnia r. 1753 w Mi-
tawie pogrzebionym został. Był kamerjunkrem i koniuszym
księżny kurłandzkiej Anny ! wanówny. Pan na Irmlau, trzy¬
mał w zastawie dobra Neus^itteln. Pierwsza jego żona uro-
dzoną była Luederitz *). Drugiej, o której/ niewiat^ómo,
domu,/na imię l^yło Andrea (Rod. Kur.). Wol-
demar Krzysztofa - Rajnholda r. 1 724, jako rosyjskiego koniu¬
szego (Stallmejster), a w latach 1783 — 1739, jako książęcego
koniuszego cytuje. Jako koniuszego, znają go też akta kance-
laryi książęcej w dniu 2 sierpnia, r. 1729 (S. A. B. fol. 313).
Rodowód kurlandzki daje mu synów dwóch: z pierwszej żony
Fryderyka-Kazimierza, o którym niżej, z drugiej żony DAWIDA-
DYTRYCHA KARPIA (VII pok.), pana na Weinsc,henken, zgasłego
r. 1781, którego i YV$ldemar r. 1759, jako pana na Drucken-
hofie, wymienia. Wymienionego na johaniszkielskiem drzewie
genealogicznem DUBLANA KARPIA nie zna rodowód.
FRYDERYK-KAZIMIERZ KARP’(VII pok.), syn Krzy-
sztofa-Rejnholda i jego małżonki Luederitz, dobra Irmlau
trzymał w zastawie. Żony miał dwie: pierwszą Elżbietą-Wero¬
nikę Rummel**), a drugą, urodzoną Schnejdern, córkę rossyjskiego
majora (Rod Kur.). W aktach kancelaryi książęcej o Fryde¬
ryku - Kazimierzu Karpiu i jego małżonce Elżbiecie Weronice
Rummel, 7 marca r. 1733, jako o niemających posiadłości
w Kurlandyi, jest wzmianka (S. A. B. fol. 96). Miał Fryderyk-
Kazimierz z pierwszej żony córkę HELENĘ - SYBILE KAR-
PIÓWNĘ (VIII pok.), i synów trzech: Ferdynanda Karpia,
o którym niżej; JANA KARPIA (VIII pok.), rotmistrza pruskiego
w pułku żółtych huzarów, ożenionego w Pomeranii, i FRYDE¬
RYKA - ZYGMUNTA KARPIA (VIII pok.), zgasłego r. 1733
(Rod. Kur.), którego akta kancelaryi książęcej 3 marca r. 1733,
jako dzierżawcę dóbr Schoenfeld wymieniają (S. A. B. fol. 187).
Z drugiej żony miał Fryderyk - Kazimierz Karp’ córki dwie:
' *) Opisanie herbu Baronów Luederitz w Prusach podaje I. B. Riet-
stap (ArmoTial General).
' **) Rummel’owie w Kurlandyi 2 sierpnia r. 1631 szesnastu przodków
po mieczu i kądzieli wywiedli. Herb ich podaje Klingspor.
		

/Magazyn_133_03_111_0001.djvu

			— 91 —
ANNĘ - BENIGNĘ KARPI.ÓWNĘ (VIII pok.), ochrz. 9 paźdz.
1745 w Doblenie, i MAŁGORZATĘ - DOROTĘ KARPIÓWNĘ
(VIII pok.), ochrz. tamże 14 września r. 1750,* oraz synów:
LUDWIKA i KAROLA KARPIÓW (VIII pok.), którzy obaj
w Prusach w czarnych huzarach służyli.
FERDYNAND KARP’ (VIII pok.), najstarszy syn Fryde
ryka Kazimierza i Weroniki Rummel, ur. r. 1723, miał córek-
trzy: DOROTĘ APOLONIĘ KARPIÓWNĘ (IX pok.); ANNĘ
ELŻBIETĘ KARPIÓWNĘ (IX pok.), ochrz. 12 grudnia r. 1766
w Windawie, i KAROLINĘ - ANNĘ KARPIÓWNĘ, (IX pok.)
ochra, tamże 25 lipca r. 1771. Miał też synów dwóch: JANA-
REJNHOLDA KARPIA (IX pok.), ur 25 lipca r. 1751, który
był na służbife pruskiej, i MIKOLAJA-KARPIA (IX pok.). kapi¬
tana wojsk rossyjslcich, ur. 8 maja r. 1764.
Drugi rodowód kurlandzki zaczyna się od ZYGMUNTA
KARPIA («tr. 26, V pok.), którego mieni „Sigismund von
Tryzna, genannt Karp’ “. Zygmunt, według źródeł litewskich,
żonę miał Jadwigą von Thor-Hacken. Rodowód kurlandzki
żonę Mari/ą von der Recke mu daje. Byłby więc żonaty dwa
razy. Z synów Zygmunta i Maryi von der Recke był FRY¬
DERYK KARP’ (VI pok.) pułkownikiem i poległ na wojnie,
a LUDWIK KARP’ (VI pok.) kapitanem i dziedzicem dóbr
Pasehuden. Ludwik żonę miał Elżbiety Treyden, *) córkę Jana
Ernesta, dziedzica dóbr Dahnen i Maryi Plater (Rod. Kur.).
Przypuszcza rodowód kurlandzki, że stadło to miało syna, zna¬
nego nam Jana Zygmunta Karpia, generał - kriegskomisarza.
Wszelako, według wypisu z r. 1799 był Generał-kriegskomi-
sarz synem Władysława Karpia, stolnika brzeskiego, i my się
ku temu skłaniamy, a to dla następujących powodów: 1) trud¬
no przypuścić, ażeby wywodzący się r. 1799 Karpiowie w pra.
dziadku mylić się mogli; 2) Władysław i Jan-Zygmunt, jak to
zobaczymy, obadwaj na Eckendorf’ie siedzieli; 3) Ludwik i Wła¬
dysław Karpiowie mieli żony Treyden z domu, co rodowód
kurlandzki zmylić mogło.
, *) Tryden’owie — szlachta dawna. Herb ich podaje Klingspor. kwit¬
ną w Kurlandyi. Zgaśli na wyspie Esel. Byli w Kurlandyi i Trotta—Trey¬
den’wie, ale wygaśli.
Potomstwo
Zygmunta
Karpia.
		

/Magazyn_133_03_112_0001.djvu

			- 92 —
Potomstwo
Władysława
Karpia.
WŁADYSŁAW KARP’ (str. 26, Y pok.), stolnik brzeski,
w rodowodach kurlandzkich pomieszczony nie jest, ale niejedno¬
krotnie w źródłach kurlandzkich występuje. Widzieliśmy, że
29 czerwca r. 1668, jako pieczętarz Matiasza Karpia i Kata¬
rzyny von der Rumpen, się podpisał. 25 grudnia r. 1690 Tm
na smęntarzu w Tuckum porucznika von den Brinken niedź-
wiedzioskurym złajał huncwotem. Stąd proces. R. 1692 chciał
/, Kurlandyi wyjechać i sumę zastawną na Eckendorf ie sprze¬
dać, a 6 marca r. 1694 odbyła się tam licytacya. Dalszego
ciągu procesu w aktach niema (Akten des Oberhofgerichts fasc
211, pag. 125). Był znać Władysław Karp’ gwałtownym, bo
i na Litwie przeważnie z procesów go znamy (patrz Piotr Karp’
IV pok., str. 27). Woldemar wymiania go 27 stycznia r. 1687
19 września r. 1692 i 21 stycznia r. 1694, jako Amtsmanna
Echendorf u*), i twierdzi, że pod ostatnią datą już nie żył.
Widzieliśmy jednak, że go 6 marca r. 1694 akta sądowe
cytują, a na Litwie 24 czerwca r. 1700 go odnajdujemy. Przy¬
pominam}-, że, według Bonieckiego, miał Władysław Karp’ żonę
Jadwigą-Elżbietą Treyden, córkę Gerarda, dziedzica dóbr Dser-
ven i Gröbsten, w powiecie piltyńskim. Boniecki i wypis z r. 1799
dają mu synów dwóch: Jana - Zygmunta Karpia, generał
kriegskomisarza, o którym niżej, i FRYDERYKA KARPIA
VI pok.). majora wojsk litewskich.
JANA-ZYGMUNTA KARPIA (str. 26, VI pok.) generał
kriegskomisarza, jako dzierżawcę na Eckendorf ie (Arendator von
Eckendorf) koło Tuckum 13 i 27 listopada r. 1728 wymieniają
księgi kancelaryi książęcej (S. A. B. fol. 220 i 263). Według
Woldemara, podpisał Jan-Zygmunt 14 czerwca r. 1737 elekcyę
Birona. Rodowód kurlandzki zna go, jako generał - kriegsko¬
misarza i starostę kiwilskiego, i świadczy że dobra Neu-Busch-
hof (później Bankaufhof zwane) w zastawie trzymał. Rodowód
daje mu żonę Katarzyna Anną Aschenberg**), córkę Ferdy
nanda i Anny - Katarzyny Oelsen. Boniecki Katarzyną-
*) Amtsmann, według roównika Moszczeńskiego z r. 1791, oznacza
rządcę jakiejś krainy.
v **) Klingspor podaje herb baronów Aschenberg i Aschenberg - Kett-
ler, oraz herb hrabiów Aschenberg - Socfdeborg. Pierwsi kwitną w Kur¬
landyi i w Niemczech, gdzie jednak tutułu barońskiego nie używają;
		

/Magazyn_133_03_113_0001.djvu

			— 93 —
Arsenberkówną ją mieni, a mamy ją i w dokumentach joha-
niszkielskich, a mianowicie w akcie przelewu starostwa kiwil-
skiego, z 17 października 1732, jako Katarzynę-Maryannę, ale
bez pomienienia, jak urodzoną była. Miał z nią Generałkriegs-
komisarz córek trzy: MARYĄ-SYBILĘ-KARPIÓWNĘ (VII pok.),
urodzoną r. 1722, zgasłą r. 1811, małżonkę Jana Zygmunta
Aschenberg'a, która dobra Lehpern i Buscbhof w zastawie miała
(Rod. Kur.), a którą i Waldemar, jako wdowę po Aschenbergu,
r. 1764 wymienia; KATARZYNĘ - ELŻBIETĘ KARPIÓWNĘ
(VII pok.), pannę i AGNIESZKĘ - BOGUMIŁĘ KARPIÓWNĘ
(VII pok.), urodzoną r. 1729, zg. 18 czerwca 1791, żonę zamiesz¬
kałego na Litwie Krzysztofa Brunnowa (Rod. Kur.). Z synów Gene-
rał-kriegskomisarza nie zna rodowód ERNESTA KARPIA, sta¬
rostę kiwilskiego (VII pok.), o którym autentyczny cytowaliś¬
my dokument. Zna natomiast Krzysztofa - Fryderyka.
Ów KRZYSZTOF-FRYDERYK KARP’ (str. 27, VII pok.),
ur. w r. 1728, zgasł 12 czerwca r. 1771, był porucznikiem, dobra
Steingarten i Garrosen trzymał w zastawie i zawiadowcą był
dóbr Eckhöfchen, obecnie Paulsgnade zwanych (Rod. Kur.). Jako
takiego, r. 1769 cytuje go Woldemar (Disponat zu Eckhöfchen).
Zonę miał Anną- Bogumiłą Drachenfels, córkę sędziego (Mann-
richter) Reinholda-Krzysztofa, dziedzica dóbr Warnten, i Elż-
bi^ty-Katarzyny, urodzonej Nagel. Anna Bogumiła z Drachen-
felsów Karpiowa zgasła r. 1786, jako dzierżawczyni dóbr La-
schuppen (Księgi kościelne frauenburgskie). Córką Krzysztofa-
Fryderyka i Anny-Bogumiły była, jak się zdaje, BENIGNA
KARPIÓWNA (VII pok.), ur. r. 1752, zgasła w Goldyndze 7 lute¬
go r. 1804 (Księgi kościelne). Jako synów Krzysztofa - Fryderyka
wymienia Rodowód kurlandzki znanych nam oficerów wojsk ros-
syjskich: Krzysztofa-Fryderyka-Wilhelma, JANA i DYTRYCHA
(str. 27, VIII pok.). Z nich:
KRZYSZTOF - FRYDERYK - WILHELM KARP’ (VIII
pok.), ur. r. 1750, zaślubił 22 lutego r. 1806 Dorotą- Luizą- Be-
nigną Korff*), ur. 24 lipca 1761, zgas. 17 grudnia 1834 w Pokro-
w Kurlandyi 18 Lipca r. 1634 wywiedli szesnastu przodków po mieczu i
kądzieli. Drudzy, wygaśli, 10 maja r. 1686 otrzymali indygenat kurlandzki,
a 19 grudnia r. 1687 szwedzki tytuł hrabiowski.
< *) Korff i Szmysingk gen. Korff baronowie kwitną nad Bałtykiem i
w Niemczech. W Kurlandyi 2 sierpnia r. 1631 szesnastu przodków po
		

/Magazyn_133_03_114_0001.djvu

			- 94 -
Występujący
liźnie.
Z Buddehi
brocków
Karpiowa.
jach, która była córką Wilhelma Ernesta Korffa, dziedzica
dóbr Paddern, i Gertrudy Elżbiety, urodzonej Mirbach.
Oprócz wymienionych występują luźnie:
17 grudnia r. 1792 POL1KSENA - AGATA KARPIOWA,
wdowa, z domu Buchholtz,*) ur. r. 1725, córka Jana Krzysztofa
o
Buchholtz, dziedzica dóbr Bfcjen i Paddern, i Charlotty Wett-
berg (S. A. B. fol. 957), i—JULIA KARPIOWA, z domu Tie-
den, wdowa kapitana NESTORA - FILIPA KARPIA, ur.w Kur-
landyi, zmarła 28 lutego, a pochowana 3 marca 1836 r. (Ks.
koś. mitawskie).
Nareszcie z aktów kancelaryi książęcej wypada, że JAD¬
WIGA - ADELGUND A BUDDFÄi BROCK, małżonka Pawła-
Chryzostoma Karpia, sędziego ziemskiego upitskiego (str. 33,
Y pok.), córką była Gotharda Buddefla brock 'a i jego żony, uro¬
dzonej Bindeleff von Diepenbrock, Rodzonemi siostrami Kar¬
piowej były; Anna Zofia za Krzysztofem Janem Yitinghoff-
Scheel; Magdalena za Adamem-Janem Kurnickim; Agnieszka-
Weronika za Fryderykiem Klopmann em i Tekla za Jerzym
Klopmann’em, a rodzeństwo to na macochę Gothardową Bud-
dembrock, z domu Schölte, 15 paźdz. r. 1696 skargę zaniosło
(S. A- B. 1696 — 97, fol. 165.).
*
* *
Dziwne są losy tego nazwiska polskiego w Kurlandyi.
Karpiowie niemczeją, ale związku z Polską nie tracą, a jeden
z nich nawet do wysokich w Polsce dochodzi dosbojeństw.
Ale, znać, ciasno im w nowej ojczyźnie, bo nie tylko w Polsce
ale i w Rosyi, i w Niemczech szukają karyery, „stanowi szlachec¬
kiemu przystojnej“. Ostatecznie i w Kurlandyi giną. Gdzieś do
Prus się przenoszą, gdzie służą w żółtycli i w czarnych huzarach...

mieczu i kądzieli wywiedli. W Estlandyi r. 1872 tytuł hrabiowski otrzy¬
mali. Niesieclii herb ich nazywa Gozdawą odmienną. Kojałowicz nazywa
go Smising. R. 1646 Mikołaj Korff wojewodą był inflantskim.
* *) Buchholtz baronowie 17 paźdz. r. 1620 szesnastu przodków wy¬
wiedli — należą do najstarszych rodów w Kurlandyi. Herb ich Klingspor
podaje.
		

/Magazyn_133_03_115_0001.djvu

			KARP10W1E FUNDOWALI ŚWIĄTYNIE: w Brzozowej
w Johaniszkielach, w Karpowiczach, w Pokopiu, w Repli, w Ryki-
jowie i w Gabanach, a kościół w Pocztowie, i wiele innych koś¬
ciołów i klasztorów hojnie obdarzyli; fundowali alteryę Karpiow-
ską przy kościele katedralnym w Wilnie, założyli i utrzymywali
KILKA SZKÓŁ, z których JEDNA ROLNICZA i KILKA SZPI¬
TALI, CZASU GŁODU UBOGĄ LUDNOŚĆ ŻYWILI i WŁOŚ¬
CIAN OSWOBODZILI.
DZIERŻYLI STAROSTWA: eyszyckie, eyragolskie, joday-
ckie, jodkańskie, karoliskie, kirszewskie, kiwiiskie, laudyskie,
nowodworskie, pakockie, płungiańekie, polepskie, sagińskie,
steygwilskie, sugotnowskie i szymańskie; WÓJTOSTWA: jatwi-
skie i zabielskie; LENNOŚCI: Kryniczyn i Łopołaty.
POSIADALI DOBRA: W województwie podlaskiem,
w ziemi bielskiej i brańskiej: Brzozowa v. Karpowicze, Kali¬
nówka, Koszewo, Repla, Udwugłów i Zabiele.
W województwie nowogrodzkiem: w powiecie nowogrod¬
zkim: Dublany, Dunajczyce, Karoliki, Krzyżyłowicze, i Nowo¬
siółki; w powiecie słonimskim: Chaniewo, Większy Dukrów,
Iwaszkowicze, Luszniew, Pierzchowicze, Piechów, Srebrzyszcze
i Wysock.
W województwie wileńskiem: w powiecie wileńskim: Su-
żany i Giryja; w powiecie wiłkomierskim: Kursze; w powiecie
lidzkim: Lesiszcze (Leszczyce).
W województwie trockiem: w powiecie trockim: Ołony;
w powiecie grodzieńskim: Brzostowica Drewniana v. Chwietkow-
ce, Brzostowica Murowana, Narewki i Nowy Dwór;w powiecie
kowieńskim: Opitołoki;w powiecie upitskim: Buczę, Daroniszki,
Delaciszki, Dewoyniszki, Gruże, Junisy, Krokwiany, Łapeliszki,
Nakiszki ,Nargiały, Naruszele, Ożele, Pempiszki, Podlinków v. Wło¬
ki, Połabie v. Nowy Dwór, Poniemunie, Podlinkowic v. Szyk-
szniany, Pomarzupie, Pomusze, Poorcie, Powermeń, Powieszkiele,
		

/Magazyn_133_03_116_0001.djvu

			— 96 —
Poszokarnia v. Wirgirdyszki, Rupeyki, Punkry, Serafiniszki,
Sliżyszki, Sujety, Szukiany, Wołmiany, Zubrzyszki, i Zwi<-
dziuny.
W województwie brzeskiem, w powiecie pińskim: Ostrów
Osowski.
W księstwie żmudzkiem w rozmaitych powiatach: Boczu-
ny, Jakiszki v. Poryngowie, Kurtowiany, Krasnogaliszki, Paleki
v. Gańlica, Pocztów i Ryngowiany; w księstwie żmudzkiem,
ale już za Niemnem: Błogosławieństwo, Kidułe i Wysokie.
W Kurlandyi: Irmlau, Weinschenken, Druckenhof, Pa-
schuden, Neu-Buschhof (dzisiaj Bankaufhof).
Oprócz wyżej wymienionych: Hotoń, Przewały, Jurgie-
niszki, Zdzitowiec, Lipsk i Hołynka, o których nie wiemy
napewno, w jakich leżały powiatach. Słownik geograficzny
wzmiankuje Zdzitowiec w powiecie kobryńskim, a Lipsk
Murowany i Hołynkę w powiecie Augustowskim. Są jednak
i w innych powiatach miejscowości Lipsk i Hołynka zwane.
POSIADAJĄ DOTYCHCAS w powiatach poniewieżskim
i szawelskim (dawniej województwo trockie, powiat upitski,
i księstwo żmudzkie, rozmaite powiaty): Dawidyszki, Dowgie-
łany, Gilwidzie v. Weysznagoła, Gostany, Gulbiniany, Jasna-
Górka, Johanniszkiele, Kaukle (ongi Kowkle, alias Użogi), Lasy,
Linko wiec, Leoniszki, Maluny, Mieszkałówka, Naciuny, Neyry,
Nowe-Miasto (klucz z folwarkami: Liberyszki, Nowe-Miasto,
Zasążany, Narwoyszany, Namsze i Tupiki), Pojeziorki, Pogie-
goła, Poławeń, Preyby, Rykijów v. Rekijów, Rynkuny, Szey-
wokowie vel Szowokowie, Smilgi i Wiłkopiuwie. Z nich Ryki¬
jów należy do Karpiów bez przerwy od roku 1605, a Johanisz-
kiele są jedną z najpiękniejszych siedzib na Litwie.
Oprócz tego posiadają willę Bausk w Kurlandyi, a posia¬
dali dwa pałace w Wilnie.
RODY, Z KTÓRYMI SIĘ ŁĄCZYLI: Antonowiczowie
(2 razy), Ascheberg’owie (2 razy), Białłozorowie (3 razy), Bier¬
naccy, Budembrock’owie, Brunnowowie (2 razy), Buchholz’owie,
Ciechanowieccy, Cieszkowscy, Czechowiczowie, Debesowiczo-
wie, Dobroszołowscy, Drachenfels’owie (2 razy), Druwowie, Est-
kenowie, de Gillet Lafayette, Godebscy, (2 razy) Godlew¬
scy, Gołkowscy, Gordonowie de Huntley, Górniccy, Gra-
		

/Magazyn_133_03_117_0001.djvu

			jewscy, Grrądzcy, Grotkowsey, Halin owie, Hryniewiczowie, Han¬
kowie, vel. Hrynkowiczowie, Jundziłłowie, Iwanowiczowie, Iwa¬
nowscy, Karpiowie (2 razy), Karwiccy - Duninowie, Korff’owie,
Koniar’owie, Komorowscy, Koryccy, Kownaccy, Krukowscy, Ku-
rzenieccy, Łazowowie, Łapińscy, Limontowie, Luederitz’owie Mag-
nuszewscy, Meysztowiczowie (2 razy), Montegayłowie, (Montegay-
łowie-Załescy), Nagurscy, Niedźwieccy, Niewiarowscy, Opaccy.
Pacowie, Platerowie (4 razy), Potoccy, Puzynowie, Przeciszew-
scy, Przyałgowscy, von der Recke (3 razy), von der Rumpen-
Rummerowie, Sapiehowie, Scipionowie, Siemiradzcy, Sienkie¬
wiczowie, Siesieccy, Sipowiczowie, Skaszewscy, Staszkowsc}',
Strutyńscy, Szarawscy, Szemiothowie, Schnejdern’owie, Tieden’o-
wie, Tyszkiewiczowie (2 razy), Thor-Hacken’owie, Treyden’owie
Waźyńscy, Wiesiołowscy, Wysoccy, Wolscy (2 razy), Zdanowiczo¬
wie i Żakowie.
WYDALI wielu księży pobożnych: z nich jeden kaznodzieja
znany, jeden biskup światły i pięciu kanoników wileńskich; ośmiu
posłów na seymy, z których jeden autor zasłużony; jednego
generała, jednego marszałka trybunału W. K. L., jednego sekre¬
tarza litewskiego, czterech sekretarzy królewskich, dwóch mar¬
szałków gubernialnych i 12 naczelnych urzędników ziemskich,
a mianowicie: 3 marszałków z czasów przedrozbiorowych *);
2 z czasów późniejszych, 4 podkomorzych i 3 ciwunów. **).
< *) Do 1792 r. powiatów na Litwie było 24, z nich 10 byto kaszte¬
lani]; było zatem 14 marszałków powiatowych: oszmiański, lidzki, wiłko-
mierski, bracławski, grodzieński, kowieński, upitski, staródubowski, sło-
nimśki, wołkowyski, orszański, piński, moŁyrski i rzerzycki. Na seymie
grodzieńskim 12 stycznia 1793 r. konfederacya obojga narodów, mając na
baczności potrzebę większej liczby senatu dla wielkiego księstwa litew¬
skiego, urząd marszałków powiatowych litewskich podniosła do tytułu
i wszystkich prerogatyw kasztelanij, zachowując one przy niezmienionem
prawie elekcyj powiatowych. Urosła więc liczba kasztelanij do 24 (patrz
Józef Wolff: Senatorowie i Dygnitarzo Wielkiego Xicstwa Litewskiego,
str. 199 i 5).
• #*) Konstytucya z r. 1588 przyznała ciwunowi w hierarchii urzęd¬
niczej miejsce naczelne. W ks. żmudzkiem urzędowało 14 ciwunów: eyra-
golski, wielko-dyrwiański, mało-dyrwiański, retowski, użwencki, pojurski,
twerski, szawdowski, berżański, korszewski, wiekszniański, gondyński i bir-
żyniański. Po za granicami ks. żmudzkiego istniały na Litwie tylko dwa
ciwuństwa: wileńskie i trockie. Na całe ks. żmudzkie podkomorzy był
tylko jeden (patrz Glogera Encyklopedya Staropolska).
		

/Magazyn_133_03_118_0001.djvu

			— !»8 —
Z rodu tego Józefat, biskup żmudzki, Benedykt, chorąży upitski,
i Maurycy - Franciszek, poseł na seym czteroletni, tak wybit¬
nymi byli mężami, że każdy z nich na oddzielną zasłużył mo¬
nografię.
*
Obecnie ciężkie przeżywamy czasy. I czem są te notatki
moje o polskiej rodzinie na Litwie? Może inwentarzem, spo¬
rządzonym w wigilię przelania praw? A może i nie? W biegu
dziejów niejedna dotknęła nas klęska. Powietrza, głody, wojny
dwory popalone przez szwedów, zmienione rządy i prawa,
i zrabowane archiwa — wszystko to, jak nić barwna, snuje
się po notatkach moich. Przetrwano jednak. Więc może i my
przetrwamy jeszcze. Ha, może! Ale na to potrzeba i nadal
najlepszym potrzeb ludu naszego pozostać rzecznikiem, i trzeba
jeszcze o waśniach zapomnieć, i wziąć się do pracy i powie¬
dzieć sobie: „bądź co bądź, nous maintiendrons“.
^ 15 marca r. 1906, w Pojościu.
		

/Magazyn_133_03_119_0001.djvu

			SKOROWIDZ OSOB
wymienionych w tej pracy.
□c°
Abramowicz Jakub 1760, str. 53.
Ahansen, patrz Schade - Aliansen i
ßump.
Aloksztalis foryś 1808, str. 43.
Ańcuta Jerzy sufragan 1737, str. 49.
Antoniewiczowie, str. 78.
Antoniewicz Franciszek, krajczy smo¬
leński, i Zofia 1776, str. 60 i 7^8.
Antonowiczowie h. Andrauld de Buy,
str. 78.
Antonowiezówny Antonina i Schola¬
styka, żony Franciszka Karpia,
str. 78.
Antonowicz Józefat i Teresa z Dą¬
browskich, str. 78.
Antonowicz Mikołaj, dziedzic Szosta¬
ków, i Domicela z Mieleckich,
str. 78.
Antonowicz, wojski mielnicki 1670,
str. 78.
ł .
Aschenberg 1634, str. 92.
Aschenberg Kettler 1634, str. 92.
Aschenberg Soefdeborg 1686, str. 92.
Aschenberg (Arsemberkówna) Kata¬
rzyna Maryanna za Janem t Zyg¬
muntem Karpiem 1732, str. 85 i 92.
Aschenberg Ferdynand i Anna Kata¬
rzyna, ur. Oelsen, str'
Aschenberg Jan Zygmunt i Mary a Sy-
bila z Karpiów 1764, str. 93.
Bajerówna Anna za Józefem Puzyną,
st. michaliskim, str. 38.
*
Białłozorowie h. Weniawa, str. 55.
Białlozor Jerzy, sędz. ziem. upitski,
stolnik mścisławski, i Maryanna
z Karpiów 1708, str. 28 i 85.
Białłozor Jan, kasztelanie mścisław¬
ski, oż. z Kurnicką, str. 28.
Białłozor 1764, str. 34.
'Białłozor Andrzej, st. durklański,
str. 31.
Białłozorowie na Lasach, str. 38.
Białłozorówna Krystyna za Francisz¬
kiem Karpiem 1724, str. 51, 52,
i 55.
Białłozor Karol, wojewodzie miński, i
Agnieszka z Romerów, str. 55.
Białłozor Mateusz, st. kiersnowski,
1723, str. 55.
		

/Magazyn_133_03_120_0001.djvu

			— 100 —
Białłozor Kazimierz, st. koyrański,
1723, str. 55.
Białłozor Jerzy, st. nowomłyński, 1723,
str. 55.
Białłozorówna Helena, lu voto Alek¬
sandrowa Ogińska, 2° voto Wołło-
wiczowa, chorążyna brzesławska,
str. 25.
Białłozorówna Johanna za Ignacym
Karpiem 1765, str. 57.
Białłozor Józef, horodniczy upitśki,
1765, str. 57.
Białłozorowie, współdziedzice Mieszka-
łówki, str. 75.
Białkowscy 1717) str. 48.
Białkowski Gedeon i Anna Dorota z
Druwów 1652, str. 29.
Biernaccy h. Poraj, str. 26.
Biernacki Michał i Katarzyna z Kar-
piów 1698, str. 26 i 89.
Billewiczowa Urszula za Jakubem Na-
gurskim, st. ginteliskim, 1762, str. 58.
Bindeleff, patrz Dippenbrock.
Bohuszowie h. Odyniec, str. 30.
Bohuszowa Aniela z Estkenów, oboźna
wiłkomierska, lu voto Stanisławo¬
wa Karpiowa, str. 30.
i
Bitowt, wojski upitski, 1764, str. 33.
Bolbasowie Bostoccy h. Jasieńczyk 2,
str. 18.
Bołoticz Mordas patrz Mordas.
Bortkiewicz Jan i Johanna z Dzie-
weczków 1759, str. 38.
Brinken von den, poruczn. 1690, str. $2.
Brunnowowie 1620, str. 3'2.
Brunnow Karol, pułkownik, i Maryan-
na z Karpiów, str. 31.
Brunnow Karol, pisarz grodzki upit¬
ski, 1786, str. 31.
Brunnow Stanisław, porucznik gwar-
dyi w. lit., str. 32.
Brunnow Jan, podchor. pułku czwar¬
tego, str. 32.
Brunnowówna Maryanna, za Krzyszto¬
fem Wereszczyńskim, str. 32.
Brunnowówna Karolina, za Janem
Szuksztą, str. 32.
Brunnowówna Bogumiła, za Stanisła¬
wem Syruciem, kapitanem w. p.,
st. 3*2.
Brunnow Jakub, st. rumszycki, i Bar¬
bara z Piórów, str. 32.
Brunnow, poseł rosyjski w Londynie,
str. 32.
Brunnowówna za Aleksandrem Za-
grobskim, 1682, str. 32.
Brunnow Aleksander i Zofia z Hyn-
nów 1739, str. 32.
Brunnow Melchior i Jadwiga, ur. Bud-
denbrock, 2° voto za Karolem
Chryzostomem Karpiem, str. 32
i 33.
Brunnow Jan, kapitan, str. 32 i 33.
'Brunnowówna Bogumiła, za Michałem
Puzyną, podstarościm sądowym u-
pitskim, str. 3^ i 37.
Brunnow Krzysztof i Agnieszka Bo¬
gumiła z Karpiów (urodzona 1729,
zm. 1791) str. 93.
Brzostowska Antonina za Antonim
Puzuną, starostą sądowym upit-
skim, 1777, str. 38 i 39.
Brzostowski ks.. referendarz koronny,
str. 45.
Buddonbrock (Budembrock) 1561, str.
33 i 94.
Buddenbrock Jadwiga, 1° voto za Mel¬
chiorem Brunnowem, 2° voto za
Pawłem Chryzostomem Karpiem,
1733, str. 33 i 94.
Buddenbrock Gotard i jego żony:
Bindeleff Dippenbrock i Schölte
str. 94.
Buddenbrock Zofja za Krzysztofem
Janem Vietinghof Scheel 1698, str.
94.
		

/Magazyn_133_03_121_0001.djvu

			— 101 —
Buddenbrook Agnieszka Weronika za I
Fryderykiem Klopmannem 1698,
str. 04.
Buddenbrock Tekla za Jerzym Klop- j
mannem, 1698, str. 94.
Buchholtz 1620, str. 94.
Buchholtz Poligna Agata-Wilhelmina,
wdowa Karpiowa 1792, str. 94.
Buchholtz Jan Krzysztof i Karolina I
Wettberg 1725, str. 9*4.
Burba 1769, str. 54.
Butlerowa, podkomorzyna koronna,
1668, str. 13.
Butrymowicz ks., profesor szkól podu-
biskich, 1817, str. 72.
Buy widowa ze Zbigniewa Zofia z Pio¬
trowskich, wdowa po Franciszku
skarbniku upitskim, 1780, str. 33.
Buywid ze Zbigniewa Michał 1780,
str. 38.
Buywid ze Zbigniewa Dominik 1780,
str. 38.
Buywid ze Zbigniewa Wiktoryn, 1780,
str. 38.
Bystram Bartłomiej, (sędzia ziemski
upitski, 1776, str. 60.
Carpi Hugon 1486—1530, str. 6.
Carpi Hieronim 1501—1556, str. 6.
Carpio Bernardo 768—832, str. 5.
Carpio Bernardo w XVI wieku, str. 6
Carpio, szlachcic włoski, str. 5 i 6.
Cedrowski Henryk, podczaszy staro-
dubowski i,Katarzyna z Oborskich
1729, str. 33.
Ciechanowiecki Samuel i Anna z Kar-
piów 1654, str. 82.
Ciechanowiecki Mikołaj, st. duchiński.
i Franciszka z Nagórskich 1770
str. 59.
Cieszkowscy h. Dołęga, str. 15.
Cieszkowski (Czeszkowski) Aleksan¬
der Felicyan, st. kleszczelewski,
i Krystyna z Karpiów 1673, str. 15,
Chomichowski, str. 75.
Chormański Mateusz i Katarzyna z
Horbaczewskich, str. 86.
Chreptowicz, podkanclerzy lit., str. 45.
Chrzczonowiczówna Katarzyna za Ja¬
nem Godlewskim, stolnikiem mo-
zyrskim, str. 47.
Czechowiczowie h. Ostoja, str. 18.
Czechowiczowa Ludwikowa Róża z
Karpiów, 2° voto Niedźwiedzka,
1785, str. 18, 19, 21 i Ź2.
Czeszkowscy, patrz Cieszkowscy.
Czyżewski Melchior, bernardyn, 1737
str. 49.
Daniłowiczówna za Kazimierzem Sa¬
piehą, str. 14.
Daniłowiczowa Helena z Sapiehów,
str. li.
Dąbrowscy na Lasach, str. 38.
Dąbrowski Władysław, str. 31.
Dąbrowska Helena z Puzynów, st. mię¬
dzyrzecka, str. 39.
Dąbrowska Tekla za Józefatem Anto¬
nowiczem, str. 78.
I Debesowiczowa Adamowa z Karpiów
1733, str. 29.
| Dipenbrock (Bindeleff Dipenbrock)
Jadwiga Adelgunda za Gotardem
Buddembrock, str. 94.
Dmosiccy na Palekacli 1709, str. 47.
Dmosicki Stanisław i Katarzyna z Fe¬
dorowiczów 1741, str. 53.
t
		

/Magazyn_133_03_122_0001.djvu

			— 102
Dobroszołowscy h. Lubicz, str. 15.
Dobroszołowska Barbara z Karpiów
1687, str. lb.
Dohna, przyjaciel biskupa Karpia,
str. 57.
Domański, sekretarz, 1808, str. 43.
Dorohostajska za Tomaszem Sapiehą,
str l'4.
Dowgiałło Zawisza, patrz Zawisza.
Dowmont-Siesićki, patrz Siesicki.
Estkenowie li. własnego, str. 30.
Estkenówna Aniela, 1° voto za Stani¬
sławem Karpiem, 2° voto Bohu-
szowa, oboźna wiłkomierska, str. 30.
(Kstken, ożeniony z Karpiówną, str. 27.
Eygirdówna Zofia Baltazarówna za
Aleksandrem Ottonowiczem Dru-
wem 1658, str. 30.
Drachenfels 1620, str. 79.
Drachenfels Erna za Józefem Karpiem,
str. 79.
Drachenfels Teodor i Georgina, ur.
Tornauw, str. 79.
Draclienfels Anna Bogumiła za Krzy¬
sztofem Fryderykiem Karpiem 1786,
str. 93.
Drachenfels Rejnhold Krzysztof i Ka¬
tarzyna, ur. Nagel, str. 93.
Drucki-Sokoliński, patrz Sokoliński.
Druwowie, str. 29.
Drówówna Helena za Józefem Kar¬
piem 1727, str. 29 i 30.
Drów Jan, str. 29.
Druff Jerzy, strażnik żmudzki, 1674,
str. 29.
Druw Otto i małżonka jego, urodzona
i I artsolayt, 1613, str. 29.
Druw Aleksander Hektor 1643, str. 29.
Druwe Otto Jan i Adelheyt, urodzo¬
na Schelking, 1652, str. 29.
Druwówna Anna Dorota za Białkow¬
skim 1652, str. 29.
Druw Aleksander Ottonowicz i Zofia
Baltazarówna z Eygirdów 1658,
str. 30.
Bunin-Karwicki, patrz Karwicki.
Dunin-Rajecki, patrz Rajecki.
Dzieweczkówna Johanna za Janem
Bortkiewiczem 1759, str. 34.
Fedoro wiczówna Katarzyna za Stani¬
sławem Dmosickim 1741, str. 53.
Feduszko 1677, str. 85.
Fitinghof Gerard i Agnieszka z Sake-
nów, str. 39.
Fitinghoff (Yietinghof Scheel) Krzysz¬
tof Jan i Zofia, urodzona Buddem-
brock, 1696, str. 94.
Fleming Jerzy Dettloff podskarbi lit.,
1748 i 1762, str. 35, 56 i ^7.
Fuerstenberg Andrzej i Angnieszka
z Sakenów, str. 39.
Fuerstenberg Rajnhold Jan, chorąży,
i Małgorzata z Offenbergów 1740
str. 34.
Ganzhoff Sybila za Wygantem, kapi¬
tanem w. p., 1800, str. 38.
Gębicki Andrzej, st. nowodworski,
1678, str. 23.
Gieczewicz ks., prałat, 1740, str. 50.
Giedroyciówna (Giedroytiówna) Do.
rota za Januszem Janowiczem Woł_
. mińskim, .wojewodą smoleńskim
1611, str. 9.
		

/Magazyn_133_03_123_0001.djvu

			— 103 —
Giedroyciówna Jadwiga za Krzyszto¬
fem Skrobowiczem, skarbnikiem
upitskim, 1050, str. 10.
Giedroyciówna Katarzyna Stanisła-
wówna za Michałem Golejewskim
J585, str. 28 i 38.
Giedroyciówna Anna Stanisławówna
za Cherubinem Rzewuskim (Re-
wuskim) 1855, str. 28.
Giedroyciówna Elżbieta Stanisławó¬
wna za Wawrzyńcem Rokickim
1855, str. 28.
Giedroyć Stanisław, cześnik bełzki,
i Ewa z Krukowskich 1771, str. 37.
Giedroyć Romuald, generał w. p.,
1810, str. 42.
Giedroyć Stefan, biskup żmudzki,
1792, str. 40.
Giedroyciówna Karolina za Jerzym
Platerem, chorążym inflantskim i
szambelanem, str. 75.
Gillet-Lafayette Anna za Felicyanem
Karpiem, zgasła 1893, str. 80.
Gillet-Lafayette August i Marya ze
Słuckich, str. 80.
Gilwicki, komornik, 1808, str. 43.
Glazerowie na Repli, str. 29.
Godebscy h. Godziemba, str. 35.
Godebska Johanna, 1" voto za Kazi¬
mierzem Kryszpinem, st. płungiań-
skim, 2° voto za Jakubem Igna¬
cym Karpiem, 1763, str. 33, 34
i 3d.
Godebski Bazyli Kazimierz, podstoli
piński, st. bielski, i Krystyna z
Karpiów 1028, str. 87.
Godlewscy h. Gozdawa, str. 47.
Godlewska Anna za Stefanem Kar¬
piem 1678, 1687, 1710, str. ^5, 4*7
i ä!i.
Godlewski Jan Kazimierz, stolnik mo-
zyrski, i Katarzyna z Clirzczonowi-
czów, str. 4*7.
Godlewski .Michał Antoni, strażnik
upitski, dworz. królewski, 1725,
str. o2.
Golejewski Michał i Katarzyna z Gie-
droyciów 1585, str. 28, 31 i 38.
Golejewski Bogusław i Helena z Ozie-
błowskich, str. 26 i 47.
Golejewska Maryanna za Polkowskim,
strażnikiem liwskim, str. 37.
«
Golejewski Michał 1713, str. 53.
Gołkowscy h. Strzemię.'
Gołkowska Maryanna za Piotrem Kar¬
piem 1648, str. 2\, 28, 30, 32 i 33.
Gołkowski Stefan i Barbara z Roki¬
ckich, str. 28.
Gordonowie, str. 29.
Gordonówna Zofia Emina za Mikoła¬
jem Karpiem 1695, str. 28 i 29.
Górniccy li. Ogończyk, str. 1*1.
Górnicka (Górniczka) Katarzyna za Jó¬
zefem Karpiem 1617, str. 11 i 12.
Górnicki Łukasz, st. tykociński i wa-
silkowski, autor, str. 11.
Gosiewski Bogusław, biskup 1737,
str. 49.
Gorochow Olga za Modestem Koniar,
gubernatorem bosarabskim, str. 81.
Grabowski ks., autor, 1790, str. 64.
Graewinghoff Jan 1741, str. 3‘4.
Grajewscy h. Gozdawa, str. 12.
Grajewska Barbara za Janem Karpiem,
str. 12 i 13.
Grajewski Jan, cześnik wołkowyski,
str. 12 i 13.
Grajewski Jakub, podkomorzy wiski,
i678, str. 12.
Grajewski Jakub, podkomorzy wiski-
ski, 1687, str. 12.
Grąccy h. Rawicz.
		

/Magazyn_133_03_124_0001.djvu

			— 104 —
Grącka Zofia Jakubówna za Wacła¬
wem Karpiem 1610, str. Ö.
Grącka Dorota Jakubówna za Andrze-
t
jem Janowiczem Laseckim, str. 9.
Grodzki Antoni, lokaj 1808, str 43.
Grotkowscy h. Ogończyk, str. 16.
Grotkowska (Grodkowska) Anna za
Krzysztofem Ubaldim Karpiem,
str. 16.
Grotkowska Anna za Józefem Kar¬
piem, str. 85.
Grothuz Otto, st. linewski, poseł, 1764,
str. 33.
Grużewska Jadwiga za Janem Ska-
szewskim 1604, str. 23.
Grużewski Jerzy, ciwun Wielkich Dyr-
wian, sędzia ziemski żmudzki, 1647>
str. 24.
Grużewska Katarzyna za Jerzym Kort.
fem, ciwunowiczem wieszwiańskim,
str. 53.
Gumbrowicz 1764, str. 34.
Hahn 1620. str. 81.
Hahn -Marcelina za Ignacym Karpiem,
str. 81.
Hahn Emil, str. 81.
llartsolayt za Ottonem Druwem 1613,
str. 29.
Herburtówna za Janem Sapiehą, pisa¬
rzem koronnym, str. 14.
Horayn, sufragan, 173?7, str. 49 i 50.
Horbaczewska Katarzyna za Mateu¬
szem Chormańskim, str. 56.
•Hrynkówna Pelagia, 1° voto za boja-
rynem Mordasem Bołoticzem, 2°
voto za Karpiem Jesypowiczem,
1522, str. 7 i 8.
IIrynkowicz Czyszczyk 1539, str. 8.
Hrynkiewicz Łukasz 1539, str. 8.
Hrynkowicze Sudnikowie, str. 7.
Hryniewiczowie h. Przyjaciel i Hry¬
niewiczowie-Legieccy, str. 59.
Hryniewicz Ludwik i Krystyna z Kar-
piów 1796, str. 59.
Hryniewicz Ignacy, generał ziemiań¬
ski, 1794, str. 59.
Hryniewicz, st. szymąński po Karolu
Karpiu, str. 36 i 59.
Huellesem-Meersclieidt Dorota za Mel¬
chiorem von der Rumpen, str. 89.
Hynnówna za Aleksandrem Brunno-
wem 1739, str. 32.
Janczewski Andrzej Jakubowicz 1610,
str. 9.
Jeleńscy 1710, str. 47.
j Jundziłłowie h. Łabędź, str. 16.
Jundziłłówna Konstancya, 1° voto za
Stanisławem Antonim Karpiem, 2°
voto za Samuelem Łazowym, kasz¬
telanem mścisławskim, str. 16.
Jundziłł Wiktoryn, str. 16.
Jundziłłowa Tadeuszowa z Łazowych,
marszałkowa grodzieńska, 1° voto
Połubińska, str. 16, 17 i 18.
Jundziłł Franciszek, str. 16, 17 i 22.
Jundziłł Piotr, generał, str. 17.
Jundziłłowie, str. 22.
I
Iwanowiczowie li. Iłgowski, str. 73.
Iwanowiczówna Antonina za Ignacym
Karpiem 1802, str. 73.
i'Iwanowscy h. Rogala i li. Łodzią,
str. 48.
[ Iwanowska z Karpiów, cześnikowa
smoleńska, 1769, str. 48.
■ Iwanowski Adam, chorąży upitski,
1766, str. 48.
>
		

/Magazyn_133_03_125_0001.djvu

			— 105 —
Iwanowski, ożeniony z Kiszczanką,
starościanką żmudzką, str. 48.
Kaczewski Ignacy, 1773, str. 58.
Kamiński, ekonom, 1808, str. 43
Kaszycowa Katarzyna z Puzynów, sta¬
rościna cudziańska, str. 39.
Karpiowie, tablice genealogiczne, str.
20, 44 i dodatek.
Karpiowie, lińja na Brzozowej, str. 10;
odnoga po Teodorze Leonie, str.15;
odnoga po Krzysztofie Ubaldim.
str. 16;
odnoga po Chryzostomie, str. 17;
gałąź po Janie, str. 18;
gałąź po Franciszku, str. 19.
Karpiowie: linia Rykijowska, str. 23,
linia kurlandzka, str. 25 i 87;
odnoga na Lasach i Kurszach,
str. 29;
odnoga na Poniemuniach, str. 30:
odnoga jolianniszkielska, str. 32 i
odnoga rykijowska, str. 48;
gałąź starsza, str. 76;
gałąź młodsza, str. 79.
Karpiowie Tryznowie, str. 25, 89 i 91.
Karpowiczowie herbu nieznanego, str.
83.
Karpowicz Karp’, ziemianin kijowski.
1503, str. 6 i 83.
Karpowicz Michał, ziemianin kijowski,
1503, str. 6 i 83.
Karpowicz Teodor Michajłowicz, zie¬
mianin piński, 1597, str. 83.
Karpowicz Grzegorz Gabryelowicz,
1663, str. 83.
Karpowicz Jan Andrzejowicz, 1663,
str. 83.
Karpowicz Bazyli Andrzejowicz, 1663,
str. 83.
I Karpowiczowie herbu Korab, str. 83.
| Karpowicz Eni, bojaryn brański, 1494,
str. 83.
Karpowiczowie Korczewscy, str. 83.
Karpowiczowie Tryznowie, str. 83 i 84.
Klopmann Fryderyk i Agnieszka We¬
ronika ur. Buddenbrock, 1696, str.
94.
Klopmann Jerzy i Tekla. ur. Budden-
brock, 1696, str. 94.
Komar, współdziedzic Mieszkałówki,
str. 75.
Komorowscy rozmaitych herbów, st‘r.
84.
Komorowska Katarzyna z Karpiów,
wdowa po Kazimierzu Władysła¬
wie, 2° voto Franciszkowa Opac¬
ka, 1666, str. 14.
Kopciowa Krzysztofowa ze Scypionów
1° voto Józefowa Karpiowa, str. s'ł.
Koryatowiczowa Kurczowa z Sapie¬
hów, wojewodzina brzeska, siostra
Karpiowej, str. 14.
Kossakowski Szymon, podczaszy ko¬
wieński (później hetman), str. 36.
! Korffowie (Schmysingk Korff), 1631,
str. 93.
. 4
Korff, wojewoda inflantski, str. 93.
Korffówna Dorota Luiza Benigna, 1761
--1834, za Krzysztofem Frydery¬
kiem Karpiem, str. 93.
Korff Wilhelm Ernest i Gertruda El¬
żbieta ur. Mirbach, str. 94.
i Korff Wilhelm, porucznik, 1741,str. 53
Korff Jerzy, ciwunowicz wieszniań-
ski, i Katarzyna z Grużewskich,
str. 53.
Korff Aleksander, ciwun korszewski,
str. 53.
| Korff Wilhelm, st. orlański, 1650, str.
53 i 54.
		

/Magazyn_133_03_126_0001.djvu

			— 106 —
Koryccy h. Ciołek i Pruss I, str. 8/.
Korycki Andrzej i Anna z Karpiowi
1596, str. 87.
Kownaccy h. Suchekomnaty i h Śle-
powron, str. fA).
Kownacki Józef i Johanna z Karpiów,
1773, str. o9.
z Kozielska, patrz Ogińscy i Puzy¬
nowie.
'Krojerówna Ludwika za Ignacym Mar¬
cinkiewiczem, sędzią ziemskim
upitskim, st. ginteliskim, 1740
str. 53.
Krukowscy h. Ślepowron i h. Rad¬
wan, str. 19.
Krukowska za Franciszkiem Karpiem
str. 19.
Krukowska Ewa za Stanisławem Gie-
droyciem, _ cześnikiem lidzkim,
1771, str. 37.
Kryszpinowie h. własnego, str. 35.
Kryszpin Kazimierz, st. płungiański
i Johanna z Godebskich, 2° voto
za Jakubem Ignacym Karpiem,
1725, str. 34 i 35.
Krzycki, 1622, str. 87.
Kuczyński, 1733, str. 85.
Kunicki Michał, st. matecki i Rachela
z Rostowskich, 1744, str. 34.
Kurbski Andrzej Michajłowicz, str. 34.
Kurcz, patrz Koryatowicz.
Kurnicka za Janem Białłozorem, ka-
sztelanicem mścisławskim, str. 28
Kurnicki (Kurnieoki) Adam Jan i Ma¬
gdalena ur. Buddonbrock, 1698,
str. 94.
Kurzenieccy h. Bogorya, str 11.
Kurzeniecka Elżbieta za Józefem Kar¬
piem, 1617, str. 11.
Kurzenieccy na Kalinówce, str. 11.
Lasocki Andrzej Janowicz i Dorota
Jakubówna z (irackich, str. 9.
Laudański Michał, współdziedzic Ru-
kiszek, 1742, str. 53 i 54.
; Legiecki-Hryniewicz patrz Hryniewicz.
Lekierowski, chłopiec pokojowy, 1808,
str. 43.
Leparski, 1764, str. 34.
Leparski z Hanusa Ignacy, chorąży
traktu poswolskiego, 1778, str. 3*8.
Lewoniowie, współdziedzice Leoniszek,
str. 3&.
•Limontowie h. własnego, str. 24.
■Limontowa Jadwiga z Karpiów, 1619,
str. 23 i 24.
Litawówna Krystyna za Dominikiem
Woyną, ciwunem użwentskim, str.
53.
Luederitz, str. 90.
Luederitz N. za Krzysztofem Rejnhol-
dem Karpiem, str. 90.
Łanie wscy-Wołkowie herbu Korczak,
str. ] 7.
Łaniewski-Wołk Ignacy, strażnik sło-
nimski, 1727, str. 17.
Łaniewski-Wołk Jan, 1727, str. 17.
Łaniewski - Wołk Gerwazy, wojski
miński, szwagier Chryzostoma Kar¬
pia, 1727, str. 17.
		

/Magazyn_133_03_127_0001.djvu

			- 107 —
Łapińscy h. Lubicz, str. 22.
Łapińska Anna za Józefem Ignacym
Karpiem, str. 22.
Łazowski Stanisław Janowicz i Halszka
Janówna z Towtazdów, 1643, str. 29
Łazowowie, str. 16.
Łazowy Tomasz, podczaszy mścisław-
ski, 1687, str. 16.
Łazowy Samuel, kasztelan mścisław-
ski, i Konstancja z Jundziłłów, 1"
voto za Stanisławem Antonim
Karpiem, str. 16.
Łazowy, ożeniony z Elżbietą Karpiów-
ną, str. 16 i 17.
Łazowówna Franciszka, 1° voto Połu-
bińska, 2° voto Tadeuszowa Jun-
dziłłowa, 1749, str. 16, 17 i 18.
Łopacińscy Stanisław Krzysztof i Ma-
ryanna Anna ze Strzeleckich, 163 0
str. 10.
Łukaszewiczowie, str. 18.
Łukaszewicz Leon, koniuszy slónim-
ski, i Anna z Karpiów, 2° voto
Franciszkowa Siemiradzka, str. 18
t
Magnuszewscy li. Ogończyk, str. 84.
Magnuszewski Sam,uel i Katarzyna z
Karpiów, str. 84.
Makowieccy, 1710, str. 4’7.
Manikowski Jakub, 158:!, str. 23.
Massalski Ignacy, biskup wileński
1775, str. 37.
Massalski Ignacy (lliumeń), 1774,str. 54
Marcinkiewicz Ignacy, sędzia ziemski
upitski, st. gimbagolski, i Ludwi¬
ka z Krojerów, 1740, str. .V*.
Marcinkiewicz, Zaba, marszałek gub.
wileńskiej, 18.'i5, str. 6.
Meerscheidt Huelłesem, patrz lluelle-
sem.
i
Meysztowiczowie h. Rawicz, str. 7*.
I Meysztowicz Władysław i Paulina z
Karpiów, 1891, str. 78.
Meysztowicz Józef Szymon i Felicya
z Karpiów, 1891, str. 81.
Meysztowicz Edward, marszałek po-
niewieżski, i Marya z Szyrynów,
str. 78 i 81.
Michniewicz Jan i Zofia z Narbutów,
IG 13, str. h.
■ Mielecka Domicela za Mikołajem An¬
tonowiczem, str. 78.
Mincewicz, kamerdyner, 1808, str. 43.
Minsterówna Anna za Jerzym Woyną,
st. użwentskim, 1738, str. 53.
Mirbach Gertruda Elżbieta za Wilhel¬
mem Ernestem Korffem, str. 94.
j Misiewicz, ks. ,podkantorzy wileński,
1799, str. 31.
Mleczkówna Eufemia za Hieronimem
Oziębłowskim, 1° voto Sumoro-
kowa, stolnikowa kowieńska, str.
24 i 25.
Mniszchówna z Wielkich Kończyc,
podkomorzanka koronna, za Łuka¬
szem z Parzniczowa Nagurskim,
marszałkiem królewny Anny, 1571,
str. 58.
Mokrzecki, kanonik, 1737, str. 49.
Moniuszki syn, Stańko, 1522, str. 7.
Moniuszko Piotr, 1523, str. 8.
Montegay łowię h. Korab i h. Karpie,
str. 26.
		

/Magazyn_133_03_128_0001.djvu

			— 108 —
Montegayłowa Janowa Anna Sybila Nagurska Petronela za Wilhelmem
Platerem, wojskim inflantskim,
z Karpiow, 1698, str. 25 i 88.
Montegayłowa-Zaleska Anna ur. Ka-
pen, 1698, str. 25 i 88.
Montwiłł Ignacy, 1773, str. 58.
Mordasowie, str. 7.
Mordas Bołoticz, bojaryn, i Pelagia j
Hrynkówna, 2° voto 1522 za Kar-1
piem Jesypowiczem, str. 7 i 8.
Mordas, st. kowieński, 1463, str. 7.
Nagel Katarzyna za Rejnlioldem Krzy¬
sztofem Drachenfels, str. 93.
Nagurscy h. Ostoja, str. 58.
Nagurski Łukasz z Parzniczowa, mar¬
szałek królewny Anny, st. garwo-
liski, wojski łęczycki, i Barbara
Mniszchówna z Wielkich Kończyc,
str. 58.
Nagurski Jakób, st. ginteliski, i Urszu-j
la z Billewiczów, 1762, str. 58.
Nagurski Wawrzyniec, ciwun dyrwiań-
ski, str. 58 i 59.
Nagurski Jan, str. 58.
Nagurski kościół kurtowiański wzno¬
si, 1796, str. 58.
Nagurski Jakób na Wielkich i Małych
Korcianach, st. powst., gint. wiesz.;
podkomorzy żmudzki i Marya z
Puzynów, str. 39 i 59.
Nagurski Jan, rotmistrz, 1794, str. 59.
Nagurski Kajetan, 1794, str. 59.
Nagurska Franciszka Joanna z Sz.uk-
sztów, podsędkowa żmudzka, 2°
voto Andrzejowa Staszewska, str.
59.
Nagurski Jan Wawrzyniec, ciwun Wiel¬
kich Dyrwian, 1770, str. 58 i 59.
Nagurska Franciszka za Mikołajem
Ciechanowieckim, st. duchińskim,
1770, str. 59.
1770, str. 59 i 75.
Nagurska Maryanna za Marcinem Skar¬
bek- Ważyńskim, 1770, str. 59 i 35.
Nagurska Ludgarda, przełożona kroż-
skiego klasztoru Benedyktynek,
1770, str. 59.
Nagurski Franciszek, rotmistrz, str. 50.
Narbutówna Zofia za Janem Michnie-
wiczem, 1613, str. 29.
Niedźwieccy h. Ogończyk, str. 18.
Niedźwiedzki Stanisław i Róża z Kar-
piów 1° voto Gzechowiczowa, 1785.
str. 18, 19, 21, 22 i 58.
Niesiołowski, wojewoda, 1794 i 1808,
str. 40 i 46.
I* Niewiarowscy h. Półkozic.
Niewiarowska za Chryzostomem Kar¬
piem, str. 17.
Niewiarowska za Poniatowskim, str. 17
Oborska Katarzyna za Henrykiem Ce-
drowskim, podczaszym starodu-
bowskim, 1729, str. 23.
Oelsen Anna Katarzyna za Ferdynan¬
dem Aschenberg, str. 92.
Offenberg Małgorzata za Rejnholdem
Janem Fuerstenberg, chorążym,
1740, str. 34.
Ogiński Kazimierz z Kozielska, woje¬
woda trocki, 1723, str. 55.
Ogiński Aleksander i Helena z Białło-
zorów, 2° voto Wołłowiczowa,
chorążyna bracławska, str. 55.
		

/Magazyn_133_03_129_0001.djvu

			— 109 —
Olechnowicz Jan, sędzia ziemski upit-
ski, 1808, str. 43.
Olechnowiczowie Jan i Konstancja,
współdziedzice Jakiszek, str. 56.
Opaccy h. Pruss I, str. 84.
Opacki Samuel Franciszek i Katarzy¬
na z Karpiów, 1° voto Kazimie-
rzowa Komorowska, 1660, str. 84.
'Oziębło wska Eufemia Hieronimowa
z Mleczków, 1° voto Sumorokowa,
stolnikowa kowieńska, 1646, str.
24 i 25.
-Oziębłowska Eufemia za Worłowskim
1687, str. 47.
■Oziębłowska Helena za Golejewskim,
str. 47.
Pacowie h. Gozdawa, str. 55.
Pac Józef, generał wojsk litew., 1776,
str. 38.
Pac Franciszek Józef, kasztelan żmu-
dzki, i Helena z Karpiów, str. 55.
Pancerzyński Ludwik, miecznik mo-
zyrski, 1775, str. 21 i 22.
Pancerzyńska, 2° voto Wereszczako-
kowa, chorążyna brzeska, ser. 21.
Paszkiewicz Michał, Bernardyn, 1747,
str. 49.
Pilchowski ks. 1789, str. 63.
Pilecki, plenipotent, 1808, str. 43.
Piotrowska Zofia za Franciszkiem ze
Zbigniewa Buywidem, skarbni¬
kiem upitskim, 1780, str. 38.
Pióro Stanisław, regent lit., generał-
kriegskomisarz, 1761, str. 34.
Piórówna Barbara za Jakubem Brun-
nowem, st. rumszyskim, str. 32.
Platerowie h. własnego, str. 40 i 74.
Platerówna Róża za Janem Antonim
Strutyńskim, st. szweyskim, str. 35.
Plater Ferdynand, st. giegobrodzki, i
Małgorzata z Karpiów, 1808, str.
40, 41 i 4k
Plater Wilhelm Jan, wojski inflantski,
wice-marszałek trybunału, i Petro-
nela z Nagurskich, 1770, str. 59
i 75.
Platerówna Karolina za _ Felicyanem
Karpiem, 1783, str. 74.
Plater Jan Ludwik z Talun, szambe-
lan i generał, i Emerencyanna z
Platerów, str. 74.
Platerówny Paulina i Wiktorya, żony
Eustachego Karpia, str. 7o.
Plater Jerzy ze Szwekszń, chorąży in¬
flantski, szainbelan, i Katarzyna
z Giedroyciów, str. 75.
Platerówna Marya za Ernestem Trey-
den, str. 91.
Pociej Ludwik, hetman litew., 1718,
str. 26.
Podberezki Kazimierz Hryliory, wo¬
jewoda smoleński, str. 34.
Polkowski Tadeusz, podczaszy lidzki,
1774, str. 31.
Polkowska Maryanna z Golejewskieh,
strażnikowTa liwska, str. 37.
Poniatowska z Niewiarowskich, str. 17.
Poniatowski Kazimierz, st. stryjski, i
Apolonia z Ustrzyckich, 1775, str.
38.
Poniatowski Stanisław, podskarbi lit.,
generał-major w. k., 1785, str. 38
i 45.
Poniatowski -Ciołek Stanisław (na
Wołczynie i Radwianach), pod¬
skarbi i pisarz lit., 1724 i 1726
str. 51 i 52.
		

/Magazyn_133_03_130_0001.djvu

			- 110 -
1’ołubińska Franciszka z Łazowych,
2° voto za Tadeuszem Jundziłłem,
str. 17.
Posolą, profesor wenecki, 1808, str.
43 i 45.
Potocki Krzysztof, podczaszy lit., str.
17 i 85.
Potocki Piotr, kasztelan lubelski, st.
babimostski, i Teresa z Karpiów,
1° voto Struty ńska, chorążyna
bracławska, str. 36.
Prokopowicz Wasili, chorąży horodeń-
ski, 15:58, str. 3*8.
Prusinowska za Mikołajem Sapiehą,
kasztelanem wileńskim, str. 14.
»
Przeciszewscy h. Grzymała, str. 30.
Przeciszewska Helena z Karpiów, bu-
downiczyna żmudzka, str. 30.
Przyałgowscy h. Dołęga, str. 56.
Przyałgowska Kunegunda, podstaro-
sciankä żmudzka, l°voto Ignaców u
Karpiowa, '-u voto Franciszkowa
Szemiothowa, starościna jodayckai
polepska, 1776 i 1774, str. 56 i 57
Przyałgowski Kazimierz, chorąży derpt-
ski, 1674, str. 56.
Przyałgowski Antoni, st. rewkowski,
podczaszy żmudzki, 1764, str. 56.
Przyałgowski Józef na Białłozorysz-
kacli, str. 56.
Puzynianka Karolina za Benedyktem
Karpiem, 1774, str. 37.
Puzyna Michał, podstarości sądowy
upitski, st. steygwilski i laudyski,
i Bogumiła z Brunnowów, str. 37.
Puzynowie, współdziedzice Leoniszek,
str. 38.
Puzynina Antonina z Brzostowskich, j
starościna upitska, 1777, str. 38 j
i 39.
Puzyna Józef, st. michaliski, i Anna
z Bajerów, str. 39.
Puzyna Stanislaw, st. pruchnicki, str.
3».
Puzyna Krzysztof, star. wisztyniecki,
str. 39.
Puzyna Ignacy, st. dziewiński, str. 39.
Puzynianka Teresa, benedyktynka,
(w zakonie Rozalia), str. 39.
Puzynianka Helena za Dąbrowskim,
st. międzyrzeckim, str. 39.
Puzynianka Maryanna za Jakubem
Nagurskim, podkomorzym żmudz¬
ki m, str. 39.
Puzynianka Katarzyna za Kaszy : em,
st. cudziańskim, str. 39.
Puzynianka Barbara, str. 39.
Puzynianka Magdalena, str. 39.
Raden Józef, rotmistrz i Katarzyna, ur.
Treyden. 1769, str. 30.
Raden na Dawydyszkach, str. 81.
Radziwiłł Dominik, str. 41.
de Raes'owie li. własnego, str. 55.
de Raes Józef, sędzia ziemski trocki,
i Anna z Karpiów, 1769, str. 55.
Rajecka Duninówna za Krzysztofem
Potockim, podczaszym lit., str. 85.
Recke von der, 1620, str. 25.
Recke Magdalena za Stefanem Kar¬
piem, 164(i, str. 2o.
i Recke za Matyaszem Karpiem, str. 89.
Recke Marya za Zygmuntem Karpiem,
str. 91.
Rodkiewicz, 1523. str. 8.
		

/Magazyn_133_03_131_0001.djvu

			- 111 —
Rokicki Wawrzyniec i Ewa Stanisla-
wówna z Giedroyciów, 1585, str.
28.
Rokicka Barbara za Stefanem Goł-
kowskim, str. 28.
Ropp Teodor, 1799, str. 6.
Rostoccy h. Łabędź i Rostoccy Bolba-
sowie, str. 18.
Rostocka Helena za Janem Karpiem,
1726, str. 18.
Rostowska Rachela za Michałem Ku¬
nickim, st. mateckim, 1744, str.
34.
Rummel, 1631, str. 90.
Rummel Elżbieta Weronika za Fry¬
derykiem Kazimierzem Karpiem,
1733, str. 90.
Rumpen von der, str. 89.
Rump i Schade-A liansen Rump, str. 89.
Rumpen Katarzyna za Matyaszem
Karpiem, 1663, str. 89.
Rumpen Melchior i Dorota, ur. Meer-
scheidt Huellesem, str. 89.
Rzewuski (Rewuski) Cherubin i Ka¬
tarzyna Stanisławówna z Giedroy¬
ciów, 1585, str. 28.
Sanguszkówna za Mikołajem Sapiehy,
str. 14.
Sapiehowie li. Lis, str. 13 i 14.
Sapieżanka Alszka, kasztelanka wileń¬
ska, za Józefem Karpiem, str. 13
i 14.
Sapieha Jan, pisarz polny lit., str. 13
i 14.
Sapieha Krzysztof, krojczy lit., str. 13
i 14.
Sapieżanka Teresa za Tyszkiewiczem.
2° voto Drucka-Sokolińska, ka¬
sztelanowa mińska, str. 13.
Sapieha Mikołaj, wojewoda witebski,
jego żony Sanguszkówna i Wisz¬
nio wiecka, oraz jego potomstwo,
tablica, str. 14.
Schade Ahansen, patrz Rump.
Scheel Vitinghof, patrz Fitinghof.
Schelking Adelheidt za Ottonem Dru-
wem. 1652, str. 29.
Schneidera za Fryderykiem Kazi¬
mierzem Karpiem, str. 90.
Scipio Jerzy, 1660, str. 23.
Scipionówna.cześnikówna grodzieńska
1° voto za Józefem Karpiem, 2°’
voto za Krzysztofem Kopciem,
str. 84.
Sienieńscy h. Dębno.
Sienieński Józef i Rachela z Wolskich.
1° voto za Mikołajem Karpiem,
1785, str. 18 i 19.
Sadkowski ks., przełożony klasztoru
krożskiego, 1737, str. 49.
Saken Agnieszka, 1° voto Andrzejowa
Fuerstenberg, 2° voto Janowa
Wołmińska, skarbnikowa trocka,
3° voto Gerardowa Fitinghof, po-
rucznikowa,- str. 34.
Samsonowicz Piotr, Jezuita, str. 49.
Siemiradzki Franciszek, rotmistrz no¬
wogrodzki i Anna z Karpiów, 1"
voto za Leonem Łukaszewiczem,
koniuszym słonimskim, 1785, str.
1&, 19 i 58.
Sienkiewiczowie, str. 30.
Sienkiewiczówna za Stanisławem Kar¬
piem, str. 30.
		

/Magazyn_133_03_132_0001.djvu

			— 112 —
Siesiccy-Dowmontowie h. Hipocen-
taurus, str. 24.
Siesicki Dowmont Stefan i Dorota
z Karpiów, 1650, str. 24 i 53.
Siesicki Jan, chorąży wiłkomierski,
1608, 161:3, str. 24 i 53.
Siesicki Jan, chorąży wiłkomierski,
1620, str. 24.
Sipowiczowie h. Lis, str. 2‘6.
Sipo wieżowa Rafałowa Maryanna z
Karpiów, 1698, str. 26 i 80.
Skarbek-Ważyński, patrz Ważyński.
Skaszewscy h. Grabie, str. 23.
Skaszewska Katarzyna za Mikołajem
Karpiem, 1605, str. 23.
Skaszewska Ewa, podlcomorzanka
chełmska, za Ferdynandem Sa-j
piehą, podkomorzym włodzimier¬
skim, str. 14 i 23.
Skaszewski Stanisław, str. 23.
Skaszewski Jan i Jadwiga z Grużew-
skich, 1604, str. 23.
Skenska, ochmistrzyni, 1808, str. 43. j
Skrobowicz Krzysztof, skarbnik upit-
ski, i Jadwiga z Giedroyciów 1650,
str. 10.
Ślażyński, kamerdyner, 1818, str. 43.
Słucka Marya za Augustem Gillet de
Lafayette, str. 80.
Smisingk Korff, patrz Korff.
Soefdeborg, patrz Aschenberg.
Sokolińska-Drucka z Sapiehów, ka¬
sztelanowa mińska, 1° voto Tysz-
kiewiczowa, str. 13 i 14.
Sołomerecka za Krzysztofem Sapiehą,
krajczym lit., str. 14.
Sołtanowie na Brzostowicy, str. 22.
Stańko, syn Moniuszki, 1522, str. 7.
Starzeński, 1717, str. 48.
\
Staszewski, 1764, str. 48.
Staszewscy, współdziedzice Leoniszek,
str. 38.
StaszewskaAndrzejowa Joanna z Szuk-
sztów, stolnikową upitska, 1° voto
Franciszkowa Nagurska, 1770, str-
5'9.
Staszkowscy h. Bogorya, str. 10.
Staszkowska Halszka Janówna za Ja¬
nem Włodzimierzowiczem Kar¬
piem 1630, str. JÖ.
Strzelecka Marya Anna za Stanisła¬
wem Krzysztofem Łopacińskim
1630, str. 10.
Strutyńscy h. Sas, str. 36.
Strutyński Romuald, chorąży bracław-
ski, i Teresa z Karpiów, 2U voto
za Piotrem Potockim, kasztela¬
nem lubelskim, str. 36.
Strutyński, kasztelan inflantski, str. 36.
Strutyński Jan Antoni, st. szweyski,
i Róża z Platerów, str. 36.
Sudnikowie, patrz Hrynkowiczowie.
Sumorokowa z Mleczków Eufemia,
stolnikową kowieńska, 2° voto
Hieronimowa Oziębłowska, str. -4
i 25.
Szarawscy h. Radwan, str. ^6.
Szarawski Samuel i Katarzyna Elżbie¬
ta z Karpiów 1698, str. 25.
Szemiotliowie (Szemetowie) h. Łabędź.
Szemioth (Szemet) Wacław i Katarzy¬
na z Karpiów 1619, str. 24.
Szemioth Mikołaj Kazimierz 1678, str.
25.
Szemioth Kazimierz, podkomorzy
żmudzki, str. 52.
Szemioth Franciszek i Kunegunda
z Przyałgowskich, 1 voto Ignaco-
wa Karpiowa, starościnaj polep-
ska i jodajska 1774, str. 57.
		

/Magazyn_133_03_133_0001.djvu

			— 113 —
Szukszta Jan i Karolina z Brunno-
wów, str. 32.
Szukszta 1704, str. 34.
Szukszcianka Johanna, lu voto za Fran¬
ciszkiem Nagurskim, podsądkiem
żmudzkim, 2U voto za Andrzejem
Staszewskim, stolnikiem upitskim
1770, str. 59.
Szwejntis, foryś 1808, str. 43.
Szembiel Chrystian 1539, str. 8.
Syruć Stanisław Antoni, kapitan w.
polsk., i Bogumiła z Brunnowów,
str. 3'i.
Szyrynówna Marya za Edwardem Mey¬
sztowiczem, marszałkiem ponie-
wieżskim, str. 78 i 80.
Szyszło, współdziedzic Mieszkałówki,
str. 75.
Tarnowski 1808, str. 43.
Tarusa Bohusz 1539, str. 8.
Tieden Julia, wdowa po Nestorze Fi¬
lipie Karpiu, 1836, str. 94.
Thor-Hacken 1631, str. 2&.
Thor-Hacken Jadwiga za Zygmuntem
Karpiem, str. 26 i 91.
Thor-Hacken Fryderyk i Elżbieta, str.
26 i 27.
i
Tołłoczkowicz Jan 1539, str. 8.
Tomaszewski 1808, str. 43.
i
Tornauw v. Tornow, str. 79.
Tornau w Georgina (za Teodorem Dra-
chentels, str. 79.
Towtazdówna Halszka Janówna za
Stanisławem Janem Łazowskim
1643, str. 29.
Treyden i Trotta Treyden, str. 91.
Treyden Jadwiga Elżbieta za Włady¬
sławem Karpiem, str. 85 i 92.
Treyden Elżbieta za Ludwikiem Kar¬
piem, str. 91.
Treyden Jan Ernest i Marya z Pla¬
terów, str. 91.
Treyden Katarzyna za Józefem Radon,
rotmistrzem, 1769, str. 30.
Trotta, patrz Treyden.
Tryzna, patrz Karp’ i Karpowicz.
Turczyński, współdziedzic Mieszkałów¬
ki, str. 75.
Turski Wojciech 1788, str. 63.
Tyszkiewicz h. Leliwa, str. 35.
Tyszkiewicz Jan Kazimiei'z, st. kier-
melski i poistrzański, i Marya
Małgorzata z Karpiów 1758, str. 35.
Tyszkiewiczowa, siostra ks. Józefa Po¬
niatowskiego, str. 35.
Tyszkiewicz Michał, rotmistrz w. p.
założyciel linii birżańskiej, i Jo¬
hanna z Karpiów 1808, str. 40,41
i 42.
Tyszkiewicz Antoni, biskup żmudzki,
str. 50.
Tyszkiewicz, ożeniony z Teresą Sa-
pieżanką, 2° voto Drucką-Sokoliń-
ską, kasztelanową mińską, a sio¬
strą Karpiowej, str. 13 i 14.
Tyszkiewicz Ludwik, marszałek gub.
wileńskiej, 1799, str. 6.
Tyszkiewicz Józef, podstołi brzeski,
1765, str. 57.
Tyzenhauz, starościc poswolski, str. 39 .
Ustrzycka Apolonia za Kazimierzem
Poniatowskim, st. stryjskim, 1775,
str. 38.
Wachsel, poseł szwedzki przy królu
Stanisławie Leszczyńskim, str. 51.
		

/Magazyn_133_03_134_0001.djvu

			— 114 —
Waskow 1539, str. 8.
Waskowicze 1539, str. 8.
Ważyńscy h. Abdank, str. 38.
Ważyński Józef, podkomorzy oszmiań-
ski, st. krewski, i Eleonora z Kar-
piów 1787, str. 35.
Ważyński-Skarbek Marcin, podkomo¬
rzy oszmiański, i Maryanna z Na-
gurskich 1770, str. 35 i 59.
Wawrzecki Tomasz, chorąży bracław-
ski 1808, str. 46.
Wereszczakowa, chorążyna brzeska,
lu voto Pancorzyńska, str. 21.
Wereszczyński Krzysztof, sędzia ziem¬
ski upitski, i Maryanna z Brunno-
wów, str. 3^.
Wereszczyńscy na Gulbinianach, str. 81
Weyssenhof Lucyan. adjutant generała
Dembińskiego 1831, str. 75.
Wielhorski 1788. str. 63.
Wiesiołowscy h. Ogończyk, str. 87.
Wiesiołowska Katarzyna za Dymitrem
Karpiem 1605, str. $7.
Wiszniowiecka za Mikołajem Sapiehą,
wojew. witebskim, str. 14.
Wigantowa z Ganzhofów Sybila, kapi-
tanowa w. p. 1800, str. 38.
Wierzbowski Joachim, rotmistrz upit¬
ski, 1808, str. 43.
Wizgird Mikołaj Janowicz, marszałek
upitski, 1610, str. i5.
Wolscy h. Pogonią i Półkozic, str. 18.
Wolska Justyna, skarbnikowa nowo¬
grodzka, 1° voto za Mikotwjem
Karpiem 1753, 2° voto za ^Józe¬
fem Sienińskim 1785, str. 18 i l'9.
Wolska Rachela za Stanisławem Ka¬
zimierzem Karpiem 1789, str. 21.
Wołk, patrz Łaniewski.
Wołłowiczowa Róża za Jakubem Ko¬
bylińskim, cześnikiem smoleń¬
skim 1729, str. 17 i 19.
Wołłowiczowa Helena z Białłozorów,
cześnikowa bracławska, 1° voto
za Aleksandrem Ogińskim, str. 55.
Wołłowiczowa z Sapiehów, kasztela¬
nowa nowogrodzka, str. 14.
Wołmiński Jan, skarbnik trocki, i
Agnieszka z Sakenów, str. 34.
Wołmiński Jan Janowicz, wojewoda
smoleński, i Dorota z Giedroy-
ciów 1611, str. 9.
Woyna Jerzy, st. użwentski, i Anna
z Minsterów 1738, str. 53.
j W'oyna Dominik, ciwun użwentski,
i Krystyna z Litawów, str. 53. ,
i Woynianka za Mikołajem Sapiehą,
kasztelanem wileńskim, str. 14.
j Wysoccy h. Kolumna, Odrowąż i Mo¬
giła, str. 24.
Wysocka Dorota za Stanisławem Kar¬
piem 1647, str. 24.
i Zalepuha Jan Jackowicz, klucznik lio-
rodeński, 1539, str. 5.
! Zagrobska Aleksandrowa z Brunno-
wów 1682, str. 32.
Zaleski Montegayło, patrz Montegayło.
Zamoyski, kanclerz, str, 43.
Zawisza Piotij, deputat kowieński
1780, str. 73.
		

/Magazyn_133_03_135_0001.djvu

			— 115 —
Zawisza-Dowgiałło Franciszek 1800,
str. 61.
Zdanowie, patrz Zdanowiczowie.
Zdanowiczowie vel Zdanowie h. Ja¬
strzębiec, str. 19.
Zdanowiczówna Johanna za Francisz¬
kiem Karpiem 1729, str. 19.
Żaba-Marcinkiewicz, patrz Marcinkie-
wicz-Żaba.
Żołderbach Wilhelm, major przed r.
1698, str. 47.
Żakowie h. Trach, str. 47.
Żakówna Dorota za Stanisławem Kar¬
piem, str. 25.
Zienkowicz Michał, biskup wileński
1737, str. 39.
		

/Magazyn_133_03_136_0001.djvu

			OMYŁKI DRUKU**.
Na
str.
5,
wiersz
10, zamiast „na środku“ czytaj „we środku“.
„
„
15
V
27
„szczęsny“ „ „Szczęsny“.
55
19
V
25
„za żonę" „ „„żonę“.
55
r>
25
24 i 26 „
„Karpiówną“ „ „Karpiównę“.
55
55
30
n
13
„za pierwszą żonę“ „ „pierwszą żonę“.
55
75
30
n
30
„budowniczynię“ czytaj „budowniczym;“.
n
„
31
V
3
„inflandzki“ „ „inflantski“.
75
75
32
n
20
„1695“ „ „1697“.
r
77
33
odnieść
odsyłacz
**) do słów „w kordonie pruskim leżały“
str. 34. wiersz 16.
„
77
34
n
fi »,
„1744“ „ „1746-'.
r
55
34
„
<> n
„August II“ „ „August III“.
??
r>
36
55
4 odsyłać;
ca „ożeniony z Karpiówną byłomu“—czytaj.
„ożeniony był z Karpiówną, byłomu“.
Na
str.
38,
wiersz
36, zamiast
„matki“ czytaj „małżonki".
n
39
55
9
u 55
„matce“ „ „małżonce“.
r*
n
39
26 „
„Wileńskim“ „Litewskim“.
55
Y)
40
77
20 „
„przed“ „ „pod“.
r>
75
41
77
29 ,.
„chorążego“,, „chorążyca“.
r
55
52
75
12
„172-1“ „ „1726“.
V
52
77
13 „
„facta“ „ „fata“.
n
15
52
75
15 „
„przywileju tegoż króla z d. 22 list.“
czytaj ,,przywileju następcy tego króla z dn. 18 list.“
55
56
,,
1 „
„August II“ „ „August III“.
51
56
„
5
„1726“ „ „1762“.
,,
?!
56
U
„1769“ „ „1768“.
;;
55
63
5*
27
„Estrajcher“ „ „Estrejcher".
55
„
65
12
O
'd
o
55
78
55
23
„poiszła“ „ „poszła“.
55
75
79
55
99
5ł
„urodzony“ „ „urodzonej“.
„
55
79
23 „
„Teodora —“ „ „Teodora,“
55
55
79
28 „
„johaniszkielskiagoc“ „jolianiszkielskiego“-
55
»
90
55
36 „
„Armatial“ „Armorial“
Na portrecie Józefa Karpia „1764“	,.1760“
*) Nie rękopis własny, ale odpis, odbity na Remingtonie, oddałem
do druku, a jako zamieszkały na wsi, pobieżnie tylko pilnować mogłem
korekty. Stąd różnorodność pisowni i brak gdzieniegdzie przecinków, za
co czytelnika przepraszam. Zauważyłem nareszcie trochę błędów poważ¬
nych. Podaję je tutaj i o naprawienie w tekście zwłaszcza dat zmylonych
upraszam. Przypisek autora.
^*nöT?}js
ff w leitwiu
		

/Magazyn_133_03_137_0001.djvu

			II
III
IV
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
o
_CD
co

>5
Oj
£
N
M
w
O
'S
a
cC
N
02
£
CS3
O
O
Oh
OJ.
CŚ
vd v?
© ^
£ tE
g ‘Sb §	.
Ä ^
CC u "p	co
^ Oh o	2
ö « S	.
—	ci
CM
a? «
© N ct
* £
£
. ©
1» ^
m
•r-T O
^ ^	^
^ 03	*-H
J2 -5	„
'O ci	c
?-i ,rH	zo
* &	-
c ^
’3 5	^
öS	’^T5
2 £	c
° ^2	-Ł
^ 05	K*^
”5 O	N
O
00
o
b£
*4 ©
115
_ !> ^
SC X
5h r^!
cś
M
Józef Karp’,
marszałek wołkowyski,
żż. 1) Elżbieta
Kurzeniecka
2) Katarzyna
Górnicka
(według Bonieckiego
miał trzecią Scipio-
nównę, 2-o voto Krzy-
sztofową Kopciową)
1617, 1637.
z Kurz.
Jan Karp’,
podstoli podlaski,
ż. Barbara
Grajewska
1637.
Józef Karp’,
podkomorzy bielski,
żż. 1) Alszka Sapie-
żanka —
2) Anna Duni-
nówna Karwicka.
1630, 1687.
Kazimierz Karp’.
podstoli podlaski.
1648, 1654.
Katarzyna
Karpiówna,
mm. 1) Kazimierz
Władysław Komo¬
rowski
2) Franciszek Opacki
16(56.
z Saj>.
Teodor Leo» Karp’,
podstoli püdlaski,
rotmistrz JKM,
poseł 1174, ““
ż. Rudomitlówna.
z Sap.
Krystyna Kąrpiówna
ni. Alek. Cieszkowski,
st. kleszcslewski.
z Sap.
Barbara z Xarpiöw
Dobroszol >wska.
z Saj .
Chryzostom Karp’,
z.
z Górn. (?)
Stefan Karp
marszałek wołkowyski
z Górn. (?)
I HU
iT|_
Stanisław Karp’.
1632.
z irorn. (ś) p—
Władysław Karp’,-J K^ztof K/»P’:
, * , ,, . . I podczaszy smoleński,
sekretarz królewski. I	J
Wacław Karp’,
ż. Zofia Grącka.
1610, 1611.
Jan Włodzimierz
Karp’,
ż. Alszka Tekla
Staszkowska.
1630,1650.
podkomorzj
bielski,
Niewiaro
vska. —
168
z Kai
V.
Krzysztof
Ubald
Karp
krajczy i podczaszy
smoleił^ki,
poseł 1674, —
. Anna Grotkowska,
z Karw.
Konstancy* Kar¬
piówna
z Karw
Stanisław Antoni
Ka
ż. Konstancy
dzilłówna
Michał Jan
Karp’.
Józef Szczęsny
Karp’,
podstoli podlaski.
1711.
Krzysztof Karp’.
Franciszek Karp’,“
żż. 1) Johanna Zda-
nowiczówna
1} Krukowska.
1727.
Jan Karp’, —
ż. Helena Rostocka
1727, 1729.
Ks. Franciszek
Karp’,
jezuita.
Elżbieta z Karpiów
Lazowowa
(według Bonieckiego
dzieci Józefa Karpia,
podkomorzego bielskie¬
go f 1691, a wnuki
Krzysztofa Ubalda (?).
vr Antoni
rj’, I Jan Karp’,
jyftJun-	1 w°iski grodzier
5wna. |_i Kotowiczów
grodzieński,
na.
Stanisław Kazimierz
Karp’,
strażnik i koniuszy
słonimski, —”
ż. Rachela Wolska.
1749, 1760.
Mikołaj Karp’,
oboźny słonimski,
dziedzic Brzozowej,
ż. Justyna Wolska,
2-o v. Sienieńska.
1758
Anna Karpiówna
mm. 1) Leon Łuka¬
szewicz,
koniuszy słonimski,
2) Franc. Siemiradzki,
rotmistrz nowogrodzki,
i 7S5.
Róża Karpiówna
mm. 1) Ludwik Cze¬
chowicz,
2) Stan. Niedźwiedzki.
1785.
Antoni Karp’,
1770, 1775.
Dominik Karp’,
1770.
Józef Karp’,
ż. Anna Łapińska.
1770,1791.
Józef Ignacy Karp’,
ż. Rozalia Karpiówna.
ur. 1787, 1835.
Katarzyna
Karpiówna,
m. Samuel
Magnuszewski.
1612.
Mikołaj Karp’,
podkomorzy wołko¬
wyski, st. nowodworski,
ż. Katarzyna
Skaszewska,
dziedziczka Rykijowa.
1605. 1619.
RODOWÓD DOMU
Stanisław Karp’,
sekretarz królewski,
żż. 1) Dorota Wy¬
socka.
2) Dorota Żakówna,
1640. 1647.
z Wys.
Felicyanna
Karpiówna.
1678, 1687.
Piotr Karp’,
wojski wołkowyski,
ż. Maryanna Goł-
kowska.
1630, 1649,
Jadwiga z Karpiów
Limontowa.
Konstancya
Karpiówna,
m. Wacław Sze-
inioth.
1619.
Dorota Karpiówna,
m. Stefan Dowmont
Siesicki.
1619, 1650.
Ks. Piotr Karp’,
kanonik wileński.
1700.
Stefan Kazimierz
Karp’,
ciwun szawdowski
i berżański,
st, jodayeki 1698
i eyragolski,
ż. Anna Godlewska.
1674,1710.
Fel i cy an Paweł
Karp’,
horodniczy żmudzki,
star. kirsąewski,
1726.
Jan Karp’,
cześnik żmudzki,
star. jodayeki,
1710, 1724.
Andrzej Karp’,
oboźny żmudzki,
1705 t iflO.
Józefat Michał
Karp:,
biskup żmudzki,
1717 t 1739.
Franciszek Antoni
Karp’,
ciwun eyragolski, _
st. jodayeki, kirszewski
i polepsu,
ż. Krystyna Białło-
zorówia.
1704, 1759.
z Karpim
Iwanowska,
cześnikowa smoleńska.
Ignacy Karp’,
wojski, rotmistrz i sę¬
dzia z. żmudzki, st.
jodayeki i polepski,
żż, 1) Johanna Biał-
łozorówna,
2) Kunegunda
Przyałgowska,
2-o v. Szemiothowa.
1760, f 1768.
Anna Karpiówna,
ra. Józef de Raes,
sędzia z. trocki,
1 769.
Helena Karpiówna,
in. Franciszek Pac,
kasztelan żmudzki,
1769.
Józef Karp’,
ciwun eyragolski 1752,
st. kirszewski,
marszałek trybunału
W. K. L. 1760, —
ż. Barbara Nagurska.
1744, 1764.
Maurycy Franciszek
Karp’,
st. jodayeki, poseł 1792,
autor znakomity,
1749 j 1817.
ur.
Ignacy Karp’,
rotmistrz i sędzia
z. szawelski,
ż. Antonina Iwano-
wiczówna.
1780 t 1805.
polit Karp’,
1799.
Johanna Karpiówna,
m. Józef Kownacki.
1773.
Krystyna Karpiówna,
m. Ludwik Hry¬
niewicz.
1796.
Felicyau Karp’
sędzia z. żmmudki 1780,
chorąży upitski 1807,
ż. Karolina Platę- —
równa.
Rozalia Karpiówna,
m. Józef Karp',
ostatni z linii na
Brzozowej.
1811.
Eustachy Karol
Karp’, _
chorąży upitski 1814,
marszałek gubernii
wileńskiej (1821—30),
żż. 1) Paulina Pla-
terówna,
2) Wiktorya Pla-
terówna.
ur. 1785—1.S47.
N. Karpiówna,
m. NN.
Paweł Chryzostom
Karp’,
podkomorzy upitski,
ż. Jadwiga Budem-
brock, —
l-o v. Melchiorowa
Brunnowowa.
1697,	1733.
Maryanna Kar¬
piówna,
m. Jerzy Białłozor,
sędzia z. upitski,
stolnik mścisławski,
1698,	1708.
Barbara Karpiówna,
m.Adam Debesowicz.
1698.
Zofia Karpiówna.
Jakub Karp’, __
cześnik upitski.
Jaknb K>rp’,
oboźny upitski,
st. płungiański,|szymań-
ski, krzewliski ilpakocki,
poseł 1746, —
ż. Johanna Godebska,
l-o v. Kazimterzowa
Kryszpinowa.
1736. 1762.
Ks. Karol Karp’,
kanonik i ofieyał
generalny wileński,
1741“ 17(54.'
Ks. Stefan Karp’.
Marjanna Karpiówna,
m. Karol Bfunnow,
pułkownik JKM.
Adam Antoni
Karp’,
podstoli upitski,
1716, 17-10.
Kazimierz Karp’,
st. pakocki,
poseł 1764.
Karol Karp’,
st. szymański,
poseł 1764.
Benedykt Karp’,
chorąży upitski,
poseł 1764 i 1789,
st. płungiański, koroliski,
steygwilski i laudyski,
ż. Karolina Puzy-
nianka,
ur. 1734 t 1805.
Maryanna Małgo¬
rzata Karpiówna,
m. Jan Tyszkiewicz,
st. kiermelski i poist-
rzański,
1758.
Teresa Karpiówna,
mm. 1) Strutyński,
chorąży bracławski,
2) Piotr Potocki,
kasztelan lubelski.
1782.
Eleonora Karpiówna,
m. Józef Ważyński,
podkomorzy oszmiański,
st. krewski.
1787.
Ignacy Karp’,
r. 1809 oswobodził
włościan,
ur. 1780 t 1809.
Maryanna
Karpiówna.
m. Ferdynand Plater
st. giegobrodzki,
ur. 1787.
Johanna Karpiówna,
m. Michał Tyszkie¬
wicz,
rotmistrz kow. nar.,
ur. 1788.
z Paul.
Franciszek Karp’.
adjutant generała
Dembińskiego 1831,
żż. 1) Antonina
Antonowiczówna,
2) Scholastyka
Antonowiczówna.
ur. .1814 t 1872.
z Wikt.
Konstanty Karp’,
ur. 1823 t 1870.
z Wikt.
Eustachy Karp’,
ur. 1826 f 1852.
z Wikt.
Olimpia Karpiówna
z Wikt.
Olga Karpiówna.
z Wikt.
Aleksandra
Karpiówna.
z Wikt.
Felicjan Karp’,
marszałek gubernii
żj Anna, de Gilet
Lafayette
lir. 1821 t 1880.
z Au.
Benedykt Karp’,
ż. Maryanna Kar¬
piówna.
ur. 1857.
z An
Maurycy Karp’,
ur. 1858 t 1905.
ze Sch.
Józef Karp’,
ż. Erna Drachenfels,
ur. 1865.
ze Sch.
Paulina Karpiówna,
m. Władysław
Meysztowicz.
1891.
Ignacy Karp’,
ż. Marcelina Hahn,.
ur. 1859 t 1903.
Maryanna
Karpiówna.
m. Benedykt Karp5
1881.
Eustachy Karp’,
ż. Olga Konia r, —
ur. 1863 t 1888.
Felicya Karpiówna,
m. Szymon Meyszto¬
wicz.
1891.
Franciszek
Karp’.
Teodor Karp’.
Benedykt Karp’.
Erna
Karpiówna.
Ignacy Karp’.
Eustachy Karp’.
Felicjan Kar[*’.
ur. 1886.
Olga Karpiówna,
ur. 1887-
-c
Tadeusz Karp’.
-c Ignacy Karp’.
Mikołaj Stanisław
Karp’,
wojski parnawski,
nowogrodzki i upitski
st. jodayeki,
ż. Zofia-Emina
Gordonówna.
1695, 1703.
w
ki“|
L
Józef Karp’,
chorąży upitski,
z. Helena JDró-
wówna 172! 69.
Ks Franciszek Karp’,
kanonik wileński.
1755.
Stanisław Karp’,
miecznik upitski,
żż. 1) Sienkiewi-
czówna,
2) Aniela Estke-
nówna,
2-o v. Bohuszowa.
z Sien.
Helena Karpiówna,
m Przeciszewski,
budowniczy żmudzki.
z Sien.
Józef Karp’,
towarzysz brygad}'
husarskiej.
1 789.
Zofia Karpiówna.
1619.
Stefan Karp’,
ż. Magdalena
von der Recke.
1646, 1664.
HERBU WŁASNEGO,
UWAGA: Daty stosują się do osobistości, których
imiona i nazwiska grubym wydruko¬
wano drukiem.
Matiasz Karp’,
rotmistrz w. kurl.
żż. 1) Anna Kata¬
rzyna von der
Rumpen,
l-o voto majorowa
Dytrychowa
Kluener,
2) von der Recke,
bezdzietna.
Anna Sybila
Karpiówna,
m. Jan Montegayło.
1698.
Katarzyna Elżbieta
Karpiówna,
m. Samuel Sza-
rawski.
1698.
Zygmunt Karp’ —
ż. 1) Jadwiga Thor-
Hacken,
2) Marya von der
Recke.
1674.
Władysław Karp’,
stolnik brzeski,
ż. Jadwiga Elżbieta
Treyden. —
1668, 1700.
Jan Ulrycli
Karp*,
1663, 1674.
Zygmunt Fryderyk
Karp*
ur. 1665 11667.
li.*
Karpiówna.
ur. 1668 fj 668.
Krzysztof Hajmund
Karp’!
kamerjunkier i koniuszy
kurlandzti,
żż. 1) Luederitz
2) Andrjia...
ur. 1670 f |l 785.
z RecU
Ludwik Karp’,
kapitał,
ż. Elżbieta Treyden.
Fryderyk Karp’,
pułkownik,
poległ na wojnie.
Zofia Karpiówna.
• 1698.
Magdalena
Karpiówna.
169S.
Jan Zygmunt
z Lued.
Fryderyk Kazimierz
Karp’,
żż. 1) Elżbieta Rum¬
mel, “
■J) majorówna
Schnejdern.
1733.
z Lued.
Dawid Dytrych
Karp’,
1759 t 1781.
Duhlan Karp*.
Karp’
generał kriegsk
jmisarz
w. 1., st. kiivilski
i sugontow
ski, —
ż. Katarzyn
i Ma-
ryanna Ascl
eberg,
1718, 17:
7.
Krzysztof Karp’. —
Fryderyk Karp’,
major w. 1„
Maryaniia
Karpiówha,
m. Rafał Sipowicz.
1698.
Katarzjua
Karpiówna,
m. Michał Biernacki
1698,1
Marya Sybila
Karpiówna,
m. Zygmunt Asche-
berg,
ur. 1722 f 1811.
Katarzyna Elżbieta
Karpiówna,
-}- panną.
Krzysztof Fryderyk
Karp’
st. sagiński, __
ż. Anna Bogumiła
Drachenfels,
ur. 1728 t 1771.
Ernest Karp’.
st. kiwilski,
1732.
Agnieszka Bogumiła
Karpiówna,
m. Krzysztof Brun-
now,
ur. 1729 f 1791.
z Ruin.
Ferdynand Karp’,
ur. 1723. “1
z Rum.
Jan Karp’,
rotmistrz pruski
w żółtych huzarach.
z Rum.
Fryderyk Zygmunt
Kar]»’,
1730 j 1733. ’
z Rum.
Helena Sybila
Karpiówna.
z Schn.
Karol Karp’,
oficer pruski w czar¬
nych huzarach.
z Schn.
Ludwik Karp’,
oficer pruski w czar¬
nych huzarach.
Z Schn.
Anna Benigna
Karpiówna,
ur. 1745.
z Schn.
Małgorzata Dorota
Karpiówna,
ur. 1750.
Krzysztof Fryderyk
Wilhelm Karp’,
ur. 1750, oficer w. ros.
r. 1764 zaślubił Do¬
rotę Luizę Benignę
Korff
urodzoną 1761 11834
Jan Karp’,
oficer w. ros..
Dytrych Karp’,
kapitan regimentu
uglickiego, poległ w kam¬
panii tureckiej 1787—8.
Benigna
Karpiówna,
Jan Rajnliold
Karp’,
ur. 1751,
na służbie pruskiej.
Dorota Apolonia
Karpiówna.
Karol Gustaw
Karp’.
ur. 1757.
Mikołaj Karol
Karp’,
ur. 1764,
kapitan w. ros.
Anna Elżbieta
Karpiówna,
ur. 1766.
Karolina Anna
Karpiówna,
ur. 1771.